Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

5

1. Lý do chọn đề tài
1.1. Cơ sở pháp lý
Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong
những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm
của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực
lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng.
Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về "Xây dựng,
nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục" đã chỉ rõ:
mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được
chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt
chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay
nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có
hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực,
đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước.
Căn cứ vào Điều lệ trường phổ thông và các văn bản pháp quy của Nhà
nước về việc quản lý nhà trường phổ thông, Hiệu trưởng là người lãnh đạo
cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường thực hiện nhiệm vụ giáo dục học

nghiên cứu chuyên đề phong cách lãnh đạo, chúng tôi hiểu rằng, trong lãnh
đạo có nhiều loại phong cách:
Thứ nhất, dựa vào tiêu chí hành vi người lãnh đạo quan tâm đến công
việc và quan tâm đến con người, chúng ta có 4 loại phong cách lãnh đạo cực
đoan. Đó là phong cách lãnh đạo quan tâm đến công việc cao và con người
cao; phong cách lãnh đạo quan tâm đến công việc cao và con người thấp;
phong cách lãnh đạo quan tâm đến công việc thấp và con người cao; phong
cách lãnh đạo quan tâm đến công việc thấp và con người thấp.
Thứ hai, dựa vào tiêu chí mức độ trưởng thành của cấp dưới đòi hỏi
người lãnh đạo phải có hành vi phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
của họ, ta có 4 phong cách lãnh đạo: phong cách lãnh đạo chỉ đạo; phong cách
lãnh đạo hướng dẫn, tư vấn’ phong cách lãnh đạo hỗ trợ và phong cách lãnh
đạo ủy quyền.
Thứ ba, dựa vào tiêu chí tính chất của mối quan hệ giữa người lãnh đạo
và cấp dưới, ta có 3 loại phong cách lãnh đạo: phong cách lãnh đạo dân chủ;
phong cách lãnh đạo độc đoán và phong cách lãnh đạo tự do.
Mỗi phong cách lãnh đạo có những mặt tích cực và hạn chế riêng của
nó và mỗi phong cách lãnh đạo sẽ phát huy tối đa mặt tích cực của nó trong
từng tình huống quản lý cụ thể. Do đó, nghiên cứu lý luận để xây dựng phong
Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

7 Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

8

với ngành giáo dục và với địa phương. Vì thế, vai trò của hiệu trưởng là rất
cần thiết và quan trọng, nó có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng giáo dục
và sự phát triển của nhà trường.
Chính vì lí do đó tôi chọn đề tài “Xây dựng phong cách lãnh đạo của
Hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An” để
nghiên cứu. Đề tài này không chỉ giúp tôi hoàn thành tiểu luận cuối khóa của
lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục THCS mà còn khắc phục những hạn
chế về phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng nhằm từng bước đưa Trường
THCS Tân Bửu phát triển tốt đẹp hơn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự
nghiệp giáo dục nước nhà. Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013


tính và phong trào thể dục thể thao.
Về thuận lợi, nhà trường được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, Chính quyền
địa phương, Hội Cha mẹ học sinh và các cấp quản lí giáo dục; Nhà trường có
đội ngũ cán bộ, giáo viên ổn định, đạt chuẩn về trình độ, vững về tay nghề, an
tâm công tác; Cơ sở vật chất nhà trường bước đầu đã đáp ứng được yêu cầu dạy
Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

10

và học trong giai đoạn hiện nay; Đa số cha mẹ học sinh quan tâm đến công việc
học tập của con em.
Về khó khăn, Học sinh địa bàn phân bố rộng, đa số thuộc vùng nông thôn,
điều kiện kinh tế khó khăn nên ảnh hưởng đến việc giáo dục của nhà trường và
học tập của học sinh; Môi trường xã hội xung quanh còn tiềm ẩn nhiều phức tạp
gây ảnh hưởng đến việc dạy và học của nhà trường; Một số cha mẹ học sinh do
phải đi làm ở các xí nghiệp nên việc kết hợp giữa nhà trường và gia đình trong
việc giáo dục các em còn hạn chế; Một số học sinh do chưa có ý thức thái độ học
tập đúng đắn, còn ham chơi, chán học, thiếu sự quan tâm chặt chẽ của gia đình
nên tỉ lệ học sinh yếu, kém còn cao (gần 8%); Đội ngũ giáo viên đủ nhưng chưa
đồng bộ, có môn thừa giáo viên nhưng có môn chưa có giáo viên chính quy (Âm
nhạc, Mỹ thuật).
Bảng 1: Thống kê về đội ngũ năm học 2012- 2013

1 1
30
Sơ cấp
1
Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

11

Bảng 3: Thông kê đội ngũ theo thâm niên công tác
Tổng số

Dưới 5 năm 5-<10 năm

10-<
15 năm
15-<25
năm
Trên 25 năm

30 2 2 8 7 11

2.2. Thực trạng phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng Trường THCS trách nhiệm từng bộ phận quản lý và báo cáo”.
Với phong cách lãnh đạo này, Hiệu trưởng đã khai thác tối đa các
nguồn lực của tập thể và tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người thực hiện tốt
nhiệm vụ được phân công.
Tuy nhiên, do trình độ phát triển của tập thể sư phạm ở mức độ thấp,
các thành viên chưa tự giác cao trong thực hiện nhiệm vụ và chưa có sự đoàn
kết, hỗ trợ lẫn nhau trong việc thực hiện nhiệm vụ chung giữa các thành viên.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát, nhắc nhở, đôn đốc việc thực hiện
nhiệm vụ của các bộ phận mà mình phân công của Hiệu trưởng thực hiện
chưa sâu sát do lực lượng kiểm tra chưa đồng bộ, và do bản thân Hiệu trưởng
đi công tác và đi học nhiều nên chưa nắm bất kịp thời các tình hình thực tế ở
nhà trường. Trong nhiều trường hợp Hiệu trưởng thiếu tính quyết đoán.
2.3. Những thuận lợi, khó khăn để đổi mới phong cách lãnh đạo của Hiệu
trưởng Trường THCS Tân Bửu
Trong nhà trường, hiệu trưởng là người trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo,
quản lý các hoạt động giáo dục, là người chịu trách nhiệm chính với cấp trên,
với ngành giáo dục và với địa phương. Vì thế, vai trò của hiệu trưởng là rất
cần thiết và quan trọng, nó có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng giáo dục
và sự phát triển của từng đơn vị.
Có thể nói rằng, một phong cách lãnh đạo tốt là một sản phẩm mang
tính trí tuệ cao của người lãnh đạo, thể hiện sự nhuần nhuyễn trong cách sử
dụng các phong cách lãnh đạo khác nhau vào các tình huống khác nhau, đồng
thời phù hợp với các đặc điểm văn hóa Việt Nam. Vì vậy, Hiệu trưởng
Trường THCS Tân Bửu cần đổi mới phong cách lãnh đạo theo hướng lấy
phong cách lãnh đạo dân chủ làm phong cách chủ đạo đồng thời ứng xử phù
hợp với đặc điểm tâm lý của từng giáo viên, nhân viên, phù hợp với tình

đạo trong quản lý nhà trường.
Trong thời gian qua Hiệu trưởng nhà trường đã thực hiện phong cách
lãnh đạo dân chủ phù hợp với trình độ phát triển của tập thể. Tuy nhiên do tập
thể đang ở trình độ thấp nên nhiều vấn đề có sử dụng phong cách lãnh đạo
độc đoán. Cụ thể như:
Hiệu trưởng đã sử dụng phong cách lãnh đạo độc đoán đối với các giáo
viên mới và những người ưa không có tính tự chủ, thiếu nghị lực và kém tính
sáng tạo.
Sử dụng phong cách lãnh đạo uỷ quyền đối với các giáo viên cốt cán
của nhà trường.
Sử dụng kiểu lãnh đạo dân chủ đối với người lớn tuổi, những người có
tinh thần hợp tác và có lối sống tập thể.
Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

14

Tuy nhiên, do trình độ phát triển của tập thể chưa đồng bộ, còn nhiểu
người chưa tích cực, các thành viên chưa tự giác thực hiện nhiệm vụ của mình
nên Hiệu trưởng chưa thành công trong công tác quản lý, chưa phát huy được
tính chủ động sáng tạo của lực lượng giáo viên trẻ. Nguyên nhân chưa thành
công:
Một là, do Hiệu trưởng chưa nắm vững lý luận về phong cách lãnh đạo.

3. Kế hoạch hành động để đổi mới phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng
Từ thực trạng trên là người cán bộ quản lí giáo dục tôi thấy cần phải có
những biện pháp cụ thể sát với tình hình thực tế của nhà trường để xây dựng
tập thể sư phạm vững mạnh đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu giáo dục của
Đảng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong thời gian
tới, để tiến tới phong cách lãnh đạo tối ưu: phong cách lãnh đạo dân chủ phù
hợp với tình huống quản lý, đặc điểm tâm lý của cán bộ, giáo viên, nhân viên
và trình độ phát triển của tập thể sư phạm, bản thân tôi tập trung thực hiện tốt
một số nội dung công việc sau:
3.1. Các hoạt động dự kiến thực hiện trong tháng 2/2013
Một là, nghiên cứu lại các vần đề lý luận về phong cách lãnh đạo để
hiểu sâu hơn về lý luận, tìm hiểu kỹ hơn về những ưu điểm và nhược điểm
của từng loại phong cách lãnh đạo và điều kiện áp dụng.
Hai là, trao đổi kinh nghiệm với các thành viên trong ban giám hiệu
3.2. Các hoạt động dự kiến thực hiện từ tháng 3/2013 đến tháng 5/2013
Một là, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, trình độ chuyên môn và các
đặc điểm tâm lý khác của từng giáo viên và nhân viên.
Người hiệu trưởng cần phải tìm hiểu, nắm chắc tình hình đội ngũ giáo
viên, cán bộ, công nhân viên của mình về lịch sử, quá trình đào tạo, quá trình
công tác, hoàn cảnh gia đình, nguyện vọng, sở trường, năng lực, Để nắm
bắt được những vấn đề trên cần phải nghiên cứu hồ sơ, gặp riêng trao đổi,
quan sát, đánh giá qua công tác và nề nếp sinh hoạt, lắng nghe, biết phân tích
thông tin, sư luận quần chúng và ý kiến nhận xét đánh giá của trường cũ (nếu
có). Hiệu trưởng cần có sổ theo dõi nhận xét từng cán bộ, giáo viên, công nhân
viên qua từng năm, cần lưu ý về phẩm chất và năng lực, xu hướng phát triển và
xu hướng bồi dưỡng.
Hai là, tập vận dụng một cách có ý chí lý luận về phong cách lãnh

trưởng cần lắng nghe dư luận quần chúng để phát hiện, nắm bắt,kịp thời giải
quyết những thắc mắc, mâu thuẫn cá nhân để tạo nên sự đoàn kết, hòa hợp,
gắn bó, thống nhất giữa các thành viên trong tập thể. Để làm tốt điều này
trước hết người cán bộ lãnh đạo phải có bản lĩnh vững vàng, công bằng,là
trung tâm của sự đoàn kết, có tinh thần đấu tranh phê và tự phê cao, thực sự là
chỗ dựa tin cậy của tập thể, xứng đáng với trách nhiệm được giao.
3.3. Các hoạt động dự kiến thực hiện đến tháng 2/2014
Thứ nhất, bản thân có kỹ năng vận dụng thành thạo lý luận về
phong cách lãnh đạo trong công tác quản lý nhà trường và biến kỹ năng
đó thành phẩm chất cá nhân.
Đối với giáo viên mới ra trường, áp dụng phong cách lãnh đạo chỉ dẫn
Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

17

và độc đoán vừa giúp giáo viên mới hoàn thành nhiệm vụ và vừa giám sát
chặt chẽ việc thực hiện nhiệm vụ công tác.
Đối với giáo viên đã có khả năng thực hiện một công việc được giao
nhưng còn thiếu tự tin, cần áp dụng phong cách lãnh đạo hỗ trợ, tạo điều kiện
thuận lợi cho họ hoàn thành nhiệm vụ, nhưng không giải quyết hộ nhằm tăng
cường tính độc lập và sự tự tin của họ trong công tác.
Đối với giáo viên có kỹ năng và sự tự tin trong việc xử lý công việc và

Hiệu trưởng cần phải xác định được đây là khâu quan trọng trong công
tác quản lí. Vì có sắp xếp sử dụng cán bộ, giáo viên, công nhân viên hợp lý
mới giúp mọi người phát huy tài năng, nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo
dục học sinh.
Qua công việc Hiệu trưởng sẽ nắm bắt được những mặt mạnh, mặt yếu của
giáo viên, cán bộ, công nhân viên để phân công hợp lý hơn, đồng thời có kế hoạch
bồi dưỡng để phát triển. Bố trí, sử dụng giáo viên theo chuyên ngành đào tạo.
Đây là cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng đội ngũ cốt cán. Đối
với giáo viên có trình độ chuẩn, trên chuẩn năng lực vững vàng sắp xếp dạy ở
những lớp cuối cấp và đầu cấp. Những giáo viên có năng lực, uy tín nên giao
nhiệm vụ làm tổ trưởng tổ chuyên môn. Quan tâm đúng mức tới hoàn cảnh,
nguyện vọng của mỗi người, ưu tiên đến giáo viên nữ có con nhỏ, những giáo
viên có tuổi cao, giảm bớt công việc cho những giáo viên đang theo học các
lớp đào tạo.
Nhiệm vụ xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh trong nhà trường đây
là một trong những nhiệm vụ quản lí trường học chủ yếu, song đây lại là công
việc hết sức khoa học, tinh tế và nhạy cảm. Vì vậy muốn làm tốt người hiệu
trưởng cần vận dụng linh hoạt các biện pháp trên để đạt hiệu quả như mong
muốn.
Thứ tư, Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho mỗi thành viên và
tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, giáo viên, công nhân viên hoàn thành
tốt nhiệm vụ.
Để làm tốt được điều này Hiệu trưởng cần phải phối kết hợp với ban
chấp hành công đoàn tìm biện pháp để tăng thêm thu nhập cho giáo viên như
xây dựng quỹ tương trợ đoàn viên, làm thủ tục vay vốn ngân hàng tạo điều
kiện cho giáo viên tăng gia sản xuất, chăn nuôi cải thiện đời sống.
Về phía nhà trường thực hiện việc chi, trả đầy đủ các chế độ chính sách

Xây dựng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng Trường THCS Tân Bửu

Khấu Vĩnh Công Tiểu luận cuối khóa -2013

20

4. Kết luận và kiến nghị
4.1. Kết luận
Có thể nói rằng, một phong cách lãnh đạo tốt là một sản phẩm mang
tính trí tuệ cao của người lãnh đạo, thể hiện sự nhuần nhuyễn trong cách sử
dụng các phong cách lãnh đạo khác nhau vào các tình huống khác nhau, đồng
thời phù hợp với các đặc điểm văn hóa Việt Nam. Chỉ có như thế tổ chức mới
đạt được hiệu quả trong giải quyết công việc một cách cao nhất, phát huy
được sức mạnh tập thể và tinh thần sáng tạo của nhân viên. Đúng như một câu
danh ngôn đã nói: “Một nhà quản lý phải đồng thời là: Một viên đại tướng
biết cách chỉ huy, một quan tòa biết cách xét xử, một nhà giáo dục khéo dạy
dỗ, một nhà tâm lý biết cách khích lệ cổ vũ”.
Phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân và sự
kiện, và được biểu hiện bằng công thức: Phong cách lãnh đạo bằng cá tính
nhân với môi trường, là tập hợp của những phương pháp hay cách thức tác
động mà nhà quản lý thường sử dụng để chỉ huy nhân viên thực hiện một
nhiệm vụ hay công việc nào đó.
Kết quả của việc vận dụng phong cách lãnh đạo mới này sẽ thúc đẩy
trình độ tay nghề, sự tự tin, tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên, nhân