B GIÁO DC ÀO TO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o
KHịAăLUNăTTăNGHIP
ăTẨI:

GIIăPHÁPăNỂNGăCAOăHIUăQUăSăDNGă
ÕNăBYăTIăCỌNGăTYăCăPHNăDCAă
VITăNAM
SINHăVIểNăTHCăHIN : PHMăTHăHẨăPHNG
MÃ SINH VIÊN : A18905
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH
HẨăNIăậ 2014 B GIÁO DC ÀO TO
TRNGăI HCăTHNGăLONG
o0o
KHịAăLUNăTTăNGHIP
ăTẨI:

GIIăPHÁPăNỂNGăCAOăHIUăQUăSăDNGă
ÕNăBYăTIăCỌNGăTYăCăPHNăDCAă
VITăNAM
Giáo viên hng dn : Th.s Chu Th Thu Thy
Sinh viên thc hin : Phm Th Hà Phng
Mã sinh viên : A18905
Chuyên ngành : Tài chính
HẨăNIăậ 2014

Hà Ni, ngày 26 tháng 10 nm 2014
Sinh viên
Phm Th Hà Phng Thang Long University LibraryMCăLC
LI MăU
CHNGă1.ăCăSăLụăLUNăVăÕNăBYăVẨăHIUăQUăSăDNGăÕNă
BYăTRONGăCỌNGăTYăCăPHNăDCAăVITăNAM 1
1.1. Tngăquanăchungăvăònăby 1
1.1.1. Khái nim đòn by 1
1.1.2. Các loi đòn by 1
1.2. ònăbyăhotăđng 2
1.2.1. Khái nim và ý ngha ca đòn by hot đng 2
1.2.2. Phân tích đim hòa vn 3
1.2.3.  by hot đng 7
1.3. ònăbyătƠiăchính 11
1.3.1. Khái nim đòn by tài chính và ý ngha ca đòn by tài chính 11
1.3.2.  by tài chính 12
1.3.3. Mi quan h gia EPS vi EBIT và đim bàng quan 15
1.4. ònăbyătngăhp 17
1.4.1. Khái nim và ý ngha ca đòn by tng hp 17
1.4.2.  by tng hp 17
1.5. Hiuăquăsădngăđònăbyătrongăcôngăty 18

phnăDCAăVităNam 70
2.7.1. Các nhân t ch quan 70
2.7.2. Các nhân t khách quan 71
2.8. ánhăgiáăvăvicăsădngăđònăbyătrongăCôngătyăCăphnăDCAăVităNamă
trongăgiaiăđonă2011ăậ 2013 72
CHNGă3. GIIăPHÁPăVẨăKINăNGHăNHMăNỂNGăCAOăHIUăQUăSă
DNGăÕNăBYăTIăCTCPăDCAăVITăNAM 74
3.1. nhăhngăphátătrinăcaăCTCPăDCAăVităNam 74
3.2. Mtăsăgiiăphápănhmănơngăcaoăhiuăquăsădngăđònăby 74
3.2.1. Các bin pháp tng doanh thu 74
3.2.2. Qun lý cht ch và hiu qu các chi phí qun lý doanh nghip 76
3.2.3. Nâng cao hiu qu s dng vn vay 77
3.2.4. Tìm kim và s dng các ngun n vay có chi phí thp nht 78
KT LUN
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Thang Long University LibraryDANHăMCăVITăTT
Kýăhiuăvitătt
Tênăđyăđ
CTCP
Công ty C phn
CPC
Chi phí c đnh
CPB

Bng 2.5. Ch tiêu đ by hot đng ca công ty trong giai đon 2011 - 2013 41
Bng 2.6. Bng tính nh hng ca S, V, F ti DOL 42
Bng 2.7. T l chênh lch gia DTT hòa vn và DTT trong k 45
Bng 2.8. S d đm phí và T trng CPC, t trng CPB 45
Bng 2.9. EBIT ca công ty trong giai đon 2011 ậ 2013 46
Bng 2.10. Ch tiêu đ by tài chính 47
Bng 2.11. Bng tính nh hng ca EBIT và I ti DFL 48
Bng 2.12. EBIT bàng quan trong giai đon 2011 - 2013 51
Bng 2.13.  by tng hp ca công ty giai đon 2011 ậ 2013 52
Bng 2.14. H s kh nng thanh toán tng quát giai đon 2011 ậ 2013 54
Bng 2.15. H s kh nng thanh toán ngn hn giai đon 2011 ậ 2013 55
Bng 2.16. H s kh nng thanh toán nhanh giai đon 2011 ậ 2013 56
Bng 2.17. H s kh nng thanh toán tc thi trong giai đon 2011 - 2013 57
Bng 2.18. H s kh nng thanh toán lưi vay trong giai đon 2011 - 2013 58
Bng 2.19. S vòng quay tài sn ca công ty trong giai đon 2011 - 2013 58
Bng 2.20. S vòng quay TSNH ca công ty trong giai đon 2011 - 2013 60
Bng 2.21. S vòng quay TSC ca công ty trong giai đon 2011 - 2013 61
Bng 2.22. Vòng quay HTK ca công ty trong giai đon 2011 - 2013 62
Bng 2.23. S vòng quay các khon phi thu ca công ty trong giai đon 2011 -
2013 63
Bng 2.24. Sc sinh li ca doanh thu thun giai đon 2011 - 2013 64
Bng 2.25. Sc sinh li trên tng tài sn trong giai đon 2011 - 2013 65
Bng 2.26. Sc sinh li ca vn ch s hu giai đon 2011 - 2013 66
Bng 2.27. Mô hình Dupont 1 67
Bng 2.28. Mô hình Dupont 2 69
Thang Long University LibraryBng 2.29. ánh giá vic s dng đòn by ca công ty trong giai đon 2011 -
2013 73

đi cái xu lên bi ln.
Công ty c phn DCA Vit Nam là công ty làm vic trong th trng xây dng
và vt liu xây dng. Trong nhng nm gn đây, nn kinh t th gii và trong nc có
nhiu bin đng, khin cho các công ty xây dng nói chung và CTCP DCA Vit Nam
nói riêng cng b nh hng. Công ty gp khó khn trong vic tìm kim các công trình
xây dng đ duy trì hot đng kinh doanh có hiu qu và có lưi. Chính vì vy, trong
nhng nm gn đây, công ty luôn c gng n lc tìm ra các gii pháp nhm nâng cao
hiu qu kinh doanh và đem li li nhun cao cho công ty. Vic nâng cao hiu qu s
dng đòn by đư tr nên ht sc quan trng và mang Ủ ngha sng còn đi vi các
công ty hin nay. Song Công ty C phn DCA Vit Nam vn cha chú trng lm đn
vic s dng đòn by đ nâng cao hiu qu kinh doanh ca mình. T lỦ do trên và
nhn thy tm quan trng ca đòn by, vi mong mun đc vn dng lỦ thuyt đư
hc tp và nghiên cu ti trng đi hc đ có cái nhìn sâu sc hn v vn đ này.
Chính vì vy em đư quyt đnh chn đ tài cho khóa lun tt nghip ca mình: ắGiiă
phápănơngăcaoăhiuăquăsădngăđònăbyătiăCôngătyăCăphnăDCAăVităNamẰ đ
giúp Công ty hoch đnh chính xác và đa ra nhng bin pháp phù hp.
2. Mcătiêuănghiênăcu
Qua vic nghiên cu và xây dng đ tài này, mc đích khóa lun nhm làm rõ
nhng kin thc chung v đòn by, nhng tác đng ca đòn by đn công ty DCA đ
đ xut gii pháp khc phc nhng đim còn hn ch ca công ty t đó nâng cao hiu
qu s dng đòn by ti Công ty C phn DCA Vit Nam.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
i tng mà đ tài hng ti là đòn by hot đng, đòn by tài chính, đòn by
tng hp và hiu qu s dng đòn by.
Thang Long University LibraryPhm vi nghiên cu ca đ tài là Công ty C phn DCA Vit Nam trong vòng 3
nm: nm 2011, nm 2012, nm 2013.
4. Phngăphápănghiênăcu

tiăCôngătyăCăphnăDCAăVităNam.
1

CHNGă1. Că S LÝ LUN V ÕNă BY VÀ HIU QU S DNG
ÕNăBY TRONG CÔNG TY C PHN DCA VIT NAM
1.1. Tng quan chung v ònăby
1.1.1. Khái nim đòn by
Trong c hc chúng ta đư quen thuc vi khái nim đòn by nh là công c đ
khuch đi lc nhm bin mt lc nh thành mt lc ln hn, tác đng vào vt th
chúng ta cn dch chuyn.
Trong tài chính ngi ta mn thut ng “đòn by” ám ch vic s dng chi phí
c đnh đ gia tng kh nng sinh li ca công ty (Trang 195, T.S Nguyn Minh Kiu,
Tài chính doanh nghip). Tuy nhiên, đòn by trong tài chính là con dao hai li. Nu
hot đng ca công ty tt đòn by s khuch đi cái tt lên gp bi ln. Ngc li, nu
hot đng ca công ty xu thì đòn by s khuch đi cái xu lên bi ln. Vic áp dng
đòn by thng đem li hiu qu cao và giúp nhà qun lỦ đa ra nhng quyt đnh
chính xác hn. Kh nng gia tng li nhun cao là điu mong c ca các nhà qun lỦ
doanh nghip, trong đó đòn by là mt công c đc h tin dùng. òn by là liu
thuc kích thích và nhà qun lỦ doanh nghip thng s dng khi h k vng rng t
sut sinh li trên tài sn cao hn lưi sut vay n. Và nu thành công, li nhun s đem
li rt cao cho h. Tuy nhiên, dùng đòn by nh “con dao hai li”, vì li nhun cao đi
kèm vi ri ro ln.
1.1.2. Các loi đòn by
Các công ty thng hay s dng 3 loi đòn by nh sau: đòn by hot đng, đòn
by tài chính và đòn by tng hp.
òn by hot đng liên quan đn kt qu ca các cách kt hp khác nhau gia
chi phí c đnh và chi phí bin đi. Nói rõ ràng hn thì, t s gia chi phí c đnh và
chi phí bin đi mà công ty s dng đư quyt đnh đòn cân n hot đng bao nhiêu.
òn by tài chính xut hin khi công ty quyt đnh tài tr cho phn ln tài sn
ca mình bng n vay. Các công ty ch làm điu này khi nhu cu vn cho đu t ca

chng hn chi phí nguyên vt liu, lao đng trc tip, mt phn chi phí đin nc, hoa
hng bán hàng, mt phn chi phí qun lỦ hành chính. Trong kinh doanh, chúng ta đu
t chi phí c đnh vi hy vng s lng tiêu th s to ra doanh thu đ ln đ trang tri
chi phí c đnh và chi phí bin đi. Ging nh chic đòn by trong c hc, s hin
din ca chi phí hot đng c đnh gây ra s thay đi trong s lng tiêu th đ
khuch đi s thay đi li nhun (hoc l).
b. ụ ngha ca đòn by hot đng
Mt t l đòn by hot đng cao có ngha là mt t l ln các chi phí ca công ty
là chi phí c đnh. Trong trng hp này, công ty thu đc li nhun ln trên mi đn
v sn phm gia tng nhng ch khi đt đ khi lng bán hàng đ trang tri cho chi
phí c đnh mà nó b ra. Nu công ty có th làm nh vy, sau đó công ty s thu đc
li nhun đáng k sau khi tr ht chi phí c đnh. Tuy nhiên, mt t l đòn by hot
đng cao thì điu này tim n ri ro cho vic d báo chính xác doanh thu trong tng
lai. Vì ch cn mt s sai lch nh trong d báo doanh thu so vi thc t din ra thì nó
đư có th to ra mt khong cách sai lch đáng k gia dòng tin thc t và dòng tin
theo d toán. iu này rt quan trng, nó có th s nh hng ln đn kh nng hot
đng ca công ty trong tng lai.
3

Mt t l đòn by hot đng thp có ngha là mt t l ln doanh thu ca công ty
là chi phí bin đi, vì vy nó ch gánh chu nhng chi phí này nu công ty bán đc
hàng. Trong trng hp này, công ty thu đc li nhun nh trên mi đn v sn phm
gia tng nhng nó li không to ra khi lng bán hàng nhiu đ trang tri cho chi phí
c đnh. Nó d dàng hn cho các công ty thu đc li nhun  mc doanh s bán hàng
thp, nhng nó không thu đc li nhun quá ln nu nó có th to ra doanh thu b
sung.
Kin thc v mc đ đòn by hot đng có th có mt tác đng sâu sc đn chính
sách giá c, vi mt công ty áp dng nhiu đòn by hot đng phi cn thn không đ
thit lp giá ca nó quá thp vì nó có th không bao gi to ra li nhun đóng góp đ
đ bù đp đy đ chi phí c đnh.

Bc 3: Xác đnh giao đim ca hai đng (S) và (TC) sau đó t giao đim v
mt đng thng vuông góc vi trc hoành đ xác đnh mc sn lng hòa vn
Các gi đnh giá bán đn v P và bin phí đn v V không đi cho ta các mi liên
h tuyn tính gia các hàm s tng doanh thu và tng chi phí.
im hòa vn xy ra  đim Q
BE
trong hình di đây, đó là mc sn lng mà
đng biu din tng doanh thu và tng chi phí ct nhau. Nu mc sn lng ca
doanh nghip thp hn sn lng hòa vn, tc là nu S < TC, doanh nghip hot đng
b l. Nu mc sn lng ca doanh nghip cao hn đim hòa vn, tc là S > TC,
doanh nghip hot đng có lãi

Hình 1.1. Phân tích đim hòa vn
Phng pháp phân tích hòa vn bng phng pháp đi s
Phân tích hòa vn bng phng pháp đi s là xem xét, tính toán mi quan h
ca các yu t bng các phép toán đi s.
t EBIT = li nhun trc thu và lưi
P = đn giá bán; V= bin phí đn v
(P - V) = lưi gp
Q = s lng sn xut và tiêu th; Q
BE
= s lng hòa vn
F = đnh phí, VC: bin phí
5

 xác đnh đim hòa vn theo phng pháp đi s, cn cho các hàm s
tng doanh thu (S) và tng chi phí hot đng (TC) bng nhau (EBIT = 0) và gii
phng trình đ tìm sn lng hòa vn và thay th sn lng hòa vn Q
BE
cho Q, ta


Doanhăthuăthunăhòaăvn


 

   

Thiăgianăhòaăvn






Hăsăcôngăsutăhotăđngă
hòaăvn
=



Doanhăthuăthună(DTT)ăanătoƠnă=ăDTTătrongăkă- DTTăhòaăvn
Sn lng hòa vn càng thp, doanh thu thun hòa vn càng nh và thi gian hòa
vn càng ngn thì hot đng kinh doanh càng có hiu qu, li nhun thu đc trên hao
phí b ra càng ln và ngc li.
H s công sut hot đng hòa vn càng thp, cht lng hot đng kinh doanh
càng cao, doanh nghip ch cn tiêu th mt lng nh sn phm, dch v, hàng hóa là
đư bo đm hòa vn và ngc li.
Thang Long University Library
6

Bcă3:ăXácăđnhăsnălngăcnăthităđăđtămcăliănhunămongămun
Trong gii hn chi phí kinh doanh không đi, trên mc sn lng và doanh thu
thun hòa vn, doanh nghip cn bit ng vi mc sn lng nào đ đt đc mc li
nhun mong mun ngay c khi phi gim giá bán đ cnh tranh tt hn.
Sau khi đt hòa vn, c mi đn v mt hàng bán ra s cho mc lưi ròng bng
chính lưi góp ca mt hàng đó. Ngha là, sau khi hòa vn, mi mt đn v mt hàng
7

tiêu th ch phi trang tri đ bin phí và do đó, phn chênh lch gia giá bán và bin
phí chính là lưi ròng mà đn v mt hàng đó đem li. Nh vy, đ đt đc mc li
nhun mong mun hay li nhun mc tiêu (Target Income - TI), công ty cn phi bo
đm cung ng vt mc sn lng hòa vn vi mt khi lng sn phm Q.






  

Tng sn lng cn thit mà công ty phi bo đm đáp ng đ đt mc li nhun
mong mun bao gm c sn lng hòa vn và sn lng vt đim hòa vn.


 
  
  

Tuy nhiên, trên thc t, mi s bin đng v chi phí và giá bán đu nh hng
đn đim hòa vn và do đó nh hng đn sn lng và doanh s đ đt đc mc li

=
Phnătrmăthayăđiăliănhunăhotăđng
(1)
Phnătrmăthayăđiăsnălngă(doanhăthu)




Cn lu Ủ rng đ by có th khác nhau  nhng mc sn lng (hoc doanh thu)
khác nhau. Do đó, khi nói đn đ by chúng ta nên ch rõ đ by  mc sn lng Q
nào đó.
Công thc (1) rt cn đ đnh ngha và hiu đc đ by hot đng nhng rt khó
tính toán trên thc t.  d dàng tính toán DOL, chúng ta thc hin mt s bin đi.
Bit rng lưi gp bng doanh thu tr chi phí, ta có:
EBIT = P*Q ậ (V*Q + F) = P*Q ậ V*Q ậ F = Q * (P ậ V) ậ F
Trong đó:
P: đn giá bán
V: bin phí đn v,
F: đnh phí
Vì đn giá bán P và đnh phí F là c đnh nên 
EBIT = Q * (P ậ V). Nh vy:



 

  

 









 

  

 

  

 




 

  

 

  

 



i vi công thc (2) và (3) dùng đ tính đ by hot đng theo sn lng Q.
Hai công thc này ch thích hp đi vi nhng công ty nào mà sn phm có tính đn
chic. i vi công ty mà sn phm đa dng và không th tính thành đn v, chúng ta
s dng ch tiêu đ by theo doanh thu. Công thc tính đ by theo doanh thu nh sau:



  
   

  






Trong đó S là doanh thu và V là tng chi phí bin đi.
1.2.3.3. Mi quan h gia đ by hot đng và đim hòa vn
Gi s có hai công ty cùng doanh thu và li nhun, nu tng cùng mt lng
doanh thu nh nhau, thì nhng công ty có t l s d đm phí ln, li nhun tng lên
càng nhiu, vì vy tc đ tng li nhun ln hn và đ by hot đng s ln hn. iu
này cho thy nhng công ty mà t trng chi phí c đnh ln hn bin đi thì t l s d
đm phí ln, t đó đòn by hot đng s ln và li nhun s rt nhy cm vi s thay
đi doanh thu, sn lng bán. Nh vy, k t đim hòa vn nu sn lng càng tng
thì đ by hot đng càng gim. Ta thy rng nu sn lng di chuyn càng xa đim
hòa vn thì li nhun hot đng hoc l s càng ln, ngc li đ by hot đng càng
nh. Quan h gia sn lng tiêu th và li nhun hot đng là quan h tuyn tính.







 




Trong đó:

















là EBIT k vng ca nhà đu t


kinh doanh càng ln.
1.2.3.5. Ý ngha ca đ by hot đng vi qun tr tài chính
Giám đc tài chính cn bit s thay đi doanh thu s nh hng nh th nào đn
EBIT.  by hot đng chính là công c giúp các giám đc tài chính gii đáp đc
câu hi trên. Khi doanh thu tng hay gim X% thì EBIT có chiu hng tng hay gim
X% * DOL. Nu công ty có đ by hot đng cao, ch có bin đng nh trên doanh
thu s gây nh hng ln đn li nhun.
ôi khi bit trc đ by hot đng, công ty có th d dàng hn trong vic quyt
đnh chính sách doanh thu và chi phí ca mình. Nhng nhìn chung, công ty không
thích hot đng di điu kin đ by hot đng cao bi vì trong tình hung nh vy
ch cn mt s st gim nh doanh thu cng d dn đn l trong hot đng.
Trái li, mt s công ty d đoán kinh t s phát trin tt, th phn và doanh s
ngày càng kh quan hn, doanh nghip s trang b thêm c s vt cht và máy móc
hin đi, đ by hot đng ln s đy mnh mc gia tng li nhun.
S dng đ by hot đng hp lỦ có tác dng khuch đi gia tng EBIT. Tuy
nhiên s khuch đi này không phi tuyn tính mà theo quy lut gim dn.
1.3. ònăby tài chính
1.3.1. Khái nim đòn by tài chính và ý ngha ca đòn by tài chính
a. Khái nim đòn by tài chính
òn by tài chính liên quan đn vic s dng các ngun tài tr có chi phí c
đnh. òn by tài chính đc đnh ngha nh là mc đ theo đó các chng khoán có
thu nhp c đnh (n và c phiu u đưi) đc s dng trong c cu ngun vn ca
công ty (Trang 203, T.S Nguyn Minh Kiu, Tài chính doanh nghip).
b. ụ ngha ca đòn by tài chính
Có mt s khác bit lỦ thú gia đòn by hot đng và đòn by tài chính là các
công ty có th la chn đòn by tài chính trong khi không th la chn đòn by hot
đng. òn by hot đng do đc đim hot đng ca công ty quyt đnh, chng hn
công ty hot đng trong ngành hàng không và luyn thép có đòn by hot đng cao
trong khi công ty hot đng trong ngành dch v nh t vn và du lch có đòn by hot
đng thp. òn by tài chính thì khác, không có công ty nào b ép buc phi s dng

1.3.2.  by tài chính
1.3.2.1. Khái nim và công thc tính đ by tài chính
a. Khái nim
 by tài chính (DFL)là mt ch tiêu đnh lng dùng đ đo lng mc đ bin
đng ca EPS khi EBIT thay đi (Trang 208, T.S Nguyn Minh Kiu, Tài chính doanh
nghip).
b. Công thc tính đ by tài chính
 by tài chính  mt mc đ EBIT nào đó đc xác đnh nh là phn trm
thay đi ca EPS khi EBIT thay đi 1 phn trm.
13

Do đó:
ăbyătƠiăchínhă
(DFL)ăămcăEBITă$
=
PhnătrmăthayăđiăcaăEPS
PhnătrmăthayăđiăcaăEBIT

















  




Mt câu hi đc đt ra là khi nào đ by tài chính ca phng án dùng c phiu
u đưi ln hn hay nh hn đ by tài chính ca phng án dùng n? iu này ph
thuc vào vn đ tit kim thu do s dng n so vi chi phí tr c tc. Ta xét hai
trng hp sau:
Nu chi phí tr c tc (PD) ln hn phn chênh lch gia lưi và tit kim thu do
s dng n (1 ậ t)*I, ta có:


  

 



  


 

  
 
  

  


 

  
  

    

  

Thang Long University Library
14


  


 

  
 



 




cng tng lên. òn by tài chính tng cng kéo theo đim hòa vn công ty tng lên,
công ty phi bán nhiu sn phm hn đ hòa vn; ri ro cho các ngân hàng và ngi
cho vay tng vì khi đó xác sut công ty phá sn cao hn; nguy c cho các c đông
cng tng vì đòn by cao hn s gây ra bin đng ln hn trong thu nhp dn đn bin
đng trong giá c phiu và tn tht s càng ln hn có th xy ra nu công ty ri vào
tình trng phá sn.
Ri ro tài chính ch tính kh bin tng thêm ca thu nhp mi c phn và xác sut
mt kh nng thanh toán khi mt công ty s dng các ngun tài tr có chi phí tài chính
c đnh, nh s dng n và c phn u đưi, trong c cu ngun vn ca mình. Công ty
mt kh nng chi tr khi công ty không th đáp ng các ngha v tài chính theo hp
đng. Các chi phí s dng vn nh lưi vay và c tc u đưi tng trng cho các ngha
v theo hp đng mà mt công ty phi đáp ng bt k mc đ thu nhp trc thu và
lưi vay nh th nào. Vic gia tng s dng các s lng n và c phn u đưi s làm
tng chi phí tài chính c đnh ca công ty. Sau đó các chi phí này li làm tng EBIT
mà công ty phi đt đc đ đáp ng ngha v tài chính và duy trì hot đng. Khi gia
tng vic s dng n thì làm cho chi phí tài chính c đnh cng tng kéo theo vic tng
xác sut mt kh nng chi tr t đó làm ri ro tng lên. S dng đòn by tài chính có

Trích đoạn Mi quanh gia EPS vi EBIT và đi m bàng quan Các nhâ nt khách quan ng 2.19 S vòng quay tài sn ca công ty trong giai đ on 2011 2013 ng 2.21 S vòng quay TSC ca công ty trong giai đ on 2011 2013 ng 2.24 Sc sinh li ca doanh thu th un giai đ on 2011 2013

---