DANH SÁCH NHÓM THUYẾT TRÌNH
MÔN: TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
LỚP: 19A – TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
STT Họ và tên STT
(theo danh sách lớp)
1 Nguyễn Hoàng Anh 02
2 Lê Thị Thùy Dung 17
3 Triệu Thị Thu Lan 38
4 Bùi Thị Hà My 47
5 Nguyễn Thị Thanh Phuơng 66
MỤC LỤC
1
LỜI MỞ ĐẦU
Liên tục trong những năm đầu của thập niên 90, Mexico thực hiện chương trình
tái cấu trúc nền kinh tế rất mạnh mẽ, thu hút được rất nhiều các dòng vốn nước ngoài
vào thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Thế rồi đến năm 1994 đồng tiền Peso đã lâm vào
tình trạng mất giá, chính phủ do phải chịu thâm hụt cán cân thương mại khổng lồ, các
dòng vốn quốc tế rút ra khỏi Mexico trước sự yếu kém của nền kinh tế và những rủi ro
về chính trị ngày một tăng cao nên đã không thể giữa được tỷ giá neo giữa đồng peso và
đồng đô la Mỹ.
Vậy nguyên nhân thực sự của sự sụp đổ này là do đâu? Đây cũng là đề tài mà
nhóm chúng em đưa ra để thảo luận, từ điển hình của Mexico mà rút ra những bài học
cho Việt Nam trong giai đoạn hiên nay.
Chính vì những lý do trên, nhóm nghiên cứu lớp 19A– Tài chính Ngân hàng đã lựa
chọn đề tài “ Khủng hoảng tiền tệ Mexico và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”. Bài
tiểu luận bao gồm 3 phần chính
Chương I: Diễn biến cuộc khủng hoảng tiền tệ Mexcio 1994
Chương II: Nguyên nhân và mô hình kinh tế giải thích cuộc khủng hoảng tiền tệ
Mexico 1994
Chương III: Biện pháp đối phó sau khủng hoảng của Mexico và bài học kinh
nghiệm cho Việt Nam

1.1.2Những chính sách kinh tế của Mexico trước năm 1988
Từ giữa thập kỉ 70 cho đến cuối thập kỉ 80, Mexico lâm vào vòng tròn luẩn quẩn
của lạm phát và phá giá tiền tệ, khó có thể quay trở lại phát triển kinh tế. Kiềm chế lạm
3
phát và phục hồi nền kinh tế trong đó chính sách ổn định tỷ giá là một ưu tiên hàng đầu
đối với chính phủ nước này.
Từ 1954 đến 1976, Mexico duy trì tỷ giá cố định peso/ đô la = 12.5. Thời kì này đi
cùng với kỉ nguyên của sự phát triển đáng kể nền kinh tế với chỉ số lạm phát vừa phải
Tuy nhiên, từ những năm1972, đồng peso suy yếu mạnh bởi thiếu hụt tài khoản vãng lai
và tăng lên của lạm phát. Cho đến tháng 12/1976, sức ép tăng lên của cán cân thanh toán
và sự tháo chạy của nguồn vốn ngoài tầm kiểm soát đã làm phá giá đồng peso. Cho đến
cuối năm, tỷ giá này lên đến 21 peso trên 1 đô la, tỷ lệ lạm phát là 60%. Mexico lâm vào
cuộc suy thoái trầm trọng.
Dưới sự quản lý của tổng thống José Lopez Portillo (1976-82), đồng nội tệ càng bị
mất giá hơn nữa, lên đến 27.25 peso 1 đô la. Trong thời kì này, giá dầu tăng đột biến đã
khiến chính phủ Mexico mất khả năng trong thực hiện chính sách khôi phục kinh tế,
phải vay 1 lượng lớn từ nước ngoài. Từ 1982, giá dầu trên thế giới giảm, nợ nước ngoài
của Mexico cũng giảm bớt. Đối mặt với sự giảm sút quỹ dự trữ ngoại hối và những
dòng vốn đầu tư khổng lồ, một lần nữa những nhà quản lý phải phá giá đồng peso. Lần
này, đồng peso bị phá giá xuống 500% so với đô la. Đất nước này lại lao vào nền kinh tế
thảm khốc và khủng hoảng tài chính. Lạm phát lên đến trên 60%, ngân hàng cạn kiệt dự
trữ ngoại hối, và sang tháng 8, Mexico tạm thời ngừng thanh toán gốc trên những khoản
nợ nước ngoài. Vào tháng 9, hệ thống ngân hàng được quốc gia hóa, và tỷ giá bắt đầu
được điều chỉnh, và đến cuối năm thì giảm xuống còn 160 peso 1 đô la.
Dưới sự điều khiển của tổng thống Miguel de la Madrid (1982-88), Mexico đã thích
nghi với chính sách tỷ giá kép. 1 loại tỷ giá có điều khiển cho hàng hóa thương mại và
những khoản nợ chính thức, và 1 loại tỷ giá tự do cho những giao dịch khác. Tỷ giá có
kiểm soát bị mất giá theo từng ngày dưới sự suy xét cẩn thận của chính phủ Mexico.
Dần dần,tỷ giá có kiểm soát chuyển gần đến tỷ giá thả nổi. Cho đến cuối năm 1986, hai
tỷ giá này tương đương nhau, khoảng 920 peso 1 đô la.

từ 159% năm 1987 xuống còn 8% năm 1993. Tuy nhiên, trong khi chỉ số này giảm ở
5
Mexico thì ở Mỹ, chỉ số lạm phát lại tăng tương đối. Vì vậy, tỷ giá peso/đô la lại tăng
dần lên, mặc dù ở thời kì trước,đồng peso bị phá giá. Điều này đã gây ra những cách
nhìn nhận khác nhau. Một số nhà phân tích kinh tế tranh luận rằng, cho đến 1994, đồng
peso được định giá cao và cần thiết phải phá giá nó nếu muốn có 1 nền kinh tế phát
triển. Mặt khác, những nhà tài chính chủ chốt ở Mexico thì lại cho rằng peso không bị
định giá cao, bằng chứng là xuất khẩu của Mexico vẫn tăng mạnh mẽ.
 Sự mở cửa đối với hoạt động đầu tư nước ngoài ở Mexico
Vào tháng 5 năm 1989, Mexico đã thiết lập một loạt các quy định mới về đầu tư
nước ngoài nhằm khắc phục những hạn chế trong việc sở hữu nước ngoài và đầu tư vào
Mexico. Những quy định mới đã giúp làm tăng khả năng đầu tư tới 100% sở hữu nước
ngoài. Bên cạnh đó quy định mới không yêu cầu nhà đầu tư phải được sự phê chuẩn của
chính phủ Mexico. Từ năm 1989 đến đầu năm 1990 đã có sự thay đổi trong các quy
định về quản lý đầu tư nước ngoài vào hóa dầu, ngân hàng quốc doanh và bảo hiểm. Sau
quyết định tái cổ phần hóa các ngân hàng được ban hành vào tháng 5 năm 1990 đã làm
giảm những rào cản của dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các định chế tài chính như việc
nâng tỷ lệ vốn góp nước ngoài trong những công ty như môi giới nhà đất, tập đoàn tài
chính và ngân hàng lên tới 30%.
 Những cải cách của Mexico thu hút đầu tư
Những cải cách ở lĩnh vực tài chính đã thu hút nguồn vốn rất lớn đổ vào Mexico
vào những năm đầu thập niên 90, đặc biệt là 93 tỷ USD từ năm 1990 tới năm 1993( theo
IMF). Tuy nhiên dòng vốn nước ngoài 60% đi vào Mexico theo hình thức đầu tư gián
tiếp (tập trung chủ yếu vào khu vực tài chính tư) chỉ có 18% theo hình thức đầu tư trực
tiếp. Luật thị trường chứng khoán Mexico tháng 12 năm 1989 mở đường cho nguồn
vốn đầu tư nước ngoài khổng lồ được tiếp cận thị trường vốn trong nước và ngay sau đó
đã chiếm 6% tổng nguồn vốn. Từ năm 1990 đến năm 1993 thị trường vốn đã thu hút 23
tỷ USD đầu tư nước ngoài. Vào cuối giai đoạn này 27% vốn trên thị trường vốn là của
các nhà đầu tư nước ngoài. Từ việc lãi suất tăng, trái phiếu doanh nghiệp cũng trở nên
hấp dẫn thu hút được 14 tỷ trong cùng kỳ.

thành viên. 50% kim ngạch xuất khẩu của Hoa Kỳ là sang Mexico. Từ sau khi là thành
viên của NAFTA Mexico bắt đầu tiến trình 15 năm từng bước xóa bỏ hàng rào thương
mại lên hàng hóa dịch vụ và nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
1.2 Diễn biến cuộc khủng hoảng Mexico 1994
• Ngày 1 tháng 1 năm 1994, lực lượng vũ trang Zapatistas đã nổi dậy. Cuối tháng 2,
tỷ giá hối đoái giữa peso và dollar tăng đến kịch trần biên độ giao động. Nhưng
các nhà đầu tư nước ngoài vẫn lạc quan về tình hình Mexico và dòng vốn nước
ngoài vẫn tiếp tục đổ vào.
• Tháng 3, ứng cử viên tổng thống Luis Donaldo Colosio bị ám sát đã tạo nên những
căng thẳng chính trị ở Mexico. Các nhà đầu tư nước ngoài trở nên bất an và lo
lắng cho tài sản của mình ở Mexico. Trước những lo ngại về tình hình chính trị
và kinh tế ở Mexico, các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã giảm nhu cầu về
chứng khoán của Mexico. Peso chịu sức ép mất giá và chính phủ đã tung khoảng
10 tỷ dollar dự trữ ngoại hối nhà nước ra để bảo vệ tỷ giá danh nghĩa.
• Tháng 4, lãi suất trái phiếu chính phủ định danh bằng peso có xu hướng tăng. Lo
ngại rằng điều này có thể gây tổn thương cho khu vực ngân hàng còn non trẻ của
đất nước và sợ rằng lãi suất cao có thể gây ra suy thoái kinh tế vào một năm có
bầu cử tổng thống, nên chính phủ đã một mặt dùng dự trữ ngoại hối để chống lại
xu hướng tăng lãi suất, một mặt tiến hành đổi các trái phiếu chính phủ từ định
danh bằng peso sang định danh bằng dollar.
• Một số học giả kinh tế đã cảnh báo về việc đồng peso được định giá quá cao so với
dollar. Nhưng đồng thời cũng có ý kiến phản đối việc điều chỉnh tỷ giá vì lý do
niềm tin của các nhà đầu tư chưa đủ mạnh để có thể không bị hoảng loạn khi tỷ
giá thay đổi mạnh. Chính phủ Mexico chọn biện pháp vừa dùng dữ trữ ngoại hối
để giữ ổn định tỷ giá, vừa từng bước nhỏ điều chỉnh tỷ giá.
• Tháng 8, tổng thống Ernesto Zedillo nhậm chức phải đương đầu với nhiều khó
khăn trong lĩnh vực kinh tế.Tuy nhiên ông vẫn duy trì các chính sách tài chính,
tiền tệ như trước.
• Cuối tháng 9, Tổng thư ký của đảng Institutional Revolution, José Francisco Ruiz
Massieu bị ám sát. Cộng đồng thế giới cho rằng vụ ám sát này đã càn chứng tỏ

9
lần khi tỷ giá giữa peso và dollar tăng lên). Vì thế, các nhà đầu tư bán tháo các tài
sản bằng đồng peso. Điều này làm cho đồng peso càng mất giá hơn nữa.
Bên cạnh đó ,các khoản nợ nước ngoài đột nhiên tăng lên đã khiến bảng cân đối tài
sản của các xí nghiệp và ngân hàng của Mexico xấu đi. Hậu quả là nền kinh tế
Mexico rơi vào khủng hoảng thực sự
CHƯƠNG 2: NGUYÊN NHÂN CUỘC KHỦNG HOẢNG MEXICO 1994
Khủng hoảng tiền tệ ở Mexico bắt nguồn từ sự tác động lẫn nhau của các yếu tố
kinh tế và chính trị. Trong suốt thời gian nắm quyền chính phủ của Salinas đã thực hiện
việc cải tổ mở cửa nền kinh tế. Cùng với việc neo tỷ giá với đồng đôla Mỹ, Mexico đã
10
thu hút lượng vốn đầu tư nước ngoài khổng lồ, và chính nguồn vốn này đã tài trợ cho
việc nhập khẩu, làm cho tình hình thâm hụt cán cân vãng lai của Mexico càng trở nên
tồi tệ hơn. Đến đầu năm 1994, khi một loạt các vụ scandal chính trị diễn ra đã làm cho
các nhà đầu tư mất niềm tin vào sự ổn định của nền kinh tế nước này. Dự trữ ngoại hối
của nước này giảm xuống nhanh chóng. Thời điểm đó, chính phủ Mexico đã nỗ lực hết
sức để ngăn chặn sự suy giảm nghiêm trọng của dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, những
chính sách kinh tế vĩ mô được áp dụng trong thời gian trước thềm cuộc bầu cử tổng
thống lại không tương thích với chính sách tỷ giá và hơn thế nữa làm cho tình hình thâm
hụt cán cân thương mại ngày càng xấu đi. Sau khi cuộc bầu cử diễn ra, một loạt các cú
sốc về chính trị đã làm cho các nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt rút vốn, dự trữ ngoại hối rơi
xuống mức mà NHNN Mexico không đủ để can thiệp nhằm bình ổn tỷ giá.
2.1 Sự yếu kém nội tại của nền kinh tế
Quá trình cải cách, mở cửa nền kinh tế của Mexico đã tạo nên một loạt thách
thức mới cho chính phủ Salinas. Trong đó, sự gia tăng thâm hụt cán cân thương mại trở
nên nổi cộm hơn bao giờ hết, đi cùng với đó là việc giảm tỷ lệ tiết kiệm của khu vực tư
nhân. Việc quốc hữu hóa cũng khiến cho hệ thống ngân hàng của Mexico trở nên mong
manh, mang đến sự hạn chế cho quá trình sử dụng chính sách tiền tệ để hỗ trợ đồng
Peso và để giảm thâm hụt tài khoản vãng lai.
2.1.1 Thâm hụt cán cân thương mại kéo dài

cho phát triển lâu dài hơn.
Bảng 2: Tỷ lệ tiết kiệm/GDP
12
Tỷ USD % so với GDP
Tỷ USD
% so với GDP
Nguồn: Ngân hàng Trung ương Mexico
2.1.3 Sự lên giá của đồng Peso
Như đã đề cập ở trên, trong giai đoạn từ 1988 đến 1994, chính phủ Mexico đã
thực hiện neo tỷ giá của đồng peso với đôla Mỹ. Và việc neo tỷ giá này đã góp phần
bình ổn nền kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài và kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, việc
neo tỷ giá trong dài hạn sẽ dẫn đến việc lên giá của đồng peso, ảnh hưởng tiêu cực đến
hoạt động xuất khẩu và làm giảm tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Một trong những
lý do của việc đánh giá quá cao giá trị đồng peso chính là sự mất giá danh nghĩa được
chính phủ Mexico cho phép trong giai đoạn này đã không đạt tới mức chênh lệch lạm
phát giữa Mỹ và Mexico. Mặc dù tỷ lệ lạm phát của Mexico có giảm trong những năm
này nhưng nó vẫn cao hơn tỷ lệ lạm phát của Mỹ. Do đó, tỷ giá đồng peso đối với đồng
đô la đã dần tăng trên thực tế dù về danh nghĩa đồng peso đã mất giá. Với đồng peso
được định giá quá cao, người dân Mexico có nhu cầu nhập khẩu nhiều hơn lượng mà họ
có thể chi trả. Trong khi đó, xuất khẩu lại bị tăng trưởng hạn chế do sự định giá cao này.
Vì vậy, sự tăng giá trị không ngừng và sự định giá quá cao đối với đồng peso trong giai
đoạn này đã dẫn đến tình trạng trầm trọng hơn của mức thâm hụt tài khoản hiện tại.
Bảng 3: Tỷ giá hối đoái danh nghĩa giữa peso/đôla Mỹ từ 1988-1994
13
Tỷ lệ %
Năm
Bảng 4: Tỷ giá hối đoái thực peso/đôla Mỹ từ 1998-1994
Nguồn: Ngân hàng Trung ương Mexico
Vào giữa năm 1994, hai nhà kinh tế đã cho rằng Mexico cần phải hành động để
điều chỉnh tỷ giá hối đoái nhằm bù đắp cho việc định giá quá cao đồng peso. Một lượng

dậy của những người Chiapas, và 2 vụ bắt cóc quy mô lớn xảy ra chỉ trong vài tháng
đầu năm 1994 đã dấy lên sự băn khoăn lo lắng cao độ của các nhà đầu tư về tình hình
chính trị và sự ổn định của toàn bộ nền kinh tế Mexico.
15
2.2.1 Sự điều hành cuộc bầu cử của Đảng cách mạng thể chế tại Mexico gây phản đối của
các Đảng đối lập
Một làn sóng ý kiến về cuộc bầu cử tổng thống tại Mexico lan rộng, hầu hết đều
tập trung vào Đảng CM thể chế, một đảng nắm quyền tại Mexico đã hơn 60 năm, liệu có
thể tiến hành một cuộc bầu cử thực sự công bằng. Các đảng đối lập cho rằng họ phải
chịu quá nhiều tổn thất do sự lừa đảo sau khi tổng thống Salinas lên nắm quyền vào năm
1988, năm mà Đảng CM thể chế giành chiến thắng với số phiếu rất sít sao.
2.2.2 . Cuộc nổi loạn Chiapas gây tổn hại lớn tới hình ảnh của Mexico
Vào ngày 1/1/1994, cuộc chiến tranh du kích có trang bị vũ khí của đội quân giải
phóng mang tên Zapatista (EZLN) diễn ra và chiếm được vài thành phố tại bang miền
Nam thuộc Chiapas của Mexico. Đội quân này yêu cầu một nền dân chủ thực sự và sự
quan tâm cần thiết tới các vấn đề tồn tại của những người nông dân địa phương. Cuộc
tấn công xảy ra đúng vào thời điểm mà hiệp định NAFTA đi vào có hiệu lực. Điều này
đã giáng một đòn mạnh tới hình ảnh của Mexico, một quốc gia đang tiến hành hiện đại
hóa với sự ổn định và hầu như không hề có xung đột và đang tìm kiếm con đường tham
gia vào nền kinh tế thế giới bằng việc cải tổ nền kinh tế quốc gia và tham gia vào hiệp
định NAFTA.
Tuy nhiên chính phủ Mexico đã đáp lại bằng việc cử một đội quân liên bang tới
Chiapas đàn áp cuộc nổi dậy trong khi vẫn tìm mọi cách đàm phán để đưa ra một thỏa
thuận về cuộc xung đột này. Vào giữa tháng 1, Quốc hội Mexico thông qua luật về ân xá
cho bất kì ai liên quan đến những hành động bạo lực tới thời điểm đó. Tổng thống
Salinas ngay lập tức thay thế Bộ trưởng Bộ nội vụ, nguyên là thống đốc Chiapas bằng
ông Jorge Carpizo, một nhân vật được xem là luôn bảo vệ cho quyền con người. Trước
các động thái hòa giải, tổ chức EZLN ngay lập tức đưa ra sự đồng ý về các điều kiện với
chính phủ. Cả hai bên đều đồng ý ngừng chiến nhưng tình hình vẫn rất căng thẳng suốt
thời gian sau đó.

giải quyết được các bất ổn về chính trị trong nội tại quốc gia này.
17
2.2.5 Thị trường tài chính phản ứng bất lợi do vụ ám sát ứng cử viên tổng thống Colosio
Việc ám sát một ứng cử viên tổng thống Colosio – một nhân vật tầm cỡ trong bộ
máy chính phủ Mexico là chưa từng xảy ra trong lịch sử Mexico thời gian gần đây. Với
cương vị là ứng cử viên của Đảng CM thể chế, Colosio luôn đứng đầu trong cuộc chạy
đua vào chiếc ghế tổng thống và gần như nắm chắc phần thắng. Thị trường tài chính
ngay lập tức phản ứng lại sau những vụ việc này. 24/3/1994, trước những lo lắng về sự
mất giá của đồng Peso và giảm điểm liên tục của thị trường chứng khoán, Tổng thống
Salinas buộc phải lên tiếng để trấn an dư luận. Các Ngân hàng, trung tâm ngoại hối, thị
trường chứng khoán buộc phải đóng cửa trong ngày hôm đó. Và trong cùng ngày thì
Cục dự trữ liên bang và kho bạc tuyên bố rằng họ luôn có sẵn một lượng lớn các tài sản
trao đổi dự trữ. Tuy nhiên thì thị trường chứng khoán vẫn giảm 22 điểm vào ngày hôm
sau và đã có một lượng vốn lớn bị rút ra khỏi Mexico, đồng thời chính phủ cũng mất
một khoản dự trữ ngoại hối lớn. Đến 22/4/1994, gần 1 tháng sau vụ ám sát ứng cử viên
tổng thống Colosio dự trữ ngoại hối của Mexico giảm xuống chỉ còn 10,8 tỷ USD.
2.3 Những mâu thuẫn trong các chính sách vĩ mô của Mexico
Chính phủ Mexico không hề nhận ra điểm yếu cơ bản của nền kinh tế chính là sự
mất cân bằng cán cân vãng lai với những biện pháp được thông qua sau vụ ám sát ứng
cử viên tổng thống Colosio. Trong suốt thời kì trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng
8, giới cầm quyền Mexico luôn cố để giữ đà tăng trưởng kinh tế bằng cách đẩy thêm áp
lực lên sự thâm hụt của cán cân vãng lai. Và sự mâu thuẫn giữa các chính sách tiền tệ,
tài chính và tỷ giá được đẩy lên ngày một rõ ràng.
2.3.1 Những nỗ lực của chính phủ nhằm đẩy mạnh kinh tế trước kì bầu cử tổng thống
Vào giữa năm 1994 khi kinh tế Mexico bước vào giai đoạn tăng trưởng, các
Ngân hàng phát triển của Chính phủ phát hành ra thị trường các khoản tín dụng nhằm
khuyến khích tăng trưởng kinh tế. Đây chính là bằng chứng cho thấy thâm hụt cán cân
vãng lai của Mexico đã tăng hơn so với năm 1993 trừ phi Chính phủ đã có những động
thái nhằm giảm chi tiêu. Tuy nhiên theo chính quyền Mexico thì chính phủ khó có thể
áp dụng biện pháp nào để vực lại nền kinh tế đang lâm vào khủng hoảng sau vụ việc của

Mexico dù sao cũng đã từng trải qua nhiều năm khó khăn cắt giảm ngân sách, từ việc
thâm hụt ngân sách liên bang tương đương 9,3% GDP vào năm 1988 cho tới thặng dư
0,7% vào năm 1993. Hơn thế nữa tổng nợ công của Mexico giảm từ gần 50% vào năm
1988 xuống còn 25% vào năm 1993. Để có được kết quả này, chính phủ Mexico cho
rằng sẽ vô cùng khó khăn để theo đuổi thặng dư tài chính và chấp nhận 1 tỷ lệ thất
nghiệp cao và tăng trưởng kinh tế thấp. Họ còn cho rằng những động thái như vậy sẽ tác
động xấu tới tăng trưởng kinh tế và việc thay đổi theo chính sách này sẽ khó co khả
năng hoàn thành trong năm bầu cử.
Vậy là thay vì thực hiện một chính sách tài chính kiểm soát chặt hơn thì chính
phủ Mexico lại tăng chi tiêu vào năm 1994. Các con số chi tiêu ở khu vực công cho thấy
chính phủ chi tiêu để khuyến khích tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là khu vực năng lượng
và xây dựng. Tổng chi ngân sach tăng 11,6% và theo Ngân hàng Mexico thì chi tiêu cho
khu vực công phi tài chính chiếm 11% GDP.
2.3.4 Chính sách tiền tệ điều tiết tăng trưởng kinh tế
Với mục đích giảm thâm hụt cán cân vào năm 1994, chính quyền Mexico đã có
thể theo đuổi 1 chính sách tài chính thắt chặt có kiểm soát hơn như các nhà phân tích
đưa ra. Ngân hàng Mexico công bố rằng họ theo đuổi chính sách tiền tệ không rộng mở
và bằng chứng họ đưa ra là: (1) tăng trưởng trung bình khi so sánh với tăng trưởng GDP
danh nghĩa, (2) lạm phát ở mức thấp so với tăng trưởng kinh tế, (3) tỷ lệ lãi suất cao
trong hầu như cả năm và (4) ổn định dự trữ từ tháng 4 đến tháng 11. Thêm vào đó họ
còn cho rằng chính sách tiền tệ là hoàn toàn ăn khớp với việc hỗ trợ chế độ tỷ giá và phù
hợp với sự ổn định chỉ số giá cả. Chính quyền khằng định rằng lạm phát năm 1994 chỉ
là 7,4%, thấp nhất trong vòng 22 năm. Tuy nhiên 1 vài nhà phân tích thì cho rằng chính
sách tiền tệ của Mexico 1994 đã điều tiết sự mở rộng kinh tế và không hoàn toàn phù
hợp với chính sách tỷ giá của chính phủ.
Như đã nêu ra ở trên, chính quyền Mexico thành công trong việc ổn định dự trự
ngoại hối từ cuối tháng 4 cho tới giữa tháng 11 năm 1994. Tuy nhiên không thể coi là
hiệu quả bởi chính sách tiền tệ thắt chặt mà nền kinh tế lại đòi hỏi 1 lãi suất đủ cao để
20
thu hút và giữ chân các nhà đầu tư. Sau vụ ám sát ứng cử viên tổng thống, lãi suất tăng

Xét trên hoàn cảnh của chính phủ Mexico lúc đó, khi mà cuộc bầu cử tổng thống
đang chuẩn bị diễn ra, nếu như tăng lãi suất hay giảm chi tiêu công sẽ gây ra ảnh hưởng
xấu tới tăng trưởng kinh tế, làm mất niềm tin của nguời dân vào chính phủ. Và lựa chọn
thứ 3, phá giá nội tệ cũng không khả thi. Lý do là vì nếu phá giá đồng peso sẽ phát tín
hiệu cho các nàh đầu tư rằng peso không phải là một đồng tiền có giá trị ổn định, từ đó
sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của nhà đầu tư. Bên cạnh đó, việc duy trì một tỷ giá
ổn định là nhân tố quan trọng quyết định sự ổn định về kinh tế xã hội trong dài hạn.
Đồng thời, tỷ giá được giữ ổn định thì mới kiềm chế được lạm phát.
Tuy nhiên, Chính phủ Mexico đã không áp dụng một giải pháp nào trong 3 giải
pháp trên. Mùa xuân 1994, Mexico đã quyết định sử dụng một công cụ tài chính gọi là
tesobono (một loại trái phiếu chính phủ nhưng được bảo hiểm do nó được đảm bảo bởi
chỉ số dola-index., do đó các nhà đầu tư có thể chuyển rủi ro hối đoái sang cho chính
phủ). Loại chứng khoán này đã thu hút được đông đảo các nhà đầu tư nước ngoài. Đây
có thể là một dấu hiệu tốt vì như vậy chính phủ đã ngăn chặn được sự tháo vốn của các
nhà đầu tư nước ngoài trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nắm giữ các chứng
khoán ngắn hạn này lại hết sức nhạy cảm với các biến động của lãi suất và rủi ro. Do đó,
họ sẽ rất dễ bán các chứng khoán này khi rủi ro chính chị ở Mexico ra tăng hoặc là khi
có sự chênh lệch giữa lãi suất ở một quốc gia khác so với ở Mexico. Trên thực tế, sau
khi thực hiện việc phát hành lại chứng khoán Tesobono này, quỹ dự trữ ngoại hối của
Mexico đã ổn định trở lại mức 17 tỷ đô la Mỹ trong suốt khoảng thời gian từ tháng 4
đến tháng 8, thời điểm kết thúc cuộc bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, sau đó do lãi suất
đồng peso giảm nên đã tác động làm cho việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài càng khó
khăn hơn. Trong suốt quý 3 năm 1994, các dấu hiệu cho thấy sự không đồng bộ và bất
hợp lý giữa các chính sách vĩ mô của chính phủ ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Thâm
hụt thương mại tiếp tục gia tăng trong suốt năm 1994. Có thể lý giải điều này là do sự
mở rộng của chính sách tài khóa làm cho tăng nhu cầu nhập khẩu. Thêm vào đó, việc
đồng peso bị định giá cao cũng đã làm cho nhập khẩu ra tăng.
22
Bảng 5: Dự trữ ngoại hối của Mexico từ 7/1993 đến 12/1994
Được tài trợ bởi việc phát hành trái phiếu Tesobonos, quỹ dự trữ ngoại hối của Mexico

quốc tế giúp đỡ Mexico thoát khỏi cuộc khủng hoảng.
Thách thức đối với chính sách kinh tế không chỉ để giảm thâm hụt tài khoản
hiện tại bên ngoài mà còn để có biện pháp để ngăn chặn sự sụp đổ của ngành tài chính
và sản xuất trong nước. Vì vậy, ngoài việc điều chỉnh tiền tệ tài chính, thông qua một
tỷ giá hối đoái thả nổi, và những tiến bộ trong cải cách cơ cấu và tự do hoá thị trường,
các nhà chức trách Mexico thương lượng một gói tài chính khẩn cấp với chính phủ
Hoa Kỳ, IMF, Ngân hàng Thế giới, để tránh đình chỉ thanh toán các nghĩa vụ của bên
ngoài đất nước. Gói tài chính này không những cần thiết để ngăn chặn cuộc khủng
hoảng tại Mexico mà còn tránh cho khủng hoảng tràn qua các nước khác.
Tuy nhiên cùng với việc chấp nhận gói tài chính cứu trợ khẩn cấp có điều kiện
của IMF - Quỹ tiền tệ quốc tế và áp dụng các biện pháp giảm chi tiêu ngân sách, thắt
chặt chính sách tiền tệ và đẩy nhanh cải cách cơ cấu kinh tế, từ giữa năm 1996 nền
kinh tế Mêxicô đã thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng và bắt đầu phục hồi.
3.1.1 Gói tài chính cứu trợ khẩn cấp
Một thành phần quan trọng của các biện pháp ngắn hạn là giải cứu tài chính của
các tổ chức đa phương, chính phủ Mỹ và Canada trong hai tháng đầu năm 1995.
Nguồn lực của gói tài chính này gồm 20 tỷ USD của chính phủ Mỹ trong các hình
thức trao đổi hoặc tín dụng trung và dài hạn được đảm bảo bởi quỹ Ổn định ngoại hối,
17,8 tỷ USD của IMF. Phần còn lại là của nguồn lực được cung cấp bởi chính phủ
Canada, Ngân hàng thế giới. Chính phủ Mexico dùng quỹ này cho 2 mục đích cơ bản:
Tái tài trợ thương mại của các ngân hàng nước ngoài cho các khoản nợ: đầu năm
1993, mức độ thâm hụt tương đương 6,5% tổng sản phẩm trong nước (GDP). Sự thâm
hụt này chủ yếu được bù đắp bằng vay nợ ngắn hạn của nước ngoài. Quỹ Tiền tệ
Quốc tế đã kiến nghị chính phủ Mexico có các biện pháp giảm thâm hụt cán cân tài
khoản vãng lai. Tuy nhiên, mức độ thâm hụt tiếp tục gia tăng trong năm 1994, lên tới
25