BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ
CA THANH TÒNG THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN CÔNG NGHỆ 11
BẰNG PHẦN MỀM MICROSOFT OFFICE FRONTPAGE
NGÀNH: LÝ LUẬN & PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT
THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN CÔNG NGHỆ 11
BẰNG PHẦN MỀM MICROSOFT OFFICE FRONTPAGE
NGÀNH: LÝ LUẬN & PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410
Hướng dẫn khoa học:
TS. PHAN LONG Tp. Hồ Chí Minh, tháng 05 năm2012 i
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
Ngày….tháng….năm 2012 ii
LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC
Họ và tên: Ca Thanh Tòng Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 22/06/1978 Nơi sinh: Thành phố Hồ Chí Minh
Quê quán: Long An Dân tộc: Kinh
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: A4/15 Ấp 1 Xã Lê Minh Xuân, Huyện Bình
Chánh, TP. HỒ Chí Minh.
Điện thoại cá nhân: 0909331241
Điện thoại nhà riêng: 0838772014
E-mail:
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
1. Cao đẳng:
- Nơi học: Trường Cao Đẳng Sư Phạm TP.HCM
Hệ đạo tạo: Chính qui tập trung Thời gian đào tạo: 9/1996 - 8/1999
Ngành học: Sư phạm kỹ thuật – Kỹ Thuật Công Nghiệp
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2012
Ca Thanh Tòng iv
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học cao học nói chung và làm luận văn tốt nghiệp nói riêng
ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự chỉ bảo, hướng dẫn, giúp
đỡ tận tình của lãnh đạo nhà trường, các khoa, các trường THPT, quý thầy cô, đồng
nghiệp, bạn bè trong lớp và các em học sinh.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới:
- TS. Phan Long - Giảng viên trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
đã tận tình hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
Tôi cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến:
động mạnh mẽ vào sự phát triển của tất cả các ngành nghề trong xã hội. Ngành giáo
dục đào tạo đang từng bước ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin trong các cơ sở
đào tạo nhằm đổi mới phương pháp dạy học và góp phần nâng cao chất lượng trong
quá trình dạy học.
Tuy nhiên trên thực tế hiện nay phương pháp dạy học ở các trường trung học
phổ thông vẫn phổ biến là phương pháp dạy học truyền thống, trường THPT Mạc
Đĩnh Chi cũng là một trong số đó, nhằm tìm hiểu thực trạng việc dạy và học môn
Công nghệ 11 tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi từ đó người nghiên cứu thực hiện kết
hợp máy vi tính với hệ thống truyền thông đa phương tiện, cùng với mạng lưới truyền
thông toàn cầu Internet, xây dựng các bài giảng điện tử nói riêng, website dạy học
nói chung góp phần đổi mới phương pháp dạy học, tạo được động cơ hứng thú học
tập cho học sinh, mang lại nhiều thông tin hơn cho người học và những thông tin đó
chứa đựng trong nhiều kênh khác nhau như: văn bản, hình ảnh, âm thanh, các đoạn
phim video Còn người học, có thể mở rộng kiến thức, ôn tập, kiểm tra đánh giá kết
quả học tập, học trực tuyến, tham gia các giờ ngoại khóa, tham gia các diễn đàn kiến
thức để trao đổi Từ đó giúp người dạy thay đổi PPDH của mình theo hướng tích
cực hóa hoạt động nhận thức của người học, đồng thời rèn luyện khả năng tự học, tự
nghiên cứu để chiếm lĩnh kiến thức.
Nội dung đề tài được triển khai trên ba chương chính:
vi
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài, trình bày những vấn đề cơ bản, các khái
niệm cơ bản liên quan đến thiết kế bài giảng điện tử, phương pháp dạy học của giáo
viên. Trên cơ sở đó, định hướng vận dụng cách thiết kế bài giảng điện tử bằng phần
mềm Microsoft office frontpage trong dạy học môn Công nghệ lớp 11 THPT.
Chương 2: Khảo sát và phân tích thực trạng môn Công nghệ 11 tại một số
trường THPT trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói chung và trường THPT Mạc
Đĩnh Chi nói riêng.
Chương 3: Thiết kế bài giảng điện tử môn Công nghệ lớp 11 bằng phần mềm
teaching methods, create interest in learning motivation for students, providing more
information to learners and that information contained in the various channels such
as: text, images, audio, video clips And students can expand their knowledge,
review, examination and assessment of learning outcomes, online learning,
participation in extracurricular hours, participate in forums to exchange knowledge
From that helps people teach their PPDH change in a positive perception of the
operation of the school, and practice self-learning, self-study to dominate knowledge.
viii
Content subject to be deployed on three main chapters:
Chapter 1: Rationale of the project, presented the basics, the basic concepts
related to electronic design lectures, teaching methods of teachers. On that basis, use-
oriented design of electronic lectures by Microsoft office frontpage software in
teaching subjects in grade 11 high school technology.
Chapter 2: Survey and analysis of the situation Technology 11 subjects at
some high schools in the area of Ho Chi Minh City schools generally and in particular
Mac Dinh Chi.
Chapter 3: Designing electronic lecture subjects in Year 11 Technology
Software Microsoft office frontpage and conduct experiments on a compilation of
lectures
Finally, conclusions and recommendations, the research review some results
have been achieved, give some necessary proposals through the process of
implementing the financial and development topics.
ix
MỤC LỤC
- PHẦN MỞ ĐẦU - 1
1.4.1.3. Phương pháp dạy học tích cực 16
1.4.2. Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực 16
1.4.2.1. Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh 16
1.4.2.2. Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học 16
x
1.4.2.3. Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác 17
1.4.2.4. Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò 17
1.5. Cơ sở lý luận Thiết kế bài giảng điện tử trên Microsoft FrontPage 17
1.5.1. Giới thiệu Microsoft FrontPage 17
1.5.2. Microsoft FrontPage với việc thiết kế bài giảng điện tử 18
1.5.2.1. Những yếu tố tác động đến việc thiết kế bài giảng điện tử bằng phần mềm
Frontpage 18
1.5.2.2. Những ưu điểm của FrontPage khi thiết kế bài giảng điện tử 19
1.5.2.3. Khả năng tích hợp giữa FrontPage với Office và khả năng liên kết
của FrontPage 20
1.5.3. Khả năng ứng dụng khi thiết kế bài giảng điện tử trên Microsoft FrontPage 20
1.6. Quan hệ giữa việc khai thác và sử dụng Internet với việc thiết kế bài giảng điện tử
trên Microsoft FrontPage 21
CHƯƠNG II 23
CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ VIỆC GIẢNG DẠY MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI TRƯỜNG
THPT MẠC ĐĨNH CHI 23
2.1. Tổng quan về trường Trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi 23
2.2. Mục tiêu, vị trí, nội dung của môn Công nghệ ở trường Trung học phổ thông 27
2.2.1. Mục tiêu 27
2.2.2. Vị trí 27
2.2.3. Nội dung 28
2.3. Đặc điểm của môn Công nghệ 29
2.3.1. Tính ứng dụng 29
3.3.1. Xác định mục tiêu bài học 49
3.3.2. Lựa chọn kiến thức cơ bản của bài dạy học, xác định đúng những nội dung trọng
tâm, trọng điểm của bài, cấu trúc các kiến thức cơ bản theo ý định dạy học 50
3.3.3. Multimedia hóa kiến thức 51
3.3.4. Xây dựng các thư viện tư liệu 52
3.3.5. Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học
thông qua các hoạt động cụ thể 52
3.3.6. Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện 53
3.4. Các bước thiết kế bài giảng bằng FrontPage 53
3.5. Một số thủ thuật khi thiết kế BGĐT trên Microsoft FrontPage 57
3.5.1. Nhập văn bản và định dạng 57
3.5.2. Tạo chữ cuộn (Marquee) 58
3.5.3. Chèn một file văn bản 58
3.5.4. Tạo liên kết (link) văn bản 58
3.5.5. Sửa/ xoá liên kết 59
3.5.6. Tạo các đánh dấu trang (Bookmark) 59
3.5.7. Liên kết đến Bookmark 59
3.5.8. Tạo liên kết dạng bản đồ ảnh 60
3.5.9. Thêm âm thanh nền cho trang web 60
3.5.10. Thêm Video vào trang web 61
3.5.11. Nút Hover 62
3.5.12. Làm văn bản chuyển động với HTML động 62
3.5.13. Hiệu ứng chuyển trang 63
3.6. Thiết kế BGĐT một số bài giảng cụ thể bộ môn Công nghệ 11 trên Microsoft
FrontPage 63
3.6.1. Thiết kế trang chủ 63
3.6.2. Bài giảng điện tử dùng thực nghiệm (File đính kèm) 70
xii
CNTT Công nghệ thông tin
ĐCĐT Động cơ đốt trong
GV Giáo viên
HS Học sinh
HTML HyperText Markup Language
(Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản)
ICT Information and Communication Technologies
(Công nghệ thông tin và truyền thông)
PP Phương pháp
PPDH Phương pháp dạy học
TK Thống kê
THPT Trung học phổ thông
xiv
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Bảng thống kê về mức độ sử dụng các PPDH
Bảng 2.2. Bảng số liệu thống kê về mức độ ứng dụng môn Công nghệ vào thực
tiễn
Bảng 2.3. Bảng thống kê về sự đáp ứng cơ sở vật chất, thiết bị
Bảng 2.4. Bảng thống kê mức độ sử dụng phương tiện dạy học
Bảng 2.5. Bảng thống kê mức độ sử dụng các tiêu chí vào kiểm tra đánh giá
Bảng 2.6. Bảng thống kê mức độ sử dụng phương pháp đánh giá
Bảng 2.7. Bảng thống kê về việc GV tạo điều kiện HS tích cực trong học tập
Bảng 2.8. Bảng số liệu thống kê về sử dụng tài liệu tham khảo của giáo viên
Bảng 2.9. Bảng số liệu thống kê về tính thực tiễn môn Công nghệ
Bảng 2.10. Bảng số liệu thống kê mức độ khó khăn khi học môn Công nghệ
Bảng 2.11. Bảng số liệu thống kê về thái độ HS khi không hiểu bài
Bảng 2.12. Bảng số liệu thống kê về mức độ chính xác môn Công nghệ
1
- PHẦN MỞ ĐẦU - 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sự phát triển Khoa học- công nghệ sẽ tiếp tục phát triển với những bước tiến
nhảy vọt trong thế kỷ 21, làm biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đời sống vật chất và
tinh thần của con người. Sự phát triển khoa học công nghệ làm nền tảng phát triển
xã hội, giáo dục, phát triển nền kinh tế tri thức kéo theo việc cần thiết phải có
nguồn nhân lực có trình độ cao. Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011- 2020 ,
quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục được trình bày có đoạn: “giáo dục và đào tạo
phải góp phần tạo nên một thế hệ người lao động có tri thức, có đạo đức, có bản
lĩnh trung thực, có tư duy phê phán, sáng tạo, có kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết
vấn đề và kỹ năng nghề nghiệp để làm việc hiệu quả trong môi trường toàn cầu hóa
vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Điều này đòi hỏi phải có những thay đổi căn bản về
giáo dục từ nội dung, phương pháp dạy học đến việc xây dựng những môi trường
giáo dục lành mạnh và thuận lợi,…”
1
Để thực hiện mục tiêu trên, việc đưa kiến thức khoa học công nghệ vào
chương trình giáo dục phổ thông là rất cần thiết: “ Môn học Công nghệ - bộ môn
trong chương trình giáo dục của nhà trường Trung học có nhiệm vụ cung cấp cho
người học kiến thức ban đầu và rèn luyện các kỹ năng lao động tối thiểu trong cuộc
sống tự lập làm cơ sở cho việc định hướng và lựa chọn nghề nghiệp về sau.”
2
Thực tế cho thấy, tình hình học tập môn Công nghệ của học sinh trường Phổ
thông hiện nay không đạt kết quả tốt. Theo các em môn học này không phải môn
chính, thuộc nhóm không thi tốt nghiệp, không nằm trong các khối thi đại học nên
- Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII nêu trên đã được cụ thể hóa bằng Chỉ
thị 58-CT/TW ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị. Nội dung Chỉ thị có đoạn: “Đẩy
mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học,
ngành học. Phát triển các hình thức đào tạo từ xa, phục vụ nhu cầu học của toàn xã
hội”
3
.
- Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có Chỉ thị 29/CT
- Bộ GD&ĐT về Tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành
GD - ĐT giai đoạn 2001 - 2005. Nội dung Chỉ thị có đoạn: “Những thành tựu mới
của khoa học và công nghệ nửa cuối thế kỷ 20 đang làm thay đổi hình thức và nội
dung các hoạt động kinh tế, văn hoá và xã hội của loài người. Một số quốc gia phát
triển đã bắt đầu chuyển từ văn minh công nghiệp sang văn minh thông tin. Các
Quốc gia đang phát triển tích cực áp dụng những tiến bộ mới của khoa học và công
nghệ, đặc biệt là CNTT, để phát triển và hội nhập”
4
. 3
Đảng Cộng sản Việt Nam (2000), Chỉ thị số 58 về việc đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá, Webside Bộ giáo dục và Đào tạo (www.moet.gov.vn)
4
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2001), Chỉ thị 29/CT-BộGD&ĐT về Tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông
tin trong ngành GD - ĐT giai đoạn 2001 – 2005, Webside Bộ giáo dục và Đào tạo (www.moet.gov.vn)
3
- Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII đã nêu: “Giáo dục và đào tạo hiện nay
- Xác định thực trạng dạy và học môn Công nghệ của học sinh khối 11 ở
một số trường THPT trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. 5
Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai khóa VIII, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
6
Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
4
- Thiết kế bài giảng môn công nghệ lớp 11 bằng phần mềm Microsoft
Office FrontPage tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi.
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi.
- Kiểm tra, đánh giá kết quả thực nghiệm từ đó có kết luận về tính khả thi
của đề tài.
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
3.1 . Đối tượng nghiên cứu:
- Phần mềm Microsoft Office FrontPage và thiết kế bài giảng điện tử cho
môn Công nghệ 11
3.2. Khách thể nghiên cứu:
- Quá trình dạy học môn Công nghệ lớp 11 với bài giảng điện tử.
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Kỹ thuật thiết kế BGĐT môn Công nghệ 11 THPT trên Microsoft
FrontPage.
- Khả năng áp dụng đề tài vào việc giảng dạy môn Công nghệ 11 tại
trường THPT Mạc Đĩnh Chi và một số trường THPT thuộc địa bàn
Thành phố Hố Chí Minh.
5. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
8. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
- Hệ thống hóa về cơ sở lý luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin
vào dạy học bộ môn Công nghệ.
- Xây dựng quy trình thiết kế một số bài giảng điện tử bằng Microsoft
Office FrontPage môn Công nghệ lớp 11.
- Nâng cao được tính chủ động học tập cho học sinh trong quá trình
học tập không chỉ ở môn Công Nghệ mà còn ở các môn học khác.
- Góp phần thay đổi quan điểm học tập thụ động để hòa vào xu thế đổi
mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay.
- Góp một phần nhỏ trong sự chuyển biến đổi mới từ phương pháp dạy
học truyền thống sang phương pháp dạy học hiện đại, có thể giảng
dạy trực tiếp, học tập qua mạng, học tập tại nhà bằng đĩa CD, người
học tự học, tự nghiên cứu,
- Nâng cao chất lượng dạy học cho môn Công Nghệ 11.
6
- PHẦN NỘI DUNG -
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ BẰNG PHẦN MỀM
MICROSOFT OFFICE FRONTPAGE
1.1. Tổng quan về vấn đế nghiên cứu
Trong xã hội hiện nay, với sự bùng nổ thông tin, con người càng phải học
tập nhiều môn khoa học hơn. Vai trò của người thầy chỉ là làm nhiệm vụ hướng dẫn
người học tự đi tìm và lĩnh hội tri thức. Vấn đề này lại gây khó khăn cho người dạy
và học. Bởi vì quỹ thời gian của họ không nhiều. Điều đó tạo nên một mâu thuẫn
mà chúng ta cần phải giải quyết để đảm bảo quá trình dạy - học có hiệu quả. Như
nước trong khu vực như: Singapo, Thái Lan việc ứng dụng công nghệ thông tin
trong giảng dạy cũng đã trở nên rất phổ biến.
Chương trình Dạy học của Intel là sáng kiến toàn cầu giúp các nhà giáo khai
thác sử dụng công nghệ một cách hiệu quả vào chương trình đào tạo phổ thông
nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh. Chương trình Dạy học của Intel do
Viện công nghệ Máy tính (ICT) và Tập đoàn Intel thiết kế. ICT là một tổ chức phi
lợi nhuận chuyên về đào tạo công nghệ, cung cấp các chương trình giảng dạy công
nghệ và các dịch vụ tư vấn cho ngành giáo dục và công nghiệp.
Trong một thập kỷ qua, Chương trình Dạy học của Intel đã giúp các giáo
viên khối phổ thông trở thành những nhà sư phạm hiệu quả thông qua việc hướng
dẫn cho họ cách thức đưa công nghệ vào bài học, cũng như thúc đẩy kỹ năng giải
quyết vấn đề, tư duy phê phán và kỹ năng hợp tác đối với học sinh. Đến nay,
Chương trình đã tập huấn cho hơn 5 triệu giáo viên ở trên 40 quốc gia và đang
hướng tới con số 13 triệu giáo viên vào năm 2011. Hàng năm Intel đầu tư 100 triệu
USD để giúp cho việc học tập của giáo viên và học sinh và hỗ trợ cho việc nghiên
cứu phát minh của các trường đại học đặc biệt trong lĩnh vực toán, khoa học và
công nghệ.
1.1.2. Tại Việt Nam