BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC DÂN LẬP THĂNG LONG HÀ NỘI
☼☼☼☼☼☼☼☼☼
KHẢO SÁT KIẾN THỨC VÀ THỰC HÀNH
TRONG CHĂM SÓC CỦA NGƢỜI BỆNH TAI BIẾN
MẠCH MÁU NÃO TẠI KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN
BỆNH VIỆN TWQĐ 108
Sinh viên thực hiện : Phùng Thu Hƣơng
Mã sinh viên : B00167
Chuyên ngành : Điều dƣỡng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
LỜI CAM ĐOAN
c bt k ai
công b trong các công tr
Sinh viên Phùng Thu Hƣơng i h KTC3
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
MỤC LỤC
L
LI C
DANH MC BNG
DANH MC BI
CÁC THUT NG VIT TT
T V 1
I. TNG QUAN TÀI LIU 3
1.1 Dch t hc v TBMMN 3
1.1.1 Trên th gii 3
1.1.2 Ti Vit Nam 3
TBMMN 4
4
1.2.2 Du hiu, triu chng ca TBMMN 4
1.2.3 Nguyên nhân, các yu t i TBMMN 5
1.2.4 Cách x i bnh TBMMN 5
1.2.5 Cách phòng bnh TBMMN 5
1.2.6 i bnh TBMMN 6
1.2.6 i bnh TBMMN 6
1.2.6.2 Ch i bnh TBMMN 7
1.2.6.3 Ch v sinh và vi vi bnh TBMMN 7
1.2.6.4 Ch dùng thui vi bnh TBMMN 8
1.2.6.5 Ni dung giáo dc sc kho ng d i bnh
TBMMN 8
3.2.2. Kin thc v ch v sinh và vng 21
3.2.3. Kin thc v ch s dng thuc và tái khám 22
3.2.4 Phân loi m kin thc 22
3.3. Thng kê v th 23
3.3.1 Thc hành v ch ng 23
3.3.2 Thc hành v ch v sinh và tp luyn 24
3.3.3 Thc hành v ch dùng thuc và tái khám 25
3.3.4 Phân loi m thc hành 25
3.4. Tng hp m kin thc và th i bnh
TBMMN. 26
3.5. Các mi liên h 27
3.5.1. Mi liên h gim nhân chng hc, xã hi hc vi kin thc 27
3.5.2. Mi liên h gi m nhân chng hc, xã hi hc vi thc hành
29
IV. BÀN LUN 31
m chung ca nhóm nghiên cu 31
4.1.1 Tui 31
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
4.1.2. Gii. 31
31
hc vn. 32
4.1.5. Ngh nghip. 32
4.1.6. Tin s 32
4.1.7. Nhn thông ting d 33
4.2. Kin th 34
4.2.1 Kin thc v ch 34
Bng 3.8 . Thông tin giáo dc sc kho - ch p luyn, dùng thuc và tái khám
19
Bng 3.9. Ngun thông tin v i bnh nhc 19
Bng 3.10. Ngui bnh mong mun nhc nht 20
Bng 3.11. Thng kê kin thc v ng 20
Bng 3.12. Thng kê kin thc v ch v sinh và vng 21
Bng 3.13. Thng kê kin thc v ch s dng thuc và tái khám 22
Bng 3.14. Phân loi m kin thc 22
Bng 3.15. Thng kê v thc hành ch ng 23
Bng 3.16. Thng kê v thc hành ch v sinh và vng 24
Bng 3.17. Thng kê v thc hành ch s dng thuc và tái khám 25
Bng 3.18. Phân loi m thc hành 25
Bng 3.19. Bng phân loi m kin thc và thc h 26
Bng 3.20. Mô t n các yu t ng ti kin thc v
27
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Bi 3.1. Phân b gii tính 16
Bi 3.2. Tin s TBMMN c 18
Bi 3.3 : Phân loi m kin thc 23
Bi 3.4 : Phân loi m thc hành 26
Bi 3.5: phân loi m kin thc và th 27
i h KTC3
c cu sng và tr v cng ngày càng nhiu. Nhi qua
c hi hoàn toàn chim 10% 25% phc hi và có
nhng suy yu nh, 40% tri qua nhng suy yu t trung bình ti nghiêm trng và
cc bit, 10% c ng ho
sóc dài hn khác và 15% t vong ngay sau khi b TBMMN [2].
i bênh sau m li nhng di chng nng
n không ch v th cht mà c nhng di chng v tinh thng thách thc
to li bênh [2.3]. Trên th gii và trong khu vt
nhiu nghiên cu ch ra kin thc ci bênh TBMMN v u
hn ch, bi bênh TBMng xt ngc do vi
bng b bt ng, không có s chun b c và h ng lo s khi phi
mt vi v này [8].
Trong mt s nghiên c ra ri bng
gp các v v sc khe, tinh thi vim cm khi
i mt vi bnh [8]. H ng có nhu cu bit thông tin v bnh và các h tr
bn v n ti Vit Nam chúng tôi nhn thy hu h tài
c công b v TBMMN ch yc thc hi kho sát t l mc bnh ti
cc hi tài này nhm kho sát kin thc và thc
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
2
i bnh TBMMN là bng ch các nhân viên y t
trình h tr ng
dn phù hi bênh t ra các gii pháp nm nâng cao chng
i bênh này.
Câu hỏi nghiên cứu:
1. M kin thc và thc hành liêi bnh
Hin nay, t l i dân b TBMMN
mng kê
nhân gây t ng th l mc 415i dân Vit Nam và
i dân Thái Lan [7]. n, t l tai bin
xut huyt ni s i tr gi già.
T l tàn ph u trong các bnh thn kinh. T l
ng-êi bnh có lit ni rt cao (90%), s ít có th phc hi hoàn toàn tr v
cuc s li di chng vi các m t i và t
n thân (20-i có tr giúp mt phn trong sinh
hot (20-30%), phi nh s -25%) [1,2].
1.1.2 Tại Việt Nam
Vit Nam, t l mc chng b m
ngi vi c hai gii nam và n các la tui. Theo thng kê các bnh vin
tuyn tnh, thành ph qua tng thi k 3-o thy t l i bu
tr n-2,5 ln. Theo mt s nghiên cu, t l hin mc bng
t 104/100000 dân mt s qun ( Hà N n 105/100000 dân (Hu), và
409/100.000 dân (TP. H Chí Minh) [2].
Theo thng kê ca B Y T v t l t vong ti sáu bnh vin ln ti Hà ni
cho thy TBMN li là nguyên nhân gây t u. G
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
4
nghiên cu cho thy rng t l mn Bc là 75/100.000 dân, t l
mi m
T l theo thang tui. Theo mt s thng kê mt s bnh
vin tnh, thành cho thy s i tr i 50 tui b TBMMN chim mt t l
quan tâm. Theo nghiên cu ca Nguyu và CS v t l mc TBMMN ti
5
ý thc, các triu chng có th ch liên quan ti vng hoc cm giác hoc c hai,
có khi có triu chng thu [2,3]
1.2.3 Nguyên nhân, các yếu tố nguy cơ và phân loại TBMMN:
TBMMN tng xy ra do bt áp (chim t l a
ng m-25%, các bnh khác (5%). Theo mt nghiên cu m
các nhà khoa hc Israel cho th i bi
b hoc c ng m t ngt trong vòng 2 gi c khi
bnh xut hii bnh có nhng stress tâm lý tiêu cc gin
[2]. Ch p lng v thu t nguy
i vi bnh TBMMN.
Có hai dng tai bin mch máu não:
- Thiu máu não, là dng ph bin ca TBMMN xy ra khi mch máu cung cp cho
não b tc bi ct khi, hp vng mch
- Chy máu não (Xut huyt não), ít ph bim khong 15%), xy ra khi
mch máu b v, máu chy vào trong não hoc xung quanh não.
Khi b TBMMN mt s nh tim, bnh phi tc nghn
mn tính s trm trng ca TBMMN.
1.2.4 Cách xử trí ngƣời bệnh TBMMN:
Nu bnh nhân tt nc
ung bt k loi gì. Ly b các vt hom rãi trong ming có th gây nên khó
th. Nu lit, khi vn chuyn cn tr t nghiêng v bên lành.
Nu bnh nhân kém tnh táo (ý thc u ám): Kim tra mch, nhp th t
b nm nghiêng v bên không liu nâng nh. G
y t gn nht.
N i bnh hôn mê: Ti c trên. Nu không thy
mp hoc ngng th tin hành hô hp nhân to. G y
t gn nht.
1.2.5 Cách phòng bệnh TBMMN
Bi m nguy him và s ng ca bn cuc sng ci
i có rt ít các nghiên cn nhng ng ca
vii bênh TBMMN [2]. S tin b trong y hi
bnh thoát khch ca bnh ti vic t
l i bnh TBMMN vi các di cht kh i cng
u tr phòng luôn có tính cht cp thit và thi
su kin hin nay vic cu chc v i bnh có liên
n nhiu chuyên khoa bao gm y hc hii và y hc c truyn. Vì vy,
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
7
nhng v n trong cu chi bnh nhm hn ch nhu kin
không có li cho quá trình tin trin ca TBMMN ct ngay t u
[1,2]
i vi mng hp TBMMN cn theo dõi sát trng thái thn kinh và các
chn (huyt áp, nhp mch, thân nhit, nhp th). Mt s i bnh
nng có th c theo dõi tu tr c bii sc cp cu
hou tr tích cc. Song song vi các biu tr ci
i bi nhà cn phi tích cc trong các v
ci b p luyn và sinh hoc hi ngôn
ng i bnh [1,2]
1.2.6.2 Chế độ dinh dƣỡng cho ngƣời bệnh TBMMN
i vi bnh TBMMN n nguy ku vi
v ch ng là rt quan tr i bnh có
nhanh chóng phc hi, thích nghi và tr li cuc sng sinh hot
ng. Ch c m b ch i. Nên dùng các th
mm, d c hoa qu Nên chia thành các ba nh
u quan tr i bnh c gng t thc hin mc t,
i nhà ch h tr ho i bnh không th t c. Bên cnh
vic tp vi bc luyn t ng trí
nh và hn ch vic nói khó do b các di chng ca TBMMN.
1.2.6.4 Chế độ dùng thuốc và tái khám đối với ngƣời bệnh TBMMN
Hu qu ca TBMMN khác nhau mi và ph thu
t cái phát
TBMMN. Do vy, vic s dng thuc và tái khám sau khi b TBMMN là rt quan
trng và cn thim soát huyt áp, chng kt tp tiu cu, king
huy
1.2.6.5 Nội dung giáo dục sức khoẻ hƣớng dẫn cách chăm sóc cho ngƣời bệnh
TBMMN [4].
* Bữa ăn phụ với hoa quả và rau: u th
u th i bnh
và rau gng th a mi bình
ng mt ngày. Mng th cho mi khong 80 grams ví d: mt
qu táo, mt qu cam hoc mt cc cam vt, mng cà rt, hai bông ci
xanh nh, mt ít nho hou Hà Lan.
* Chọn đồ ăn ít mỡ: u th - hãy chn mt trong hai
th là cá, tht gia cm (b da) hoc d u ht th ng cht béo
bão hòa cao, là cht góp phng mch.
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
9
* Ăn giảm muối: Mut áp. Không cho mui vào th
tránh th bin sn nhng th mà có th cho rt nhiu mui.
* Hạn chế lƣợng chất béo: i bnh TBMMN cn mng cht béo
Kho sỏt kin thc v thc hnh trong chm súc ca ngi bnh TBMMN
10
II. PHNG PHP V I TNG NGHIấN CU
2.1 Thiết kế nghiờn cu: Nghiờn cu mô tả
2.2 i tng v a im nghiờn cu
- m nghiờn cu: khoa YHCT bệnh viện Quân Y 108
- ng nghiờn cu: Là ng-ời bệnh đ-ợc chẩn đoán TBMMN
(theo CDX) đang điều trị tại khoa YHCT Bệnh viên TWQ
108.
- Thi gian thu thập số liệu: 06 thỏng (t
2012)
2.3 K thut chn mu:
Chn mu ton b
- Tiờu chun la chn:
+ i b u tr ti khoa YHCT bnh vin
108 trong thi gian thu thp s li13
ng ý tham gia nghiờn cu v cú th tr li cỏc cõu hi phng vn
- Tiờu chun loi tr:
i b u tr ti khoa YHCT bnh vin
108 trong thi gian thu thp s liu.
i bnh quỏ nng v cú nhiu bnh khỏc kốm theo hoc khụng cú kh
li cõu hi phng v
+ Khụng hp tỏc
2.4 Tin trỡnh nghiờn cu:
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
NB ng ý tham gia nghiên cu ký vào bng thun (ph lc 1) .
Bc 4: Nhp và x lý s liu.
i h KTC3 Khảo sát kiến thức và thực hành trong chăm sóc của người bệnh TBMMN
12
Kin thc v i bnh s câu hi v
kin thc (ph lc 2).
Da vào câu tr li ci b n thc ca h. Mi câu tr
li bm, tr lm, sam
kin thm 10.
Phân loi m kin thc ca bnh nhân thành 3 mc:
+ M m.
+ M trung bình: 5 m.
+ M tt (kin thm.
2. Thc hành: Là binh tính, bin ghi nhn nhng h
hàng ngày ci bnh TBMMN .
Thc hành v i bnh s câu hi phn
thc hành (ph lc 2).
Da vào câu tr li ci b i câu tr li
bm, tr li sai khôm thc hành theo
m 10.
Phân loi m hành vi ca bnh nhân thành 3 mc:
+ M m.
+ M trung bình: 5 m.
+ M t> m.
3. Tui: là s tui hin có ca bnh nhân khi tr li phng vt
2.5.4. Tiêu chuẩn đánh giá mức độ kiến thức và thực hành trong chăm sóc của
ngƣời bệnh
Bảng 2.1. Tiêu chu kin thc và thóc ca
i bnh
Mức độ
Tiêu chuẩn
Kin thc
m
Tr li
Trung bình: 5 m
Tr l i
và < 10 câu hi
Tm
Tr l
Thc hành
m
Tr li
Trung bình: 5 m
Tr l i
và < 11 câu hi
Tm
Tr li
2.5.5. Xử lý và phân tích số liệu
S lic nhp và x lý trên phn mm SPSS 16.0
Các bin s i dng tn s, t l %.
Các bi ng có phân ph i dng
lch chun khong tin cy 95%, các bing không có
phân phi chui dng trung v (khong t v).
ci bnh TBMMN v c nâng cao s góp phn nâng cao thc
hành v a bnh nhân t m bt các bin chng và di chng
nng n ci bnh và góp phm nâng cao ch ng cuc sng c i
bnh nói riêng và gim bt gánh nng cho h thng y t nói chung.