SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DINH DƯỠNG
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
I/ Đặt vấn đề :
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Đó là thông điệp mà tất cả mọi người
phải quan tâm. Như chúng ta đã biết con người là vốn quý của xã hội, nhân tố con
người sẽ quyết định cho mọi thắng lợi, bởi vậy để cho trẻ có một cơ thể khỏe
mạnh, cường tráng sau này là chủ nhân tương lai của đất nước thì ngay bây giờ
chúng ta phải đầu tư một cách khoa học để cung cấp nguồn dinh dưỡng cần thiết
cho trẻ phát triển ngay từ ban đầu.
Trong cuộc sống hằng ngày mỗi con người đều có nhu cầu ăn, uống để duy
trì sự sống, nhưng ăn uống như thế nào để đảm bảo đầy đủ thành phần các chất và
hợp vệ sinh đó mới là điều quan trọng và cần thiết. Trong tất cả các đồ ăn thức
uống nhằm cung cấp các chất dinh dưõng cần thiết để duy trì các chức năng của cơ
thể, qua đó giúp cho con người có thể sống và làm việc được. Các nhóm chất dinh
dưỡng chính mà thực phẩm cung cấp bao gồm năng lượng, chất đạm, chất béo, các
vitamin, muối khoáng, nước và chất xơ là nhu cầu cần thiết để cơ thể phát triển
toàn diện nhất là ở trẻ yêu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng và không thể thiếu
được. Tuy nhiên thực phẩm thường có thành phần cấu trúc hóa học rất khác nhau,
khi thực phẩm không đảm bảo vệ sinh thì thực phẩm chính là nguồn gây bệnh, bởi
giàu chất dinh dưỡng nên thực phẩm cũng là môi trường hấp dẫn cho các vi sinh
vật sống và phát triển bao gồm các loại vi khuẩn, nấm mốc, kí sinh trùng.
Để cho trẻ có một cơ thể khỏe mạnh và phát triển toàn diện tôi đã tập trung
nghiên cứu, tìm tòi nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng dinh dưỡng và đảm bảo
vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ nhằm làm giảm thiểu trình trạng ngộ độc thức ăn,
tăng cường vệ sinh dinh dưỡng góp phần giúp trẻ ở trường mầm non phát triển toàn
diện về trí lực, thể lực để trở thành người chủ tương lai trong sự nghiệp công
nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.Với ý nghĩa và tầm quan trọng của việc nâng cao
chất lượng giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, để giúp cho giáo
viên, phụ huynh nắm bắt kiến thức và cùng phối hợp với nhà trường trong công tác
chăm sóc trẻ ngày được tốt hơn.Vì vậy tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu.

vệ sinh an toàn thực phẩm do trung tâm tổ chức
- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, thực hiện tốt công tác giảng
dạy, công tác chăm sóc sức khoẻ cho trẻ. Chất lượng nuôi dạy trẻ được phụ huynh
tin tưởng, yên tâm khi gởi con vào trường.
-Đa số giáo viên có tinh thần học hỏi trong công tác giảng dạy cũng như
trong việc chăm sóc trẻ, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn .
* Khó khăn:
Đại đa số phụ huynh làm nghề nông nguồn thu nhập thấp, việc quan tâm
chăm sóc trẻ của phụ huynh chưa chu đáo, chưa chú trọng nên cho trẻ ăn những
thực phẩm nào để đảm bảo chất lượng và hợp vệ sinh.
Đội ngũ giáo viên thường xuyên thay đổi ở hàng năm, mặc dù giáo viên mới
cũng rất nhiệt tình, nhưng kinh nghiệm trong công tác giảng dạy cũng như công tác
chăm sóc trẻ còn hạn chế. Do đó cũng làm ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc trẻ ở
trường.
Với tình hình thực tế nêu trên, là người quản lý tôi luôn suy nghĩ tìm biện
pháp để bồi dưỡng kiến thức giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm
cho giáo viên, phụ huynh, học sinh để khắc phục những hạn chế trên nhằm nâng
cao chất lượng “Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm” tại đơn vị
trường học.
IV/ Nội dung nghiên cứu:
A. Về nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng:
Để thực hiện tốt chuyên đề nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng tôi tập
trung nghiên cứu đầu tư vào ba đối tượng:
1. Đối với phụ huynh:
Hằng năm tổ chức tuyên truyền về dinh dưỡng đến với phụ huynh qua cuộc
họp phụ huynh, tọa đàm với các nội dung “ Chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ mang
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
2
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
thai”,“Chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ”, “Cách lựa chọn thực phẩm an toàn”,

phục vụ cho công tác chăm sóc trẻ.
2. Đối với giáo viên công nhân viên:
Trong những năm trước đây về thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng
giáo dục dinh dưỡng cho đội ngũ GV-CNV chưa cao, nên đội ngũ giáo viên - công
nhân viên chưa hiểu và chưa nhận thức một cách đầy đủ về dinh dưỡng, còn lúng
túng trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục có lồng nội dung giáo dục dinh
dưỡng mặc dù đội ngũ có tâm huyết yêu nghề mến trẻ. Do vậy nhà trường tổ chức
các hoạt động có lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng để cho giáo viên công
nhân viên nhận thức đầy đủ về dinh dưỡng, hướng dẫn cho giáo viên lồng ghép
giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm vào các môn học, nhà trường đã
tổ chức bồi dưỡng về kiến thức dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho cán
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
3
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
bộ giáo viên - công nhân viên trong toàn trường, phát động cuộc thi sáng tác sưu
tầm về thơ ca, hò vè, câu đố có nội dung giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn
thực phẩm trong toàn cán bộ giáo viên công nhân viên trong trường.
*Kết quả: 100% Cán bộ giáo viên công nhân viên tham gia cuộc thi (Hình 2)
Sau những lần bồi dưỡng tất cả cán bộ giáo viên công nhân viên đã nhận
thức đầy đủ về dinh dưỡng cũng như vệ sinh an toàn thực phẩm là sự cần thiết
trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Giáo viên đã lồng ghép giáo dục dinh dưỡng
vào các môn học như: Làm quen văn học, khám phá khoa học, hoạt động bé tập
làm nội trợ. Qua hoạt động này nội dung giáo dục dinh dưỡng được thực hiện một
cách nhẹ nhàng nhưng đạt hiệu quả cao, trẻ biết sử dụng thành thạo các đồ dùng
dụng cụ như dao, thớt, cốc, chén, trẻ biết làm một số món ăn đơn giản thông
thường như pha nước chanh, phết bơ làm bánh mì. Để trẻ được lĩnh hội tốt về dinh
dưỡng giáo viên đã thực hiện các bộ tranh lô tô dinh dưỡng, sưu tầm các hình ảnh
đẹp về các món ăn, vẽ các tranh ghi lại từng thao tác, từng bước về món ăn thức
uống.
Đối với nhân viên nấu ăn biết cách chế biến thức ăn và thực hiện đúng theo

Kết quả: Từ khi thực hiện chuyên đề đến nay trẻ có tiến bộ rõ rệt- trẻ thích
nghi với chế độ sinh hoạt hằng ngày, môi trường sống và có nề nếp thói quen tốt
trong ăn uống, ngủ vệ sinh- cơ thể phát triển cân đối hài hòa. Nhằm nâng cao nội
dung giáo dục dinh dưỡng nhà trường tiến hành áp gạch men tường các phòng học
và mắc một hệ thống nước nóng lạnh để cho học sinh sử dụng nguồn nước đảm bảo
hợp vệ sinh
Ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất, cô giáo hướng dẫn trẻ biết cách giữ vệ sinh
cá nhân, vệ sinh chung. Giáo viên còn tập cho trẻ biết chăm sóc vườn cây như:
Tưới cây lau lá, nhặt lá vàng, nhổ cỏ. v…v Qua đó trẻ biết quan sát, nhận dạng
các loại cây, lá, quả, biết các loại cải xanh, cải ngọt, đậu, mướp Từ đó giáo dục trẻ
hiểu được lao động là một việc làm đem lại nhiều lợi ích cho mọi người
B. Nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm:
1. Đầu tư cải tạo nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị:
Để nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng tốt hơn, đảm
bảo không để dịch bệnh xảy ra đối với trẻ, nhà trường từng bước nâng cấp cơ sở vật
chất theo từng năm học.Năm học 2000-2001 là năm đầu tiên nhà trường thực hiện
công tác bán trú, nhờ sự quan tâm của các cấp ngành, địa phương và của phụ huynh
đã giúp cho trường xây dựng được bếp ăn một chiều thoáng mát đảm bảo hợp vệ
sinh có hệ thống bếp ga đảm bảo qui trình chế biến một chiều. Nhưng bên cạnh đó
nhà trường cũng gặp nhiều khó khăn về kinh phí nên những năm đầu chỉ cho cháu
sử dụng chén, xô bằng nhựa nhưng trong năm học 2004- 2005 nhà trường đã mua
chén cho trẻ ăn bằng nhựa cao cấp . Đến năm 2007-2008 nhà trường bổ sung đồ
dùng phục vụ cho trẻ như: Chén, xô, thau bằng inox .Tường lớp và khu vực nhà
bếp được lót gach men. Trong năm học 2009-2010 nhà trường nâng cấp mở rộng
các phòng học, cải tạo phòng phía sau lớp làm nhà ăn cho trẻ, làm lại hệ thống nhà
vệ sinh cho tất cả các lớp, phòng vệ sinh của trẻ làm theo mô hình khép kín được
phân biệt nam, nữ riêng, đảm bảo đủ nước sinh hoạt hằng ngày. Năm học 2010-
2011 nhà trường tiếp tục bổ sung cơ sở vật chất như tu sửa điện nước, mắc thêm
quạt ở phòng ăn cho tất cả các lớp
Ngoài việc quan tâm hoàn thiện cơ sở vật chất, nhà trường còn trang bị thêm

dề, mang khẩu trang trong quá trình chế biến hoặc khi tiếp xúc với thực phẩm chín,
hoa quả. Bên cạch đó nguồn nước để cho trẻ sử dụng rất quan trọng. Vì nước là
một nguyên liệu tươi sống được sử dụng trong nhiều công đoạn chế biến thực phẩm
cũng như trong sinh hoạt. Nước nhiễm bẩn sẽ tạo nên một mối nguy cơ cho sức
khoẻ trẻ em nói riêng và cộng đồng nói chung. Vì vậy để đảm bảo cho sức khoẻ trẻ
nhà trường mua một máy lọc nước để lọc nước hàng ngày cho trẻ sử dụng và hàng
năm gởi mẫu nước đi xét nghiệm. Kết quả: Nguồn nước đảm bảo để cho trẻ sử
dụng.
3. Xây dựng thực đơn và nguồn cung cấp thực phẩm:
Để đảm bảo sức khỏe cho tất cả học sinh trong toàn trường , ngay từ đầu
năm học nhà trường hợp đồng mua thực phẩm đảm bảo chất lượng giá cả thị trường
như thịt, cá, trứng, tôm, rau phải biết nguồn gốc của các loại thực phẩm, đảm bảo
tươi sạch. Thực phẩm mỗi ngày đều có nhân viên tiếp phẩm kiểm tra ghi chép vào
sổ về tình hình giao nhận thực phẩm- các thực phẩm không đúng yêu cầu về chất
lượng, thừa, thiếu về số lượng được giải quyết ngay. Các loại thực phẩm tươi sống
được mua và sử dụng trong ngày. Nhà trường thường xuyên kiểm soát nghiêm ngặt
nguồn thực phẩm cung cấp cho trẻ hàng ngày từ số lượng đến chất lượng, các loại
thực phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh.( Hình 7)
Vì vậy trong những năm qua không có trường hợp nào ngộ độc thức ăn ở
trường. Ngoài ra nhà trường còn phối hợp với trạm y tế địa phương, trung tâm y tế
huyện thường xuyên kiểm tra bếp ăn, nơi chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng
thực phẩm, chỗ lưu giữ mẫu thức ăn v v Bởi vậy công tác vệ sinh an toàn thực
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
6
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
phẩm luôn được trạm y tế và trung tâm vệ sinh an toàn thực phẩm huyện đánh giá
rất cao.
Việc xây dựng thực đơn được thực hiện trong chương trình phần mềm
NUTRIKIDS nên có nhiều thuận lợi và đảm bảo hơn việc thực hiện theo thủ công
như trước đây. Trong chương trình nutrikids có nhiều nội dung để chúng ta áp dụng

nhà trường đã sử dụng phần mềm Nutrikisd để tính khẩu phần ăn hàng ngày trong
công tác chăm sóc trẻ. Việc tính toán thực đơn trên máy nhanh và đảm bảo tính cân
đối giữa các chất hơn so với cách tính thực đơn bằng tay vừa chậm vừa mất thời
gian và cân đối các chất khó đạt theo yêu cầu.
Việc thực hiện thực đơn trên máy giúp cho nhà trường rút được nhiều kinh
nghiệm, có nhiều thực đơn ngon giúp cho việc nuôi dạy trẻ phát triển tốt làm cho
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
7
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
công tác phòng chống trẻ suy dinh dưỡng trong nhà trường đạt kết quả khả quan.
Trong năm học qua số trẻ bị suy dinh dưỡng được phục hồi trên 90%.
C.Tuyên truyền kiến thức về nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh
an toàn thực phẩm:
Với chức năng là một hiệu phó quản lý công tác bán trú trong nhà trường.Tôi
tham mưu với ban giám hiệu đưa nội dung tuyên truyền các tài liêu về vệ sinh dinh
dưỡng và an toàn thực phẩm lồng ghép trong các cuộc họp. Qua đó đối với các
cháu suy dinh dưỡng nhà trường phối hợp với phụ huynh tăng nguồn dinh dưỡng
trong các bữa ăn hàng ngày của trẻ và nhà trường có chế độ bồi dưỡng riêng cho
các cháu để trẻ phát triển tốt hơn. Tuyên truyền qua tranh tự vẽ và tranh tuyên
truyền dinh dưỡng và an toàn thực phẩm của các cơ quan chức năng cung cấp, tích
hợp vào các chương trình giảng dạy.
Ví dụ: - Qua trò chơi “ cửa hàng bán rau quả” khi mua hàng cháu phải biết
chọn những thực phẩm tươi ngon thực phẩm không bị dập nát.
- Qua trò chơi “ Nấu ăn” cháu biết rửa tay và vệ sinh đồ dùng trước khi chế
biến, dùng nước sạch để chế biến thức ăn, sau khi nấu chín phải đậy cẩn thận
- Trò chơi học tập “Xếp nhanh thành nhóm ”
Chuẩn bị : Tranh lô tô về các loại thực phẩm, mỗi cháu có một bàn cờ dinh
dưỡng có vẽ hình đại diện các nhóm
Luật chơi: Cô phát cho mỗi trẻ một bàn cờ và các tranh về các loại thực
phẩm, hai cháu sẽ chơi oẳn tù tì cháu nào thắng sẽ được chọn một con bài lô tô sắp

sức khỏe của cháu. Nếu chúng ta giải thích rõ ràng thì dù có thương con đến mấy
thì phụ huynh sẽ không bao giờ cho cháu ăn những thức ăn đó vào trước bửa ăn
Một hình thức tuyên truyền đạt hiệu quả nhất đó là tổ chức hội thi về dinh
dưỡng. Để thu hút sự quan tâm của cộng đồng đến sự nghiệp trồng người, nhà
trường đã triển khai tổ chức các hội thi như: “Thi tuyên truyền viên giỏi”; Hội thi “
Bé tập làm nội trợ”; hội thi “Gia đình và sức khỏe trẻ thơ”. Qua việc tổ chức hội
thi đã thu hút sự đông đảo các phụ huynh, giáo viên và các cháu học sinh trong nhà
trường tham gia. Qua đó tạo được sự chuyển biến cao trong nhận thức của mọi
người về công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ; về phòng chống suy dinh dưỡng và
đảm bảo VSATTP, làm thay đổi nhận thức của của nhân về việc cho trẻ ăn bán trú
tại trường. Cũng qua các hội thi đã tạo ra động lực thúc đẩy sự phối hợp chặc chẽ
giữa các ban ngành, đoàn thể ở địa phương ngày càng tốt hơn. Nhà trường luôn
nhận được sự hỗ trợ về kinh phí để tổ chức các hội thi từ các đoàn thể và các hội
cha mẹ học sinh. ( Hình 9)
V/ Kết quả nghiên cứu:
Nhờ phối hợp đồng bộ những biện pháp trên mà bản thân tôi đã đạt được
những kết quả như:
- 100% cán bộ giáo viên công nhân viên lấy việc nâng cao chất lượng dinh
dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm làm mục tiêu để phấn đấu
- 100% trẻ đã có thói quen vệ sinh tốt ở nhà cũng như ở trường
- Cơ thể trẻ phát triển tốt có 95% trẻ tăng cân so với đầu năm học, tỉ lệ sức
khoẻ trẻ ở kênh bình thường tăng rõ rệt từ 25 - đến 30%, không còn trẻ suy dinh
dưỡng nặng .
- Nhà bếp, nhà ăn thoáng mát các dụng cụ chế biến chén bát sạch sẽ đảm
bảo vệ sinh
- Trong nhiều năm qua không xảy ra ngộ độc thức ăn ở trường, các cháu ít
bị ốm.
- Nâng cao được kiến thức về vệ sinh dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực
phẩm cho các bậc cha mẹ . Cụ thể trong năm học này 100% các cụm lớp và 100%
số trẻ đều tham gia ở lại bán trú, phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của

thường xuyên thay đổi thực đơn để đảm bảo thành phần các chất
- Hằng năm tổ chức hội thi mời phụ huynh tham dự, qua đó nhằm tạo cơ hội
để phụ huynh, giáo viên giao lưu trao đổi kinh nghiệm để giáo dục, chăm sóc trẻ tốt
hơn, đây là công tác tuyên truyền đạt hiệu quả nhất.
Trên đây là những kinh nghiệm tôi đã áp dụng và thực hiện trong nhiều năm
qua nó đã đem lại kết quả rất mỹ mãn đối với bản thân tôi.
Đại phong, ngày 15 tháng 01 năm 2011
Người viết

Lê Thị Thu
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
10
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
VII- TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Tài liệu hướng dẫn vệ sinh an toàn thực trong các cơ sở giáo dục
- Nhà xuất bản giáo dục
2/ Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ 1998-2000 cho giáo viên mầm
non
- Nhà xuất bản giáo dục - xuất bản năm 1999
3/ Tài liệu các qui định pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
11
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”
VIII- PHỤ LỤC
(Hình 1: Buổi tuyên truyền kiến thức chăm sóc trẻ (Hình 2: Bồi dưỡng kiến thức dinh dưỡng và
cho các bậc phụ huynh) vệ sinh an toàn thực phẩm cho đội ngũ)
(Hình 3: Trẻ được làm quen vơi các loại quả
Trường Mầm Non Đại Phong Người viết: Lê Thị Thu
12
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm”

1 Đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất 5-6
2 Vệ sinh môi trường và dụng cụ chế biến 6-7
3 Xây dựng thực đơn và nguồn cung cấp thực phẩm 7
4 Chất lượng và tổ chức bữa ăn 8-9
C Tuyên truyền kiến thức về nâng cao chất lượng dinh
dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm
9-10
V Kết quả nghiên cứu 10-11
VI Kết luận 11
VII Tài liệu tham khảo 12
VIII Mục lục 13
16