LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là kết quả nghiên cứu của tôi. Số liệu và kết
quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được sử dụng trong bất cứ luận
văn, luận án nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khoá luận đều
đã được cảm ơn và thông tin trích dẫn trong khoá luận đều đã được chỉ rõ
nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 31 tháng 5 năm 2014
Sinh viên
Uông Thùy Linh
i
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này trước tiên tôi xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể
các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn đã truyền đạt cho tôi
những kiến thức cơ bản và tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng viên – Cử nhân Đỗ
Thị Nhài đã dành nhiều thời gian trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi
hoàn thành quá trình nghiên cứu đề tài này.
Qua đây tôi cũng xin cảm ơn toàn thể cán bộ UBND xã Tam Hợp,
chính quyền các thôn cùng toàn thể người dân trong xã đã tạo điều kiện thuận
lợi cho tôi tiếp cận và thu thập những thông tin cần thiết cho đề tài.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những người đã
động viên và giúp đỡ tôi về mặt tinh thần, vật chất trong suốt quá trình học
tập và thực hiện đề tài.
Trong quá trình nghiên cứu vì nhiều lý do chủ quan, khách quan khoá
luận không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự
thông cảm và đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn sinh viên.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 31 tháng 5 năm 2014
Sinh viên
Uông Thùy Linh
hiện triệt để và hiệu quả; Tỷ lệ rác thải được thu gom còn thấp.
4. Vai trò quản lý rác thải của UBND xã Tam Hợp được thể hiện qua các
mặt: Vai trò xây dựng kế hoạch, quy hoạch về quản lý rác thải; vai trò chỉ
đạo, quản lý hoạt động của các thôn và tổ chức tự quản trong quản lý rác thải;
vai trò trong vậnđộng người dân xây dựng hương ước thôn, đưa bảo vệ môi
trường vào các chỉ tiêu đánh giá gia đình, thôn, xóm, khu dân cư;vai trò tổ
chức thực hiện; vai trò kiểm tra, giám sát, xử lý các vi phạm về vấn đề môi
trường trên địa bàn. Tuy nhiên, cho đến nay, công tác quản lý rác thải của
UBND xã còn nhiều hạn chế, mới chỉ có 55,6% số thôn thành lập được tổ thu
gom, 11,1% số thôn tiến hành thu gom rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, và
lượng rác thải thu gom mới chỉ đạt 82,3% kế hoạch. Chưa có cán bộ chuyên
trách trong lĩnh vực quản lý rác thải, nhận thức của người dân về vấn đề rác
thải còn thấp, công tác tuyên truyền, giáo dục chưa đạt hiệu quả, công tác
kiểm tra, xử lý vi phạm còn chưa sát sao khiến cho người dân còn kém chấp
hành.
5. Tổng hợp và thu thập được đánh giá của người dân về công tác quản lý
rác thải của UBND xã, xây dựng sơ đồ Venn để thấy rõ tầm quan trọng của
UBND xã trong vấn đề quản lý rác thải. Vai trò của UBND xã rất quan trọng,
tuy nhiên mối liên hệ với các tổ chức khác cũng như công tác quản lý rác thải
còn chưa cao.
6. Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng tới vai trò của UBND xã trong
quản lý rác thải nông thôn: nhận thức người dân, trình độ cán bộ quản lý,
nguồn lực cho quản lý rác thải, các cơ chế, chính sách về quản lý rác thải, sự
tham gia của các bên liên quan đều là những nhân tố ảnh hưởng tới vai trò của
UBND xã trong quá trình thực hiện công tác quản lý rác thải nông thôn.
7. Nhằm nâng cao hiệu quả cũng như tăng cường vai trò của UBND xã
trong quản lý rác thải nông thôn, đề tài đã đưa ra một số giải pháp: về cơ sở
iv
hạ tầng – vật chất – kỹ thuật cần quan tâm, thu hút đầu tư hơn nữa cả về
người và của; tăng cường đào tạo nâng cao nhận thức, trình độ, kỹ năng cho
Đầu tiên, nói rõ mục đích buổi họp và cách thức thực hiện cho nhóm PRA 48
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
thôn của địa phương. Tầm quan trọng, nhiệm vụ và chức năng, vai trò của từng tổ chức. Kẻ
bảng ghi lại ý kiến của người dân lên sân và thư kí ghi lại vào giấy 48
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
thôn của địa phương. Tầm quan trọng, nhiệm vụ và chức năng, vai trò của từng tổ chức. Kẻ
bảng ghi lại ý kiến của người dân lên sân và thư kí ghi lại vào giấy 48
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
vi
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
vii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ VENN giúp thể hiện vai trò, mối quan hệ giữa các tổ chức, đơn vị trong công tác
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
UBND xã Tam Hợp trong quản lý rác thải 48
Sơ đồ VENN giúp thể hiện vai trò, mối quan hệ giữa các tổ chức, đơn vị trong công tác
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
UBND xã Tam Hợp trong quản lý rác thải 48
Địa điểm thực hiện: Nhà văn hóa thôn Ngoại Trạch 1, xã Tam Hợp lúc 48
Địa điểm thực hiện: Nhà văn hóa thôn Ngoại Trạch 1, xã Tam Hợp lúc 48
Chọn ra 5 – 7 người am hiểu, hiểu biết về khu vực,có uy tín trong thôn gồm nhiều thành
phần. Trước buổi họp, chuẩn bị một số dụng cụ như: phấn, giấy Ao, giấy A4, bút… 48
Chọn ra 5 – 7 người am hiểu, hiểu biết về khu vực,có uy tín trong thôn gồm nhiều thành
phần. Trước buổi họp, chuẩn bị một số dụng cụ như: phấn, giấy Ao, giấy A4, bút… 48
Đầu tiên, nói rõ mục đích buổi họp và cách thức thực hiện cho nhóm PRA 48
Đầu tiên, nói rõ mục đích buổi họp và cách thức thực hiện cho nhóm PRA 48
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
UBND xã Tam Hợp trong quản lý rác thải 48
Sơ đồ VENN giúp thể hiện vai trò, mối quan hệ giữa các tổ chức, đơn vị trong công tác
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
UBND xã Tam Hợp trong quản lý rác thải 48
Địa điểm thực hiện: Nhà văn hóa thôn Ngoại Trạch 1, xã Tam Hợp lúc 48
Địa điểm thực hiện: Nhà văn hóa thôn Ngoại Trạch 1, xã Tam Hợp lúc 48
Chọn ra 5 – 7 người am hiểu, hiểu biết về khu vực,có uy tín trong thôn gồm nhiều thành
phần. Trước buổi họp, chuẩn bị một số dụng cụ như: phấn, giấy Ao, giấy A4, bút… 48
Chọn ra 5 – 7 người am hiểu, hiểu biết về khu vực,có uy tín trong thôn gồm nhiều thành
phần. Trước buổi họp, chuẩn bị một số dụng cụ như: phấn, giấy Ao, giấy A4, bút… 48
Đầu tiên, nói rõ mục đích buổi họp và cách thức thực hiện cho nhóm PRA 48
Đầu tiên, nói rõ mục đích buổi họp và cách thức thực hiện cho nhóm PRA 48
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
thôn của địa phương. Tầm quan trọng, nhiệm vụ và chức năng, vai trò của từng tổ chức. Kẻ
bảng ghi lại ý kiến của người dân lên sân và thư kí ghi lại vào giấy 48
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
thôn của địa phương. Tầm quan trọng, nhiệm vụ và chức năng, vai trò của từng tổ chức. Kẻ
bảng ghi lại ý kiến của người dân lên sân và thư kí ghi lại vào giấy 48
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
Hướng dẫn người dân liệt kê các tổ chức, các bên có liên quan đến quản lý rác thải nông
thôn của địa phương. Tầm quan trọng, nhiệm vụ và chức năng, vai trò của từng tổ chức. Kẻ
bảng ghi lại ý kiến của người dân lên sân và thư kí ghi lại vào giấy 48
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Hướng dẫn người dân vẽ sơ đồ VENN để mô tả mối quan hệ của các tổ chức trên với quản
lý rác thải nông thôn ở địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Thường xuyên hỏi lý do về sự lựa chọn của người dân, hỏi thêm về tình hình hoạt động của
các tổ chức, đóng góp cho địa phương, những khuyến nghị hay giải pháp để nâng cao hiệu
quả hoạt động của tổ chức đó. Thường xuyên hướng câu hỏi về vai trò của hội phụ nữ và
mối quan hệ của hội phụ nữ với các tổ chức khác và với địa phương 49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
Sơ đồ VENN giúp thể hiện vai trò, mối quan hệ giữa các tổ chức, đơn vị trong công tác
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
UBND xã Tam Hợp trong quản lý rác thải 48
Sơ đồ VENN giúp thể hiện vai trò, mối quan hệ giữa các tổ chức, đơn vị trong công tác
quản lý rác thải ở nông thôn, nhất là phục vụ cho công tác nghiên cứu, đánh giá vai trò của
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
Một số lưu ý khi thực hiện: trong quá trình bàn luận và thể hiện vai trò của các tổ chức
bằng sơ đồ VENN về tầm quan trọng của các tổ chức có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, không
thống nhất thì cần thiết phải nhẹ nhàng, khéo léo để từng người nói lên quan điểm của
mình, không để buổi họp tự diễn biến mà không có sự kiểm soát; khi vẽ sơ đồ VENN,
người dân có thể vẽ nhầm thành sơ đồ hình cây nên cần kiên trì hướng dẫn rõ ràng, tỉ mỉ.49
xi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BVMT Bảo vệ môi trường
BVTV Bảo vệ thực vật
CTR Chất thải rắn
GTCC Giao thông công chính
HĐND Hội đồng nhân dân
HTX Hợp tác xã
HTXMT Hợp tác xã môi trường
KHCN & MT Khoa học công nghệ và môi trường
KT-XH Kinh tế - Xã hội
RCN Rác chăn nuôi
RCT Rác canh tác
RSH Rác sinh hoạt
RSTH Rác sau thu hoạch
SL Số lượng
ThS Thạc sỹ
TM-DV Thương mại - Dịch vụ
TNHH Trách nhiệm hữu hạn
UBMTTQ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc
UBND Ủy ban Nhân dân
VH-XH Văn hóa - Xã hội
điều kiện cho người dân trong xã phát triển kinh tế - xã hội, nhờ đó mà chất
lượng cuộc sống của người dân ngày một nâng cao và cải thiện rõ rệt. Song
song với việc phát triển kinh tế, vấn đề bảo vệ môi trường cũng trở nên bức
bách, khi mà công tác quản lý rác thải đang trở thành một vấn đề bức xúc mà
không chỉ người dân, mà cả các cấp chính quyền đều quan tâm. Theo báo cáo
kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế xã hội năm 2013 của Ủy ban Nhân dân xã
Tam Hợp thì công tác môi trường đã được quan tâm giải quyết xong chưa toàn
diện và thực sự hiệu quả. Đi trên các tuyến đường của xã, không khó để nhận ra
những biển cấm đổ rác và hình phạt khi vi phạm nhằm cảnh báo người dân
không xả rác bừa bãi. Nhưng điều đáng buồn là những điểm tập kết rác vẫn
nằm rải rác khắp nơi, rác thải vứt một cách bừa bãi khắp các lề đường, ngõ
xóm… vừa gây mất mĩ quan, vừa gia tăng ô nhiễm môi trường. Những khó
khăn ấy không thể nào giải quyết nhanh chóng trong một sớm một chiều, không
thể chỉ có các cấp chính quyền cố gắng mà nó đòi hỏi có sự hợp tác giữa các
đơn vị, tổ chức, cá nhân trong toàn xã, cùng với đó là hệ thống giải pháp khắc
phục một cách toàn diện và hiệu quả.
Như vậy, Ủy ban Nhân dân xã có vị trí, vai trò như thế nào trong công tác
quản lý rác thải, cần phải làm gì để nâng cao ý thức người dân cũng như chất
lượng môi trường, tôi tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài “Vai trò của Ủy
ban Nhân dân xã trong việc quản lý rác thải tại xã Tam Hợp, huyện Bình
Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc”.
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Tìm hiểu vai trò của Ủy ban Nhân dân xã Tam Hợptrong vấn đề quản lý
rác thải, phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý rác thải của Ủy ban
2
Nhân dân xã Tam Hợp và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của
Ủy ban Nhân dân xã Tam Hợptrong quản lý rác thải tại xã.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rác thải nông thôn, quản lý rác thải và
PHẦN II
TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Lý luận về rác thải
2.1.1.1 Khái niệm
Chất thải là những vật chất, trong một quá trình sản xuất nào đó, không
còn khả năng sử dụng nữa (giá trị sử dụng bằng không) và bị loại ra từ quá trình
sản xuất đó (Nguồn: Chất thải, Wikipedia Bách khoa toàn thư mở, 2013). Quy
trình này có thể là quy trình sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, hoạt động dịch
vụ, giao thông vận tải… Chất thải có thể ở dạng khí, lỏng, rắn. Chất thải rắn
còn được gọi là rác. Chất thải rắn phát thải trong sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình,
nơi công cộng được gọi chung là chất thải rắn sinh hoạt. Chất thải rắn phát thải
từ hoạt động sản xuất công nghiệp, làng nghề, kinh doanh, dịch vụ hoặc các
hoạt động khác được gọi chung là chất thải rắn công nghiệp.
Hình 2.1: Rác thải sinh hoạt – một phần của cuộc sống.
Theo mục 2 điều 2 của Luật bảo vệ môi trường quy định:
5
“Rác thải là chất được loại ra trong quá trình sinh hoạt, trong quá trình
sản xuất hoặc các hoạt động khác. Rác thải có thể ở dạng rắn, lỏng, khí hoặc các
dạng khác”.
Có thể hiểu một cách đơn giản, rác thải là chất không còn được sử dụng
nữa, không còn có tác dụng hay giá trị sử dụng với một cá nhân nào đó, và được
cá nhân đó vứt bỏ, thải ra môi trường. Không phải tất cả rác thải xả vào môi
trường đều gây ô nhiễm, bởi bản thân môi trường vẫn có khả năng tự đồng hóa
các chất thải. Tuy nhiên, khi lượng chất thải vượt quá khả năng đồng hóa của
môi trường thì chúng bắt đầu gây ô nhiễm và phá hủy môi trường, gây tác động
xấu đến các thành phần sống hoặc không sống khác của môi trường.
2.1.1.2 Phân loại
a, Phân theo bản chất nguồn tạo thành
- Rác thải nông nghiệp: là những chất thải được thải ra từ các hoạt động
dời nhà cửa…): gỗ, thép, gạch, bê tông, vữa, bụi…
7
Nông nghiệp
Chất thải
Nơi vui chơi,
giải trí
Bệnh viện, cơ
sở y tế
Khu công
nghiệp, nhà
máy, xí nghiệp
Nhà dân, khu
dân cư.
Chợ, bến xe,
nhà ga
Giao thông,
xây dựng.
Cơ quan
trường học
- Dịch vụ công cộng (rửa đường, tu sửa cảnh quan, công viên, bãi
biển…): các loại rác đường, cành, lá cây, các loại rác công viên, bãi biển…
- Các nhà máy xử lý ô nhiễm (xử lý nước, xử lý rác thải, xử lý rác thải
công nghiệp…): tro, bùn, cặn…
- Công nghiệp( xây dựng, chế tạo công nghiệp nhẹ, công nghiệp nặng,
lọc dầu, nhà máy hóa chất, nhà máy điện…): rác thải từ các quá trình công
nghiệp, các rác thải không phải từ qúa trình công nghiệp như thức ăn thừa, tro,
bã, rác thải xây dựng, các rác thải đặc biệt, các rác thải độc hại…
- Nông nghiệp (thu hoạch đồng ruộng, vườn, nông trại…): các loại rác
thải nông nghiệp như rơm rạ, lá cây…, rác thải từ chăn nuôi như phân trâu, bò,
lợn gà , rác thải độc hại như thuốc bảo vệ thực vật…
2.1.2.1 Khái niệm
a, Khái niệm quản lý
- Quản lý là sự tác động có tổ chức, hướng tới đích của chủ thể quản lý
nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra (Hồ Văn Vĩnh, 2005).
Chủ thể qua các cơ chế quản lý (nguyên tắc, phương pháp, công cụ) tác
động vào đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu xác định. Mối quan hệ tác
động qua lại giữa chủ thể và đối tượng quản lý tạo thành hệ thống quản lý.
Sơ đồ 2.2: Hệ thống quản lý
b, Khái niệm quản lý rác thải
Quản lý rác thải là hành động thu gom, phân loại và xử lý các loại rác
thải của con người. Hoạt động này nhằm làm giảm các ảnh hưởng xấu của rác
vào môi trường và xã hội. (Nguồn: Chất thải, Wikipedia Bách khoa toàn thư
mở, 2013).
9
Chủ thể quản lý
Cơ chế quản lý
- Nguyên tắc
- Phương pháp
- Công cụ
-
Mục tiêu
xác định
Đối tượng quản lý
Theo Nghị định số 59/2007/NĐ-CPra ngày 09 tháng 04 năm 2007 về
quản lý chất thải rắn,“Hoạt động quản lý rác thải bao gồm các hoạt động quy
hoạch quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở quản lý rác thải, các hoạt động phân loại,
thu gom, lưu trữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý rác thải nhằm ngăn
ngừa, giảm thiểu những tác động có hại đối với môi trường và sức khỏe con
người”.
2.1.2.2 Đặc điểm quản lý rác thải
GTCC
Công ty môi
trường đô thị
UBND cấp
dưới
CTR
Nguồn phát sinh rác thải
Thu gom
Tách, xử lý,
tái chế
Gom nhặt, tách, lưu
trữ tại nguồn
Trung chuyển và
vận chuyển
Tiêu hủy
- Phân loại rác thải tại nuồn: là sự phân chia rác thải trong gia đình. Phân
loại rác thải tại nguồn không chỉ là một phương pháp hữu ích góp phần giảm
thiểu, tái chế, tái sử dụng rác thải mà còn giúp tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi
trường.
Các hộ gia đình có thể tiến hành phân loại rác theo 3 loại:
• Rác hữu cơ, có thể phân hủy được: thực vật, chất thải động vật, thức ăn
thừa,
• Rác vô cơ có thể tái sử dụng, tái chế được: Thiết bị điện, bao bì giấy,
nhựa, chất dẻo; rác không thể tái chế được: nilon, thủy tinh vỡ
• Chất độc hại, nguy hiểm, cần thu gom để xử lý riêng: pin, ắc quy, dầu
mỡ, chất bôi trơn
- Thu gom rác thải: là hoạt động tập hợp, phân loại, đóng gói và lưu giữ
tạm thời chất thải rắn tại nhiều điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ
quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận. Lưu giữ là việc giữ rác thải trong
một khoảng thời gian nhất định ở nơi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận
lý hoặc chủ xử lý thực hiện dịch vụ trọn gói thu gom, vận chuyển và xử lý)
hoặc thông qua chủ thu gom, vận chuyển.
- Chi phí thu gom, vận chuyển rác thải:
Chi phí thu gom, vận chuyển rác thải bao gồm chi phí đầu tư phương
tiện, trang thiết bị, đào tạo lao động, chi phí quản lý và vận hành cơ sở thu gom,
vận chuyển rác thải tính theo thời gian hoàn vốn và quy về một đơn vị khối
lượng rác thải được thu gom, vận chuyển.
13