PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU
LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đất nước ta đang tiến hành sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, xóa bỏ
nghèo nàn lạc hậu để từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đây là con đường đúng
đắn mà Đảng và Bác Hồ đã chọn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Muốn xây dựng
CNXH trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa” nên chiến lược con người
phải được đặt lên hàng đầu và giáo dục đóng vai trò quan trọng.
Trong những năm qua sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ đã được các cấp, các
ngành và toàn xã hội đặc biệt quan tâm. Nhiều nghị quyết quan trọng của Đảng đã
xác định rõ vai trò, vị trí, trách nhiệm của nhà trường và xã hội trong việc giáo dục
thế hệ trẻ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc xây dựng và phát triển đất
nước, hướng tới mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh”.
Cùng chung với xu thế phát triển của đất nước Gia Lai vùng đất Tây Nguyên
khô cằn thuở xưa giờ đã không ngừng thay da, đổi thịt. Đời sống của đồng bào dân
tộc thiểu số cũng đã từng bước đổi thay. Trong sự đổi thay của toàn tỉnh Chư Sê
cũng có những đóng góp đáng kể.
Đồng bào các dân tộc của huyện đã đoàn kết một lòng cùng nhau xây dựng
Chư Sê trở thành huyện có tiềm năng phát triển kinh tế vững mạng của tỉnh. Song
từ năm 2001 các thế lực thù địch đã không ngừng kích động đồng bào dân tộc, lôi
kéo thanh thiếu niên gây nên tình hình phức tạp về an ninh. Trước tình hình thực tế
về trình độ dân trí, nhận thức của người dân ở các làng đồng bào dân tộc thiểu số
còn có nhiều hạn chế. Công tác tuyên truyền giáo dục của các cấp ủy Đảng, chính
quyền, đoàn thể đã có nhiều cố gắng song vẫn còn những tiềm ẩn trong tư tưởng,
nhận thức của đồng bào nhất là trong lứa tuổi thanh thiếu niên ở đây.
Trang 1
Trường THCS Cao Bá Quát thị trấn Chư Sê mới được thành lập từ năm
học 2003 - 2004. Năm học 2005 – 2006 trường có 22 lớp với tổng số 867
học sinh trong đó 146 em là người dân tộc thiểu số ở 3 làng Tốt Biếch, Hăng Ring,
Có thể hiểu theo một vài khái niệm sau:
- Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp những quy tắc, nguyên
tăc, chuẩn mực xã hội nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao
cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của con người và tiến bộ xã hội trong quan hệ
giữa con người với con người, giữa cá nhân và xã hội.
- Đạo đức là toàn bộ những quy tắc. Chuẩn mực biểu hiện sự tự giác trong
quan hệ giữa con người với con người. Giữa con người với cộng đồng xã hội, với
tự nhiên và cả bản thân mình.
1.3./ Hành vi đạo đức:
Là một hành động tự giác được thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt
đạo đức.
1.4./ Hành vi lệch chuẩn:
- Chuẩn mực xét về mặt thống kê: Đại đa số các thành viên trong cộng đồng
Trang 3
có hành vi tương tự như nhau trong các hoàn cảnh xác định nào đó thì hành vi đó
được xem xét như là chuẩn mực. Những hành vi nào khác như vậy thì được coi là
hành vi lệch chuẩn.
- Chuẩn mực chức năng: Loại chuẩn này được xác định ở mỗi cá nhân khi
một hành vi được xem là hợp chuẩn là hành vi phù hợp với mục đích đặt ra. Còn
hành vi không phù hợp với mục đích đặt ra là hành vi lệch chuẩn.
1.5./ Giáo dục đạo đức:
- Giáo dục đạo đức cho học sinh chính là sự tác động có mục đích, có kế
hoạch nhằm hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, quan
điểm, lập trường giai cấp, bồi dưỡng cho các em những thói quen hành vi đạo đức
tốt, những nét tính cách của con người Việt Nam mới, con người vừa có đức vừa
có tài.
1.6./ Tại sao phải nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức:
Do tính quy luật của thời đại, do sự phát triển của xã hội, do khoa học và kĩ
thuật ngày càng tiên tiến, do nhu cầu của con người ngày càng cao. Xã hội đòi hỏi
1./ Vài nét về tình hình kinh tế xã hội thị trấn Chư Sê tỉnh Gia Lai.
Chư Sê là một huyện được thành lập từ tháng 8/1981 nằm ở phía Nam của
tỉnh Gia Lai có diện tích tự nhiên là 135.098 ha. Dân số hiện nay khoảng 139.000
người.
Thị trấn Chư Sê nằm ở trung tâm huyện nơi có hai con đường quốc lộ 14 và
quốc lộ 25 gặp nhau tại ngã ba Cheo reo. Thị trấn có diện tích tự nhiên 28 km
2
, với
số dân hơn 22.000 người. Với 23 tổ dân phố, thôn, làng trong đó có 6 làng đồng
bào dân tộc chủ yếu là dân tộc Jarai.
Chư Sê là một huyện có giầu tiềm năng phát triển cây công nghiệp dài ngày
như Cao su, Cà phê, Hồ tiêu Trong những năm gần đây giá cả các mặt hàng
nông sản như Hồ tiêu, Cà phê, không ổn định, có thời điểm xuống thấp hơn giá
thành phẩm. Kinh tế nhiều gia đình người kinh cũng như đồng bào dân tộc gặp khó
khăn. Vấn đề chăm lo đến việc học hành, nuôi dạy con cái của một số phụ huynh
thiếu chu đáo, hoặc từ nhận thức của gia đình, bản thân cha mẹ các em bị bọn xấu
dụ dỗ, lừa phỉnh nên các em dễ dàng bị ảnh hưởng.
Qua tìm hiểu một số vấn đề về tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương thì
các yếu tố gia đình, xã hội đã ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng, đạo đức của các
em nhất là đối tượng học sinh dân tộc.
2./ Thực trạng công tác giáo dục đạo đức đối với học sinh dân tộc ở thị trấn Chư
Sê trong những năm qua.
Tìm hiều về công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh dân tộc thiểu số
ở trường THCS Chu Văn AN thị trấn Chư Sê trong những năm trước 2002 tôi được
Trang 6
biết :Chu Văn An là một trường lớn trong huyện , công tác giáo dục đạo đức cho
HS trong trường luôn được nhà trường chú trọng, đặc biệt quan tâm hơn là HS “cá
biệt” với những hành vi lệch chuẩn về đạo đức.
THIỂU SỐ Ở TRƯỜNG THCS CAO BÁ QUÁT THỊ TRẤN
CHƯ SÊ TỈNH GIA LAI
Để nâng cao chất lượng giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh dân tộc
thiểu số giúp các em có những nhận thức đúng đắn. Người cán bộ quản lý phải biết
gắn kết trách nhiệm, nhiệm vụ của mọi thành viên trong nhà trường với các tổ chức
đoàn thể, xã hội, gia đình, để cùng chăm lo giáo dục, phát triển nhân cách cho các
em. Để thực hiện tốt công tác này chúng ta cần làm tốt một số nội dung sau:
1./ Thường xuyên tuyên truyền, quán triệt đường lối, quan điểm giáo dục của
Đảng cho đội ngũ giáo viên, cho công nhân viên, học sinh và các lực lượng giáo
dục khác.
Đối với đối tượng là học sinh dân tộc thiểu số, cha mẹ các em nhận thức về
quan điểm đường lối chính sách của Đảng và nhà nước còn rất mơ hồ. Các em chỉ
biết hưởng thụ và coi như đó là lẽ đương nhiên, ví dụ như các em được đến trường
học tập, được hưởng mọi sự quan tâm của Đảng và nhà nước đối với giáo dục, cha
mẹ các em không phải đóng góp tiền xây dựng, tiền học phí, các em còn được tỉnh
cấp cho 14 quyển vở để học, sách giáo khoa được mượn trong tủ sách dùng chung
của nhà trường. Các em còn luôn được đội TNTP Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh Niên,
Hội chữ thập đỏ của trường thường xuyên quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ, cho những
em có hoàn cảnh khó khăn.
Có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng không có một chế độ xã hội nào
ưu việt hơn chế độ ta về việc chăm lo đến giáo dục cho đồng bào các dân tộc thiểu
Trang 8
số ở Tây Nguyên, phải tuyên truyền bằng mọi cách để các em nhận thức được điều
đó và các em phải có nghĩa vụ học tập tốt, tuyên truyền cho gia đình thực hiện tốt
mọi chủ trương chính của Đảng, pháp luật của nhà nước. Tuyệt đối không nghe lời
kẻ xấu tuyên truyền xuyên tạc đường lối chính sách của Đảng đối với đồng bào
dân tộc với âm mưu dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo đồng bào ta núp dưới chiêu bài tôn
giáo với những luận điệu tuyên truyền cho cái gọi là “Nhà nước Đê ga” độc lập.
2./ Tăng cường chỉ đạo công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh dân tộc
lớp cần phải lồng ghép vào nội dung bài giảng công tác giáo dục tư tưởng đạo đức
cho học sinh, quan tâm đối tượng là học sinh dân tộc thiểu số. Giúp các em thấy rõ
được bản chất tốt đẹp của chế độ XHCN, hiểu được lịch sử, cội nguồn dân tộc ta,
thấy được tinh thần đoàn kết giữa người kinh và người dân tộc thiểu số. Trong
công cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, tiêu biểu cho người con của núi
rừng Tây Nguyên đại ngàn đó là anh hùng Núp, Wừu, Kpakơlơng đã một lòng
một dạ theo Đảng đến cùng để làm cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng đất
nước.
Trong quá trình giáo dục làm cho học sinh dân tộc thiểu số thấy được đời
sống của đồng bào ta ngày nay đã có cơm no, áo ấm, con trẻ được tới trường, nhiều
gia đình đồng bào dân tộc thiểu số đã biết vươn lên làm giàu trên quê hương mình.
Không con cảnh đói cơm, đói muối như trước kia đất nước còn bị xâm lăng.
Thông qua mỗi bài giảng giáo viên phải hình thành được cho các em những
tình cảm trong sáng, khơi dậy lên tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn Đảng,
Bác Hồ, nhà nước ta, chế độ ta đã quan tâm chu đáo đến đời sống của đồng bào
Trang 10
dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung. Từ đó hình thành
cho các em những tư tưởng tình cảm trong sáng tác động đến gia đình chăm lo làm
ăn xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, con cái học hành tiến bộ.
3./ Thông qua hoạt động khác của các tổ chuyên môn để giáo dục tư tưởng đạo
đức cho học sinh dân tộc thiểu số.
Nhà trường cần có kế hoạch chỉ đạo các tổ chuyên môn có kế hoạch phối kết
hợp với Đoàn, Đội. Tổ chức các buổi ngoại khoá theo chuyên đề với các hoạt động
bổ ích dưới nhiều hình thức “Học mà chơi”, “Chơi mà học” để thu hút các em,
giao việc cụ thể cho các em học sinh dân tộc làm để phát hiện những năng khiếu như
văn nghệ, hội hoạ ( những bộ môn này HS dân tộc thiểu số rất có năng khiếu)
4./ Thông qua các tổ chức đoàn thể trong nhà trường để tăng cường công tác
giáo dục tư tưởng đạo đức cho hoc sinh dân tộc thiểu số.
4.1./ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.
30/04 ngày giải phóng hoàn toàn Miền Nam
01/05 ngày Quốc tế lao động
15/05 ngày thành lập Đội
19/05 ngày sinh nhật Bác
Mỗi hoạt động phong trào chúng ta phải lồng vào những nội dung giáo dục
tư tưởng tình cảm cho các em khơi dậy cho các em tinh thần yêu nước, tự hào về
truyền thống cha ông, chăm học và tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt
động xã hội, tham gia những buổi sinh hoạt tập thể lành mạnh, kiên quyết, không
Trang 12
nghe lời bọn xấu xúi giục lôi kéo đồng bào, thanh thiếu niên vào những hoạt động
tôn giáo theo kiểu tôn giáo “Tin lành” Đê ga. Có những biểu hiện gây rối, bạo
loạn, chống người thi hành công vụ đã xảy ra tại địa phương vào ngày 10-11 tháng
04 năm 2004.
5./ Liên hệ thường xuyên với cấp Uỷ Đảng và chính quyền địa phương.
- Để công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho hoc sinh dân tộc thiểu số ở địa
phương có hiệu quả nhà trường phải giữ mỗi liên hệ thường xuyên với cấp Uỷ
Đảng
và chính quyền địa phương để kịp thời nắm bắt những thông tin về tình hình thời
sự, tình hình an ninh để có kế hoạch tổ chức các hoạt động thu hút các em tham gia
phát huy được những khả năng và năng khiếu hoạt động tập thể như tổ chức bóng
đá, bóng chuyền, thi vẽ tranh theo đề tài thi kéo co, đi xe đạp để lôi cuốn các em
thích thể hiện khả năng của mình trước tập thể.
- Cùng với cấp Uỷ Đảng và chính quyền địa phương, có thể kết hợp với
thôn, tổ dân phố tổ chức kết nghĩa với làng, phối kết hợp tổ chức các buổi giao lưu
văn nghệ, bóng đá, bóng chuyền với thanh thiếu niên trong làng để tăng cường
tình đoàn kết, mang tính cộng đồng nhân các ngày lễ lớn. Cùng với các đoàn thể ở
Thị trấn làm tốt công tác vận động quần chúng, liên hệ chặt chẽ với thôn trưởng,
già làng để vận động HS tới trường.
Trang 13
đúng luật, an toàn. Có được những kết quả trên là do BGH nhà trường đã luôn
quan tâm thường xuyên và kịp thời đề ra những biện pháp giáo dục có hiệu quả để
nâng
cao chất lượng giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh dân tộc thiểu số. Đây là vấn
đề cần phải được quan tâm đặc biệt trong tình hình hiện nay.
Những biện pháp đó là:
1) Thường xuyên tuyên truyền, quán triệt đường lối, quan điểm giáo dục của
Đảng cho đội ngũ giáo viên, cán bộ công nhân viên, học sinh và các lực lượng
giáo dục khác.
2) Tăng cường chỉ đạo công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh
dân tộc thiểu số thông qua giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn.
3) Thông qua hoạt động khác của các tổ chuyên môn để giáo dục tư tưởng
đạo đức cho học sinh dân tộc thiểu số.
4) Thông qua các tổ chức đoàn thể trong nhà trường để tăng cường công
tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho hoc sinh dân tộc thiểu số.
5) Liên hệ thường xuyên với cấp Uỷ Đảng và chính quyền địa phương.
Những nội dung, biện pháp nêu trên có lẽ cũng khó tránh khỏi những thiếu
sót. Với mong muốn của mình góp phần giáo dục tư tưởng đạo đức cho thế hệ trẻ
Trang 15
tương lai của đất nước,trong tình hình hiện nay ở vùng đất Tây Nguyên anh dũng
kiên cường này . Bản thân mong nhận được sự góp ý của hội đồng khoa học các
cấp, tôi xin chân thành cảm ơn!
Người viết
MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỘT: LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI. 1
PHẦN HAI: NỘI DUNG. 3
Chương I: Một số vấn đề về cơ sơ lí luận của đề tài. 3