GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ HAY LÀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
HAY LÀ TIẾT HỌC CÓ SỬ DỤNG PHƯƠNG
TIỆN HIỆN ĐẠI?
Tôi xin đề cập lại vấn đề này một lần nữa với các thầy cô sau khi tôi được tiếp thu
về vấn đề áp dụng CNTT.Đợt tập huấn này tôi tạm chia ra làm 2 lĩnh vực chính là
chuyên môn và ứng dụng CNTT.Điều tôi quan tâm và chờ đợi nhiều nhất là ứng
dụng CNTT vào giảng dạy (có phải vì tôi thích CNTT hay không) nhưng tôi đã
thất vọng vì không được thoả mãn lắm.
Tôi xin mạn phép tiếp tục trao đổi với các thầy cô về vấn đề này và có lẽ đây cũng là lần
cuối cùng.
1. GAĐT là gì? BGĐT là gì ? Hai khái niệm này khác nhau hay chỉ là một ?Báo
cáo viên không trả lời cụ thể mà chỉ trả lời rằng GAĐT bao gồm luôn cả
BGĐT.Báo cáo viên nói rằng chưa nghiên cứu về vấn đề này và nghiên cứu thì
cũng chẳng để làm gì ?
Vậy tôi đã quá cố chấp khi cố gắng tìm hiểu cho rõ ngọn nguồn hai khái niệm này. Và tôi
xin lấy một ý kiến của thầy Trần Việt Hùng GV Vật lý -THPT Nguyễn Huệ -KA Hà Tĩnh
để kết thúc vấn đề này ‘Khái niệm BGĐT hay GAĐT gọi như thế nào cho đúng.Thực
ra hai khái niệm này ở một chừng mực nào đó là tương đồng nhau. Nhưng suy cho
cùng thì cái khó nhất là chúng ta dùng khái niệm mà không hiểu hoặc chưa hiểu về
nó. Hiện nay chưa có một định nghĩa chính thức nào từ BG & ĐT. Vậy thế nào là
BGĐT? Nội hàm và ngoại diên của khái niệm này? ‘
Tới đây tôi xin nhờ người nào đã sử dụng khái niệm này đầu tiên xin chỉ giúp
giùm tôi. Nhưng tôi vẫn giữ quan điểm khi nói đến BGĐT thì phải có một cấu trúc
rõ ràng theo như của thầy Đào Thái Lai - Viện CL & CT giáo dụcTên Bài
học Mục 1 Mục 1.1 Lý
thuyết Minh hoạ Bài tập
Mục 1.2 Mục 2 Tóm tắt – Ghi
nhớ 2. Xem xong một cuốn phim của GV dạy mẫu. Tiết học này phương tiện
máy chiếu chỉ làm một công việc duy nhất là minh hoạ, tôi có hỏi tiết học này có
gọi là sử dụng BGĐT hay không ? Hay chỉ nên gọi là tiết học có sử dụng phương
tiện hiện đại ?Tôi được câu trả lời như sau, tiết học có sử dụng máy chiếu (dù sử

Sau đây là quan điểm riêng của tôi, và tôi cũng sẽ không bao giờ tìm hiểu đến vấn
đề này nữa bởi vì ‘cũng chẳng để làm gì’. Số đông gọi như thế nào thì theo như thế.
1. Khi GV lên lớp sử dụng máy chiếu và gọi là BGĐT thì phải có cấu trúc
của bài học.
Còn không thì chỉ nên gọi là tiết dạy học có hỗ trợ phương tiện hiện đại.
2. Chính vì BGĐT có cấu trúc, nên tôi sẽ vận dụng nó như một bảng đen
chính ‘thông minh’ để HS ghi bài trên đó. Bởi vì cấu trúc này chính là các đề mục,
các vấn đề tôi sẽ ghi lên bảng. Vậy tôi làm một động tác là chuyển từ ghi bảng lên
màn chiếu.
Có ý kiến cho rằng ’Bài giảng điện tử càng không phải là một công cụ để thay thế
“bảng đen phấn trắng” mà nó phải đóng vai trò định hướng trong tất cả các hoạt động
trên lớp. ‘ Vậy ‘bảng đen phấn trắng’ nó đóng vai trò gì ? Thời xưa thì nó thật sự là cần
thiết để thầy cô ghi bài và học trò thực hành. Vậy với thời đại hiện nay, tai sao ta không
bớt đi một giai đoạn thay vì thầy cô phải ghi bài trên bảng thì tôi chuyển nó lên màn
chiếu, và bảng chỉ dành cho học trò thực hành thôi (điều này tôi thấy có lợi hơn vì chúng
ta có nguyên một cái bảng để học trò giải bài).Khi đó tôi dạy bằng BGĐT có xa rời với
phương tiện truyền thống không ?
Lại có ý kiến cho rằng, tôi dạy học bằng BGĐT như thế là xa rời phương tiện
truyền thống? Chỉ trình chiếu một chiều, mang tính chất trình diễn?
Tôi xin trao đổi về vấn đề này, phương tiện truyền thống ở đây là gì ? Bảng tôi cũng sử
dụng (học trò thực hành, tôi diễn giải thêm trên bảng), tôi vẫn sử dụng các phương pháp
giảng dạy đặt vấn đề, HS thảo luận, HS trả lời, mô phỏng, làm nhóm Tất cả những
điều này được thiết kết hợp lý trong BGĐT thì làm sao gọi là trình chiếu một chiều. Sau
khi giải quyết xong vấn đề, một kiến thức nào đó, thay vì GV phải lên bảng ghi bài thì tôi
lại cho hiện kiến thức cần ghi ra, HS chép bài thì tại sao là mang tính chất trình diễn ?

Lại có ý kiến cho rằng HS sẽ không biết chép bài và ghi kịp bài? Đó là do thiết kế của
GV không khoa học, không thể hiện ký hiệu nhận biết ghi bài cho HS. Còn ghi không kịp
bài là do lỗi của GV chứ không phải do BGĐT mang lại. Các thầy cô cứ nghĩ xem, thời
gian các thầy cô ghi bài trên bảng mất bao nhiêu lâu thì thầy cô cũng sẽ dành bấy nhiêu

5. Còn dạy học với một tiết học bình thường, sử dụng máy chiếu để minh hoạ cho một
phần nào đó thì cũng giống như dùng một bảng phụ (bảng phụ thông minh) thì nên gọi là
tiết học có sử dụng phương tiện hiện đại.

6. Không phải tiết nào cũng dùng BGĐT để dạy học(đây là quan điểm của Bộ và tôi cho
rằng hoàn toàn là đúng). Có lúc chúng ta chỉ sử dụng tiết học có sử dụng phương tiện
hiện đại.

Trên đây toàn bộ là những suy nghĩ bấy lâu nay của tôi. Tôi có một mong muốn GV
hãy chân thành góp ý những ý kiến nêu trên. Nếu thầy chỗ nào không hợp lý khi
dùng BGĐT làm chủ đạo thì hãy chỉ rõ cho tôi, nếu thầy cô nào ủng hộ những suy
nghĩ của tôi thì cũng cho ý kiến. Tôi sẽ rất cảm ơn.
Kết thúc vấn đề này, tôi xin dẫn lời của thầy Trần Đình Cư – Trường THCS
Trưng Vương – Pleiku – Gia Lai
‘Khi sử dụng bài giảng điện tử, chúng tôi thường bố trí một (hoặc hai) slide để trình
bày nội dung cho học sinh ghi, các slide thường được thiết kế với màu nền, màu chữ
khác với các slide khác, còn bảng là nơi để giáo viên minh họa, mở rộng thêm những
điều không có trong SGK hoặc giải thích những thắc mắc của học sinh, là nơi để học
sinh trình bày bài tập của mình. Thực hiện theo cách này có ưu điểm là nội dung
cho học sinh ghi rất chính xác (do đã có chuẩn bị và kiểm tra trên máy vi tính trước
khi giảng dạy), đồng thời tiết kiệm được thời gian dùng để luyện tập, củng cố , trong
cùng một đơn vị thời gian, giáo viên làm được nhiều việc hơn’.

Về những BGĐT tôi gởi cho Trung tâm GV, nếu xét trên quan điểm ứng dụng CNTT
trong dạy học của Bộ thì không đúng, bởi vì BGĐT của tôi thiết kế đóng vai trò chính và
xuyên suốt. Vì vậy thầy cô nào tải về sử dụng thì hãy suy nghĩ cẩn thận trước khi sử
dụng.

Đây là lần cuối cùng tôi đề cập đến vấn đề này. Nếu như tôi vẫn cứ theo đuổi vấn đề này
để làm rõ thì có lẽ tôi là người ‘cố chấp’ và tìm hiểu một thứ ‘chẳng để làm gì’.