HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN:
PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
GVGD: TS. HOÀNG MAI
ĐỀ TÀI:
ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUAN
HỆ ĐỐI TÁC CÔNG – TƯ TRONG CUNG ỨNG
DỊCH VỤ CÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Học viên: NGUYỄN XUÂN SƠN
Chuyên ngành: HÀNH CHÍNH CÔNG
Khóa: 16 M
Huế, tháng 03 năm 2013
Trang 2
MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU: 4
II. TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG – TƯ (Public Private Partnership – PPP)5
1. Mối quan hệ hợp tác công tư là gì ? 5
2. Các hình thức hợp tác công tư: 5
3. Mối quan hệ đối tác này bao gồm các đặc điểm sau: 6
4. Những thuận lợi và hạn chế trong mô hình hợp tác công tư 7
III. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUAN HỆ ĐỐI TÁC CÔNG – TƯ TRONG
CUNG ỨNG DỊCH VỤ CÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAM 8
IV. KẾT LUẬN 10
Trang 3
I. MỞ ĐẦU:
Với vai trò cung ứng các dịch vụ công Nhà nước luôn là người chịu trách
nhiệm chủ yếu trong việc đảm bảo tài chính để cung ứng các dịch vụ nói trên.
Tuy nhiên, với cách huy động nguồn vốn đầu tư chủ yếu từ nguồn ngân sách và
viện trợ nước ngoài (ODA) như hiện nay, nhu cầu nguồn vốn rất lớn cho hiện tại
và trong tương lai vẫn chưa đủ đáp ứng. Từ nay đến năm 2020, nước ta cần huy
Partnership).
II. TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG – TƯ (Public
Private Partnership – PPP)
1. Mối quan hệ hợp tác công tư là gì ?
Theo ADB, thuật ngữ “mối quan hệ hợp tác công - tư” miêu tả một loạt
các mối quan hệ có thể có giữa các tổ chức Nhà nước và tổ chức tư nhân liên
quan đến lĩnh vực cơ sở hạ tầng và các dịch vụ khác. Một số thuật ngữ có thể sử
dụng để miêu tả dạng hoạt động này là sự tham gia của khu vực tư nhân (PSP)
và Tư nhân hóa.
2. Các hình thức hợp tác công tư:
Có năm hình thức phổ biến trên thế giới hiện nay.
- Thứ nhất, nhượng quyền khai thác (Franchise) là hình thức mà theo đó
cơ sở hạ tầng được nhà nước xây dựng và sở hữu nhưng giao (thường là thông
qua đấu giá) cho tư nhân vận hành và khai thác.
- Thứ hai, mô hình thiết kế - xây dựng - tài trợ - vận hành DBFO
(Design- Build - Finance - Operate), khu vực tư nhân sẽ đứng ra xây dựng, tài
trợ và vận hành công trình nhưng nó vẫn thuộc sở hữu nhà nước.
- Thứ ba, xây dựng - vận hành - chuyển giao BOT(Build - Operate -
Transfer) là mô hình mà ở đó công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng và
vận hành công trình trong một thời gian nhất định sau đó chuyển giao toàn bộ
cho nhà nước. Mô hình này khá phổ biến ở Việt Nam.
Trang 5
- Thứ tư, khác biệt một chút với mô hình BOT, trong mô hình BTO(xây
dựng - chuyển giao - vận hành), quyền sở hữu cơ sở hạ tầng được chuyển giao
ngay cho nhà nước sau khi xây dựng xong, nhưng công ty thực hiện dự án vẫn
giữ quyền khai thác công trình.
- Thứ năm, là phương thức xây dựng - sở hữu - vận hành BOO (Build -
Own - Operate). Ở mô hình này, công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng
công trình, sở hữu và vận hành nó. Mô hình BOO rất phổ biến đối với các nhà
máy điện cả ở Việt Nam và trên thế giới.
4. Những thuận lợi và hạn chế trong mô hình hợp tác công tư.
Với cơ cấu hợp tác linh hoạt có sự tham gia của khu vực tư nhân, ưu điểm
lớn nhất của mô hình hợp tác công – tư nếu nhìn từ góc độ Nhà nước là giảm
gánh nặng cũng như rủi ro đối với ngân sách. Ví dụ, đối với một dự án BOT, các
nhà đầu tư tư nhân phải chịu hoàn toàn gánh nặng tài chính cũng như rủi ro về
vận hành. Nhưng liệu hợp tác công - tư có phải tối ưu hoàn toàn, phù hợp với
mọi trường hợp ? Chúng ta cần điểm lại những thuận lợi và hạn chế của mô hình
này.
a. Thuận lợi:
- Sử dụng được kỹ năng, công nghệ hiện đại và tính hiệu quả của khu
vực tư nhân.
- Buộc khu vực công ngay từ đầu phải chú trọng vào đầu ra và lợi ích
(thay vì các yếu tố đầu vào)
- Đưa vốn của khu vực tư nhân vào giúp giảm nhẹ gánh năng tài chính
của ngân sách nhà nước cho dự án.
- Rui ro khi phát sinh thì được chia sẽ giữa các đối tác khác nhau trong
mối quan hệ.
- Những nhà cung cấp tư nhân có trách nhiệm hơn trong việc cung cấp
dịch vụ trong môi trường khuyến khích thích hợp.
- Cải thiện tính minh bạch, trách nhiệm giải trình.
Trang 7
b. Hạn chế:
- PPP ngụ ý việc khu vực công mất kiểm soát quản lý và vì vậy khó chấp
nhận trên giác độ chính trị.
- Liệu khu vực công có đủ năng lực, kỹ năng để áp dụng phương pháp
đối tác công – tư và thiết lập môi trường pháp lý khuyến khích thích đáng ?
- Liệu khu vực Tư nhân có đủ năng lực chuyên môn để đảm bảo thực
hiện PPP ?
- Không thể chuyển giao rủi ro tuyệt đối.
- Dể xảy ra mâu thuẫn giữa lợi ích chung và lợi ích cá nhân của đối tác tư
công cấp bách và cần thiết.
Trong quá trình lập kế hoạch vốn đầu tư, cần tính đến các yếu tố ảnh
hưởng, rủ ro có thể xảy ra như: giá cả, thời tiết, đối tác không tích cực cung cấp
vốn, giải ngân vốn chậm trể ảnh hưởng đế tiến độ dự án.
Muốn lập kế hoạch cần có một đội ngũ đủ kinh ghiệm, trình độ năng lực
cao, và có tầm nhìn xa, rộng đặc biệt là yêu cầu đối với việc lập kế hoạch dài
hạn. Vì vậy, công tác đào tạo, nâng cao trình độ cán bộ lập kế hoạch là rất quan
trọng.
4. Nâng cao chất lượng quản lý hoạt động đầu tư công.
Để nâng cao chất lượng vốn đầu tư cần thiết phải phân kỳ đầu tư, bố trí
vốn và các nguồn lực tập trung hoàn thành dứt điểm từng hạng mục công trình,
quản lý chặt chẽ tiến độ, kế hoạch đầu tư vốn, khắc phục tính trạng thiếu vốn, nợ
đọng vốn dầu tư xây dựng cơ bản nhằm hạn chế thấp nhất những tiêu cực có thể
xảy ra trong thời kỳ đầu tư.
Ngoài ra, cần phải xây dựng và ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn là chủ đầu
tư, ban quản lý dự án kèm theo chức năng và trách nhiệm cụ thể cho từng chức
danh công việc.
Trang 9
5. Xúc tiến việc tìm kiếm các nguồn huy động vốn để bổ sung và hỗ
trợ cho ngân sách.
Trước thực trạng nhiều dự án không thể triển khai được vì nguồn vốn
ngân sách hạn hẹp, do vậy cần tập trung nguồn vốn cho các dịch vụ quan trọng,
cần tìm kiếm những dự án bổ sung khác để cung cấp cho những dự án còn dỡ
dang hoặc bị đình hoãn do không bố trí được nguồn vốn
Việc huy động nguồn vốn thông qua phương thức này còn hạn chế so với
tiềm năng trong dân cư và ngoài nước. Cho nên dịch vụ công muốn hấp dẫn các
thành phần kinh tế tham gia cần phải mang tính kinh tế cao, nghĩa là nhanh
chóng thu phí, hoàn vốn và hưởng lợi nhuận hợp lý trước khi chuyển giao.
Ngoài phương thức trên, nhà nước có thể phát hành trái phiếu, trái phiếu
Chính phủ để xây dựng hạ tầng cơ sở, Đẩy nhanh hình thức góp vốn gián tiếp