Phần 1- Mỡ Đầu
1.1 Đặt vấn đề
Giáo dục thể chất là một bộ phận của nền giáo dục quốc gia là một bộ phận
trong hệ thống giáo dục. Giáo dục sức khoẻ cho thế hệ trẻ là một trong những
vấn đề đợc Đảng và Nhà nớc đặc biệt quan tâm góp phần không nhỏ cho sự
nghiệp phát triển của Đất nớc. Do đó phát triển thể chất cho học sinh ở các tr-
ờng học nói chung và học sinh ở các trờng THCS nói riêng là nhiệm vụ hết
sức quan trong để thực hiện mục tiêu GDTC đến năm 2025 đó là: "Xây dựng
và bớc đầu hoàn thiện GDTC trong học đờng từ cấp mầm non đến cấp đại học
thực hiện việc dạy thể dục một cách nghiêm túc đảm bảo cho mỗi học sinh
đều thực hiện chế độ GDTC bắt buộc trong nhà trờng góp phần phát triển hài
hoà thể chất nâng cao sức khoẻ và thể lực phục vụ yêu cầu học tập, lao động,
săn sàng bảo vệ tổ quốc".
Công tác GDTC cho học sinh thực sự chiếm một vị trí quan trọng nhằm
trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về thể dục để từ đó tự nâng cao
sức khoẻ đồng thời giáo dục nâng cao tinh thần đoàn kết tơng thân tơng ái
giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và cuộc sống. Để đạt đợc mục đích mà giáo
dục đề ra trong quá trình GDTC cho học sinh ngời ta thờng sử dụng tổ hợp
nhiều phơng pháp, biện pháp, phơng tiện giúp cho việc tiếp thu kỹ thuật động
tác nâng cao thành tích và sức khoẻ. Trong quá trình giáo dỡng GDTC cho con
ngời chúng ta thờng sử dụng một trong những phơng tiện quan trọng và đạt
hiệu quả cao đó là sử dụng các bài tập bổ trợ.
Việc sử dụng các bài tập bổ trợ cho dạy học động tác nhằm tăng thêm sự
đa dạng và phong phú của buổi học góp phần rút ngắn thời gian tiếp thu kỹ
thuật động tác. Bên cạnh đó bài tập bổ trợ nó còn giúp ích cho các em tự giác
tích cực trong học tập nhằm khắc phục hiện tợng nhàm chán trong học thể dục
nói chung và các môn tự chọn nói riêng.
Vấn đề xây dựng chơng trình môn học tự chọn cho học sinh THCS ở nớc
ta còn cha nhất quán đồng bộ các trờng tự xây dựng chơng trình tự chọn cho
1
học sinh do vậy việc thực hiện môn học tự chọn ở bậc THCS là không giống

mi tp mi hc gõy ra cho hc sinh tip thu ng tỏc mt cỏch th
ng, khụng hng thỳ, tp luyn ng tỏc.
2
1.4. C s vt cht ca nh trng cũn quỏ nghốo nn ( n v trng
vựng nụng thụn huyn min nỳi: khụng cú nh tp, u t cho tp luyn
chi phớ thp. Cu s dng u l trang b r tin nh hng n k thut
ng tỏc.
1.5. Trỡnh k thut v mụn ỏ cu gia cỏc giỏo viờn ging dy mụn
th cng chờnh lch gõy ra s khú khn cho vic tip thu k thut ca
hc sinh.
1.6. Vấn đề xây dựng chơng trình môn học tự chọn cho học sinh THCS ở nớc
ta còn cha nhất quán đồng bộ các trờng tự xây dựng chơng trình tự chọn cho
học sinh do vậy việc thực hiện môn học tự chọn ở bậc THCS là không giống
nhau.
1.7. Ti liu v ging dy mụn ỏ Cu trong SGK th dc 6,7,8,9 khụng
cú nờn giỏo viờn ch yu su tm, Chng trỡnh ging dy mụn t chn
cỏc nh trng khụng ng nht m giỏo viờn ging dy t lp k
hoch, phõn phi chng trỡnh.
2. Thc trng ging dy mụn ỏ Cu hin nay.
Là một giáo viên công tác tại trờng lâu năm tôi có một số nhân xét nh sau:
-Về đội ngũ giáo viên công tác giảng dạy về cơ bản là hoàn thành đúng ch-
ơng trình của Bộ, các giáo viên hăng say nhiệt tình trong công việc yêu
nghề mến trẻ, quá trình lên lớp giáo án đầy đủ song khi tiến hành lên lớp
của môn học tự chọn ỏ Cu, đã không tránh khỏi sự lúng túng và hạn
chế về một số mặt, thông qua dự giờ thăm lớp và ở các góc độ quan sát
khác, hầu hết các giáo viên lên lớp theo hình thức truyền thống đó là: Giáo
viên giới thiệu phân tích kỹ thuật học sinh tự tập luyện. Do vậy cha khai
thác đợc các bài tập bổ trợ vốn đa dạng phong phú nhằm gây hng phấn
kích thích trong tập luyện, khắc phục và hạn chế sự nhàm chán trong học
sinh rút ngắn thời gian cũng nh khả năng tiếp thu nhanh kỹ thuật động tác

thao c nhiu ngi a thớch cú thnh tớch cao hn.
Chơng I: Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu.
1- Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu và xây dựng một số bài tập bổ trợ phát cầu - tâng cầu góp phần
nâng cao hiệu quả môn học đá cầu.
2- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để giải quyết đợc mục đích của đề tài này các nhiệm vụ đặt ra:
4
- Nhiệm vụ 1: Xây dựng một số bài tập bổ trợ phát cầu - tâng cầu cho học
sinh.
- Nhiệm vụ 2: Đánh giá hiệu quả việc ứng dụng một số bài tập bổ trợ phát
cầu - tâng cầu cho học sinh trờng THCS Vn L - Huyện Qu Hp -Tỉnh
Nghệ An .
Chơng II: phơng pháp tổ chức nghiên cứu
1- Phơng pháp nghiên cứu:
Để giải quyết nhiệm vụ của đề tài này tôi sử dụng các phơng pháp sau:
a) Phơng pháp phân tích tổng hợp tài liệu:
Đây là phơng pháp không thể thiếu đợc trong khi nghiên cứu đề tài. Nó đ-
ợc sử dụng rộng rãi trong các công trình lý luận s phạm nhằm tiếp thu .những
nguồn thông tin khoa học hiện có trong và ngoài nớc. Phân tích các văn bản
pháp quy sách báo tạp chí khoa học chơng trình môn học giảng dạy lý luận
giáo dục thể chất giáo trình môn học đá cầu và phân phối chơng trình môn học
tự chọn đá cầu.
b) Phơng pháp quan sát s phạm:
Là phơng pháp thu thập thông tin về quá trình giáo dục trên cơ sở tự giác
trực tiếp các hoạt động s phạm cho ta những tài liệu sống về thực tiễn giáo
dục để có thể khái quát rút ra những quy luật nhằm chỉ đạo quá trình tổ chức
giáo dục thế hệ trẻ tốt hơn. ở đề tài này trong quan sát s phạm tôi sử dụng các
hình thức: quan sát trực tiếp giờ dạy thể dục và có nhận định đánh giá trực
tiếp.

a) Từ ngày 28 tháng 11 năm 2008 đến ngày 30 tháng 1 năm 2009. Giải
quyết nhiệm vụ 1.
b) Từ ngày 15 tháng 2 năm 2009 đến ngày 29 tháng 05 năm 2009. Giải
quyết nhiệm vụ 2 và hoàn thành bài tập nghiệp vụ .
2- Đối tợng nghiên cứu:
Gồm 40 em học sinh lớp 6A và 40 em học sinh lớp 6B trờng THCS Vn
Li Huyện Qu Hp Tỉnh Nghệ An .
3- Địa điểm nghiên cứu:
Trờng THCS Tại Sân Trờng THCS Vn Li
Bảng 1: Điều tra kết quả học tập môn đá cầu của 2 lớp đợc nghiên cứu tr-
ớc khi thực nghiệm.
Kết quả
Nhóm
Loại giỏi
9 10
Khá
7 8
TB
5 6
Yếu kém
<5
6
A 6
15%
8
20%
20
50%
6
15%

học tự chọn đá cầu, đã không tránh khỏi sự lúng túng và hạn chế về một số
mặt, thông qua dự giờ thăm lớp và ở các góc độ quan sát khác, hầu hết các
giáo viên lên lớp theo hình thức truyền thống đó là: Giáo viên giới thiệu phân
tích kỹ thuật học sinh tự tập luyện. Do vậy cha khai thác đợc các bài tập bổ
trợ vốn đa dạng phong phú nhằm gây hng phấn kích thích trong tập luyện,
7
khắc phục và hạn chế sự nhàm chán trong học sinh rút ngắn thời gian cũng
nh khả năng tiếp thu nhanh kỹ thuật động tác của học sinh.
Dựa vào tình hình thực tế của trờng nh cơ sở vật chất, dụng cụ sân bãi,
thông qua việc tìm hiểu thực tế giảng dạy của giáo viên phân phối chơng trình
tự chọn môn đá cầu mặt khác những bài tập bổ trợ phát cầu, tâng cầu cho học
sinh trờng THCS. Dựa trên những sai lầm thờng mắc của học sinh trong quá
trình tiếp thu kỹ thuật mới.
Phần 2 - Kết quả và phân tích kết quả nghiên
cu
2- Xây dựng một số bài tập bổ trợ phát cầu, tâng cầu cho học sinh.
Dựa vào những căn cứ trên tôi tiến hành xây dựng các bài tập bổ trợ sau:
2.1. Các bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu.
Tâng cầu là một kỹ thuật cơ bản của đá cầu, qua tâng cầu giúp các em phát
huy đợc tính khéo léo mềm dẻo. Phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận của cơ
thể, giúp các em có cảm giác khi tâng cầu.
- Kỹ thuật tâng cầu gồm:
+ Tâng cầu bằng đùi.
+ Tâng cầu bằng mu giữa bàn chân.
+ Tâng cầu bằng má ngoài bàn chân.
+ Tâng cầu bằng má trong bàn chân.
Tâng cầu là một kỹ thuật tổng hợp đòi hỏi ngời tập phải có khả năng phối
hợp một cách linh hoạt, khéo léo và có cảm giác giữa các bộ phận của cơ thể
với quả cầu, lực tác dụng, điểm tiếp xúc. Do đó muốn tâng cầu tốt thì chúng ta
phải giáo dục cho ngời tập có đầy đủ các tố chất trên. Trong quá trình tập

- Phơng pháp tiến hành: Tập theo đội hình khởi động chuyên môn yêu cầu
bàn chân song song với mặt đất, đa cách mặt đất từ 25 - 30 cm, thân ngời và 2
tay thả lỏng tự nhiên, có thể kết hợp giữa 2 chân luôn phiên nhau thực hiện
theo chỉ dẫn của giáo viên.
9
- Thời gian tập từ 5 - 8 phút.

Bài tập 5: Bổ trợ kỹ thuật tâng cầu bằng má trong - lòng bàn chân.
- Mục đích: Giáo dục t thế động tác khi tiếp xúc cầu. Tính nhịp điệu của
động tác khi tâng cầu vị trí tiếp xúc vào phần má trong - lòng bàn chân.
- Phơng pháp: Tập theo đội hình khởi động chuyên môn, yêu cầu nâng lòng
bàn chân cách mặt sân từ 35 - 45cm, thân ngời tay thả lỏng tự nhiên thực hiện
theo chỉ dẫn của giáo viên.
- Thời gian tập từ 5 - 8 phút.
Bài tập 6: Bổ trợ kỹ thuật tâng cầu bằng má ngoài bàn chân.
- Mục đích: Giáo dục t thế đúng của động tác khi tiếp xúc cầu tính nhịp
điệu khi tâng cầu. Vị trí tiếp xúc vào phần má ngoài bàn chân.
- Phơng pháp: Tập theo đội hình khởi động chuyên môn, yêu cầu nâng bàn
chân bẻ ra ngoài cách mặt đất từ 30 - 40cm thân ngời tay thả lỏng thực hiện
theo chỉ dẫn của giáo viên.
- Thời gian tập 5 - 8 phút.
Bài tập 7: ép thẳng chân sau.
- Mục đích: Phát triển sức mạnh của hai chân đồng thời tăng độ linh hoạt
của khớp chậu, đùi.
- Công tác chuẩn bị: Sân tập đợc vệ sinh sạch sẽ bằng phẳng.
- Phơng pháp: Đội hình ngang, cữ li 2m. Một chân đa thẳng ra sau mu giữa
bàn chân chạm đất, chân trớc khụy gối tạo thành góc vuông giữa đùi với thân
ngời, đùi với cẳng chân.
- Thời gian tập luỵên 5 - 8 phút.
Bài tập 8: Trò chơi "Đi vịt".

cách nhau 1,5m. Kẻ một vòng tròn có đờng kính 20 - 25cm về trớc có khoảng
cách một tầm chân lăng.
11
- Phơng pháp tiến hành: T thế chuẩn bị tung thả cầu sao cho cầu rơi xuống
vòng tròn (tập nhiều lần).
- Thời gian tập: Từ 5 - 8 phút theo yêu cầu của giáo viên.
Bài tập 2: Tập lăng chân duỗi căng bàn chân chạm vật cố định cách
mặt đất từ 25 - 30cm.
- Mục đích, tác dụng giúp cho ngời tập xác định đợc thời điểm tiếp xúc
giữa chân đá với cầu. Tạo lực đá cầu mạnh đờng cầu đi căng thẳng và chính
xác.
- Công tác chuẩn bị: Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ, cột dây kéo căng cách
mặt đất 25 - 30cm, đội hình tập luyện hàng ngang khoảng cách 1,5m.
- Phơng pháp tiến hành tập luyện: Tại chỗ thực hiện động tác đá lăng chân
về trớc, bàn chân duỗi căng và dừng lại khi chạm vào dây.
- Thời gian tập 5 - 8 phút, tập theo yêu cầu chỉ dẫn của giáo viên
Bài tập 3: Bài tập trò chơi "Chạy duỗi chân về trớc".
- Mục đích tác dụng: Thông qua trò chơi giáo dục sự phối hợp động tác đá
duỗi căng chân thẳng về trớc và ý thức không đa chân lên quá cao.
- Công tác chuẩn bị: Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ chia 2 đội thành 2 hàng
dọc cân bằng về số lợng giới tính. Thi đấu theo từng cặp tính điểm.
- Phơng pháp tiến hành: Hai đội đứng vào vị trí quy định cách nhau 2 - 3m
và cách đích 10m khi có hiệu lệnh lần lợt từng đội di chuyển chân duỗi căng
đá lăng ra trớc lên cao khoảng cách từ 25 - 30cm hai tay chống hông. Trò chơi
đợc tiến hành cho đến cặp cuối cùng.
- Luật chơi: Thi đấu đối kháng tính điểm động tác đội nào nhiều điểm hơn
thì đội đó thắng, trò chơi tiến hành từ 2 - 3 hiệp đội nào thua phải hát một bài
(có thể tổ chức trò chơi vào cuối buổi tập).
Bài tập 4: Trò chơi "Đội nào cò nhanh".
12

Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng mu trong - lòng bàn
chân
20 100%
6 Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng má ngoài bàn chân 19 95%
7 Bài tâp ép thẳng chân ra sau 13 65%
13
8 Bài tập trò chơi "Đi vịt" 12 60%
B. Bài tập bổ trợ cho phát cầu
1 Bài tập cảm giác thời gian không gian khi tung cầu 16 80%
2
Bài tập lăng chân duỗi căng bàn chân chạm vật cố định cách
mặt đất 25 - 30cm
17 85%
3 Bài tập treo cầu cố định 18 90%
4 Bài tập trò chơi "Duỗi thẳng chân về trớc" 17 85%
5 Bài tập trò chơi "Đội nào cò nhanh" 20 100%
Từ kết quả phỏng vấn tôi chọn những bài tập có số phiếu lựa chọn từ 80%
trở lên để đa vào thực nghiệm gồm các bài tập sau:
A- Bài tập bổ trợ cho tâng cầu:
1- Bài tập bổ trợ cho phối hợp vận động.
2- Bài tập bổ trợ cho tố chất mềm dẻo.
3- Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng đùi.
4- Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng mu giữa bàn chân.
5- Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng mu trong - lòng bàn chân.
6- Bài tập bổ trợ cho kỹ thuật tâng cầu bằng má ngoài bàn chân.
B. Bài tập bổ trợ cho phát cầu
1. Bài tập cảm giác thời gian không gian khi tung cầu.
2. Bài tập lăng chân duỗi căng bàn chân chạm vật cố định cách mặt đất 25 -
30cm.
3. Bài tập treo cầu cố định.

Kết quả thành tích tâng cầu trớc khi áp dụng bài tập bổ trợ:
Kết quả
nhóm
Giỏi
9 - 10
Khá
7 - 8
TB
5 - 6
Yếu
< 5
A= 40
4
10%
13
32.5%
18
45%
5
12.5%
B = 40
2
5%
6
15%
24
60%
8
20%
Kết quả thành tích kỹ thuật phát cầu trớc khi áp dụng bài tập bổ trợ:

Giỏi
9 - 10
Khá
7 - 8
TB
5 - 6
Yếu
< 5
A = 40 10
25%
14
35%
8
20%
8
20%
B = 40 3
7.5%
4
10%
16
40%
17
42.5%
Kết quả thành tích kỹ thuật tâng cầu trớc khi áp dụng bài tập bổ trợ:
Kết quả
nhóm
Giỏi
9 - 10
Khá

Yếu
< 5
A = 40 8
20%
16
40%
14
35%
2
5%
B = 40 4
10%
10
25%
20
50%
6
15%
Kết quả thành tích kỹ thuật tâng cầu sau khi áp dụng bài tập bổ trợ:
Kết quả Giỏi Khá TB Yếu
16
nhóm 9 - 10 7 - 8 5 - 6 < 5
A = 40 6
15%
14
35%
16
40%
4
10%

25%
16
40%
10
25%
Kết quả thành tích kỹ thuật phát cầu sau khi áp dụng bài tập bổ trợ:
Kết quả
nhóm
Giỏi
9 - 10
Khá
7 - 8
TB
5 - 6
Yếu
< 5
A = 40 6
15%
16
40%
16
40%
2
5%
B = 40 4
10%
12
30%
18
45%

15%
17
Thông qua bảng kết quả về kỹ thuật và thành tích của bộ môn đá cầu đã thu
đợc sau khi áp dụng các bài tập bổ trợ so với bảng kết quả về kỹ thuật và
thành tích của bộ môn đá cầu trớc khi áp dụng và bài tập bổ trợ tôi thấy rằng
kết quả tiến hành thực nghiệm đợc nâng lên rõ rệt.
Kết luận và kiến nghị:
1- Kết luận:
Từ những kết quả nghiên cứu trên cho phép tôi đi đến kết luận sau:
- Để nâng cao chất lợng của môn học tự chọn đá cầu cho học sinh trờng
THCS Vn Li Huyện Qu Hp Tỉnh Nghệ An . tôi lựa chọn một số
bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật đá cầu cho học sinh và đã có những dấu
hiệu hợp lý gây đợc hứng thú trong tập luyện cho học sinh, nâng cao tinh thần
đoàn kết giữa các cá nhân trong tập thể lớp học và đặc biệt là tính tích cực
sáng tạo trong học tập.
- Một số bài tập bổ trợ đá cầu đã lựa chọn áp dụng cho nhóm thực nghiệm
có sự khác biệt hơn hẳn so với nhóm đối chứng ở mức độ tin cậy.
-Tuy trong khoảng thời gian ngắn nhng đã có dấu hiệu tích cực, tính khả thi
và tính hợp lý. Nếu đợc tiếp tục nghiên cứu áp dụng vào giảng dạy thì chắc
chắn hiệu quả sẽ còn cao hơn nữa.
-Trong quá trình xây dựng đề tài này do còn thiếu về tài liệu tham khảo và
khả năng của bản thân nên không tránh khỏi hạn chế. Rất mong đợc sự góp ý
bổ sung của các đồng nghiệp để đề tài này đợc hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
2- Kiến nghị:
- Cần trang bị tốt hơn nữa về sân bãi dụng cụ cũng nh các trang thiết bị khác
cần thiết cho việc tập luyện môn đá cầu.
- Cần phải đổi mới phơng pháp giảng dạy môn đá cầu theo hớng đa dạng
các thành tích tập luyện - Sử dụng bài tập bổ trợ vào trong quá trình học tập kỹ
thuật góp phần nâng cao hiệu quả trong giờ thể dục .