MÔN

ÂM NHẠC

I- NHẬN ĐỊNH VỀ DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC TRONG THỜI GIAN QUA
1- Đối với giáo viên :
a) Ưu điểm :
- Số lượng giáo viên chuyên trách Âm nhạc gần như đầy đủ. Ở các trường thiếu
giáo viên nhạc, Phòng GDĐT cho thỉnh giảng hay bố trí dạy liên trường.
- Giáo viên biết vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học để giúp học sinh
tích cực, chủ động thực hiện các nội dung theo mục tiêu bài soạn đề ra.
- Chất lượng giờ học chuyển biến tích cực thể hiện qua từng tiết học. Các phong
trào văn nghệ tại đơn vị, địa phương cũng góp phần nâng cao kiến thức âm nhạc cho
thầy và trò.
- Trong tiết dạy, giáo viên có đầu tư vào bài dạy, thể hiện sự tự tin, phát huy
tính sáng tạo trong phương pháp, trong ứng xử tình huống sư phạm.
- Bài soạn đảm bảo chuẩn kiến thức, kĩ năng. Hầu hết bài soạn có lồng ghép
các nội dung cần tích hợp, phân hoá đối tượng học sinh.
- Giáo viên chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học trong các tiết dạy.
- Tiến trình tiết dạy hợp lí, sử dụng nhiều hình thức tổ chức lớp học và phương
pháp dạy học đặc trưng của bộ môn, có chú ý phân hoá đối tượng học nhằm phát huy
tính tích cực, chủ động của học sinh.
- Một số giáo viên mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin trong bài giảng.
b) Khuyết, nhược điểm :
- Một số ít giáo viên chưa thể hiện việc phân hoá đối tượng trong bài soạn cũng
như trong tiết dạy. Chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học.
- Một số bài soạn chưa thể hiện cụ thể nội dung hoạt động của thầy, trò; chưa
phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp mình.
- Một số giáo viên còn lúng túng trong sử dụng trang thiết bị dạy học, sử dụng
nhạc cụ (đàn Organ) cũng như hướng dẫn động tác vận động phụ họa (ĐTVĐPH).

tượng âm nhạc, âm thanh của bài hát tác động trực tiếp vào cảm xúc, từ đó giúp cho
việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng và có tác dụng giáo dục tình cảm đạo đức cho
các em.
- Trình độ văn hoá âm nhạc là một bộ phận nhỏ để tạo thành một trình độ văn
hoá chung ở mỗi cấp học, bậc học. Trình độ văn hoá âm nhạc được tạo nên bởi một
quá trình tập hát, nghe nhạc và những hiểu biết mang tính phổ thông về âm nhạc.
- Người có trình độ văn hoá âm nhạc nhất định không đòi hỏi phải hát hay, đàn
giỏi mà chủ yếu căn cứ vào năng lực cảm thụ, tiếp thu âm nhạc và tích cực tham gia
các hoạt động âm nhạc như : nghe - xem, tập đàn, tập hát và biết rung động trước thế
giới âm nhạc.
- Vì là môn học mang tính nghệ thuật đòi hỏi người thầy đôi lúc phải thoát khỏi
những ràng buột từ bản thân, khi lên lớp phải toàn tâm và biết rõ trọng trách, nhiệm vụ
được giao.
- Việc xử lý tình huống trong dạy học môn Âm nhạc là không hạn chế. Tính
thuyết phục qua mỗi tiết học là thước đo của lòng kiên trì luyện tập, làm mẫu chính từ
người “Thầy”.
- Học sinh tiểu học và nhất là học sinh khối lớp 4-5 phải được học, được vui
chơi và hiểu được Âm nhạc là món ăn tinh thần trong đời sống con người.
2- Soạn giảng theo hướng có phân hoá đối tượng học sinh :
- Trong một lớp học, học sinh dù ở cùng một độ tuổi nhưng vẫn luôn có những
khác biệt nhất định về thể chất, sở thích, tính cách, năng lực, trình độ phát triển tư
duy… Trẻ em làm nhiều việc giống nhau bởi lẽ chúng đều là những con người và
chúng đều là những đứa trẻ nhưng giữa chúng vẫn có những nét khác biệt cơ bản.
Chính vì những điểm chung này mà tạo nên loài người và những khác biệt tạo nên các
cá nhân. Trong một lớp học phân hóa, sự tương đồng của các học sinh được thừa nhận
và coi như điều hiển nhiên, còn những khác biệt là nhân tố quan trọng để lựa chọn nội
dung, phương pháp, hình thức tổ chức, phương tiện dạy và học.
- Giáo viên cần nắm vững kiến thức trọng tâm của mỗi bài học cũng như quy
trình dạy cho từng nội dung khác nhau, từ đó thiết kế các hoạt động phù hợp với các
đối tượng học sinh. Khi soạn bài, cần lựa chọn câu hỏi gì, bài tập nào cho ai; khi nào

· HS yếu : hát thuộc lời 1.
- Tuần 9 : Ôn hát Lý cây xanh (lớp 1)
Tập nói thơ theo tiết tấu
Hoạt động 2:
· HS yếu : hát và vận động đơn giản theo bài hát.
Hoạt động 3:
· HS giỏi : tập nói thơ theo tiết tấu.
- Tuần 14 : Sắp đến tết rồi (lớp 1)
Hoạt động 2:
· HS giỏi : hát và gõ đệm theo phách, tiết tấu (cuối bài).
· HS yếu : hát và gõ đệm theo bài hát.
- Tuần 21 : Bài Cùng múa hát dưới trăng (lớp 3)
· HS giỏi : hát kết hợp gõ đệm theo phách.
· HS yếu : hát kết hợp với gõ đệm theo bài hát (không phân biệt phách mạnh
nhẹ) hoặc chỉ gõ đệm (không hát) cho các bạn khác hát.
- Tuần 16 : Học bài hát tự chọn (lớp 5)
Bài hát tự chọn chỉ học 1 tiết/bài do thời gian khá ngắn các em cùng lúc không
thể tiếp thu tốt về nội dung cũng như tính nghệ thuật của bài hát. Có thể giáo viên
hướng các đối tượng cơ bản đạt được yêu cầu sau:

4
· HS giỏi : hát theo giai điệu và đúng lời ca. Hiểu được nội dung bài học và
kết hợp gõ đệm theo 1 hoặc 2 kiểu gõ đệm (Nhịp – Phách) cả 3 lời bài hát, ví dụ bài
hát “Lễ tốt nghiệp” nhạc Hàn Quốc lời Việt của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân.
· HS yếu : hát theo giai điệu và đúng lời ca kết hợp gõ đệm lời 1 (hoặc 1 lời
các em yêu thích trong 3 lời hát đã được học).
b) Ôn tập :
- Tuần 12 : Cộc cách tùng cheng (lớp 2)
· HS giỏi : giao việc về nhà tìm động tác vận động phụ họa (ĐTVĐPH) để
hướng dẫn cho nhóm thực hiện (nếu có tổ chức hoạt động nhóm để sáng tác

nhóm học sinh yếu ta có thể đặt câu hỏi đơn giản hơn, ngắn hơn, có thể chia nhỏ câu
hỏi.
+ Chuyện gì đã xảy ra ở vùng biển Bắc cực? (Nhóm học sinh yếu)

5
+ Một thủy thủ trên tàu đã nghĩ cách gì để dẫn đàn cá heo ra biển? (Nhóm học
sinh giỏi)
- Hai là : Khi kể, đối với nhóm học sinh giỏi có thể cho các em kể toàn câu
chuyện theo tranh. Đối với nhóm học sinh yếu nên cho các em kể 1 đoạn theo tranh.
+ Nhóm học sinh yếu kể tranh 1 + Nhóm học sinh giỏi kể tranh 4, 5 và cả truyện - Tuần 16 : “Thần đồng âm nhạc” (lớp 2)
· HS giỏi :
+ Nhạc sĩ Mô-da là người nước nào?

· HS giỏi : thực hiện đúng yêu cầu chung.
· HS yếu : chỉ đọc đúng tên nốt nhạc hoặc đọc đúng cao độ và trường độ (một
cách tương đối).
- Lớp 5 : yêu cầu chung thường là đọc đúng cao độ, trường độ, ghép lời ca và gõ
phách theo bài TĐN.
· HS giỏi : thực hiện đúng yêu cầu chung hoặc cao hơn.
· HS yếu : chỉ đọc đúng tên nốt hoặc đọc đúng cao độ và trường độ (một cách
tương đối). Không yêu cầu gõ đệm.

III- KẾ HOẠCH BÀI HỌC THAM KHẢO
1- Lớp 1 :
Tuần 11
Bài :

Nhạc: Phi-líp-pen-cô
Lời: Việt Anh
I. Mục tiêu
- Biết hát theo giai điệu và lời 1 bài hát.
- Biết hát kết hợp vỗ tay hoặc gõ đệm theo bài hát.
- Biết gõ đệm theo phách.
II. Chuẩn bị
- Giáo viên : đàn Organ, bản đồ thế giới (nước Nga), nhạc cụ gõ (thanh phách, song
loan, mõ, trống), bảng (ghi lời ca), tranh, đếm nhịp 1-2, Rhythm: 039, Tempo: 090,
Giọng: pha trưởng.
- Học sinh : thanh phách…
III. Các hoạt động dạy - học chủ yếu

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1. Mở đầu :

b. Hoạt động 2 : Hướng dẫn gõ đệm theo
phách.
- Giáo viên thực hiện mẫu.
Trông kia đàn gà con lông vàng…
x x x x…
- GV hướng dẫn HS thực hiện… - GV kết luận.
3. Kết thúc :
Củng cố - dặn dò - nhận xét

Giáo dục HS biết ngoan, chăm học, chăm
làm…
- Lớp hát (vận động) theo bài hát Lý cây
xanh. Lắng nghe.
Lắng nghe.
Thực hiện theo hướng dẫn của giáo viên.

Luyện tập hát : lớp, nhóm, cá nhân ….
Với nhiều hình thức : hát nối tiếp, hát

-Biết hát theo giai điệu và đúng lời bài hát.
-Thuộc lời bài hát. (HSG)
-Biết hát kết hợp động tác phụ hoạ.

8
-Tập biểu diễn bài hát. (HSG)
II. Chuẩn bị
-Một số nhạc cụ gõ (song loan, mõ, thanh phách, trống…).
-Nhạc cụ quen dùng.
-ĐTVĐPH: động tác 1 (Sênh) : vỗ tay, đầu nghiêng sang phải. ĐT2 (Thanh la)
: tay trái cầm thanh la, tay phải cầm dùi gõ, nghiêng sang phải. ĐT3 (Mõ) : 1 tay
chống hông, 1 tay chỉ ra phía trước. ĐT4 (Trống) : 2 tay như cầm dùi đánh trống. ĐT
5 : nghiêng sang phải rồi sang trái kết hợp với nhún chân và vỗ tay.
III. Các hoạt động dạy - học chủ yếu

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
1. Mở đầu :
Ổn định
-Nhắc dụng cụ học tập
-Khởi động giọng -Lớp chuẩn bị bộ gõ.
-C - D - E - G (Đô-Rê-Mi-Son)
Kiểm tra bài cũ
-Gợi ý HS nhớ lại bài hát:
GV đàn giai điệu 1 câu trong bài.
-Giáo viên đệm đàn cho 1 HSG hát lại bài hát.

-GV kết luận.
-Thực hiện theo yêu cầu. -Lớp nhận xét
b. Hoạt động 2 : Hát kết hợp VĐPH
-Chia nhóm (4-5HS) sáng tác động tác phụ
hoạ theo sự gợi ý động tác của giáo viên (GV
theo dõi giúp đỡ nhóm chưa thực hiện được).

-Học sinh thực hiện theo sự hướng
dẫn của giáo viên

-Lần lượt các nhóm thi đua biểu diễn
trước lớp.
-Nhận xét, tuyên dương

-Giáo viên thống nhất động tác cho cả lớp.
-GV nhận xét
-Nhận xét, đóng góp ý kiến cho
nhóm bạn.
- Học sinh thực hiện.
c. Hoạt động 3 : Tập biểu diễn
-GV gọi 4 HSG có chuẩn bị ĐTVĐPH ở nhà.
- HSY có thể chỉ nhún chân
-Nhóm biểu diễn, cả lớp theo dõi.

9
-Nhận xét, rút kinh nghiệm. -Nhận xét

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
1. Mở đầu :
- Cho HS luyện thanh
- Kiểm tra hs bài hát : Ngày mùa vui
- Nhận xét :
Giới thiệu bài:
Cho học sinh xem 1 đoạn video clip về cá heo. 2 HS hát

2. Hoạt động :
a. Hoạt động 1 : Kể chuyện âm nhạc
Giáo viên kể chuyện
- GV kể lần 1 cả câu chuyện
- GV kể lần 2 kết hợp tranh ảnh:
Học sinh theo dõi cả lớp

Tranh 1
Ở vùng biển Bắc cực trời rét đậm. Băng giá ngày
càng nhiều, diện tích mặt nước chưa đóng băng dần
dần bị thu hẹp lại. Đàn cá heo sống trong khu vực đó
vùng vẫy và có nguy cơ chết vì băng giá.
Làm thế nào để cứu chúng bây giờ? Tàu phá băng
được phái đến. Tàu làm việc liên tục nhưng kết quả
không được là bao. Những tảng băng được phá
nhanh chóng liền lại vì trời quá lạnh. Tàu đành phải

đàn cá cũng như reo vui với tiếng nhạc. Đủ các loại
nhạc vui buồn được phát ra. Nhưng chỉ khi nghe
nhạc cổ điển, nhất là khi nghe những giai điệu đẹp
của nhạc sĩ Trai-cốp-xki thì đàn cá tỏ ra rất thích thú.
Tiếng nhạc đã làm cho đàn cá heo say mê bơi theo
con tàu ra biển thoát khỏi vùng băng giá nguy hiểm.

Đàm thoại

Câu 1 : Chuyện gì đã xảy ra ở vùng biển Bắc cực?
(HSY)
Trời rét đậm biển bị đóng băng
đàn cá heo sống trong khu vực
đó có nguy cơ bị chết vì băng
giá.
Câu 2 : Tàu phá băng và mọi người đã làm việc
như thế nào ? (HSG)
Tàu phá băng và mọi người đã
làm việc tích cực nhưng không
có hiệu quả.
Câu 3 : Một thủy thủ trên tàu đã nghĩ gì để dẫn
đàn cá heo ra biển? (HSG)
Dùng âm nhạc để cứu đàn cá
vì anh biết cá heo rất nhạy cảm
với âm nhạc.
Câu 4 : Khi nghe nhạc của Trai–cốp–xki đàn cá
heo như thế nào? (HSG)
Tỏ ra thích thú và bơi theo con
tàu ra biển thoát khỏi vùng
băng giá nguy hiểm.

Hc sinh gii k c cõu
chuyn.
Qua cõu chuyn cỏc em hóy cho bit cỏ heo cú c
im gỡ?
Rt nhy cm vi õm nhc
nht l nhc c in ca nhc
s Traicpxki.
Giỏo dc : Cỏ heo l loi vt thụng minh, rt nhy
cm vi õm nhc v d thng. Chỳng ta cn phi
bo v chỳng.

Nghe nhc
Cho hc sinh xem on video clip tỏc phm H
thiờn nga 4 con thiờn nga nh ca nhc s Trai
cpxki

HS xem clip v nghe nhc.
Trũ chi õm nhc : 3 phỳt gia tit
Cho hc sinh nghe giai iu 1 cõu trong bi hỏt
Mỳa vui. yờu cu hc sinh nờu ỳng tờn bi hỏt, v
hỏt.
HS tham gia theo yờu cu.
b. Hot ng 2 :
b.1. Gii thiu tờn nt nhc
* Cỏc nt nhc cú tờn gi : ụ - Rờ - Mi - Pha -
Son - La - Si
+ Trũ chi 1 : 7 anh em
* Gi 7 HS mi em mang mt nt nhc theo th
t: ụ - Rờ - Mi - Pha - Son - La Si. Gi HS thỡ
phi bit núi tờn ca mỡnh theo th t.

12

Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết sau : học hát dành
cho địa phương “Em là bông lúa Điện Biên”.
HS lắng nghe.
Nhận xét tiết học 4- Lớp 5 :
Tuần 11
Tập đọc nhạc số 3 Nghe nhạc
I. Mục tiêu
Hát kết hợp vận động phụ họa bài hát đã học.
+ Biết đọc nhạc và ghép lời ca bài TĐN số 3
+ Nghe bài hát “Mái trường nơi học bao điều hay” – Bùi Anh Tôn
II. Chuẩn bị
Giáo viên : Nhạc cụ, băng và máy nghe nhạc mẫu. Ảnh các nhạc cụ Saxophone,
Trompette, Clarinet, Flute. Học sinh : thanh phách

BẢNG PHỤ (nếu cần, học sinh có thể xem trong sách)

1. Luyện tập tiết tấu :
@ qq\h\eeee\h“
@ qee\qq\qq\h\qq\h“

2. Luyện tập cao độ :
&=r==s==t==v==w==!

TĐN số 3 “Tôi hát Son La Son” - Vũ Thanh
a. Hoạt động 1 :
Tập đọc nhạc số 3
Dạy học theo quy trình (phần chuẩn bị trên)

- Giới thiệu bài TĐN số 3 kết hợp cho học sinh nghe mẫu 1
lần.
- Học sinh nói : tên nốt - hình nốt - ô nhịp - nốt cao - nốt
thấp. Giáo viên kết hợp luyện tập cao độ và tiết tấu theo
quy trình như sau :
- Hỏi : Bài TĐN viết ở nhịp mấy? có những hình nốt nào?
Có mấy dòng nhạc? Bao nhiêu ô nhịp? (HSY)
- Hỏi : Các em nghe giai điệu bài TĐN số 3 và có cảm
nhận như thế nào? (HSG)
- HS lắng nghe.

- HS chú ý và HS thực
hiện theo hướng dẫn.

- HSY trả lời.

- HSG phát biểu.
* Luyện tập cao độ :
- Chỉ vài nốt nhạc, yêu cầu học sinh đọc tên của các nốt
nhạc theo yêu cầu của bài tập cao độ: C-D-E-G-A (Đô-Rê-
Mi-Son-La).
- Hỏi : Bài tập cao độ có bao nhiêu nốt nhạc, gồm những
nốt nhạc nào? Giáo viên đàn bắt nhịp cho học sinh nghe và
tập cao độ theo thang âm (lên xuống 2 lần).


- Học sinh lắng nghe.
b. Hoạt động 2 :
Nghe nhạc
Tác phẩm thiếu nhi có lời

14

Mái trường nơi học bao điều hay
Nhạc sĩ: Bùi Anh Tôn
- Giáo viên giới thiệu ảnh tác giả và tác phẩm.
- Giáo viên cho học sinh nghe bài hát lần 1 (nêu câu hỏi để
học sinh nắm được hình thức trình bày và cảm nhận sơ lược
về tác phẩm về cả nội dung và nghệ thuật…)
- HS lắng nghe.
- Học sinh nghe, quan
sát và trả lời.
- Cho học sinh nghe lần 2 (Hệ thống câu hỏi và gợi ý cho
học sinh trả lời để nâng cao năng lực cảm thụ - Giáo dục
thái độ nhằm phát triển khả năng âm nhạc cho học sinh).
- HS nghe, chú ý – kết
hợp trả lời cá nhân.
- Giáo viên trình bày lại bài hát và yêu cầu học sinh hát theo
nhạc nền kết hợp vỗ tay theo nhịp (phần nâng cao thể hiện
tính phân hóa và thân thiện).
- Cả lớp thực hiện
(làm quen bài hát).
3. Kết thúc :
- Đệm đàn cho học sinh thực hành đọc nhạc ghép lời và gõ
đệm theo nhịp lại bài TĐN số 3.
- Khen những em hát tốt, biểu diễn tốt trong giờ học; nhắc

Giáo viên cho học sinh gạch chân hoặc đánh dấu x vào sách nhạc.
15


câu hoặc cả bài (tùy đối tượng) vào vở chép nhạc hay vở ô ly do học sinh tự kẻ dòng
nhạc. Các vùng đặc biệt khó khăn có thể không thực hiện.
9. Đối với kể chuyện âm nhạc, sau khi học sinh hoàn thành kể từng đoạn và cả
câu chuyện, cuối tiết, giáo viên không phải củng cố lại câu chuyện nữa (sẽ mất thời
gian). Giáo viên có thể hỏi lại tên câu chuyện hay nội dung được học kèm theo.
10. Hàng ngày, giáo viên cần tập cho học sinh hát có nhún chân theo nhịp của bài
hát. Hai tay có thể chống hông, lưng bàn tay áp vào hông, lòng bàn tay hướng ra sau.

GIỚI THIỆU MỘT SỐ ĐTVĐPH ĐƠN GIẢN

Các thế tay, chân cơ bản

Sáu thế tay :

§ Thế 1 : Hai tay bắt chéo trước ngực, thẳng ức, hai bàn tay dựng thẳng, ngón cái
khép vào giữa bàn tay, lòng bàn tay hướng ra phía ngoài của thân người.
§ Thế 2 : Hai cánh tay đưa cao ngang vai, khuỷu tay hơi gập vào một chút (5
o
),
bàn tay mở hướng lên.
§ Thế 3 : Hai bàn tay đưa vào, lên cao tạo thành hình ô-van, hai bàn tay mở
hướng lên phía trên, các ngón tay chạm nhau thành vòng khép kín.
§ Thế 4 : Từ trên cao, tay trái xoay cổ tay đưa ra phía trước mặt xế 45
o
, khuỷu tay
hơi co lại, tay phải vuốt nhẹ đưa xuống thấp xế hông phải, khuỷu tay hơi co, bàn tay
cong, lòng bàn tay hướng ra phía ngoài của thân người (thế này, có thể thay đổi vị trí,
tay phải cao, tay trái thấp).
§ Thế 5 : Tay trái mở ngang với vai, khủy tay hơi co, lóng bàn tay hướng lên. Tay
phải đưa thẳng cùng chiều vai phải, cổ tay dựng thẳng, lóng bàn tay hướng ra phía
Cùng nhảy chân sáo vòng quanh nhau, đến câu 2 thì đổi tay và nhảy ngược lại.

3. “Nắm tay nhau, bắt tay nhau” (quay lại đối diện, nắm lấy tay nhau, đá chéo
chân trái rồi đá chéo chân phải).
18

4. “Vui cùng vui múa ca”