Đề bài: Phân tích kịch tính và trữ tình trong truyện ngắn " Chiếc lược ngà" của Nguyễn
Quang Sáng
MB: Nguyễn Quang Sáng là nhà văn miền đất, con người Nam Bộ trong chiến tranh. Truyện
ngắn "Chiếc lược ngà" sáng tác năm 1966 là một bài ca về tình cảm gia đình trong chiến
tranh. Bài ca ấy đã được khắc họa bằng một cốt tuyện giàu kịch tính và trữ tình.
TB:
*Ý 1: Giải thích khái niệm kịch tính và trữ tình:
- Kịch tính là khái niệm chỉ những xung đột căng thẳng tạo sự thắt nút rồi cởi nút câu chuyện.
Kịch tính góp phần làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn.
- Trữ tình là khái niệm chỉ một truyện ngắn giàu cảm xúc.
- Kịch tính kết hợp vs trữ tình, đó là sự kết hợp giữa mâu thuẫn xung đột gây căng thẳng, hồi
hộp và những trang viết giàu cảm xúc về tình người.
*Ý 2:Biểu hiện của kịch tính và trữ tình trong truyện ngắn
2.1: Kịch tính:
- Trong chuyện ngắn Chiếc lược ngà, nhà văn đã đưa bạn đọc từ bất ngờ này đến bất ngờ
khác. Tình huống ông Sáu trở về thăm nhà là một sự việc bất ngờ, không được báo trước và
bé Thu cũng không được chuẩn bị tâm lí cho sự trở về đột ngột của người cha. Bởi vậy cô bé
đã có một phản ứng tâm lý đầy bất ngờ, khóc thút thít lên cầu cứu má và chạy ra xa. Xa lánh
ông Sáu trong suốt ba ngày ông Sáu ở nhà. Ông Sáu càng tìm cách xích lại gần con thì bé Thu
lại càng đẩy ra xa hơn. Đây là phản ứng tâm lý khó hiểu với tất cả mọi người.
- Trạng thái tâm lý của ông Sau cũng góp phần tạo kịch tính cho câu chuyện. Người cha vô
cùng hồi hộp khi nhìn thấy con, được ôm con, được con gọi ba và chờ đợi sự đáp lại tình cảm
thì như bị dội một gáo nước lạnh. Khi đứa con từ chối ba quyết liệt đến bướng bỉnh. Đỉnh
điểm căng thẳng giữa cha và con là khi ông Sáu không kìm nén được đã đánh con. Hành động
ấy là kết quả của biết bao dồn nén và hành động bé Thu bỏ sang nhà bà cũng là hệ quả của
những sự dồn nén. Cô bé không thể nào ở lại nhà vì nghĩ có một người là cha mà lại đánh cô
bé. Câu chuyện được thắt nút ở đó và nguyên cớ dẫn đến sự xa cách cha con chính là vết sẹo.
- Kịch tính của tác phẩm còn được tạo nên bởi sự tạo nút đầy bất ngờ khi phút giây chia tay
đầy xúc động diễn ra lại là giây phút bé Thu thét lên gọi ba. Tiếng gọi ấy thể hiện tình cảm vỡ
òa trong lòng bé, tình cảm dồn nén bao lâu nay bật thành tiếng thét gọi. Có thể nói tiếng gọi
của cô bé gây ra bất ngờ cho tất cả mọi người và một lần nữa chất kịch tính của tác phẩm

nhất cho cha đẻ cảu mình, chính vì vậy mà bé Thu đã nhất quyết từ chối ông Sáu vì nghĩ ông
Sáu không phải cha đẻ của mình, Khi nhận ra, cô bé đã thét lên gọi ba, chạy lại ôm chặt lấy
ba, tình cảm ấy khiến toàn thân cô bé xúc động.
- Chất trữ tình của tác phẩm còn được thể hiện ở tình cảm gia đình trong chiến tranh. Đó là
tình cảm vợ chồng son sắt thủy chung được thê rhiện ở sự chờ đợi của bà Sáu. Chấp nhận
sống cuộc sống vk ck xa cách để ck yên tâm chiến đấu. Bà còn vượt những chặng đường nguy
hiểm để thăm ck.
- Chất trữ tình còn được tạo nên từ tình cảm đồng đội giữa bác Ba và ông Sáu. Hai người làm
người đồng đội, người bạn hiểu lòng nhau. Sự thấu hiểu chia sẻ của bác Ba dối với ông sáu đã
góp phần tạo nên chất trữ tình trong tác phẩm bởi sự cảm động của tình người.
b, Chất trữ tình của tác phẩm được thể hiện ở phương diện nghệ thuật.
- Chọn vai trần thuật là nhân vật bác Ba. Bác Ba vừa là người trần thuật, người chứng kiến
câu chuyện, vừa là người bàn luận về những gì mình chứng kiến. Những lời bộc lộ cảm xúc
của nhân vật bác Ba về tình cha con của ông Sáu đã góp phần tạo nên chất trữ tình cho truyện
ngắn.
*Ý 3: Sự kết hợp giữa chất kịch tính và chất trữ tình.
- Góp phần làm nên sức hấp dẫn cho truyện ngắn bởi chất kịch làm nên sự hồi hộp căng thẳng
còn chất trữ tình làm cho tình cảm cảm xúc lắng đọng trong tâm hồn người đọc. Truyện ngắn
vừa lôi cuốn, vừa hấp dẫn, vừa để lại những dư vị, những cảm xúc nhẹ nhàng góp phần nâng
cao tâm hồn độc giả. Truyện ngắn nhắc nhở con người tình cảm hia đình là tình cảm thiêng
liêng nhất trong cuộc đời của mỗi con người. Tình cảm đồng chí đồng đội có sức mạnh vượt
qua cái chết.