BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o
KHịAăLUNăTTăNGHIP
ăTÀI:
GIIăPHỄPăHNăCHăRIăROăCHOăVAY
DOANH NGHIPăNHăVÀăVAăTIăNGÂN HÀNG
THNGăMIăCăPHNăKăTHNGăVITăNAMăậ
CHI NHÁNH HOÀNG QUCăVIT
SINHăVIểNăTHCăHIN :ăNGUYNăDIPăANH
MÃ SINH VIÊN : A17521
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
HÀăNIă- 2013 BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
ầo0oầ
KHịAăLUNăTTăNGHIP
ăTÀI:
GIIăPHỄPăHNăCHăRIăROăCHOăVAY
DOANH NGHIPăNHăVÀăVAăTIăNGÂN HÀNG
THNGăMIăCăPHNăKăTHNGăVITăNAMăậ
CHI NHÁNH HOÀNG QUCăVIT

Giáoăviênăhngădn : Ths.ăLêăThăHƠăThu
Sinhăviênăthcăhin : NguynăDipăAnh
Mã sinh viên : A17521
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng

1.1.2. c đim và thc trng ca doanh nghip nh và va ti Vit Nam 2
1.1.2.1. c đim ca doanh nghip nh và va 2
1.1.2.2. Thc trng doanh nghip nh và va ti Vit Nam hin nay 4
1.1.3. Vai trò ca doanh nghip nh và va trong nn kinh t Vit Nam 5
1.2.ăTngăquanăvăhotăđngăchoăvayăđiăviădoanhănghipănhăvƠăvaătiăNgơnă
hƠngăthngămi 7
1.2.1. Khái nim hot đng cho vay doanh nghip nh và va Ngân hàng thng
mi 7
1.2.2. c đim ca cho vay đi vi doanh nghip nh và va 8
1.2.3. Vai trò ca hot đng cho vay đi vi doanh nghip nh và va 9
1.2.4. Các hình thc cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
thng mi 10
1.3.ăRiăroăchoăvayăđiăviădoanhănghipănhăvƠăvaătiăNgơnăhƠngăthngămi 12
1.3.1. Khái nim ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
thng mi 12
1.3.2. Nguyên nhân gây ra ri ro cho vay DNNVV 13
1.3.2.1. Các nguyên nhân khách quan 13
1.3.2.2. Các nguyên nhân ch quan 14
1.3.3. S cn thit ca vic hn ch ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va
ti Ngân hàng thng mi 16
1.3.3.1. i vi Ngân hàng 16
1.3.3.2. i vi doanh nghip nh và va 17
1.3.3.3. i vi nn kinh t 17
1.3.4. Các tiêu chí đánh giá ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti
Ngân hàng thng mi 18
1.3.4.1. Ch tiêu đnh tính 18
1.3.4.2. Các ch tiêu đnh lng 20
CHNGă2.ăTHCăTRNGăHNăCHăRIăROăCHOăVAYăIăVIăDOANHă
NGHIPă NHă VÀă VAă TIă NGỂNă HÀNGă THNGă MIă Că PHNă Kă
THNGăVITăNAMă- CHI NHÁNH HOÀNGăQUCăVIT 24

phn K thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit 47
2.2.3. Tình hình ri ro cho vay doanh nghip nh và va ti Ngân hàng thng mi
c phn K thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit 51
2.2.3.1. Trích lp d phòng ri ro 51
2.2.3.2. Xp hng tín nhim doanh nghip đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân
hàng thng mi c phn K thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit 52
2.2.3.3. Phân tích các ch tiêu 55
2.3.ăánhăgiáăvăthcătrngăhnăchăriăroăchoăvayăđiăviădoanhănghipănhăvƠă
vaătiăNgơnăhƠngăthngămiăcăphnăKăthngăVităNamă- Chi nhánh Hoàng
QucăVit 62
2.3.1. Nhng kt qu đt đc 62
2.3.2. Nhng tn ti cn khc phc 64 2.3.3. Nguyên nhân ca nhng tn ti 66
2.3.3.1. Nguyên nhân khách quan 66
2.3.3.2. Nguyên nhân ch quan 67
CHNGă 3.ă GIIă PHỄPă HNă CHă RIă ROă CHOă VAYă Iă VIă DOANH
NGHIPă NHă VÀă VAă TIă NGỂNă HÀNGă THNGă MIă Că PHNă Kă
THNGăVITăNAMă- CHI NHÁNH HOÀNGăQUCăVIT 70
3.1.ănhăhngăchoăvayăđiăviădoanhănghipănhăvƠăvaătiăNgơnăhƠngăthngă
miăcăphnăKăthngăVităNamă- Chi nhánh HoƠngăQucăVit 70
3.1.1. nh hng phát trin chung hot đng kinh doanh ca Ngân hàng thng
mi c phn K thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit 70
3.1.2. nh hng hot đng cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân
hàng thng mi c phn K Thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit 71
3.2.ăMtăsăgiiăphápăhnăchăriăroăđiăviăchoăvayădoanhănghipănhăvƠăvaătiă
NgơnăhƠngăthngămiăcăphnăKăThngă- Chi nhánh HoƠngăQucăVit 72
3.2.1. Xây dng chin lc cho vay các doanh nghip nh và va ca Chi nhánh
trong thi gian ti 72

NHTM
Ngânăhàngăthngămi
TMCP
Thngămi c phn
NQH
N quá hn
SXKD
Sn xut kinh doanh
RRTD
Ri ro tín dng
TNHH
Trách nhim hu hn
TSB
Tài snăđm bo
VN
VităNamăđng
VCSH
Vn ch s hu DANHăMCăCỄCăSă,ăBNGăBIU
Săđă 2.1.ăTă chcă bă máyăhotă đngăcaă Techcombank - Chi nhánh Hoàngă Qucă
Vit 26
Săđă2.2.ăQuy trình cho vay DNNVV Techcombank - Chi nhánh HoàngăQucăVit 40
Bngă1.1.ăPhânăloiădoanhănghipănhăvàăvaătiăVităNam 1
Bngă2.1.ăTìnhăhìnhăhuyăđngăvnăcaăTechcombankă- Chi nhánh HoàngăQucăVită
giaiăđonă2010-2012 28
Bngă2.2.ăKtăquăhotăđngăchoăvayăTechcombankă- Chi nhánh HoàngăQucăVităgiaiă
đonă2010-2012 33
Bngă2.3.ăKtăquăkinhădoanhăcaăTechcombankă- Chi nhánh HoàngăQucăVităquaă

doanhănghipănhăvàăvaă(DNNVV).
TrongănnăkinhătăVităNamăhinănay,ăviătngăsăhnă543.963ădoanhănghipăthìă
DNVVV chimă97%,ă đóngăgópă40%ăGDP.ă căbit,ătrongăxuăthăhiănhpăvàăphátă
trinăthìăvaiătròăcaăcácăDNNVVăngàyăcàngăđcăkhngăđnhăkhôngăchăăVităNamă
màăcònăăkhpăniătrênăthăgii. Mc dùăđóngăvaiătròăquanătrngănhăvy trong nn
kinh t nhngăt trc tiănayăcácăDNVVNăđãăgpăkhôngăítăkhóăkhn, thách thc nht
là trong thi bui hi nhp hin nay vi s cnh tranh khc lit ca các doanh nghip
lnătrongăvàăngoàiănc. Mt trong nhng lý do quan trng là khó tip cn v ngun
vn,ăkhóăkhnănàyăcàngăth hinărõăhnăkhiăkhng hong kinh t xy ra. Khng hong
kinh t xyăraăcngăđãătácăđng to ln ti hotăđngăcácăNgânăhàngăthngămi Vit
Nam.ăNmă2012ălàămtănmăthc s sóngăgióăvàăđy binăđng vi ngành Tài chính
ngânăhàngăkhiătngătrng tín dng thp nhtătrongă20ănm,ăn xuătngăvt, giá vàng
đo chiu liên tc, li nhun st gim, 9 ngân hàng yu kém buc phiătáiăcăcu,
Thc t, trong nhngănmăvaăquaăNgânăhàngăthngămi c phn K thngă
Vit Nam – Chi nhánh Hoàng Quc Vităđãăđápăngăđc khá ln nhu cu vn t phía
các DNNVV và không ngng m rng cho vay. Tuy nhiên khi m rng hotăđng cho
vay, ri ro cho vay là không th tránh khi.ăDoăđó,ăNgânăhàngăthngămi c phn K
thngăVit Nam – Chi nhánh Hoàng Quc Vit vn còn nhiu e ngi trong cho vay
đi vi các DNNVV. HotăđngăchoăvayăDNNVVăchaătngăxng vi timănngăca
Ngân hàng, còn rt nhiu doanh nghip chaăth tip cn ngun vn Ngân hàng. Vì
vy, hn ch ri ro cho vay DNNVV là mt vnă đ cp thit,ănóă liênă quană đn k
hoch m rng sn xut kinh doanh caăDNNVVăvàătácăđng ti li nhun, s tngă
trng,ăcânăđi, an toàn trong hotăđng tín dng ca Ngân hàng. Xut phát t quan
đimăđóăvàăthc trng cho vay caăNgânăhàngăthngămi c phn K thngăVit
Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vităđi viăDNNVV,ăemăđãăchnăđ tài:ă“Gii pháp
hn ch ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân hàng thng mi
c phn K thng Vit Nam - Chi nhánh Hoàng Quc Vit”ălàmăđătàiăkhóaălună
ttănghipăcaămình.

CHNGă1. CăS LÝ LUN V RI RO CHO VAY I VI
DOANH NGHIP NH VÀ VA TIăNGỂNăHÀNGăTHNGăMI
1.1. Tng quan v doanh nghip nh và va
1.1.1. Khái nim doanh nghip nh và va
Trênăthăgii,ăđnhănghaăvădoanhănghipănhăvàăvaă(DNNVV)ăđcăhiuăvàă
quyăđnhăkhácănhauătùyătheoăđiuăkinăkinhătăxãăhiăcaătngăqucăgiaăvàăthayăđiă
theoătngăgiaiăđon,ătngăthiăkăphátătrinăkinhăt.ăKháiănimăDNNVVăkhôngăchăđnă
thunăphnăánhăquyămôăcaădoanhănghipămàănóăcònăbaoătrùmăniădungăvăkinhăt,ătă
chcăsnăxut,ăqunălỦăvàătinăbăkhoaăhcăcôngăngh.ăMcădùăcóănhiuătiêuăthcăkhácă
nhauăđăphânăloiăDNNVVănhngătrênăthcătăthì tiêuăthcăđcăsădngăphăbină
nhtălàăsălngălaoăđngătrungăbìnhăvàătngăsăvnăcaădoanhănghip.ă
iăviăVităNam,ăquaănghiênăcuăyêuăcuăthcătăvàăhcăhiăkinhănghimănhiuă
ncătrênăthăgii,ăngàyă30/06/2009,ăChínhăphăbanăhànhăNghăđnhă56/2009/N-CP,
quyăđnhăvăDNNVV:ă“DNNVVălàăcăsăkinhădoanhăđãăđngăkỦăkinhădoanhătheoăquyă
đnhăcaăphápălut,ăđcăchiaăthànhă3ăcp:ăsiêuănh,ănh,ăva,ătheoăquyămôătngăngună
vnă(tngăngunăvnătngăđngătngătàiăsnăđcăxácăđnhătrongăbngăcânăđiăkă
toánăcaădoanhănghip)ăhocăsălaoăđngăbìnhăquânănmă(tngăngunăvnălàătiêuăchíă
uătiên),ăcăthănhăsau:
Bngă1.1. Phân loiădoanhănghipănhăvƠăvaăti VităNam
Ch tiêu
Doanh
nghip siêu
nh
Doanh nghip nh
Doanh nghip va
S laoăđng
Tng s
vn
S lao

T trên 20
t đn 100
t đng
T trên 200
ngiăđn
300ăngi
3.Thngă
mi và dch
v
10ăngi tr
xung
10 t đng
tr xung
Trên 10
ngiăđn
50ăngi
T trên 20
t đn 50
t đng
T trên 50
ngiăđn
100ăngi
( Ngun: Ngh đnh s 56 /2009/N-CP)
2

1.1.2. c đim và thc trng ca doanh nghip nh và va ti Vit Nam
1.1.2.1. c đim ca doanh nghip nh và va
Nhngă đcă đimă caă DNNVV đemă liă choă loiă hìnhă doanhă nghipă nàyă
nhngăthunăliăvàănhngăkhóăkhnănhtăđnhătrongăhotăđngăsnăxutăkinhădoanh.ă
căđim thun li

Tình trng thiu vn trm trng: Cácădoanhă nghipă lnă thngăcóăuă thă hnă
trongăvicăthuăhútăvn,ătănhiuăkênhăkhácănhauănhăkênhăphátăhànhătráiăphiuăcôngăty,ă
Thang Long University Library
3

kênhăphátăhànhăcăphiu,ăkênhătínădngăngânăhàng…TrongăkhiăđóăcácăDNNVVăliăgpă
rtănhiuăkhó khnă trongă vică khaiă thácăvn.ă Trongăquáătrìnhăkinhă doanh,ă bênă cnhă
ngunătínădngăthngămiăthìăcácăDNNVVăgnănhăchăyuătrôngăchăvàoăngunătínă
dngătăcácăNHTM.ăTuyănhiên,ăvicăkhaiăthácăngunănàyăđiăviăDNVVNăcngăliă
gpăkhôngăítăkhóăkhnăchăcóăkhongă20%ădoanhănghip làăvayăđcăvn.ăBênăcnhăđóă
làăhàngălotăcácăvnă đăkhácănhătàiă snă thăchp,ă miă quană hăgiaă ngână hàngă vàă
doanhănghip,ăchiăphíătínădng…cngălàănhngănguyênănhân khinăchoăkhănngătipă
cnăviăngunăvnătínădngăcaăDNNVVăgpăkhôngăítăkhóăkhn.ă
Trình đ công ngh thit b thng yu kém lc hu, chm đi mi: Thiuăvnă
vàănngălcătàiăchínhăhnăchăkhinăcácăDNNVVăthngăđuătăvàoăcácămáyămócăcóă
côngănghăkăthutăămcătrungăbình,ăđnăgin,ădnăđnănngăsutălaoăđngăthp,ăgimă
scăcnhătranhăcaădoanhănghip.ăNgoàiăra,ăDNNVVăcngărtăkhóăđătipăcnăkhonă
tínădngă trungă dàiă hnă cnă thită đănângă cpă thităb,ă côngă ngh.ăSoă viăcácă doanhă
nghipăln,ăcácăDNNVVărtăkhóătipăcnăviăthătrngăcôngănghămáyămócăthităbă
qucăt.ă
Kh nng tip cn và x lý thông tin th trng hn ch: CácăDNNVVăthngă
gpănhiuăkhóăkhnă trongăvicăthuă thpă vàă phânătíchăcácă thôngă tinătăthătrngăvă
nguyênă vtă liu,ă trìnhă đă côngă ngh,ă xuă hngă phátă trină tiă caă ngànhă nghă mìnhă
đangăkinhădoanh,ăđiăthăcnhătranh…ă,doăquyămôănhăliăhotăđngătrongăphmăviă
hp,ăthiuămngăliăthuăthpăthôngătinăvàăcácămiăquanăhărng.ăHnănaăvicăxălỦă
thôngătinăcaăDNNVVăcònărtăhnăch,ăngayăcăkhiăcóănhngăthôngătinăcnăthit,ăcácă
doanhănghip cngăgpăkhóăkhnăkhiăxălỦădoănhngăhnăchătrongăkhănngăphânătíchă
vàăđaăraănhngădăđoán,ănhngăchinălcăkinhădoanhăcăth.ă
Trình đ k nng qun lý còn hn ch: ăloiăhìnhădoanhănghipănày,ătălăchă
doanhănghipăđcăđàoătoăcăbnăthngăkhôngăcao,ăchăyuăthcăhinătăchcăqună

ca doanh nghip cn tr giúp s giúpăcácăcăquanăqun lý có th xây dng các chngă
trình tr giúp,ăđ xut b sungăcăch chính sách khuyn khích phát trin DNNVV.
DNNVV có quy mô vn nh khó tip cn vi vn vay đ phát trin sn xut kinh
doanh: Theo Thôngă tină tă Hipă hiă doanhă nghipă nhă vàă vaă Vită Namă să lng
DNNVV có vnăđiuălădiă1ătăđng,ăchimă42%;ătă1ăđnă5ătăđngăchimă37%;ătă
5ăđnă10ătăđngăchimă8%;ăcònăliăhnă10ătăđng.ăNhngăđaăsăcác DNNVV có quy
môăSXKDănhăluônătrongătìnhătrngăthiuăvnăđămărngăSXKD,ăđuătăciătinămáyă
mócăthităbămi.ăVnătăcóăkhôngăđ,ăthătrngăchngăkhoánăđangătrongăgiaiăđonă
khngăhongăvàăgimăsútătrongăthiăgianăgnăđâyăđãăgâyărtănhiuăkhóăkhnăchoăDoanhă
nghipătipăcnăvnătănhngăngunăhuyăđngănày.ăVnăvayăNgânăhàngăvnălàăsălaă
chnăchínhăcaăcácăDNNVV.ăTuyănhiênăviănhngăràoăcnăvălãiăsut,ăthătc,ăphngă
thc,ăchínhăsách…ăđãăgâyăraărtănhiuăkhóăkhnătrongăvicătipăcnăngunăvnăcaăcácă
DNNVV. Theo VinăChinălcăvàăChínhăsáchătàiăchínhădnăchngăthêm,ăcóătiă48%ă
DNNVVăbăngânăhàngătăchiăchoăvayăvnămàăkhông rõ lý do. Doanhănghipăthiuă
vnăđăsnăxutăkinhădoanhănênărtănhiuăDNNVVăđãăchnăcáchăsnăxutăcmăchngă
đăduyătrìăhotăđngăcaămình.ăâyălàănhânătănhăhngărtălnăđnămcătiêuăphátă
trinăcaăbnăthânăDNNVVănóiăriêngăcngănhăcaănnăkinhătănóiăchung.
Trình đ s dng công ngh thp gim nng lc cnh tranh ca khu vc
DNNVV:ăKtăquăkhoăsátăcaăBăKhoaăhcăvàăCôngănghămiăđâyăchoăthy,ătrìnhăđă
khoaăhcăcôngănghăvàănngălcăđiămiătrongăDNNVVăcaăVităNamăcònăthp.ăSă
lngăcácădoanhănghipăhotăđngătrongălnhăvcăkhoaăhcăcôngănghăcònărtăít.ăSă
Thang Long University Library
5

lngănhàăkhoaăhc,ăchuyênăgiaălàmăvicătrongăcácăDNNVVăchăchimă0,025%ătrongă
tngăsălaoăđng làmăvicătrongăkhuăvcăDNNVV.ă Khongă80ă – 90% máy móc và
côngănghăsădngătrongăcácăDNNVVăcaăVităNamălàănhpăkhuăvàă76%ătăthpăniênă
1980 – 1990,ă75%ămáyămócăvàătrangăthităbăđãăhtăkhuăhao.ăChăcóăkhongă80%ăsă
doanhănghipăđtătrìnhăđăcôngănghătiênătinămàăphnălnăliălàăcácădoanhănghipăcóă
vnăđuătăncăngoàiă(FDI).

trongă nnă kinhă tă caă nhiuă qucă gia.ă Viă chă trngă phátă trină nnă kinhă tă nhiuă
6

thànhăphnăcaăngăvàăNhàăncăta,ăDNNVVăăncătaăngàyăcàngăphátătrin,ăđóngă
gópăđángăkăvàoăsănghipăchnăhungăkinhătăđtănc.
Góp phn to công n vic làm, tng thu nhp cho ngi lao đng: Tuy quy mô
hotăđngănh,ăgpănhiuăkhóăkhnătrongăvnăđăhuyăđngăvnănhngăkhuăvcănàyăliă
làăbăphnăkinhătătoăraăcôngănăvicălàmălnăchoăxãăhi,ăgópăphnăgiiăquytănhiuă
vnăđăvăthtănghip,ăxóaăđóiăgimănghèo,ănăđnhăxãăhi.ăTheoăsăliuăthngăkêătiă
huăhtăcácănc,ăDNNVVătoăraăcôngănăvicălàmăchoăkhongă40 - 70%ălaoăđngăcácă
nc.ăViăliăthăhotăđngătrongănhiuălnhăvcăcaămình,ăcácăDNNVVătiăVităNamă
cóăkhănngăthuăhútăđcămtăsălngălnăvàăđaădngăcácăthànhăphnălaoăđngătălaoă
đngăcóătrìnhăđăkăthutăcaoătiălaoăđngăthăcôngăđn ginăphùăhpăviăyêuăcuăcaă
côngăvic.ă
Tham gia tích cc vào hot đng xut nhp khu: Trongănhngă nmăqua,ă viă
chính sáchăvămărngăvàăkhuynăkhíchăthngămiăqucăt,ătoăđiuăkinăchoămiă
thànhăphnăkinhătăthamăgiaăvàoăkinhădoanhăxutănhpăkhu,ăcácăDNNVVăsnăxută
mtăkhiălngăsnăphmăđaădngăphcăvăchoătiêuădùngăniăđaăvàăxutăkhu.ăCácă
DNNVVănhtălàăcácădoanhănghipăkinhădoanhăxutăkhuămtăhàngăthăcôngămăngh,ă
nhămâyătreăđan,ăgmăsăxutăkhu,ăcácămtăhàngănôngăsn,ăthyăsnăđãănngăđngă
đuătăvàoăngànhănghăcóănhiuăliăthăvăngunălcăcóăsn,ăchăđngătìmăkimăvàă
khaiăthácăthătrngăqucătăcngăviăliăthăcnhătranhăvăgiáăthànhăscălaoăđngănênă
cácămtăhàngăxutăkhuăcaăkhuăvcănàyăcóăuăthăvàăphátătrinămnhăm.ăVìăvy,ă
DNNVVăđã đóngăgópătíchăccătngăkimăngchăxutăkhu,ăthuăngoiătăchoăđtănc.
DNNVV gi vai trò n đng và góp phn vào quá trình tng trng kinh t. Tă
khiăraăđi,ăcácăDNNVVăđãăkhaiăthácăvàăsădngăcóăhiuăquăngunălcăkinhătătimănă
trongădânăc,ăhotăđngăvàăsăphátătrinăcaăDNNVVăthcăsăđãăgópăphnăquanătrngă
vàoă să tngă trngă vàă phátă trină caă nnă kinhă t.ă Doă tínhă linhă hotă mmă doă nênă
DNNVV cóă khă nngă đápă ngă ngàyămtă ttă hnă nhuă cuă caă xãă hi.ă Theoă să liuă
thngăkêăcaăBăkăhochăvàăđuăt,ăcácăDNNVVăăVităNamăđóngăgópăkhongă40%ă

1.2.1. Khái nim hot đng cho vay doanh nghip nh và va Ngân hàng thng mi
Choăvayălàăhìnhăthcăcpătínădngăcóătălâuăđi,ăchimămtăvătríăquanătrngătrongă
chinălcăcaăngânăhàng.
Theoăgiáoătrìnhă“NghipăvăNgânăhàngăthngămi”ăcaă iăhcăThngăLongă
xutăbnănmă2009,ădoăPGS. TSăMaiăVnăBnălàmăchăbiênăđnhăngha:ă“Cho vay là
s chuyn nhng tm thi mt lng giá tr t ngi s hu (NHTM) sang ngi s
dng (ngi vay), sau mt thi gian nht đnh li quay v vi lng giá tr ln hn
lng giá tr ban đu”.
Theoă Lută Cácă tă chc tínă dngă să 47/2010/QH12ă đcă Qucă hiă bană hành:
“Choăvayălàăhìnhăthcăcpătínădng,ătheoăđóăbênăchoăvayăgiaoăhocăcamăktăgiaoăchoă
kháchăhàngămtăkhonătinăđăsădngăvàoămcăđíchăxácăđnhătrongămtăthiăgianănhtă
đnhătheoăthaăthunăviănguyênătcăcóăhoànătrăcăgcăvàălãi”.
Tănhngăđnhănghaătrên,ăcóăthăhiuăkhátăquátăvăchoăvayăđiăviăDNNVVăcaă
NHTMănhăsau:ăắChoăvayăDNNVVăcaăNHTMălƠămtăhìnhăthcăcpătínădngămƠă
theo đóăNHTMăgiaoăvnăchoăcácăDNNVVăđăsădngăvƠoămcăđíchăđuăt,ăphátă
trinăsnăxutăkinhădoanhăcaădoanhănghipămìnhătrongămtăthiăgianănhtăđnhă
theoăthaăthunăgiaăngơnăhƠngăvƠăDNNVVăviănguyênătcăhoƠnătrăcăgcăvƠălƣiă
theoăđúngăthiăhnăcamăkt”.
8

1.2.2. c đim ca cho vay đi vi doanh nghip nh và va
NhìnăchungăhotăđngăchoăvayăcaăngânăhàngăđiăviăDNNVVăcngămangăđcă
đimăchungăgingănhăđiăviădoanhănghipănhăvăquyătrìnhătínădng,ăcáchăthc,ăvàă
phngăthcăchoăvay…Bênăcnhăđóăcngămangăcácănétăriêngăbitănhăsau:
Hoàn tr đy đ c gc và lãi: Ngânăhàngălàătrungăgianătàiăchínhănênăkhonăchoă
vayăcaăngânăhàngăphiăcóăthiăhn,ăđmăboăchoăngânăhàngăhoànătrăvnăhuyăđng.ă
Mtăkhác,ăngânăhàngăphiăcóăngunăđăbùăđpăchiăphíăhotăđngănhătrălng,ăkhuă
hao…Doăđó,ălngăvnăchuynănhngăchoăngiăđiăvayăphiăđcăhoànătrăđúngăhn
văthiăgianăvàăgiáătr.ăGiáătrăhoànătrăchínhălàăgiáătrăphiătrăchoăquynăsădngăvnă
vayătmăthi,ăđóălàăngunăthuănhpăchínhăcaăngânăhàng,ălàăcăsăđăngânăhàngătnătiă


Tài sn đm bo: âyă làă điuă kină quană trngă đă ngână hàngă quytă đnhă choă
doanhănghipăvayăvnăcngănhăquytăđnhăquyămôăkhonăvnăđcăvay.ăGiáătrăcaă
TSBă phă thucă vàoă quyă môă khonă vayă vàă mcă đă quană hă giaă ngână hàngă viă
DNNVV.ăTSBăthng cóăgiáătrălnăhnăgiáătrăcaăkhonăvay;ătuyănhiênămtăthcă
trngăphăbinăcaă cácăDNNVVă Vită Namăhinănayăđóă làă khôngă có,ăhayăkhôngă đă
TSBăchoăvicăvayăvn,ăhocănuăcóăthìăcngăkhôngăthăđápăngăđyăđăquyăđnhăvă
TSBăchoăvayătheoăyêuăcuăcaăngânăhàng.
Li nhun trong cho vay DNNVV: Cho vay nói chung và cho vay DNNVV nói
riêng là mt trong nhng ngun mang li li nhun cao cho ngân hàng bên cnh các
hotăđng kinh doanh sinh li khác.
Tóm li:  có th ký kt các hpăđng vay vn viăđiu kin kht khe ca ngân
hàng, các DNNVV ngay t đuăđãăphiăđuătăcôngăsc, xây dng ch tín tht tt, có
chinălcăkinhădoanh,ăphngăán,ăd án tht tt. Khi s dng vn vay ngân hàng, các
DNNVV phi chu áp lc tr n (bao gm c gcăvàălãi)ăđúngăhnăcngănhătônătrng
cácăđiu khon ca hpăđng;ăchoădùăDNNVVălàmănăkhôngăhiu qu. Vì vy khi s
dng vn các DNNVV s phi cân nhc s dngălàmăsaoăđ ngun vnăvayăđóămangăli
hiu qu cao,ăđm bo t sut li nhun phi lnăhnălãiăsut ngân hàng thì mi tr đc
n và kinh doanh có lãi, góp phn tích cc nâng cao hiu s dng vn ca DNNVV.
1.2.3. Vai trò ca hot đng cho vay đi vi doanh nghip nh và va
i vi doanh nghip nh và va
áp ng kp thi nhu cu v s lng và cht lng vn cho DNNVV, góp phn
nâng cao hiu qu s dng vn cho DNNVV: i vi các DNNVV, vicăhuyăđng vn
t tín dngăthngămi, phát hành giy t cóăgiáălàăvôăcùngăkhóăkhn,ăthêmăvàoăđóăvic
huyăđng vn t các t chc tài chính phi ngân hàng liăđòiăhi chi phí rt cao nên
ngun vn vay NHTM là s la chn thích hp nhtăđi vi các DNNVV. Ngun vn
vayănàyăđángătinăcy, tho mãnăđc nhu cu vn ca DNNVV c v s lng cht
lng và thi hn,ănhanhăchóngăđ tip cn. Vì vy các DNNVV không nhng tip kim
đc chi phí, không làm nhăhng quyn s hu caăDNNVVămàăcònăcóăđc khon
tit kim t thu, toăđònăby cho quá trình hotăđng kinh doanh hiu qu hn.ăCác

Hotăđng cho vay DNNVV ca NHTM góp phnătngătrngălng vnăđu
tăvàăhiu qu đuăt.ăVic kinh doanh có hiu qu ca DNNVV s đóngăgópă mt
khon li nhun ln, giúp nn kinh t vnăđng và phát trin. Ngân hàng và DNNVV
n lc s dng vn hiu qu đ tránh không tr đc n dnăđn b phát mi tài sn,
gii th hoc phá sn. Chính sc ép này khin kinh t tngătrng, toăcôngănăvic
làm,ă nngă sută laoăđngă caoă hn. Hotă đng cho vay caă NHTMă đi vi DNNVV
cngălàămt công c đ nhàăncăđiu tit kinh t xã hi. Thông qua vicăđuătăvn
vay vào DNNVV bng vic h tr lãi sut, bo lãnh s thúcăđy s phát trin ca các
DNNVV,ăhìnhăthànhănênăcăcu kinh t hiu qu, góp phnăluăthôngătin t, năđnh
giá tr đng tin.
1.2.4. Các hình thc cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
thng mi
Phân loi theo k hn cho vay
Cho vay ngn hn: Cho vay có thi hnăđnă1ănm,ăđc s dngăđ bùăđp s thiu
ht vnăluăđng ca doanh nghip hoc nhu cu chi tiêu ngn hn ca doanh nghip.
Thang Long University Library
11

Cho vay trung hn: Là loiă hìnhă choă vayătrongăđóăbênătha thun thi hn s
dng vn vay t 1 – 5ănm.ăMcăđíchăca loi vay này nhm tài tr cho hotăđng mua
sm tài sn c đnh,ăphngătin vn ti, ci tinăvàăđi mi k thut, m rng và xây
dng các công trình nh có thi gian thu hi vn nhanh.
Cho vay dài hn: Là loi hình cho vay có thi hnă5ănmătr lên, thi hn có th
lênăđn 20-30ănm,ămt s trng hp lên tiă40ănm.ăLoi vay này nhm phc v cho
các công trình xây dngăcăbn, các công trình thucăcăs h tng,ăđuătăxâyădng xí
nghip mi, ci tin và m rng sn xut có quy mô ln.
Phân loi theo xut x
Cho vay trc tip: Ngân hàng cp vn trc tip cho ngi có nhu cu,ăđng thi
ngiăđiăvayătrc tip hoàn tr n vay cho ngân hàng.
Cho vay gián tip: Là khonăvayăđc thc hin thông qua vic mua li các kh

nhiuălnănhngădănăkhôngăđcăvtăquáăhnămcătínădng.ăiăviăhnămcătínă
dngăcuiăkăthìătrongăkădănătínădngăcóăthălnăhnăhnămcătínădngănhngăđnă
thiăđimăcuiăkăkháchăhàngăbtăbucăphiătrănăsaoăchoădănăcuiăkăkhôngăvtă
quáăhnămcătínădng.ăâyălàăphngăthcăchoăvayămàăngânăhàngăthngăchăápădngă
viăcácăkháchăhàngăcóămiăquanăhăthngăxuyênăviăngânăhàng.ă
Phơnăloiătheoăphngăthcătrăn
Cho vay tr góp:ăLàăhìnhăthcăchoăvayătheoăđóăngânăhàngăchoăphépăkháchăhàngă
tră gcă làmă nhiuă lnă trongă thiă hnă choă vayă đãă đcă thoă thun,ă choă vayă tră gópă
thngăđcăápădngăđiăviăcácăkhonăchoăvayătrungăvàădàiăhn,ătàiătrăchoătàiăsnăcă
đnhăhocătàiăsnălâuăbn.ă
Cho vay tr n 1 ln khi đáo hn: Làăloiăhìnhăchoăvayătrongăđóăngânăhàngăchoă
phépăDNNVVăhoànătrăgcămtălnăkhiăhtăhnăhpăđngăvayăvn.
1.3. Ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va tiăNgơnăhƠngăthngămi
1.3.1. Khái nim ri ro cho vay đi vi doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
thng mi
Cóănhiuăquanăđimăkhácănhauăvăriăro,ăđiăviăngânăhàngăthngămi,ăriăroălàă
mtăbinăcăkhôngămongăđiăgâyăthităhiăchoăhotăđngăkinhădoanhăcaăNgânăhàng.ă
Theoăđnhănghaăcaăy ban Basel: “Ri ro trong hot đng cho vay là kh nng
mà khách hàng vay hoc bên đi tác không thc hin đc các ngha v ca mình theo
nhng điu khon đã tha thun”.
Theo Quytăđnhă493/Q-NHNNăcaăThngăđcăNHNN,ătiăkhonă1,ăđiuă2ăđă
cpăkháiănimăriăroăchoăvay: “Ri ro cho vay ca ngân hàng, ca t chc tín dng là
kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng, t chc cho vay do khách hàng
không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha v va mình theo cam kt”.
Nhăvyăcóănhiuăcáchăkhácănhauăđăđnhănghaăvăriăroătrongăhotăđngăchoă
vay,ăsongăđuăthăhinăbnăchtăcaăriăroăchoăvayăđóălàăkhănngăxyăraănhngăthită
hiăvăkinhătămàăNHTMăphiăgánhăchuădoăkháchăhàngăvayăvnăthanhătoánănăkhôngă
đúngăhnăhocăkhôngăhoànătrăđcănăvayăbaoăgmăgc,ălãiăhocăcăgcăvàălãi.
Riăroăchoăvayăcóătínhăttăyuătcălàăluônătnătiăvàăgnălinăviăhotăđngăchoă
vayăcaă NHTM.ă Cóă thă nói,ă chpă nhnă riă roă làă tínhă ttă yuătrongă hotă đngă ngână

1.3.2.1. Các nguyên nhân khách quan
Môiătrng kinh t
Ttăc hotăđngăsnăxutăkinhădoanhăđuăchuănhăhngătácăđngătrcătipăcaă
môiătrngăkinhătă- xãăhiătrongăvàăngoàiănc.ăCácăDNNVVăviăsălngăln,ălinhă
hotătrongăcácăhotăđng,ăcóămtătrongăhuăhtăttăcăăngànhănghăcácălnhăvcăvàăcóă
tmăquanătrngătrongănnăkinhătănênăcácăvnăđăca nnăkinhătăđuătácăđngătrcătipă
đnăhotăđngăcaăcácăDNNVV.ăVăphngădinătngăth,ăkhiănnăkinhătănăđnh,ă
tngătrngălànhămnhăthìănhuăcuăđuătătrongăxãăhiăcóăxuăhngăgiaătng toăđiuă
kinăthunăliăchoăhotăđngăkinhădoanhăcaăcácăDNNVV,ăhotăđngăchoăvayăcngăvìă
thămàăphátătrin.ăNgcăli,ăkhiănnăkinhătăsuyăthoái,ăxutăhinănhngăbinăđngăkinhă
t nhălmăphát,ăthtănghip,ăstăvàng,ăđuătăbtăđngăsn…ădnăđnăscămuaăgimă
sút, khănngăphátătrinăsnăxutăkinhădoanhăkém,ănhiuăcácăDNNVV khôngăthăthíchă
ngăkpăvàăvtăquaăkhóăkhnăkhinăkinhădoanhăthuaăl,ăkhănngătrănăvnăvayăngână
14

hàngăkhôngăđcăđm bo.ăTtăcăđiuăđóătácăđngăxuăđnăkhănngăthuăhiăvnăcaă
ngânăhàngădnăđnăriăroăchoăvay.
Không ch chu s nhăhng ca môi trng kinh t trongănc mà các bin
đng v kinh t tài chính trên th giiăđu có nhăhng ti hotăđng cho vay ca
ngân hàng, nht là khi quan h kinh t quc t đc m rng gia các quc gia trong
khu vc và trên th gii. Quá trình t do hóa tài chính và hi nhp quc t có th làm
cho n xuăgiaătngăkhiăto ra mtămôiătrng cnh tranh gay gt khin các DNNVV,
nhngăkháchăhàngăthng xuyên nht caăngânăhàngăđi mt viănguyăcăthuaăl và
quy lut chn lc khc nghit ca th trng. Bênăcnhăđó, bnăthânăsăcnhătranhăcaă
cácăNHTMătrongăncăvàăqucătătrongămôiătrngăhiănhpăkinhătăcngăkhinăchoă
cácăNHTMătrongăncăviăhăthngăqunălỦăyuăkémăgpăphiănguyăcăriăroănăxuă
tngălênăbiărtănhiuăDNNVVăcóăkhănngăkinhădoanhăttăsăbăcácăngân hàng ncă
ngoài thu hút.
Môiătrng pháp lý
MôiătrngăphápălỦălàămtănhânătăcóănhăhng khôngănhătiăriăroăcho vay.

miăcungăcáchăqunălỦ,ăđuătăchoăbămáyăgiámăsátăkinhădoanh,ătàiăchính,ăkătoánătheoă
đúngăchună mc.ă Kh nngă qun lý yu kém th hin  nhng chină lc sai lm,
thiu tm nhìn và thiu kim soát. Hnăna,ăDNNVVăcóătălăvnătăcóăthp,ăliălaoă
theoănhngăcăhiăđyămoăhimădnăđnăriăroăln.ăDo hn ch kinh nghim,ănngă
lc chuyên môn, nên các DNNVV rtăkhóăkhnăđi phó vi nhng binăđng ln ca
th trng, làm nhăhngăđn kh nngătr n ngân hàng. Ngoài ra, qun tr nhân lc
yu kém, qun tr yu t đuăvào,ăđu ra không hiu qu, công tác Marketing không
đc chú trng…cngălàănhng biu hin s yu kém trong qun lý mà ngân hàng cn
phiăxemăxétăđ tránh ri ro.
Tình hình tài chính DNNVV yu kém, thiu minh bch: Quyămôătàiăsn,ăngunăvnă
nhăbé,ătălănăsoăviăvnătăcóăcaoălàăđcăđimăchungăcaăhuăhtăcácăDNNVV.ăNgoàiă
ra,ăcácăDNNVVăchaăchpăhànhănghiêmăchnhăvàătrungăthcănhngăchunămcăkătoán.ă
Doăvy,ăsăsáchăkătoánămàăDNNVVăcungăcpăchoăngânăhàngănhiuăkhiăchămangătínhă
chtăhìnhăthcăhnălàăthcăcht,ăkhôngăphnăánhăđyăđăvàăchínhăxácătìnhăhìnhătàiăchínhă
caădoanhănghip.ăiuănàyăgâyăkhóăkhnăchoăcánăbăngânăhàng khi phân tích khách
hàngăvàăđánhăgiá khănngătrănăcaăkháchăhàng.ăâyăcngălàănguyênănhânăvìăsaoăcácă
NHTMăluônăxemănngăphnătàiăsnăđmăboăkhiăquytăđnhăchoăvayăDNNVV.
S dng vn sai mc đích, không có thin chí trong vic tr n vay: Khiănc ta
gia nhp WTO, vi chính sách phát trin kinh t,ăcácăDNNVVăđc thành lp mt
cách d dàng. ng thi,ăcácăcăquanăchcănngăcp phép thành lp DNNVV mà hu
nhăkhôngăkimătraăđn vicăcácăDNNVVăđóăcóăvnăđúngănhăđngăkỦăhayăkhông,ă
không kim tra xem các DNNVVăđóăhotăđngănhăth nào. Chính vì vyăđâyălàămt
kh h đ mt s k laăđo chimăđot tài sn ca ngân hàng. Nhiuătrngăhp,
DNNVVăchăỦăcungăcpăcácăbáoăcáoătàiăchínhăsaiălch,ălàmăchoăngânăhàngăđánhăgiáă
saiăvănngălcătàiăchínhăcaăh,ăthmăchíăcóăkháchăhàngăđănngălcătàiăchínhăđă
thcăhinăcácăđiuăkhonăcamăktătrongăhpăđng, làmănăttănhngăli không có
thin chí tr n cho ngân hàng,ăcătìnhăchâyă,ăkhôngăchuăthcăhinănghaăvăđiu
này trc tip gây riăroăđng vn hoc mt vn. Vicăkhinăkinăcngăchălàăgiiăphápă
băđng,ăbtăđcăd,ăchiăphíătnăkém.ăHnăna,ănuăcácăcăquanăphápălutăđiuătraă
thiuăkháchăquan,ăxétăxăthiuăcôngăbngăthìăngânăhàngăphiăchuăthităhiăcăhuă