Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
Học viện tài chính - Học viện hành chính quốc gia
Trung tâm bồi dưỡng cán bộ và hỗ trợ đào tạo
Lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý hành chính nhà nước Ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
Đề tài:
Nâng cao trách nhiệm và y đức của người
thầy thuốc trong giai đoạn hiện nay
Người thực hiện: Hoàng Thị Hồng Vân
Đơn vị công tác: Trường Cao đẳng Tài chính
Kế toán I
Hưng Yên, tháng 01 - 2004
Lời nói đầu
Sức khoẻ là vốn quý của mỗi người, là động lực quan trọng trong sự
phát triển kinh tế - xã hội. Do vậy Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến
1

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
việc chăm sóc sức khoẻ của nhân dân trước hết bằng hoạt động chăm sóc
sức khoẻ của ngành y tế. Đảng và Nhà nước ta chủ trương phải phấn đấu để
mọi người dân đều được chăm sóc sức khoẻ. Vấn đề chăm sóc sức khoẻ,
trước hết là trách nhiệm của từng người dân, sau đó là trách nhiệm của
cộng đồng, trong đó ngành y tế giữ vai trò nòng cốt.
Trước nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng, các trung tâm y tế,
các phòng khám tư nhân được mở ra, tạo điều kiện dễ dàng, thuận lợi trong
việc khám chữa bệnh, cung cấp thuốc cho người bệnh, tạo thêm việc làm,
thu nhập cho người hành nghề. Tuy nhiên, hiện nay vẫn tồn tại nhiều cơ sở
y tế (bệnh viện, trạm xá) xuống cấp, thiếu trang thiết bị hiện đại, thiếu đội

không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tác giả rất mong nhận được ý
kiến đóng góp của những người quan tâm để bài viết được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
3

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
Phần II:
Tình huống thực tế
1. Nội dung tình huống
Cách đây không lâu, tôi có đọc một bài báo viết về sự nhầm lẫn của
một bác sỹ trong việc khám bệnh, xét nghiệm máu cho một bệnh nhân. Câu
chuyện đó như sau:
Chị H là một giáo viên cấp II, chị đã lập gia đình năm 1999. Chị H
luôn là một giáo viên dạy giỏi, gương mẫu, được bạn bè đồng nghiệp và gia
đình yêu quý. Tháng 6 năm 2001, chị được chồng đưa đi khám thai tại bệnh
viện N, khi đó thai nhi đã được 7 tháng tuổi. Người trực tiếp khám cho chị
H là bác sỹ T. Không chỉ khám thai cho chị H, Bác sỹ T còn làm thêm xét
nghiệm máu cho chị H. Kết quả xét nghiệm máu của Chị H theo bác sỹ T là
dương tính. Bác sỹ T đã không thực hiện xét nghiệm lại mẫu máu của chị H
và đã thông báo cho chị H cùng chồng chị. Chị H và gia đình vô cùng bất
ngờ và đau xót. Chị bị chồng và gia đình nghi ngờ, gia đình chồng xa lánh,
xua đuổi, bạn bè, đồng nghiệp nhìn chị với ánh mắt nghi ngờ, khinh bỉ. Chị
H đã bị buộc phải thôi việc với lý do “Không đủ tư cách để tiếp tục đứng
trên bục giảng”. Đau đớn, tủi nhục nhiều lần chị H muốn tự vẫn, nhưng
nghĩ đến đứa con trong bụng chị lại thôi. Tháng 8 năm 2001 chị sinh con,
nhưng đứa bé không được chào đón này đã chết trước khi chào đời. Chị H
đau đớn, hoảng loạn và trở thành người mất trí.
Thương xót con, gia đình mẹ đẻ chị H đã đón chị về nhà chăm sóc.
Gia đình chị không tin vào kết quả xét nghiệm của bác sỹ T nên đã đưa chị

những người bệnh luôn mong muốn tìm được những bác sỹ giỏi, có uy tín
chữa bệnh cho mà thực chất đây chỉ là giải quyết vấn đề tâm lý, việc này
cũng là một sự khó khăn và phải có sự quen biết hay phải có lý do đặc biệt
nào đó và thế là lại có tiêu cực. Tiêu cực xảy ra không chỉ trong khám chữa
bệnh mà còn cả trong điều trị bệnh. Nếu người nhà của bạn phải vào viện
thực hiện một cuộc phẫu thuật dù đó chỉ là “tiểu phẫu” thì chi phí cho việc
đi lại làm thủ tục, chi phí cho các y bác sỹ để họ quan tâm săn sóc chu đáo
không phải là nhỏ. Và nếu gia đình bạn không phải là khá giả thì liệu có thể
trang trải đủ số chi phí này không? Những tiêu cực này như một dây
chuyền, tự động chuyền từ người này sang người khác, nếu có ai đó đi trái
“quy định” này thì không hiểu sẽ có những chuyện gì xảy ra.
Từ xưa đến nay, nghề thầy thuốc luôn là một nghề được xã hội trọng
vọng “Lương y như từ mẫu”. Tuy nhiên, với những tiêu cực như vậy liệu
5

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
hình ảnh đẹp về người thầy thuốc có còn trong tâm trí mỗi người dân hay
không?
Để hạn chế tiêu cực, sai sót trong việc khám và chữa bệnh, lấy lại
lòng tin của nhân dân đối với ngành y tế, đối với người thầy thuốc, Nhà
nước và các cơ quan hữu quan cần quan tâm hơn nữa tới việc nâng cao
trình độ, kiến thức, trang bị các thiết bị hiện đại phục vụ cho công tác khám
chữa bệnh cho người dân, quan tâm, ngăn ngừa và hạn chế những tiêu cực
không đáng có trong ngành y.
Trở lại tình huống trên, chỉ vì một hành vi “tắc trách”, thiếu trách
nhiệm, thiếu trình độ chuyên môn của bác sỹ T đã gây cho chị H và gia
đình một bi kịch không đáng có: Chị H trở nên điên loạn, cháu bé sơ sinh
bị chết, gia đình chị H tan vỡ. Bệnh viện N đã bồi thường và trực tiếp xin
lỗi gia đình chị H, nhưng liệu có đền bù được những gì đã mất mát của chị

công tác quản lý, các cơ quan quản lý Nhà nước.
Thực tế trong nhiều năm qua, việc tuyển dụng cán bộ công chức, y
bác sỹ trong các bệnh viện, cơ quan Nhà nước còn nhiều lỏng lẻo, không
đảm bảo được yêu cầu về y đức đối với người bác sỹ. Một tình trạng phổ
biến trong các bệnh viện hiện nay là thái độ thiếu tôn trọng người bệnh,
thái độ lạnh lùng, những câu hỏi nhát gừng của các y bác sỹ với bệnh nhân.
Đối với bệnh nhân và người nhà, họ luôn phải chấp nhận và chịu đựng
những thái độ như vậy và coi đó là “chuyện thường” vốn có ở mọi bệnh
viện và mọi nơi, có nghĩa là họ đã và vẫn quen với chuyện này rồi. Và điều
đó cũng có nghĩa là người dân không còn tin tưởng vào sự quản lý của các
cơ quan ban ngành trong lĩnh vực này nữa. Cuối cùng, người chịu khổ lại là
những người dân nghèo không có tiền nhưng “lỡ mang bệnh”. Nhiều
trường hợp bệnh nhân vào bệnh viện trong tình trạng cấp cứu nhưng nếu
không làm “thủ tục” trước thì vẫn “phải đợi”. Nhiều người cho rằng hiếm
thấy có trường hợp bệnh nhân cấp cứu nào được các y bác sỹ cấp cứu,
chăm sóc ngay khi chưa làm thủ tục nhập viện, với phương châm “cứu
người là trên hết”.
Xã hội càng phát triển, thu nhập và đời sống của người dân càng cao,
nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ càng nhiều. Các trung tâm y
tế, cơ sở khám chữa bệnh tư nhân “mọc lên như nấm sau cơn mưa”. Đây là
một điều đáng mừng đối với xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích
cực mà các cơ sở tư nhân này cống hiến cho xã hội như việc cung cấp
những dịch vụ khám chữa bệnh nhanh chóng, thuận tiện, có chất lượng
do các cơ sở này đầu tư những trang thiết bị y tế hiện đại, thuê được những
7

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
bác sỹ giỏi, có kinh nghiệm thì các sơ sở y tế này vẫn còn tồn tại nhiều điều
cần phải bàn. Đó là giá cả của dịch vụ khám chữa bệnh còn quá cao, chưa

8

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
nhiều lần so với trước khi có chính sách về giá thuốc của Chính phủ. Đây là
một bài học cho những người hoạch định chính sách: cần phải gắn chính
sách vào điều kiện thực tế, chính sách phải mang tính khả thi, phục vụ đắc
lực cho cuộc sống, nếu không hậu quả của nó thật khó lường.
Cũng trong thời gian qua Bộ y tế cũng đã có chính sách tăng lương,
tăng mức phụ cấp trực cho các y bác sỹ, điều này đã phần nào giúp y bác sỹ
yên tâm hơn với công việc, tận tâm hơn với nghề của mình. Nhưng điều đó
cũng không có nghĩa là sẽ không còn tồn tại tiêu cực trong lĩnh vực khám
chữa bệnh nữa. Và đó cũng là vấn đề nan giải đối với các cơ quan Nhà
nước, các cơ quan hữu quan.
Một vấn đề tiêu cực khác trong việc khám chữa bệnh của các y bác
sỹ đó là việc một bác sỹ vừa chẩn bệnh, kê toa thuốc, vừa bán thuốc, hay
hưởng hoa hồng trực tiếp trên số thuốc kê cho bệnh nhân. Khi những y bác
sỹ này đã mất lương tâm, cho thuốc vì hoa hồng họ được hưởng chứ không
phải vì người bệnh. Vai trò của Bộ y tế trong việc này rất rõ ràng: Phải
chấm dứt chuyện bác sỹ vừa kê toa thuốc, vừa bán thuốc, quy định rõ việc
ghi toa và trao cho bệnh nhân để chấm dứt chuyện bỏ thuốc không nhãn
mác vào túi ni lông, dặn dò người bệnh uống thuốc theo màu
Để kiểm soát tình hình này, các cơ quan, ban ngành có liên quan cần
phải có những chủ trương, chính sách thích hợp, quan trọng hơn là cung
cấp thông tin càng nhiều càng tốt cho người dân về giá thuốc, về phác đồ
điều trị. Hy vọng một khi giá thuốc được kiểm soát, người bác sỹ không
còn điều kiện bị mua chuộc bởi hoa hồng cao, và sẽ làm đúng thiên chức
của mình.
9


hợp tích cực với các đoàn thể, chính quyền địa phương trong việc tăng
cường và hoàn thiện bộ máy chuyên môn về quản lý và khám chữa bệnh
cho người dân, thực hiện tốt chương trình “Vì sức khoẻ cộng đồng”. Bộ y
tế cần kết hợp chặt chẽ với các cơ quan ban ngành có liên quan nhằm đề ra
các biện pháp, chính sách chăm sóc, nâng cao sức khoẻ cho nhân dân. Bộ y
tế cần chú trọng hơn trong việc đầu tư các trang thiết bị, phương tiện máy
móc, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại, đa dạng hoá các loại hình chăm sóc
sức khoẻ, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của vấn đề chăm sóc sức
khoẻ cho cộng đồng.
Cùng với việc đa dạng hoá các loại hình chăm sóc sức khoẻ cho
người dân, Nhà nước, các cơ quan ban ngành hữu quan cần quản lý chặt
chẽ hơn các cơ sở y tế thuộc mọi thành phần y tế Nhà nước, y tế tư nhân
trong việc cấp giấy phép hành nghề, buôn bán thuốc, hay trong công tác
khám chữa bệnh cho nhân dân. Các cơ sở sản xuất thuốc, là những nơi có
quan hệ trực tiếp tới sức khoẻ của người dân, hiện nay, nạn buôn bán lậu
tân dược, sản xuất và buôn bán thuốc giả, chất lượng không đảm bảo đang
diễn ra rất sôi nổi. Để ngăn chặn tình trạng này, Nhà nước cần trú trọng đầu
tư hơn nữa về vốn, trang thiết bị, máy móc, cơ sở vật chất, chính sách
khuyến khích sản xuất, nhằm đẩy mạnh năng lực sản xuất thuốc trong
nước, đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, nghiên cứu sản xuất các
loại thuốc, đầu tư xây dựng hệ thống kho tàng, mạng lưới tổ chức cung ứng
thuốc, đáp ứng yêu cầu dùng hàng trong nước của người dân. Do đặc thù
nước ta còn nghèo, dân số đông, bệnh tật nhiều, chính vì vậy các doanh
nghiệp Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo trong việc sản xuất và cung ứng
thuốc phù hợp với túi tiền của nhân dân, bởi vậy các doanh nghiêp Nhà
nước phải được ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cả về chất và lượng.
Để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân, cần phải hoàn
thiện bộ máy tổ chức y tế từ Trung ương đến các xã, thôn có chất lượng, đủ
sức đáp ứng nhu cầu về khám chữa bệnh của người dân. Mặt khác, nhu cầu
11


Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
Phần III:
Kết luận
Với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, trong đó
có vấn đề nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho người dân,
thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã có những nỗ lực trong việc chăm lo
sức khoẻ và đời sống của nhân dân. Cụ thể nhà nước ta đã ban hành nhiều
chủ trương, chính sách trong lĩnh vực y tế, như chính sách niêm yết giá
thuốc với mục đích thống nhất một giá thuốc trong cả nước hay việc tăng
lương, tăng phụ cấp trực cho y bác sỹ Tuy nhiên những chính sách này
mới chỉ mang tính tình thế, không giải quyết vấn đề tận gốc chưa phát huy
hết tác dụng của các chính sách và thực tế vẫn còn tồn tại những vấn đề
tiêu cực trong việc khám chữa bệnh cho nhân dân.
Để lấy lại lòng tin của người dân đối với Nhà nước, với ngành y tế,
đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta cần quan tâm hơn tới tất cả các loại hình dịch
vụ khám chữa bệnh, quan tâm đến công tác đào tạo cán bộ y tế, y bác sỹ
phục vụ công tác chăm sóc sức khoẻ cho người dân. Mở rộng và nâng cao
chất lượng các dịch vụ khám chữa bệnh Nhà nước, tư nhân, đông y và tây
y, đầu tư nâng cấp các cơ sở khám chữa bệnh. Các cơ quan chức năng có
thẩm quyền cần thiết lập một khung pháp lý thuận lợi tạo điều kiện cho các
13

Website: http://www.webluanvan.com Email : [email protected]
Trường Cao đẳng Tài chính Kế toán I
đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc tham gia cung cấp các dịch vụ khám
chữa bệnh, đồng thời phải thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, thanh
tra hoạt động của tất cả các trung tâm, cơ sở y tế, Có biện pháp ngăn ngừa
và xử lý nghiêm minh đối với những hành vi gây thiệt hại cho người bệnh

Lời nói đầu 1
Phần I: Tình huống thực tế 3
1. Nội dung tình huống 3
2. Mục tiêu xử lý tình huống 4
Phần II: Một số phương án, kiến nghị 7
Phần III: Kết luận 10
15