1
LỜI MỞ ĐẦU
Trong các yếu tố đầu vào của sản xuất thì con người là yếu tố trung tâm
quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp trên thương trường.
Ngày nay khi khoa học kỹ thuật có những tiến bộ vượt bậc, công nghệ sản xuất
thay đổi nhanh chóng thì yêu cầu về nguồn nhân lực có chất lượng cao ngày
càng bức thiết hơn. Chính vì vậy công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
là một việc làm hết sức cần thiết nhằm nâng cao chất lượng lao động và phát
triển tài nguyên nhân sự, đảm bảo khả năng cạnh tranh lâu dài và bền vững cho
doanh nghiệp.
Nhận thức được điều đó em chọn đề tài: "Đào tạo và phát triển nguồn nhân
lực là một trong những mục yếu tố giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu sản
xuất kinh doanh".
Đề tài gồm 2 phần chính:
Chương I: Một số vấn đề chung về công tác đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực trong doanh nghiệp.
Chương II: Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao công tác đào tạo/
phát triển nhân lực trong doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.
2
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐÀO TẠO – PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP
I . Một số vấn đề cơ bản về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
1. Khái niệm, vai trò của công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
Vốn nhân lực chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản là vốn về con người
nguồn vốn này mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp chính là giá trị sức lao
động của nó.
Giá trị sức lao động này được đánh giá cao hay thấp phụ thuộc vào trình độ
lành nghề, hiệu quả thực hiện công việc của người lao động.
Để có đươc trình độ lành nghề cao đáp ứng được yêu cầu của công việc, của
tổ chức thì buộc người lao động phải nâng cao được các kiến thức, kĩ năng cần đạt
được.
Với quá trình phát triển chóng mặt hiện nay của thế giới nói chung và Việt
Nam noi riêng thì công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực lại càng trở nên
quan trọng, cần được quan tâm hơn rất nhiều. Bởi lẽ chỉ có thế mới đảm bảo cho
doanh nghiệp thích ứng kịp thời, nhạy bén trên thương trường, đông thời nâng cao
vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp với các đối thủ cạnh tranh khác, đứng vững
trươc những biến động thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế.
Như vậy đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những yếu tô cơ
bản góp phần giúp doanh nghiệp đạt được những mục tiêu sản xuất kinh doanh.
2. Một số nguyên tắc và yêu cầu đối với công tác đào tạo/phát triển
nguồn nhân lực.
2.1. Nguyên tắc đào tạo/phát triển nguồn nhân lực.
4
Với mọi quá trình đào tạo/phát triển chỉ diễn ra dưới mọi hình thức nào đều
là các quá trình giảng dạy và học tập, do đó dù dưới bất kỳ hình thức đào tạo/phát
triển nào cũng cần lưu ý, tuân thủ nguyên tắc cơ bản sau đây:
- Kích thích: Khi bắt đầu một qúa trình đào tạo/phát triển nên cung cấp cho
các học viên các kiến thức chung về vấn đề sẽ học và chỉ cho học viên thấy được
lợi tích của khoá học đối với việc thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp và mục
tiêu của các cá nhân như thế nào. Những mục tiêu này có thể là nâng cao chất
lượng thực hiện công việc hoặc chuẩn bị các yêu cầu của công việc trong tương lai
sắp tới. Điều này kích thích cho học viên có động cơ rõ rang trong học tập, hiểu
được sự quan trọng của vấn đề được học, tạo cho học viên chủ động trong công tác
Để xây dụng được kế hoạch đào tạo và phát triển nhân sự cần thu thập một
số chỉ tiêu về: số lượng người được cử đi đào tạo, chi phí và thời gian đào tạo,
chương trình đào tạo, mục tiêu đào tạo, chất lượng lao động cần đạt được sau đào
tạo.
- Kế hoạch đào tạo và phát triển nhân sự cần đảm bảo tính khả thi về tài
chính, thời gian và nhân sự.
Đào tạo và phát triển nhân sự là một hoạt động đòi hỏi phải tốn kém nhiều về
tài chính, thời gian và con người. Vì vậy khi xây dựng kế hoạch cần dự tính chi phí,
thời gian, nhân sự đào tạo sao cho phù hợp với nhu cầu thực tế của hoạt động sản
xuất kinh doanh, khả năng tài chính của doanh nghiệp lựa chọn các nội dung đào
tạo, phương pháp đào tạo và hình thức đào tạo cho thích hợp.
Khả năng về tài chính là dự tính chi phí đào tạo phát triển phải nằm trong
khuôn khổ quỹ đào tạo của doanh nghiệp mình. Khả thi về tài chính còn thể hiện ở
viẹc dự tính chi phí cho một chương trình đào tạo trong mối quan hệ với tầm quan
trọng của các mục tiêu và lợi ích của chương trình đào tạo đó. Tài chính cho đào
tạo và phát triển nhân sự gồm các khoản như: trả lương cho giáo viên và những
người cộng tác, chi phí cho trang bị học tập…
6
Khả thi về thời gian là sự tính, sắp xếp thời gian cho đào tạo phải hợp lý vừa
đảm bảo chất lượng của đào tạo vừa đảm bảo sự hoạt động ổn định của doanh
nghiệp.
Khả thi về nhân sự là dự tính số học viên, đối tượng đi học mà không làm
ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp. Để đảm bảo tính khả thi
về nhân sự cần đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Tỷ lệ học viên được cử đi học chi được chiến một tỷ lệ nhất định trong
tổng số nhân viên của doanh nghiệp, đảm bảo tính hợp lý và không làm xáo trộn
hoạt động bình thường của tổ chức.
+ Những người được cử đi đào tạo bồi dưỡng phải được đánh giá năng lực
trước khoá học để xem học có khả năng tiếp nhận được nội dung của chương trình
đào tạo hay không.
tương lai cần đạt được của doanh nghiệp đề ra với chất lượng làm việc của người
lao động mà doanh nghiệp sẽ xác định rõ rang cụ thể những nhu cầu của nguồn
nhân lực cần có đạt được để hoàn thành được những yêu cầu mục tiêu trong chiến
lược của doanh nghiệp trong tương lai.
- Những mong muốn, nguyện vọng của người lao động là những người trực
tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh. Vì vậy để quá trình sản xuất kinh
doanh có hiệu quả thì doanh nghiệp cũng cần phải chú trọng về những mong muốn
nguyện vọng này của người lao động từ đó có thể có những định hướng đào tạo/
phát triển nguồn nhân lực phù hợp với từng cá nhân người lao động. Có như vậy
vông tác đào tạo/phát triển nguồn nhân lực mới đem lại hiệu quả cao cho cả người
lao động và cả doanh nghiệp. Có thể thông qua những phương pháp điều tra cơ bản
như phỏng vấn, phiếu điều tra, bảng câu hỏi được phát rộng rãi cho những người
lao động doanh nghiệp sẽ nắm bắtg được những mong muốn nguyện vọng của cán
bộ nhân viên để đưa ra những quyết định, những định hướng có hiệu quả làm cơ sở
8
quan trọng cho việc xác định nhu cầu đào tạo/ phát triển nguồn nhân lực trước mắt
cũng như trong tương lai của doanh nghiệp.
2. Xác định mục tiêu cụ thể của chương trình đào tạo và phát triển.
Muốn xây dụng một chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phù
hợp đem lại hiệu quả cao, doanh nghiệp phải xác định được rõ rang mục tiêu cụ thể
mà người lao động cần đạt được sau khoá học như: năng lực, trình độ tay nghề…
Từ đó doanh nghiệp sẽ xác định được đối tượng đào tạo/ phát triển, phương pháp
đào tạo/ phát triển cho người lao động nhằm xây dựng chương trình đào tạo/ phát
triển có hiệu quả nhất.
3. Xác định đối tượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực:
Với việc xác định đúng đối tượng để đào tạo/ phát triển ảnh hưởng rất lớn
đến kết quả của quá trình đào tạo/ phát triển và ảnh hưởng trực tiếp đến những mục
tiêu đã đề ra của doanh nghiệp. Chúng ta thấy rằng nếu người được lựa chọn để đào
tạo và phát triển có các phẩm chất cần thiết phù hợp với vị trí công việc hiện tại,
tương lai mà họ nhận sau này chiến lược đào tạo/ phát triển sẽ phát huy được hiệu