- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Quảng Ninh
- Phòng giáo dục và đào tạo Tiên Yên
- Trường THCS Đông Ngũ
Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
1. Họ và tên: Đỗ Quang Ngọ
Ngày sinh: 25 – 01 – 1978 Môn: Toán - Lý
Điện thoại: 01689021078; Email:
2. Họ và tên: Tô Văn Hòa
Ngày sinh: 14 – 8 – 1976 Môn: Toán
Điện thoại 01867236638; Email:
!"#$%& '(
Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn: Vật lý, Hoá
học, Địa lý, Toán học và Giáo dục công dân vào giảng dạy bài: “Sự nổi” môn Vật lý 8
)*(+,-$%& '(
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường gặp rất nhiều hiện tượng liên quan đến kiến thức
vật lí. Một trong những kiến thức tác động rất lớn đến các hoạt động của con người đó là “ Sự nổi”.
Để góp phần vào việc giải thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vât Nhóm giáo viên chúng
tôi đã đề ra một số giải pháp vận kiến thức các môn học toán, hóa, sinh, địa, giáo dục công dân để giải
quyết tốt các vấn đề về sự nổi của vật trong cuộc sống.
* Kiến thức.
- Giúp các em nắm được và hiểu rõ tính chất vật lý của dầu là không tan trong nước và nhẹ hơn
nước nên nổi được trên nước.
- Biết được khí H
2
nhẹ hơn khí O
2
nên quả bóng bay bay được trên bầu trời; Khí CO
2
nặng hơn
cần tích hợp kiến thức của một môn học nào đó vào vào bộ môn Vật lý để giải quyết vấn đề trong bài
học các em không cảm thấy bỡ ngỡ. Ví dụ: Đối với học sinh lớp 6,7 mà kết hợp kiến thức môn Hóa
học vào môn Vật lý là không thể được. Như vậy chỉ có học sinh lớp 8 mới có thể tích hợp được kiến
thức của các môn học này để giải quyết vấn đề trong môn học một cách thuận lợi nhất.
893 :5(4567, '(
Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học
vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết. Điều đó không chỉ
đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình
giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp
các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn toán, hóa học, sinh học, địa lí, giáo dục công dân vào
bài dạy “Sự nổi” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõ nguyên nhân dầu nổi trên biển; ô nhiễm môi
trường; Sự tồn tại của “ Biển chết” trên thế giới; Sự sinh tồn của các loài động vật dưới nước khi môi
trường nước không bị ô nhiễm; Biết cách thở khi rơi xuống nước. Từ đó, các em có ý thức bảo vệ môi
trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân.
Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ
giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK. Từ đó bài học trở
nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy
nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn.
; ,<+6=$%& '(> '(?,@-
* Giáo viên:
- 1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 hòn bi sắt, một hòn bi gỗ, 1 miếng gỗ nhỏ.
- Hình ảnh về ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm nguồn nước, “Biển chết”, khí cầu.
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng chương trình word
- Kiến thức toán học về lập luận, chứng minh.
- Kiến thức hóa học liên quan đến tính chất vật lý của một số loại khí, nước và dầu.
- Kiến thức địa lí về sự tồn tại của “Biển chết”
- Kiến thức sinh học về sự trao đổi chất đối với loài cá. Kỹ năng sống khi rơi xuống nước
- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác.
* Học sinh:
1 cốc thủy tinh to đựng nước , 1 miếng gỗ nhỏ.
/ST
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới ( 3 phút)
- Giới thiệu bài mới:
+ Làm thí nghiệm thả hòn bi gỗ và hòn
bi sắt vào nước.
+ yêu cầu học sinh quan sát hiện tượng
và đưa ra câu trả lời.
+ GV trình chiếu hình ảnh minh họa. để
đưa ra vấn đề cần tìm hiểu
- HS quan sát, lắng nghe:
+ Cá nhân HS trả lời câu
hỏi nêu ra
+ HS cả lớp theo dõi hình
ảnh minh họa.nhận thức
vấn đề cần nghiên cứu
Nội dung giới thiệu bài:
Tại sao khi thả hòn bi
gỗ vào nước thì hòn bi
gỗ nổi, còn hòn bi sắt
lại chìm?
- Khi nào vật nổi? vật
chìm?
Họat động 2: Tìm hiểu điều kiện vật nổi, vật chìm.( 10 phút )
*(+,-O
- Nắm được điều kiện vật nổi, vật chìm khi so sánh lực đẩy Ác Si Mét và trọng lượng của vật.
- Phân tích được kết quả TN ảo để rút ra nhận xét
- Trình chiếu hình ảnh thả vật vào trong
chất lỏng.
Vật lơ lững (đứng yên)
khi P = F
A
Họat động 3: Tìm hiểu độ lớncủa lực đẩy Ác si mét khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng (10
phút )
*(+,-: - Viết được công thức tính lực đẩy Ác si mét và biết được V là thể tích của phần chất
lỏng bị vật chiếm chỗ
- Tiến hành được TN, phân tích được kết quả TN để rút ra kết luận về trường hợp vật nổi trên
mặt thoáng chất lỏng thì F
A
= P.
- Phân biệt được trường hợp vật nổi trên mặt thoáng và vật lơ lững.
- Giới thiệu và hướng dẫn thí nghiệm
+ Mục đích TN
+ Dụng cụ TN
+ Cách tiến hành TN
- Trình chiếu TN ảo
- Yêu cầu đại diện nhóm nhận dụng cụ
TN
- Yc Hs tiến hành TN theo nhóm, thảo
luận hoàn thành C3 trên bảng nhóm
- Yc các nhóm treo kết quả lên bảng
- Yc các nhóm nhận xét, bổ sung
Trình chiếu kết luận
- Hướng dẫn Hs nhớ lại kiến thức về hai
lực cân bằng để trả lời C4
- Trình chiếu nội dung C5
- Yêu cầu HS chọn đáp án đúng
- Nhấn nút chọn đáp án đúng.
- Lắng nghe, quan sát tìm
C4: P = F
A
vì trọng lực
và lực đẩy Ác si mét là
hai lực cân bằng
* F
A
= d.V
V: Thể tích phần chất
lỏng bị vật chiếm chỗ
( m
3
)
d:Trọng lượng riêng
của chất lỏng (
N/m
3
)
F
A
: Lực đẩy Ác si mét
( N)
Hoạt động 4: Vận dụng(15 phút )
*(+,-O - Sử dụng kiến thức môn toán chứng minh được vật nổi khi: d
v
< d
l
; vật chìm khi d
v
>
l
.V < d
v
.V
d
l
< d
v
Tương tự chứng minh
d
l
= d
v
- Trình chiếu hình ảnh tàu ngầm và yêu
cầu HS trả lời C7
- Chốt lại câu trả lời
Cộng điểm cho HS trả lời đúng
- Hướng dẫn HS trả lời C8
- GV chốt lại câu trả lời đúng
Cộng điểm cho HS trả lời đúng
- Trình chiếu hình ảnh minh họa hiện
tượng tràn dầu trên biển làm cá chết.
Không khí ô nhiễm
- Tại sao dầu nổi trên biển? vì sao cá
chết?
- Chốt lại câu trả lời đúng.
- Giáo dục HS ý thức trong việc bảo vệ
môi trường
Hiệu ứng nhà kính là gì? Tại sao có hiệu
- Cá nhân HS trả lời C8
- HS khác nhận xét, bổ sung
- Quan sát hình ảnh, vận
dụng kiến thức hóa học kết
hợp điều kiện vật nổi giải
thích hiện tượng tràn dầu.
- Cá nhân HS trả lời
- HS khác nhận xét
- HS vận dụng kiến thức
hóa học và điều kiện nổi để
giải thích.
- Nhớ lại tính chất vật lý của
khí O
2
, CO
2,
H
2
và
điều kiện vật nổi trả lời.
- Khi ta thổi khí CO
2
trong quả bóng nặng hơn
khí O
2
trong không khí nên
quả bóng không bay được.
Trong khi đó khí H
2
nhẹ
Chiếc thuyền bằng thép
nhưng người ta làm các
khoảng trống để TLR
nhỏ hơn TLR của nước.
C8: Bi sẽ nổi vì TLR
của thủy ngân lớn hơn
TLR của thép.
Đối với chất lỏng không
hòa tan trong nước.
Các hoạt động khai
thác và vận chuyển dầu
có thể làm rò rỉ dầu
lửa. Vì dầu nhẹ hơn
nước nên dầu nổi trên
mặt nước. Lớp dầu này
ngăn cản việc hòa tan
oxy trong nước vì vậy
sinh vật không lấy được
oxy sẽ chết
Biện pháp: Để han chế
ô nhiễm môi trường: sử
dụng nguồn năng lượng
sạch; trồng cây xanh
- Người nổi được trên
biển chết vì d
ng
< d
nb
.
dục cho các em kỹ năng sống khi gặp
lững khi d
v
= d
l
- Vận dụng kiến thức hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả bóng bay, khí cầu.
- Vận dụng kiến thức sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật dưới nước. Thao tác
hít thở khi rơi xuống nước.
- Sử dụng kiến thức địa lý biết được biển chết ở nước nào?
- Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo vệ môi trường.
UI,VR+F5CM 3,MW<+X-Y '(+Z[
* Giáo viên:
Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện dưới dạng bài viết. Mỗi học sinh làm một bài với
nội dung câu hỏi sau.
Câu 1: Nêu kết luận về điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng?
Câu 2. Tại sao khi nấu canh, ta đổ dầu vào nước thì dầu nổi trên nước?
Câu 3. Lấy ví dụ về hiện tượng liên quan đến sự nổi làm ô nhiễm môi trường? Nêu một vài biện
pháp khắc phục ô nhiễm môi trường?
* Học sinh.
Trong hoạt động dạy học, tiếp thu kiến thức học sinh tự đánh giá kết quả lẫn nhau qua các lần
thảo luận nhóm.
\M("Y[ ]R(45 '(",
Sau khi chấm bài kiểm tra chúng tôi thấy 100% học sinh đã biết trình bày ý tưởng của mình
trong việc giải thích vấn đề, trả lời được câu hỏi nêu ra. Đặc biệt các em biết tích hợp kiến thức của
các môn học để làm bài.
Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào một
môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh. Cụ thể chúng tôi đã
thực hiện thử nghiệm đối với bộ môn Vật lý nói chung và bài “Sự nổi” nói riêng đối học sinh lớp 8
năm học 2014- 2015 đã đạt kết quả rất khả quan. Chúng tôi sẽ thực hiện dự án này vào HKII của năm
học 2014 -2015 đối với học sinh lớp đang giảng dạy và sẽ mở rộng hơn ở các khối lớp 6,7,9. Việc tích
hợp kiến thức liên môn giúp các em học sinh không chỉ giỏi một môn mà cần biết kết hợp kiến thức