MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thập niên đầu và thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, nhân loại
đang bước vào kỷ nguyên mới với sự bùng nổ và phát triển như vũ bão của
khoa học công nghệ. Trình độ dân trí và khả năng chiếm lĩnh khối lượng tri
thức KHCN là thước đo đánh giá vị thế của quốc gia đó đối với toàn cầu.
Con đường ngắn nhất để chinh phục khoa học công nghệ là cải cách giáo
dục và đổi mới PPDH. Trong bối cảnh đó toàn Đảng, toàn dân ta tiếp tục
đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước
ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp hiện đại theo định hướng xã hội
chủ nghĩa.
Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ X chỉ đạo: “Nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội
dung, phương pháp dạy học; thực hiện “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội
hoá”, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam”.
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng ta tiếp tục chỉ đạo: “Phát
triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất
lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền
vững của đất nước. Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn
bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá,
xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế. Trong đó, đổi mới chương
trình, nội dung, PP dạy và học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển
ĐNGV và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng
giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ
năng thực hành.
Luật Giáo giáo dục năm 2009 đã đặt cơ sở pháp lý để phát triển nền
giáo dục Việt Nam một cách bền vững. Luật Giáo giáo dục năm 2009 đã
quy định mục tiêu giáo dục tiểu học như sau: Giáo dục tiểu học nhằm giúp
1
học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu
dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh

những tồn tại, khuyết điểm; chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng
yêu cầu phát triển, nhiều vấn đề còn hạn chế; khả năng chủ động, sáng tạo
của HS, sinh viên ít được bồi dưỡng; năng lực thực hành của HS, sinh viên
còn yếu; chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học còn lạc hậu, nặng
nề, đổi mới chậm. Trước yêu cầu đổi mới để xây dựng và bảo vệ đất nước,
trước sự phát triển của kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ nói chung và
giáo dục nói riêng, vấn đề đổi mới “mạnh mẽ phương pháp dạy học” trở
nên vô cùng cấp thiết.
Trong những năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Phước nói
chung, các trường tiểu học ở huyện Bù Đăng nói riêng đã tổ chức nhiều hội
thảo chuyên đề về đổi mới PPDH, việc đổi mới PPDH đã đem lại một số kết
quả đáng trân trọng, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tuy
nhiên, công tác quản lý về đổi mới PPDH ở một số trường còn hạn chế, hiệu
quả chưa cao. Phần lớn chỉ dừng lại ở mức chủ trương, chưa đề ra những
biện pháp cụ thể, hiệu quả; chưa chọn lọc được những nội dung thiết thực,
trọng tâm; chưa tìm ra cách thức tổ chức quá trình đổi mới một cách khoa
học, hữu hiệu nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục tiểu học
phù hợp với đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước. Thậm chí, có không
ít trường đã hướng sự chỉ đạo quản lý của mình chạy theo bệnh thành tích,
chạy theo nhu cầu thi đua, xa rời mục đích đào tạo con người phát triển toàn
diện, năng động và sáng tạo.
Xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý
trường tiểu học nói riêng, chúng tôi thấy rằng quản lý đổi mới phương pháp
dạy học là điều hết sức quan trọng và cần thiết nhằm góp phần thực hiện tốt
mục tiêu giáo dục đề ra.
3
Từ những lý do trên, vấn đề: “Biện pháp quản lý đổi mới phương
pháp dạy học của hiệu trưởng trường tiểu học huyện Bù Đăng, tỉnh
Bình Phước” được tác giả lựa chọn để nghiên cứu.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Hệ thống hoá các quan
điểm, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước. Phân tích, tổng hợp tài
liệu các công trình nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề quản lý
đổi mới phương pháp dạy học.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Bao gồm các
phương pháp điều tra, phỏng vấn, quan sát, tổng kết kinh nghiệm, lấy ý kiến
chuyên gia nhằm khảo sát đánh giá thực trạng đổi mới phương pháp dạy
học, quản lý đổi mới phương pháp dạy học và thu thập các thông tin có liên
quan đến đề tài nghiên cứu.
7.3. Phương pháp thống kê toán học: Xử lý kết quả điều tra và số
liệu thu được bằng các phương pháp thống kê toán học thông qua các phần
mềm máy tính.
8. CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Mở đầu
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở
trường tiểu học.
Chương 2: Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học của
hiệu trưởng trường tiểu học huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước.
Chương 3: Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học của hiệu
trưởng trường tiểu học huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước.
Kết luận và khuyến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục
5
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. SƠ LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC
Trên thế giới không có quốc gia nào, không một dân tộc nào lại không

ra những yêu cầu đối với quản lý giáo dục và tính ưu việt của xã hội đối với
việc tạo ra các phương tiện và điều kiện cần thiết cho giáo dục.
Ở nước ta, ngay những ngày đầu của nền giáo dục cách mạng Việt
Nam, trong thư gửi cho HS nhân ngày khai trường, Bác Hồ đã viết: “Từ giờ
phút này trở đi, các cháu được hưởng một nền giáo dục hoàn toàn Việt
Nam làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của các cháu.” [27, tr.11].
Nội dung bức thư như là một định hướng cho sự phát triển của PPDH.
Đã có nhiều đề tài tiến hành nghiên cứu, nhiều kiến nghị trong các hội
thảo khoa học về cải tiến đổi mới PPDH của các tác giả: Hồ Ngọc Đại, Đỗ
Đình Hoan, Đặng Thành Hưng, Nguyễn Kỳ, Trần Kiều, Phan Trọng Luận,
Vũ Văn Tảo, Nguyễn Cảnh Toàn, Vũ Trọng Rỹ, Đáng lưu ý là tác
phẩm:“Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới” [35] của Thái Duy
Tuyên, người có công nghiên cứu tương đối toàn diện về lãnh vực đổi mới
PPDH trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó các nhà khoa học nước ta đã
tiếp cận quản lý giáo dục và quản lý trường học để đề cập đến việc phát triển
công tác QL trường học; các tác phẩm tiêu biểu như: Phương pháp luận
khoa học giáo dục của Phạm Minh Hạc; Khoa học Quản lý giáo dục - Một
số vấn đề lý luận và thực tiễn của Trần Kiểm
Nghiên cứu về đổi mới PPDH còn có một số công trình ở trình độ
thạc sĩ như:
7
- “Những biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm đổi mới phương
pháp dạy học ở các trường THPT tại Quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí
Minh” của tác giả Lê Thành Hiếu, năm 2006;
- “Những biện pháp cải tiến quản lý hoạt động dạy học của Hiệu
trưởng trường tiểu học quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh trong giai
đoạn phát triển hiện nay” của tác giả Trần Thị Nga, năm 2006;
- “Những biện pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học của Hiệu
trưởng các trường THCS huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ” của tác giả Ngô
Hoàng Gia, năm 2007;

với sự phân công, hợp tác lao động. Quản lý là một phạm trù tồn tại khách
quan được ra đời một cách tất yếu do nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi tổ
chức, mọi quốc gia, mọi thời đại. Quản lý là một dạng hoạt động xã hội đặc
thù, trở thành một nhân tố của sự phát triển xã hội, một hoạt động phổ biến,
diễn ra ở mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người. Có thể nói
QL là một trong những loại hình lao động có hiệu quả nhất, quan trọng nhất.
Khái niệm quản lý (managemeent) là khái niệm rất chung, tổng quát.
Trong quá trình nghiên cứu của lý luận khoa học quản lý, tùy theo góc độ
tiếp cận mà khái niệm này được quan niệm theo nhiều cách khác nhau.
Harold Koontz, Cyril O’Donnell, Heinz Weihrich đưa ra khái niệm:
“Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nhằm bảo đảm sự phối hợp những nỗ
lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của nhà quản
lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt
được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất, và sự bất mãn
cá nhân ít nhất ” [23, tr.33]
Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất hoạt động quản lý gồm
hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn,
duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp,
9
đổi mới hệ đưa hệ vào thế “phát triển”…Trong “quản” phải có “lý”, trong
“lý” phải có “quản” để động thái của hệ ở thế cân bằng động: hệ vận động
phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên
trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài (ngoại lực)”. [2, tr.14]
Các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí nhấn mạnh:
“Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản
lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ
chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.
[10, tr.1]
Tác giả Hà Thế Ngữ cho rằng: “Quản lý là quá trình dựa vào các quy
luật khách quan vốn có của hệ thống để tác động đến hệ thống nhằm chuyển

nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học.
Phương pháp dạy học có quan hệ gắn bó hữu cơ với các thành tố khác của
quá trình dạy học. Nó vừa bị chi phối bởi mục đích dạy học vừa góp phần
thực hiện mục đích dạy học. PPDH quy định bởi nội dung dạy học và nội
dung dạy học chi phối việc lựa chọn và vận dụng hợp lý các PPDH.
Cùng một nội dung dạy học như nhau, nhưng bài học có làm cho học
sinh thực sự hứng thú học tập hay không; có phát triển được tính độc lập,
tích cực, sáng tạo để giải quyết các vấn đề bức xúc của cuộc sống hay
không; có để lại dấu ấn sâu đậm và khơi dậy ở tâm hồn các em những tình
cảm lành mạnh, trong sáng hay không; phần lớn tùy thuộc vào việc lựa chọn
phương pháp dạy học của người thầy.Cho đến nay, PPDH vẫn là một hiện
tượng sư phạm nhiều quan điểm, khái niệm PPDH còn là vấn đề đang được
tranh luận, chưa có ý kiến thống nhất. Thái Duy Tuyên đã tóm tắt khái niệm
này trong ba dạng cơ bản sau đây: “Theo quan điểm điều khiển học, phương
11
pháp là cách thức tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh và điều khiển
hoạt động này. Theo quan điểm lôgic, phương pháp là những thủ thuật logic
được sử dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự
giác. Theo bản chất của nội dung, phương pháp là sự vận động của nội dung
dạy học.” [35, tr.38].
Tuỳ theo quan niệm về mối quan hệ trong quá trình dạy học, đã có
nhiều định nghĩa khác nhau về PPDH. Nếu đứng trên góc độ dạy học tích
cực, có thể chọn định nghĩa sau: “PPDH là một hệ thống tác động liên tục
của GV nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh để học
sinh lĩnh hội vững chắc các thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạt
được mục tiêu đã định” [28, tr.32], hay nói một cách khái quát chung: PPDH
là con đường để đạt mục đích dạy học.
1.2.3. Khái niệm về đổi mới, đổi mới PPDH, đổi mới PPDH ở trường
tiểu học.
1.2.3.1. Khái niệm đổi mới

xã hội. Đổi mới PPDH theo hướng khắc phục các phương pháp đã lạc hậu,
truyền thụ một chiều, tăng cường sử dụng các phương tiện TBDH tạo điều
kiện cho người học hoạt động tích cực, độc lập và sáng tạo. Đổi mới PPDH
là tăng cường vận dụng những thành tựu mới của khoa học, kĩ thuật, CNTT
có khả năng ứng dụng trong quá trình dạy học nhằm nâng cao CLDH. Đổi
mới PPDH phải được tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống, khoa học, đồng
bộ, khả thi. Đổi mới PPDH phải thực sự góp phần nâng cao CLDH [17].
Đổi mới PPDH đòi hỏi phải kiên quyết loại bỏ các PPDH lạc hậu,
truyền thụ một chiều, HS thụ động trong học tập và mất dần khả năng sáng
tạo vốn có của người học, khắc phục những chướng ngại vật về tâm lí,
những thói quen cổ hủ ở cả người dạy và người học. Phải quyết tâm, mạnh
13
dạn chiếm lĩnh những thành tựu mới của khoa học kĩ thuật, ứng dụng sáng
tạo khoa học kĩ thuật vào quá trình dạy học nhằm góp phần nâng cao
CLDH.
Đổi mới PPDH phải được tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống,
khoa học, đồng bộ, có tính khả thi; không được cầu toàn, thụ động, phải
mạnh dạn vừa làm, vừa rút kinh nghiệm. Đổi mới PPDH phải thực sự góp
phần nâng cao chất lượng dạy học. Định hướng đổi mới PPDH theo hướng
tiếp cận hệ thống quá trình dạy học đặt sự đổi mới PPDH trong mối quan hệ
biện chứng với sự đổi mới mục tiêu, đổi mới nội dung, chương trình, hình
thức, phương tiện, kiểm tra đánh giá. Đổi mới PPDH theo định hướng của
mục tiêu đổi mới giáo dục hiện nay, về bản chất là đổi mới cách thức tổ
chức dạy học phát huy “tính tích cực, chủ động sáng tạo” của học sinh. Đổi
mới sao cho người học trở thành chủ thể thực sự tích cực, tự giác trong hoạt
động của chính mình.
Để đổi mới PPDH thành công, cần phải đổi mới một cách toàn diện,
đồng bộ các thành tố, các bộ phận cấu thành của quá trình dạy học. Sự đổi
mới cần bắt đầu ở việc lập kế hoạch, thiết kế và triển khai kế hoạch bài học
ở trên lớp đến vận dụng linh hoạt, sáng tạo các PPDH, đa dạng hoá các

bao gồm: Những đích cuối cùng ( thể hiện ở cấp bậc mục tiêu: bậc học, môn
học, chủ đề, bài học ). Những nội dung kiến thức và phẩm chất năng lực
cần đạt ở học sinh. Các phương pháp và phương tiện dạy học, các hoạt động
dạy học cụ thể. Các cách thức đánh giá kết quả học tập của HS.
- Về nội dung: Nội dung chương trình tiểu học được soạn thảo hiện
đại, tinh giản, thiết thực và cập nhật sự phát triển của khoa học - công nghệ,
kinh tế - xã hội, tăng cường thực hành vận dụng , gắn bó với thực tiễn Việt
Nam tiến kịp trình độ phát triển chung của chương trình giáo dục phổ thông
của các nước trong khu vực và quốc tế. Hơn nữa nội dung chương trình và
15
sách giáo khoa có tính thống nhất cao, phù hợp với trình độ phát triển chung
của số đông học sinh, tạo cơ hội và điều kiện học tập cho mọi học sinh, phát
triển năng lực của từng đối tượng HS, góp phần phát hiện và bồi dưỡng
những học sinh có năng lực đặc biệt. Cụ thể là: Tập trung vào các kỹ năng
cơ bản: nghe, đọc, nói, viết và tính toán. Xác định Tiếng Việt và Toán là các
môn học chủ chốt, chuẩn bị công cụ (kĩ năng và phương pháp tư duy) để học
tập các môn học khác và để phát triển năng lực cá nhân. Coi trọng đúng mức
các kỹ năng sống trong cộng đồng, thích ứng với những đổi mới diễn ra
hàng ngày Hình thành và phát triển các phẩm chất của người lao động Việt
Nam như cần cù, cẩn thận, có trách nhiệm, có lòng yêu thương nhân ái
* Mục đích đổi mới PPDH ở trường tiểu học
Trước thực tiễn đổi mới về mục tiêu, nội dung chương trình tiểu học
và cách đánh giá kết quả học tập của học sinh, PPDH cũng buộc phải thay
đổi theo. Đổi mới PPDH là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng dạy và học, bởi vì: Thầy dạy thế nào để đạt được mục tiêu dạy
học cụ thể đã đề ra và thầy có thể đo được kết quả ấy; Thầy dạy thế nào để
hình thành năng lực cho học sinh; Thầy dạy thế nào để học sinh hứng thú
với mọi hiện tượng xung quanh mình; Thầy dạy thế nào để HS tìm được sự
hữu dụng từ các kiến thức đã học; Thầy dạy thế nào để học sinh có khả năng
hợp tác, chia sẻ trong cộng việc, để biết cùng chung sống và thích ứng dần

1.2.4.2. Khái niệm quản lý đổi mới PPDH ở trường tiểu học
Quản lý đổi mới PPDH của HT ở trường tiểu học là quá trình tác
động có mục đích, có tổ chức của HT đến cách thức làm việc của thầy và trò
nhằm đạt được mục đích dạy học. Quản lý đổi mới PPDH luôn được đặt
trong mối quan hệ mật thiết với các thành tố khác của quá trình dạy học:
Mục tiêu - Nội dung - Phương pháp - Phương tiện - Hình thức - Kết quả, và
17
tiến hành đồng bộ với việc quản lý các thành tố đó, đặc biệt là sự tác động
vào mối quan hệ giữa thầy và trò trong quá trình dạy - học.
Quản lý đổi mới PPDH là nội dung cốt lõi trong hệ thống quản lý của
nhà trường. Nói đến quản lý đổi mới PPDH là nói đến việc thực hiện đồng
bộ các hoạt động quản lý đội ngũ sư phạm; quản lý cơ sở vật chất, trang
thiết bị phương tiện dạy học; quản lý điều kiện và môi trường làm việc, cơ
chế hoạt động, tổ chức và điều hành, kiểm tra và đánh giá, phối hợp các lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
1.3. TRƯỜNG TIỂU HỌC TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN
1.3.1. Vị trí, vai trò của trường tiểu học
Điều 2, chương I, Điều lệ trường tiểu học đã xác định: Trường tiểu
học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách
pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.
Bậc tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho
trẻ em tiếp tục học nên bậc học trên, hình thành những cơ sở ban đầu, đường
nét ban đầu của nhân cách. Những gì thuộc về tri thức, kỹ năng về hành vi và
lòng nhân ái được hình thành và định hình ở học sinh tiểu học sẽ bám theo
suốt cuộc đời mỗi em. Nếu ở tiểu học đặt nền móng vững chắc và đúng
hướng thì lớp sau chỉ là củng cố và phát triển các tố chất ở trẻ. Chính vì lẻ đó
mà ở bất cứ nước nào cũng coi trọng giáo dục tiểu học và đòi hỏi ở mỗi chuẩn
mực chứa đựng những yếu tố khoa học, tính phổ cập, tính nhân văn, tính thời
đại và tính dân tộc. Dạy học ở bậc tiểu học là không chỉ nắm vững con đường
cách thức của sự hình thành trí tuệ và nhân cách mà còn phải biết “Dạy chữ”

đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ Quốc. Mục tiêu giáo dục tiểu học được cụ thể hoá thành các mục tiêu của
các môn học, các hoạt động giáo dục khác trong chương trình giáo dục tiểu
19
học và được cụ thể hoá thành các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng, thói
quen, niềm tin, thái độ, hành vi, Các yêu cầu này còn được phân định thành
các mức độ phù hợp với từng khối lớp.
1.4. HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1.4.1. Chức năng quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu học
Chức năng quản lý là một loại hoạt động đặc biệt, sản phẩm của quá
trình phân công lao động và chuyên môn hoá trong QL. Chức năng quản lý
là một phạm trù quan trọng, mang tính khách quan, có tính độc lập tương
đối. Có nhiều quan điểm khác nhau phân chia các chức năng QL. Tuy nhiên,
hầu hết đề cập đến bốn chức năng: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
1.4.1.1. Kế hoạch hoá hoạt động đổi mới PPDH
“Là việc đưa toàn bộ hoạt động đổi mới PPDH vào kế hoạch, trong đó
chỉ rõ các bước đi, các biện pháp thực hiện và đảm bảo các nguồn lực để đạt
được mục tiêu đã đề ra.” [35, tr.575].
Hiệu trưởng cần nắm vững định hướng đổi mới PPDH của Đảng, đồng
thời nghiên cứu kỹ các chủ trương, các văn bản hướng dẫn thực hiện của các
cấp quản lý giáo dục. Trên cơ sở đó phân tích thực trạng (SWOT) của nhà
trường để xây dựng kế hoạch hoạt động đổi mới PPDH cho trường mình. Việc
tìm ra các điểm mạnh (strengths), các điểm yếu (weaknesses), các thời cơ,
thuận lợi (opportunities) và các khó khăn, thách thức (threats) sẽ giúp người HT
đề xuất các biện pháp quản lý nhà trường tốt hơn. Kế hoạch phải cụ thể, xác
định được mục tiêu cần đạt, dự kiến được nguồn lực để thực hiện, phân bổ thời
gian hợp lý và quyết định những biện pháp có tính khả thi để thực hiện.
Chức năng kế hoạch hóa của HT phải thể hiện đầy đủ các mảng kế
hoạch cho từng đối tượng QL, làm cho mỗi thành viên trong nhà trường hiểu

Chỉ đạo
Kiểm tra
là thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai đổi mới PPDH, thường
xuyên liên kết, động viên, khuyến khích, giám sát mọi người và các bộ phận
thực hiện tốt kế hoạch theo sự sắp xếp đã được xác định.
1.4.1.4. Kiểm tra hoạt động đổi mới PPDH
Kiểm tra là chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý. Lê-nin đã
khẳng định: “Quản lý mà không có kiểm tra thì không phải là quản lý”.
Theo Trần Kiểm: “Kiểm tra là một hoạt động nhằm thẩm định, xác định một
hành vi của cá nhân hay một tổ chức trong quá trình thực hiện quyết định.
Ngoài ra, còn có thể hiểu kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm
mức độ phù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lý với các
quyết định quản lý đã lựa chọn.” [25, tr.128].
Trong quá trình thực hiện chức năng kiểm tra, Hiệu trưởng cần thiết
lập chuẩn kiểm tra, đưa ra các tiêu chí bằng phương pháp định tính lẫn định
lượng làm thước đo việc thực thi nhiệm vụ, các hoạt động của đối tượng quản
lý; thường xuyên theo dõi đánh giá, sơ kết những thay đổi có được trong quản
lý đổi mới PPDH mà không cần đợi đến cuối mỗi học kỳ hay cả năm học.
Công tác kiểm tra của HT có phát huy hiệu quả hay không, điều này hoàn
toàn phụ thuộc vào mục tiêu kiểm tra có cụ thể, rõ ràng hay không và Hiệu
trưởng có nắm vững nội dung đổi mới phương pháp dạy học; có bao quát
được kế hoạch và hoạt động của các thành viên trong nhà trường hay không.
Tóm lại, các chức năng trên không tồn tại độc lập mà chúng có liên
quan mật thiết với nhau, chi phối, tác động qua lại lẫn nhau. Mối quan hệ đó
được biểu thị qua sơ đồ sau
22
Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa các chức năng quản lí
1.4.2. Phương tiện quản lý của Hiệu trưởng trường Tiểu học
Đối với trường học nói chung và trường tiểu học nói riêng, để thực
hiện mục tiêu QL đã đề ra, HT cần nắm vững đường lối, chủ trương của

triển của NT. Hoạt động của NT có diễn ra trôi chảy hay không, các tác động
có cộng lực cùng chiều tạo ra sức mạnh tổng hợp hay không, điều đó phụ
thuộc phần lớn vào sự bố trí sắp xếp khoa học, hợp lý của bộ máy tổ chức.
1.4.2.3. Nguồn tài lực - vật lực dạy học
Nguồn tài lực - vật lực dạy học là phương tiện thiết yếu để thực hiện
mục đích đổi mới PPDH. Nguồn tài lực - vật lực dạy học bao gồm nguồn tài
chính, cơ sở vật chất (CSVC) và thiết bị dạy học (TBDH), sản phẩm khoa
học và công nghệ được huy động sử dụng để thực hiện nhiệm vụ và chức
năng của nhà trường. PPDH mới yêu cầu HS phải tăng cường thực hành, tự
lực hoạt động khám phá nhiều hơn, vì vậy không thể thực hiện đổi mới
PPDH nếu không có đủ điều kiện thiết yếu về CSVC và TBDH. Vì vậy,
nguồn tài lực - vật lực vừa là cơ sở hạ tầng, vừa là phương tiện lao động sư
phạm tất yếu để duy trì mọi hoạt động của nhà trường.
1.4.2.4. Hệ thống thông tin
Hệ thống thông tin là những dữ liệu đã được xử lý về chế định GD &
ĐT, bộ máy tổ chức - nhân lực, nguồn tài lực - vật lực và môi trường giáo
dục. Để điều hành tốt nhà trường, HT cần thiết lập hệ thống thông tin giáo
dục nhà trường có đủ năng lực thu nhận, xử lý, chuyển tải những thông tin
nội bộ, thông tin đa chiều từ trong ra ngoài và ngược lại. Hệ thống thông tin
24
giáo dục đầy đủ và tin cậy là sức mạnh của HT, là “tài nguyên” cần khai
thác để thiết lập và tạo sự vững chắc cho các chức năng khác.
1.4.2.5. Môi trường dạy học
Môi trường dạy học là tổng hợp các yếu tố khách quan tác động đến
mục tiêu phát triển của NT, bao gồm: vấn đề xã hội học tập, nhu cầu và yêu
cầu nhân lực của cộng đồng xã hội, cơ hội và thách thức đối với NT, mối
quan hệ và hợp tác, sự cạnh tranh và phát triển, hoạt động tự vệ với những bất
thuận của tự nhiên và xã hội. Hệ thống thông tin và môi trường dạy học là
yếu tố tạo nên động lực của HT, nếu HT biết định hướng và biết vận động,
thuyết phục mọi người sẽ xây dựng một môi trường sư phạm lành mạnh.