B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o
KHÓA LUN TT NGHIP TÀI:
HOÀN THIN MÔ HÌNH GIAO DCH MT CA
TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN BU
IN LIÊN VIT – CHI NHÁNH HÀ ÔNG SINH VIÊN THC HIN : TRN TH THM
MÃ SINH VIÊN : A13798
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG HÀ NI – 2012 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o
Vy em kính mong nhn đc s giúp đ, đóng góp ý kin ca Thy, Cô giáo đ
khóa lun tt nghip ca em đc hoàn thin hn.
Em xin chân thành cm n!
Hà Ni, ngày 03 tháng 04 nm 2012
Sinh Viên
Trn Th Thm
MC LC
LI M U
CHNG 1: VN C BN V MÔ HÌNH GIAO DCH MT CA TRONG
NGÂN HÀNG THNG MI 1
1.1. Hot đng ch yu trong Ngân hàng thng mi 1
1.1.1. Hot đng huy đng vn 1
1.1.2. Hot đng tín dng 2
1.1.3. Các hot đng kinh doanh khác 4
1.2. Mô hình giao dch trong ngân hàng thng mi 6
1.2.1. Mô hình giao dch truyn thng 6
1.2.1.1. Khái nim 6
1.2.1.2. Quy trình giao dch trong mô hình giao dch truyn thng 6
1.2.1.3. u đim, nhc đim ca mô hình giao dch truyn thng 7
1.2.2. Mô hình giao dch mt ca 8
1.2.2.1. Khái nim v mô hình giao dch mt ca 8
2.1.2. C cu t chc 28
2.1.3. Hot đng kinh doanh ch yu ca chi nhánh 33
2.1.4. Thc trng hot đng kinh doanh ca chi nhánh t ngày thành lp đn
nay… 33
2.1.4.1. V huy đng vn 34
2.1.4.2. V hot đng s dng vn 35
2.1.4.3. Kt qu kinh doanh 36
2.2. Thc trng giao dch mt ca ti Ngân Hàng Thng mi C phn Bu in
Liên Vit – Chi nhánh Hà ông 37
2.2.1. T chc giao dch mt ca ti Chi nhánh 37
2.2.1.1. C s t chc giao dch mt ca ti Chi nhánh 37
2.2.1.2. Mô hình nghip v giao dch Teller mt ca ti Chi nhánh 38
2.2.1.3. Quy trình giao dch ti quy theo mô hình Teller mt ca ti Chi
nhánh40
2.2.1.4. Quy trình x lý các nghip v áp dng mô hình giao dch mt ca ti
Chi nhánh 42
2.2.2. ánh giá v thc trng giao dch mt ca ti Chi nhánh 49
2.2.2.1. Nhng kt qu đt đc trong thi gian qua 49
2.2.2.2. Nhng hn ch 52
2.2.2.3. Nguyên nhân ca nhng hn ch 53 CHNG 3: MI S GII PHÁP VÀ KIN NGH NHM HOÀN THIN MÔ
HÌNH
GIAO DCH MT CA TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN
BU IN LIÊN VIT – CHI NHÁNH HÀ ÔNG 55
3.1. nh hng phát trin hot đng ca Ngân hàng thng mi c phn Bu in
Liên Vit – Chi nhánh Hà ông 55
3.1.1. C hi và thách thc 55
3.1.2. nh hng phát trin hot đng ca Chi nhánh trong thi gian ti 55
GDV Giao dch viên
KSV Kim soát viên
KH Khách hàng
NH Ngân hàng
NHNN Ngân hàng Nhà nc
NHTM Ngân hàng Thng mi
NHTMCP Ngân hàng Thng mi C phn
TCTD T chc tín dng
VN Vit Nam đng
UNC y nhim chi
UNT y nhim thu DANH MC CÁC BNG BIU, S
LI M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Trong xu th hi nhp và phát trin kinh t Vit Nam đã không ngng hoàn thin
và nâng cao mi hot đng, đy mnh công nghip hoá, hin đi hoá đt nc đ phát
trin mt nn kinh t toàn din, vng chc, đa Vit Nam tin lên cùng các nc trong
khu vc và trên toàn Th gii. Và lnh vc ngân hàng đc xác đnh là lnh vc ht sc
quan trng và có ý ngha quyt đnh đn s phát trin ca kinh t. Nhm h tr Vit Nam
trong quá trình hin đi hoá ngân hàng, ngân hàng th gii (WB) đã tài tr cho Vit Nam
thc hin d án “ Hin đi hoá ngân hàng và h thng thanh toán” vi tng giá tr hn
150 triu USD. Trong h thng các NHTM, đ đáp ng s cnh tranh các Ngân hàng
không ngng áp dng khoa hc và công ngh hin đi đ đi mi và nâng cao cht lng
dch v. Và vic thay đi mô hình giao dch đa ca sang mô hình giao dch mt ca đã
din ra mt s ngân hàng nhm gim thiu s phin hà đi vi khách hàng và rút ngn
thi gian giao dch, cng nh có điu kin phc v khách hàng tt hn.
bt kp vi xu hng thay đi mô hình giao dch ca các NHTM, NHTMCP
Bu in Liên Vit – chi nhánh Hà ông đã và đang áp dng mô hình giao dch mt ca
trong hot đng kinh doanh. Tuy nhiên, trong bi cnh các Ngân hàng thng mi cnh
tranh ngày càng khc lit nh hin nay thì vic thay đi mô hình giao dch không phi là
mt điu đn gin và d dàng. Và vi mt ngân hàng mi thành lp nh NHTMCP Bu
in Liên Vit – chi nhánh Hà ông thì li càng gp nhiu khó khn hn. Trong thi gian
thc tp ti ngân hàng, có điu kin tìm hiu v mô hình giao dch ti đây, cùng vi tham
kho mô hình giao dch ti mt s ngân hàng khác, “Hoàn thin mô hình giao dch mt
ca ti ngân hàng thng mi c phn Bu in Liên Vit – chi nhánh Hà ông” là
đ tài mà em la chn.
2. Mc tiêu ca đ tài
- Khái quát trên phng din lý lun v mô hình giao dch mt ca ti NHTM.
- Phân tích, đánh giá thc trng áp dng mô hình giao dch mt ca ti NHTMCP
Bu in Liên Vit – chi nhánh Hà ông.
Thang Long University Library
1
CHNG 1
VN C BN V MÔ HÌNH GIAO DCH MT CA TRONG
NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Hot đng ch yu trong Ngân hàng thng mi
1.1.1. Hot đng huy đng vn
Hot đng huy đng vn là hot đng quan trng, quyt đnh ti s sng còn ca
các NH. Bng các nghip v huy đng vn ca mình, NH thc hin vic to lp ngun
vn kinh doanh, đm bo hot đng ca NH an toàn và sinh li. Ngoài ngun vn t có
do ch NH đóng góp ban đu thì ngun vn kinh doanh ca NH ch yu đc hình thành
thông qua vic vay mn trên th trng vi nhiu hình thc huy đng khác nhau.
C th, NHTM đc huy đng vn di các hình thc:
- Huy đng t tin gi: NH huy đng vn t vic nhn tin gi ca các cá nhân,
t chc và t chc tín dng khác di hình thc m tài khon tin gi không k hn, tin
gi có k hn, tin gi tit kim và các hình thc tin gi khác cho KH. ây là ngun vn
quan trng chim t trng ln trong ngun vn ca NHTM do tim lc vn nhàn ri trong
nn kinh t là khá di dào, chi phí huy đng li thp nht so vi các hình thc huy đng
khác. Do vy vn huy đng t tin gi luôn là mc tiêu tng trng hàng nm ca các
và các giy t có giá ngn hn khác. Vic vay vn NHNN ch thc hin khi NH cha tha
mãn nhu cu v vn thông qua vic vay các t chc tín dng khác. NHTM có th đi vay
NHNN đ đáp ng cho nhu cu s dng vn trong ngn hn ca mình. c bit là trong
trng hp khn cp, có nguy c gây mt an toàn cho h thng thì vic đi vay NHNN tr
thành cu cánh cui cùng nhm cu nguy cho các NHTM tránh s đ v ca các NHTM
có th gây nh hng đn s an toàn ca h thng ngân hàng. Tuy nhiên, vic đi vay
NHNN còn ph thuc vào chính sách tin t ca NHNN trong tng thi k, nu NHNN
đang thc hin chính sách tin t tht cht thì NHTM s gp khó khn trong vic tip cn
đc ngun vn này mt cách d dàng.
- Các hình thc huy đng vn khác: ngoài các hình thc huy đng vn trên thì
các NHTM còn huy đng vn vi các hình thc khác:
+ Vn y thác: NHTM thc hin các dch v nh: y thác cho vay, y thác đu
t, cp phát, gii ngân và thu h… Các dch v này làm gia tng ngun vn NHTM.
+ Vn trong thanh toán là s vn có đc do NHTM làm trung gian thanh toán.
1.1.2. Hot đng tín dng
NHTM đc cp tín dng cho các t chc, cá nhân di các hình thc cho vay,
chit khu giy t có giá, bo lãnh, bao thanh toán và các hình thc khác theo qui đnh
ca Nhà nc. Trong các hot đng cp tín dng thì cho vay là hot đng quan trng,
chim t trng ln và mang li ngun thu ln nht cho NH, là hot đng mi nhn mà các
NHTM hng ti. Mc dù hot đng cho vay có ri ro cao nhng đây li là ngun thu
chính ca các NHTM. Ngoài ra, cho vay cng là mt th trng ln và luôn m rng. Vì
mi doanh nghip hay bt kì t chc kinh t nào cng luôn mun phát trin hot đng sn
kinh doanh ca mình nhng không phi lúc nào h cng có mt ngun vn ln và sn có.
Thang Long University Library
3
Do vy, NH vi các hot đng cp tín dng đã tr thành ni có th giúp các các doanh
nghiêp, t chc cá nhân trong xã hi có th tip cn ngun vn vay vi chi phí hp lý.
- Cho vay
4
chu trách nhim thanh toán chng t có giá b mt kh nng thanh toán trc khi chng
t có giá đn hn thanh toán.
- Bao thanh toán
Bao thanh toán là hình thc cp tín dng, trong đó mt t chc đng ra thanh toán
ngay cho nhà xut khu mt phn tin v hàng hóa đã bán cho ngi nhp khu và sau đó
s đòi nhà nhp khu. Qua hot đng bao thanh toán giúp cho ngi bán thu đc tin
bán hàng ngay thay vì phi đi đn thi hn thanh toán theo hp đng, tit kim và gim
chi phí theo dõi các khon thu hi tr chm. Ngoài ra, vic thc hin bao thanh toán giúp
NH m rng các dch v mà NH cung cp. Vi bên mua hàng khi thc hin bao thanh
toán có th mua hàng theo điu kin thanh toán sau và có c hi đàm phán các điu kin
mua hàng tt hn.
- Bo lãnh ngân hàng
Bo lãnh là hình thc cp tín dng, theo đó t chc tín dng cam kt vi bên nhn
bo lãnh v vic t chc tín dng s thc hin ngha v tài chính thay cho KH khi KH
không thc hin hoc thc hin không đy đ ngha v đã cam kt; KH phi nhn n và
hoàn tr cho t chc tín dng theo tha thun. Bo lãnh đã tr thành loi dch v kinh
doanh có nhiu tác đng tích cc trong vic thúc đy các giao dch v vn, các giao dch
kinh doanh không ch trong lnh vc tín dng mà c trong d thu, thc hin hp đng,
bo đm cht lng sn phm. Vì bo lãnh ngân hàng luôn đc xem nh tm giy thông
hành cho doanh nghip trong các hot đng mua bán tr chm. Vic này không nhng to
thun li cho k hoch ca KH mà các đi tác kinh doanh cng s có c s đ tin tng
doanh nghip hn. Tuy nhiên, thc hin bo lãnh cng mang li ri ro ln cho NH nu
nh bên đc bo lãnh không thc hin đc ngha v ca mình. Vì vy, khi NH xem xét
phát hành th bo lãnh thì cn phi kim tra k lng tt c các vn đ liên quan đn KH
xin bo lãnh, ngi hng bo lãnh, giao dch gia ngi xin bo lãnh và ngi hng
bo lãnh.
1.1.3. Các hot đng kinh doanh khác
- Hot đng đu t
KH. Vic kinh doanh này cng làm lu thông lng ngoi t trên th trng thông qua
vic trao đi mua bán ngoi t vi KH. Cùng vi đó NH có th nhn đc phí giao dch
hay chênh lch giá trong vic mua bán ngoi t vi KH.
- Kinh doanh vàng bc, đá quí
Trên th trng hi đoái quc t, vàng bc đá quí đc coi là mt loi tin t đc
bit, đc đnh giá và kinh doanh nh các đng tin khác. nhiu nc, nht là các nc
đang phát trin, vàng đc s dng rng rãi trong vic ct tr và thanh toán tài sn có giá
tr ln; vì vy, vic to các công c đ phòng nga và hn ch ri ro trong kinh doanh
vàng các NHTM là rt cn thit.
- Dch v y thác
Dch v y thác là dch v qun lý h tài sn mà nhng ngi ch s hu v tài
sn y thác cho mt t chc hay mt cá nhân nào đó trông gi qun lý h. Vic qun lý
6
trông gi h tài sn này đc thc hin thông qua các hp đng y thác và di mi hình
thc vi cách b trí khác nhau.
- Dch v thông tin t vn
T vn là vic đa ra các tr giúp ca nhà t vn cho ngi đc t vn trên nhiu
lnh vc hot đng nh tin t, tài chính cá nhân, tài chính doanh nghip… ây là lnh
vc mà các NH có u th rt ln và các NHTM hin đi rt quan tâm m rng và phát
trin loi hình dch v này nhm mc đích đáp ng nhu cu trong vic s dng tài chính
cá nhân hoc tài chính doanh nghip ca khách hàng và góp phn tng thu nhp cho NH.
Thông qua hot đng t vn này KH có th có nhng quyt đnh đúng đn và hp lý trong
vic s dng tài chính ca mình.
1.2. Mô hình giao dch trong ngân hàng thng mi
1.2.1. Mô hình giao dch truyn thng
1.2.1.1. Khái nim
Là mô hình t chc truyn thng ca các Ngân hàng, đc bit trong điu kin trình
đ ng dng công ngh tin hc trong công tác k toán còn thp.
(3) (2) (4)
Din gii quy trình:
1. Khách hàng đn giao dch trc
tip vi k toán.
2. Sau khi kim tra s d tài
khon và chng t, k toán chuyn chng t cho qu chính.
3. Khách hàng ti b phn qu
đ nhn tin.
4. Qu chuyn chng t li cho
k toán.
1.2.1.3. u đim, nhc đim ca mô hình giao dch truyn thng
- u đim:
+ Quy trình thc hin mt giao dch đc phân cp, phân quyn rõ ràng, các thành viên
thc hin giao dch ch chu trách nhim trong phm vi nhim v đc giao. Khi phát sinh sai
sót có th điu chnh ngay khi có mt ca KH.
+ C s vt cht k thut và công ngh quy giao dch không đòi hi quá cao,
không là gánh nng trc tip cho mi NH.
+ Hn ch đc ri ro v mt tâm lý do mi nhân viên ch chu trách nhim trong
phm vi đã đc giao.
+ Tính chuyên môn cao.
- Nhc đim:
+ D liu phân tán, không thng nht v mã s KH do đó khó qun lý đc các
thông tin ca KH.
Khách hàng
Qu chính
K toán giao dch
Thang Long University Library
9
S đ 1.3: Quy trình thc hin mô hình giao dch mt ca
(1) (2)
(3)
(5) (4) (6) (7)
Din gii quy trình:
Bc 1: Tip nhn nhu cu ca khách hàng
Thc hin: Giao dch viên
- Khách hàng đn ngân hàng ch cn giao dch trc tip vi mt giao dch viên đ
đa ra nhu cu ca mình.
- Giao dch viên tip nhn nhu cu ca khách hàng, bao gm:
+ M tài khon ca khách hàng - thc hin theo qui đnh m tài khon hin hành.
+ Thanh toán qua tài khon thanh toán, phát hành séc ca Ngân hàng - thc hin
theo qui trình nghip v tin gi thanh toán.
+ Huy đng vn dân c: nhn tin gi tit kim, k phiu, trái phiu…thc hin
- Cn c vào chng t do khách hàng lp, thu tin mt (nu có) theo hng dn
thu tin mt ti các quy trình nghip v (tin gi, tin vay, chuyn tin…).
- Tin hành vic nhp d liu theo tng màn hình giao dch tu theo nghip v.
- Nu trong hn mc giao dch ca GDV, chuyn thc hin bc 5.
- Nu vt hn mc giao dch, chuyn thc hin bc 4
Bc 4: Kim soát và duyt giao dch
Thc hin: Kim soát viên
- Kim tra các chi tit giao dch trên màn hình.
- Nu chp nhn, ký duyt giao dch, chuyn sang bc 5.
- Trng hp không chp nhn giao dch, tr li chng t cho giao dch viên làm
li kèm lý do.
Bc 5: In chng t
Thc hin: Giao dch viên
- In các thông tin lên chng t ca khách hàng .
- Ký chng t giao dch.
- Chuyn các chng t thanh toán cho b phn thc hin đi các kênh thanh toán
- Nu giao dch liên quan đn tin mt thì chuyn sang bc 6.
Bc 6: Thu / Chi tin mt
Thc hin: Giao dch viên
- Tin hành chi tin mt theo tng quy trình nghip v (tin gi, tin vay, chuyn
tin…).
- Trong quá trình kim đm, tin hành vic kim tra tin tht hay gi.
- Chuyn sang bc 7.
Thang Long University Library
11
Bc 7: Phân phi chng t và công vic cui ngày
Thc hin: Giao dch viên
- Tr khách hàng liên th 2.
12
duyt nu quá hn mc, cui ngày tp trung chng t lên b phn kim tra đ k toán
kim tra.
+ Tiêu chí bo mt trong giao dch mt ca đc bit quan trng, đ đm bo đ an
toàn và bo mt trong mi giao dch thì các giao dch viên đc cp mã khóa bo mt đ
thc hin ngha v theo thm quyn. ng thi mi khách hàng khi đn giao dch vi
Ngân hàng s có mt mã thc hin giao dch và mã này là duy nht nên to đc tính an
toàn trong các giao dch.
+ Trong mô hình giao dch mt ca không cho phép sa cha các giao dch đã b hch
toán sai, sau khi khóa s hàng ngày thì không đc phép vào h thng đ sa cha hoc thc
hin thêm giao dch. S liu đc lu tr ti trung tâm d phòng d liu, điu này đm bo
đ an toàn cao trong quá trình giao dch.
Nh vy, vic áp dng mô hình giao dch mt ca nhm hin đi hóa h thng
thanh toán và k toán khách hàng (IPCAS) đã và đang mang li nhiu tin ích cho c
khách hàng và Ngân hàng. H thng mi cng là điu kin hi nhp và phát trin ca các
Ngân hàng trong thi gian ti.
- Nhc đim:
+ có đc h thng giao dch Ngân hàng mt ca thc s chuyên nghip và
tin ích cn phi có thi gian và mt ngun vn đu t ln hn nhiu đ có th trang b
đy đ c s vt cht, k thut Nht là vi các h thng tin hc còn thiu chuyên
nghip và cha đm bo an toàn tuyt đi nh hin nay.
+ Khi áp dng giao dch mt ca, các giao dch viên va là th qu va là k toán
do vy đòi hi đi ng cán b nhân viên có trình đ cao, s dng thành tho các phn
mm tin hc đ có th x lý giao dch tt hn. Ngoài ra các giao dch viên phi có phm
cht đo đc tt khi giao dch vi khách hàng vì h là nhng ngi đi din cho Ngân
hàng, là b mt ca Ngân hàng.
+ Do quá trình phân công và qun lý cht ch hn cho tng giao dch viên nên
to mng li qun lý cng knh, đ qun lý đc hiu qu cao thì đòi hi trình đ ca
+ Giao dch thanh toán, chuyn tin: Thanh toán qua tài khon thanh toán, phát
hành séc, th ngân hàng; chuyn tin, mua bán thu đi ngoi t, séc du lch; và các giao
dch thanh toán khác.
+ Các giao dch khác: đc áp dng tùy theo mc đ v điu kin thc hin giao
dch mt ca ca t chc tín dng trên nguyên tc đm bo các quy đnh và ni dung quy
trình nghip v liên quan đn loi giao dch đó.
- Gii thích mt s t ng đc s dng trong mô hình giao dch mt ca:
+ Giao dch mt ca: là phng thc t chc cung ng dch v ca t chc tín
dng cho khách hàng, trong đó khách hàng ch cn giao dch vi mt giao dch viên ca
t chc tín dng và nhn kt qu t giao dch viên đó.
14
+ Giao dch viên: là cán b, nhân viên ca t chc tín dng trc tip giao dch vi
khách hàng, chu trách nhim tip nhn đ gii quyt các nhu cu ca khách hàng theo
thm quyn trong vic lp, kim soát và phê duyt chng t giao dch.
+ Kim soát viên: là cán b, nhân viên ca t chc tín dng đc phân cp thc
hin vic kim tra, kim soát và phê duyt các giao dch trong phm vi trách nhim đc
phân công.
+ Hn mc giao dch: là giá tr ti đa ca mt giao dch mà giao dch viên đc
phép thc hin không cn có s phê duyt ca kim soát viên. Mi loi giao dch có các
hn mc khác nhau.
+ Hn mc tn qu: là s d tin mt ti đa mà giao dch viên đc phép gi ti
bt k thi đim nào trong ngày giao dch.
+ B phn qu: là b phn ngân qu ca t chc tín dng có trách nhim t chc
thu, chi tin mt, giy t có giá; giao, nhn các tài sn khác đi vi các giao dch viên và
vi khách hàng (đi vi các giao dch tin mt vt hn mc ca giao dch viên).
+ Quy giao dch: là ni giao dch viên thc hin vic giao dch vi khách hàng.
1.3.1.2. iu kin thc hin giao dch mt ca
Các t chc tín dng t chc thc hin giao dch mt ca khi có đ các điu kin
dch trong phm vi chc nng, quyn hn đc cp trên giao nhim v và phân công.
iu kin v h tng c s vt cht tin hc:
n v phi có h thng máy tính, h thng mng, đng truyn phi đm bo an
ninh theo quy đnh và phi phù hp vi các thông s k thut đc kt ni hoàn chnh đ
cp nht, x lý, kim tra, kim soát, khai thác và lu tr d liu an toàn, chính xác, nhanh
chóng, thun tin.
iu kin v h thng ng dng công ngh thông tin:
- H thng ng dng: c cài đt h thng phn mm ng dng thng nht ca
mi Ngân hàng, phù hp vi mô hình giao dch mt ca, đm bo an toàn an ninh h
thng và x lý giao dch hàng ngày.