Chuyên đề tốt nghiệp 1 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN HUY ĐỘNG
VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Tải thêm các chủ đề tương tự tại:
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG
VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM
1.1NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHTM
1.1.1Khái niệm NHTM
Ngân hàng được xem là một ngành dịch vụ có từ lâu dài trên thế giới, khi nền
sản xuất phát triển chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hoá, đã
tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ của nền kinh tế, theo đó hệ thống ngân hàng đã
được hình thành. Hoạt động của hệ thống ngân hàng trong nền kinh tế hàng hoá
một mặt phục vụ cho yêu cầu phát triển của nền kinh tế, mặt khác cũng chính là
do mục đích sinh lời của Ngân hàng cho nên ngân hàng đã không ngừng hoàn
thiện và phát triển.
Ngân hàng là một loại hình tổ chức quan trọng đối với nền kinh tế, ngân hàng
có thể được định nghĩa qua nhiều khái niệm khác nhau, tuỳ thuộc vào các chức
năng, dịch vụ, vai trò mà chúng thực hiện qua nền kinh tế. Vấn đề được đặt ra là
các yếu tố này ngày càng thay đổi và không ngừng hoàn thiện, hiện nay có rất
nhiều các tổ chức tài chính như: các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, bưu
điện….đều có khuynh hướng kinh doanh như một ngân hàng, từ đó có rất nhiều
quan điểm khác nhau về ngân hàng. Xu hướng hiện nay người ta quan niệm về
NHTM đó là Ngân hàng thường xuyên nhận tiền gửi và sử dụng số tiền đó để cấp
tín dụng, cho vay và cung cấp các dịch vụ thanh toán.
Dù được xem xét dưới nhiều định nghĩa khác nhau nhưng tựu chung lại có thể
nói “NHTM là thuật ngữ chỉ các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các
dịch vụ tài chính đa dạng nhất đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh
thoán và thực hiện nhiều chức năng chính nhất so với bất kỳ tổ chức kinh doanh
nào đó trong nền kinh tế”.
nâng cao khả năng sinh lời, hiệu quả kinh doanh của các NHTM phải không
ngừng đổi mới, hiện đại hoá, tiến bộ khoa học và thực tiễn hoạt động kinh doanh
của mình.
1.1.3 Chức năng của NHTM trong nền kinh tế thị trường
1.1.3.1 Ngân hàng là loại hình trung gian tài chính làm nhiệm vụ thu hút tiền gửi
và tiết kiệm trong nền kinh tế
Trong nền kinh tế hiện đại có nhiều loại định chế tài chính khác nhau ra đời.
Song chức năng thu hút tiền gửi và đặc biệt là thu hút tiền gửi không kỳ hạn luôn
là chức năng đặc trưng của các ngân hàng. Trong hầu hết hệ thống tài chính
dường như chỉ có các ngân hàng mới được thực hiện việc mở các tài khoản tiền
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 3 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
gửi không kỳ hạn và thực hiện các dịch vụ thanh toán bằng tiền gửi cho khách
hàng.
Các cá nhân có các khoản tiền giành giụm mà chưa sử dụng, các doanh nghiệp
có nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi có thể gửi vào ngân hàng dưới hình thức mở các
tài khoản như: tiền gửi thanh toán, tài khoản tiết kiệm…Mục đích gửi tiền có thể
là khác nhau nhưng tựu chung lại là để an toàn và hưởng lãi suất đối với các
khoản tiền gửi, hay hưởng một số dịch vụ khác…
1.1.3.2 NHTM cấp tín dụng cho các tác nhân trong nền kinh tế
Có thể nói tín dụng là hoạt động sinh lời chủ yếu của các NHTM, đặc biệt là các
ngân hàng truyền thống và là chức năng quan trọng nhất của các ngân hàng hiện
đại ngày nay. Nhờ thế mạnh huy động được một lượng vốn nhàn rỗi khổng lồ từ
các cá nhân, các tổ chức kinh tế qua việc nhận tiền gửi hay tiền vay, các ngân
hàng sử dụng số tiền ấy để cho vay các cá nhân, các tổ chức kinh tế cần vốn để
đầu tư các nhu cầu như : mở rộng sản xuất kinh doanh, mua sắm tài sản cố định,
đầu tư nhu cầu vốn lưu động, nhu cầu tiêu dùng…và đa dạng các nhu cầu khác.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thì các hình thức cấp tín dụng của ngân
=
Trong đó:
H: hệ số tạo tiền; r : tỷ lệ dự trữ bắt buộc
Như vậy việc mở rộng tiền của NHTM phải được thực hiện trên cơ sở sự kết
hợp giữa nghiệp vụ cho vay và thanh toán không dùng tiền mặt. Từ đây đòi hỏi
các ngân hàng luôn phải cố gắng làm tốt công việc hiện đại hoá hệ thông thanh
toán và giúp khách hàng có thói quen sử dụng dịch vụ này một cách thường xuyên
hơn.
Chức năng tạo tiền của NHTM có vai trò vô cùng quan trọng đối với hoạt động
kinh doanh của mỗi ngân hàng, việc số tiền gửi thanh toán của khách hàng tăng
lên nhiều lần sẽ giúp cho ngân hàng thực hiện các khoản cho vay trên tài khoản
của khách hàng. Việc tăng doanh số cho vay này sẽ giúp cho ngân hàng tăng
doanh thu một cách đáng kể, tăng hiệu quả của công việc sử dụng đồng vốn của
Ngân hàng.
Mỗi chức năng tạo ra cho NHTM một ưu thế nhất định trong hoạt động kinh
doanh của nó, tuy nhiên như ta đã biết hoạt động của ngân hàng luôn đi kèm với
những rủi ro cho nên song song với việc thực hiện các chức năng đó NHTM luôn
phải tìm cách để hạn chế những nhược điểm của nó để thu lại hiệu quả kinh tế cao
nhất cho Ngân hàng mình.
1.1.4 Những đặc thù hoạt động kinh doanh của NHTM
1.1.4.1 Hoạt động kinh doanh của Ngân hàng hàm chứa nhiều rủi ro
Là doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, hoạt động của các
NHTM hàm chứa nhiều rủi ro, cụ thể là :
- Rủi ro tín dụng: rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm tàng vốn có được tạo ra khi
ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng. Rủi ro tín dụng phát sinh trong trường
hợp Ngân hàng không thu được đầy đủ cả gốc và lãi cho khoản vay hoặc là việc
thanh toán gốc và lãi không đúng hạn. Trong thực tế, việc khách hàng không trả
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 5 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
1.1.4.2 Ngân hàng lấy đối tượng kinh doanh chính là tiền tệ
Có thể nói, ngân hàng đã kinh doanh một loại hàng hoá đặc biệt trên thị trường
tiền tệ với đặc tính xã hội hoá cao, tính cảm ứng và tính nhạy cảm với mọi thay
đổi trong nền kinh tế. Đây chính là đặc điểm cơ bản phân biệt lĩnh vực ngân hàng
với các lĩnh vực kinh doanh khác.Giá cả trong kinh doanh ngân hàng chính là lãi
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 6 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
suất. Sự vận động lên hoặc xuống của lãi suất bao hàm, ảnh hưởng đến rất nhiều
mối quan hệ kinh tế - xã hội khác nhau.
Sự biến động của lãi suất có tác dụng điều tiết cân bằng thị trường và tín hiệu
thông báo, hướng dẫn và người tiêu dùng trong các hành vi kinh tế của họ. Lãi
suất cũng là một trong các yếu tố thu hút khách hàng đến với ngân hàng hiệu quả
nhất. Do vậy, tất cả các NHTM trong thực tiễn hoạt động hàng ngày đều xây dựng
cho mình biểu lãi suất hợp lý để tăng sức cạnh tranh của ngân hàng mình trên thị
trường.
1.1.4.3 Nguồn vốn chủ yếu để các NHTM hoạt động kinh doanh chính là nguồn
vốn huy động
Vốn huy động là nguồn vốn dài hạn và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn
vốn của Ngân hàng. Đặc điểm của nguồn vốn này là ngân hàng không có quyền sở
hữu và đáp ứng những điều kiện đã thoả thuận với khách hàng mà ngân hàng
được sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định để cho vay hoặc đầu tư vào
lĩnh vực khác.
1.1.4.4 Kinh doanh ngân hàng là loại hình kinh doanh mang tính hệ thống cao và
phải chịu sự quản lý nghiêm ngặt của Nhà nước
Tình hình phát hành, lưu thông và giá trị của tiền tệ có ảnh hưởng sâu rộng đến
tổng thể nền kinh tế, hơn nữa đặc điểm của loại hình kinh doanh ngân hàng mang
tính lan truyền, tính hệ thống cao hơn hẳn những lĩnh vực kinh doanh khác.Do đó,
một mặt đòi hỏi phải có sự quản lý nghiêm ngặt của các cơ quan quản lý Nhà
quy định. Khác với vốn pháp định (vốn cơ bản), vốn điều lệ là vốn do cổ đông
đóng góp và được ghi vào điều lệ hoạt động của ngân hàng và theo quy định tối
thiểu phải bằng vốn pháp định. VTC cơ bản là phần vốn tự có thực có trong suốt
quá trình hoạt động của ngân hàng để đảm bảo ngân hàng hoạt động một cách
bình thường, có đầy đủ đặc điểm như nêu ở trên, thường không có thời điểm đáo
hạn.
VTC bổ sung là phần vốn thực có tăng thêm trong quá trình hoạt động kinh
doanh của ngân hàng. VTC bổ sung bao gồm:
+ Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ: có mục đích tăng cường số VTC ban đầu
+ Quỹ dự trữ đặc biệt để dự phòng bù đắp rủi ro trong quá trình hoạt động kinh
doanh của ngân hàng nhằm bảo toàn vốn điều lệ.
+ Ngoài các quỹ trên, VTC bổ sung còn bao gồm: Phần lợi nhuận để lại chưa
phân bổ hoặc các quỹ đặc biệt như quỹ phát triển nghiệp vụ ngân hàng, quỹ khen
thưởng, quỹ khấu hao tài sản cố định…
1.2.1.2 Vốn huy động
Vốn huy động (VHĐ) là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng huy động từ các tổ
chức kinh tế và các cá nhân trong xã hội thông qua quá trình thực hiện các nghiệp
vụ huy động vốn thanh toán, các nghiệp vụ kinh doanh khác và được dùng làm
vốn để kinh doanh.
Bản chất của VHĐ là tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau. Nguồn vốn này
không thuộc quyền sở hữu của ngân hàng nhưng ngân hàng được quyền sử dụng
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 8 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
trong thời gian huy động và có trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi khi đến hạn
hoặc khi họ có nhu cầu rút vốn. VHĐ đóng vai trò rất quan trọng đối với mọi hoạt
động kinh doanh của ngân hàng, là nguồn gốc kinh doanh của ngân hàng. Song
nguồn vốn này rất dễ bị biến động nên ngân hàng không được phép sử dụng hết số
vốn này vào kinh doanh mà phải tuân thủ các qui định về dự trữ bắt buộc để đảm
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 9 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
các khoản tiền gửi có kỳ hạn không được sử dụng để thanh toán như các khoản chi
trả bằng vốn trên tài khoản vãng lai. Về nguyên tắc thì ngân hàng không cho phép
khách hàng rút tiền khi chưa đến hạn, song trên thực tế để thu hút vống thì các
ngân hàng thường cho phép khách hàng rút tiền trước thời hạn khi họ có nhu cầu,
nhưng trong trường hợp này họ chỉ được hưởng lãi suất của tiền gửi không kỳ hạn
với mức lãi suất thấp hơn.
b)Tiền gửi tiết kiệm
Đây là một phần thu nhập của cá nhân người lao động chưa sử dụng để tiêu
dùng, họ gửi vào ngân hàng với mục đích tích luỹ tiền an toàn và được hưởng một
khoản lãi số tiền đó. Tiền gửi tiết kiệm bao gồm hai hình thức:
- Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: là khoản tiền gửi có thể rút ra bất kỳ lúc nào,
song không được sử dụng các công cụ thanh toán để chi trả cho người khác.
Điểm khác biệt cơ bản giữa tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn và tiền gửi kỳ hạn
là khi gửi tiết kiệm không kỳ hạn thì khách hàng được ngân hàng trao cho một
quyển sổ tiết kiệm để theo dõi còn đối với tiền gửi thanh toán thì số tiền của khách
hàng được theo dõi trên tài khoản qua các giấy báo nợ, báo có của ngân hàng.
- Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: là khoản tiền có sự thoả thuận trước về thời gian
gửi và rút tiền, có mức lãi suất cao hơn so với tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn.
c) Vốn vay NHNN, vay các tổ chức tín dụng khác trong và ngoài nước
Trong quá trình hoạt động kinh doanh, NHTM có thể vay NHNN theo nhiều
hình thức: vay thông thường; vay chiết khấu; vay cầm cố; vay thanh toán bù trừ;
vay hỗ trợ đặc biệt; vay kỳ hạn…Vay NHNN là một cách tốt nhất để bổ sung dự
trữ thanh toán. Mỗi hình thức tín dụng nêu trên mang một mức lãi suất khác nhau,
trong đó lãi suất áp dụng với tín dụng dài hạn mở rộng nói chung cao hơn cả; vay
thanh toán bù trừ và vay qua cửa sổ chiết khấu mang tính chất giúp đỡ đối với
NHTM đang có yêu cầu tạm thời về vốn.
NHTM cũng có thể vay thương mại các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước
mệnh giá của trái phiếu. Phần chênh lệch giữa giá phát hành trái phiếu nhỏ hơn
mệnh giá của trái phiếu được gọi là chiết khấu trái phiếu. Trường hợp này thường
xảy ra khi lãi suất thị trường lớn hơn lãi suất danh nghĩa.
- Phát hành trái phiếu có phụ trội: Là phát hành trái phiếu với giá lớn hơn mệnh
giá của trái phiếu. Phần chênh lệch giữa giá phát hành trái phiếu lớn hơn mệnh giá
của trái phiếu được gọi là phụ trội trái phiếu. Trường hợp này thường xảy ra khi
lãi suất thị trường nhỏ hơn lãi suất danh nghĩa.
Giá trị chiết khấu và giá trị phụ trội của giấy từ có giá được phân bổ dần vào chi
trả lãi huy động từ phát hành giấy tờ có giá từng kỳ kế toán trong suốt thời hạn
của trái phiếu.
Như vậy, VHĐ là công cụ chính đối với các hoạt động kinh doanh của các
NHTM. Nó là nguồn vốn chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn của ngân
hàng và giữ vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Mặc dù
bị giới hạn về mức huy động vốn, song nếu các NHTM sử dụng tốt nguồn vốn này
thì không những nguồn lợi ngân hàng được tăng lên mà còn tạo cho ngân hàng uy
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 11 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
tín ngày càng cao. Qua đó ngân hàng có thể mở rộng được vốn và mở rộng qui mô
hoạt động kinh doanh.
1.2.2 Vai trò của nguồn vốn huy động với hoạt động kinh doanh của ngân hàng
Với bất kỳ một đơn vị kinh doanh nào thì để hoạt động kinh doanh được cũng
cần phải có vốn vì vốn phản ánh năng lực chủ yếu để quyết định khả năng kinh
doanh. Ngân hàng cũng là một doanh nghiệp, kinh doanh loại hàng hoá đặc biệt là
“tiền tệ” với đặc thù hoạt động là “đi vay để cho vay”. Cho nên nguồn vốn đối với
ngân hàng có vai trò hết sức quan trọng, vốn thực hiện một số chức năng không
thể thay thế trong hoạt động của ngân hàng, trong đó nguồn vốn mà ngân hàng đi
huy động chiếm phần lớn trong nguồn vốn kinh doanh. Nguồn vốn ngân hàng huy
động nhiều hay ít quyết định đến việc mở rộng hay thu hẹp khối lượng tín dụng và
chung. Trong đó kế toán nghiệp vụ huy động vốn đóng vai trò hết sức quan trọng.
Trước hết kế toán nghiệp vụ huy động vốn phản ánh được chính xác loại vốn
huy động, tổng hợp số liệu nhằm cung cấp thông tin cho nhà quản lí ngân hàng.
Với thông tin này sẽ là cơ sở để xác định lãi suất đầu vào bình quân và đưa ra
được mức lãi suất cho vay đối với nền kinh tế. Ngày nay, các nhà quản trị ngân
hàng không chỉ quan tâm đến quản trị tài sản có mà còn quan tâm đến tài sản nợ.
Chính vì thế, kế toán nghiệp vụ huy động vốn sẽ giúp cho các nhà quản trị đưa ra
được những giải pháp phù hợp với mỗi loại vốn, nâng cao hiệu quả của công tác
huy động vốn ngân hàng.
Kế toán nghiệp vụ huy động vốn ghi chép, tính toán, phản ánh chính xác, đầy
đủ, kịp thời nguồn vốn của ngân hàng ở từng thời điểm. Mặt khác, kết hợp với
công tác kế toán ở nghiệp vụ khác sẽ cho thấy sự vận động của lượng tiền ngân
hàng huy động được. Điều này giúp cho nàh lãnh đạo ngân hàng quản lý chặt chẽ
tài sản của mình, thiếu hụt về số lượng và nâng cao hiệu quả trong quá tình sử
dụng tài sản.
Một yếu tố đang là vấn đề hàng được quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị
ngân hàng đó là chi phí. Trong khi đó chi phí trong hoạt động huy động vốn là
một bộ phận chi phí chiểm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí của ngân hàng.
Công tác kế toán huy động vốn phản ánh được một cách chính xác chi phí huy
động vốn cho dù ngân hàng đã trả hay mới chỉ hach toán vào các khoản dự trả.
Với thông tin về chi phí này giúp quản lý chặt chẽ hoạt động tài chính, tiết kiệm
chi phí để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, đảm bảo cho sự tồn tại của
ngân hàng.
Những thông tin về kế toán của hoạt động huy động vốn không chỉ cung cấp
cho các nhà quản trị ngân hàng mà nó còn cung cấp cho các loại hạch toán và
công tác khác như: thanh tra, kiểm soát, kiểm toán…Thông tin về nguồn vốn huy
động được của ngân hàng do bộ phận kế toán cung cấp còn là nhân tố có vai trò
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 13 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
803: trả lãi phát hành giấy tờ có giá
809: chi phí khác
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 14 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
1.3.2.2 Chứng từ sử dụng
Nhóm chứng từ sử dụng trong nghiệp vụ huy động vốn khá phong phú, bao
gồm:
- Chứng từ tiền mặt: giấy nộp tiền, giấy lĩnh tiền, séc tiền mặt.
- Chứng từ thanh toán không dung tiền mặt: séc chuyển khoản, sec bảo chi, uỷ
nhiệm chi.
- Các loại sổ tiết kiệm
- Các loại kỳ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi…
Các chứng từ này có liên quan đến việc nộp và lĩnh tiền từ tài khoản khách hàng
nên phải đảm bảo tính pháp lí cao, không sử dụng lẫn lộn các loại chứng từ. Một
số loại phải bảo quản theo chế độ bảo quản chứng từ có giá như các loại séc, các
loại thẻ, phiếu tiết kiệm.
1.3.3Tóm tắt qui trình kế toán nghiệp vụ huy động vốn
1.3.3.1 Kế toán tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, cá nhân
- Kế toán khi khách hàng gửi tiền
Nợ TK thích hợp (1011, TG của người trả, TTBT, CT đến…)
Có TK 4211/KH
- Kế toán khi trả tiền cho khách hàng
Nợ TK 4211/KH
Có TK thích hợp (1011, TK người thụ hưởng, 1113, TTBT, CT đi…)
- Tính và trả lãi tiền gửi không kỳ hạn
Ngoại trừ những trường hợp ngân hàng áp dụng công nghệ tính lãi cộng dồn
hàng ngày, thông thường lãi tiền gửi thanh toán được ngân hàng tính và trả hàng
tháng theo phương pháp tích số, được nhập lãi vào gốc. Việc tính lãi thường được
Có TK 1011
- Khoá sổ, tất toán TK tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn
Trường hợp khách hàng rút hết tiền trong sổ, tức là xin tất toán sổ, kế toán phải
thu lại sổ và lưu cả sổ cùng phiếu lưu đã tất toán vào nơi lưu trữ hồ sơ gốc.
Khi khách hàng muốn giao dịch lại, phải lập sổ và phiếu lưu mới
- Tính lãi tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn
Cách tính lãi tương tự như tiền gửi không kỳ hạn, tức là cũng tính theo phương
pháp tích số và lãi được nhập vào gốc hàng tháng. Tuy nhiên, tính lãi tiền gửi tiết
kiệm và hạch toán lãi có thể thực hiện theo 2 thời điểm: được thực hiện theo đúng
ngày khách hàng gửi tiền vào của các tháng sau đó (tính tròn tháng), hoặc thực
hiện đồng loạt vào ngày gần cuối tháng.
Hạch toán : Nợ TK 801
Có TK 1011 hoặc TK 4231/KH
b)Kế toán tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn trả lãi sau
- Khi gửi tiền:
Nợ TK 1011
Có TK 4232/KH
- Kế toán tính lãi tài khoản tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn
+ Lãi định kỳ hàng tháng không được nhập vào vốn gốc của khách hàng vì trong
tỷ lệ lãi suất hàng tháng đã tính đến phần luỹ tiến cho toàn thể một hạn kỳ. Việc
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 16 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
nhập vốn sẽ làm tăng số dư và tăng tiền lãi của tháng kế tiếp và làm sai mức lãi
suất qui định cho kỳ hạn.
+ Đối với cả 2 loại: lĩnh lãi hàng tháng, theo định kỳ và lĩnh lãi khi đáo hạn thì
việc tính lãi vẫn được thực hiện hàng tháng và được hạch toán vào tài khoản lãi
phải trả vì: về mặt tài chính, đúng 1 tháng phải có phát sinh tiền lãi phải trả cho số
tiền huy động, đó là chi phí trả lãi hàng tháng, do vậy cần phải được phân bổ hàng
Chuyên đề tốt nghiệp 17 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
- Đáo hạn: ngân hàng trả cho khách hàng số tiền đúng bằng số gốc danh nghĩa mà
khách hàng gửi
Nợ TK 4232/KH
Có TK 1011, thích hợp
- Trường hợp khách hàng đến rút tiền trước hạn:
+ Thoái chi tiền lãi trả trước đã phân bổ vào chi phí theo lãi suất có kỳ hạn cho
thời gian gửi thực tế
+ Tính trả lãi theo mức lãi suất hợp lý cho thời gian gửi thực tế trên số tiền gửi
thực tế
1.3.3.3 Kế toán nghiệp vụ phát hành giấy tờ có giá
a) Kế toán nghiệp vụ phát hành giấy tờ có giá theo phương thức trả lãi sau
- Khi phát hành: Tuỳ từng trường hợp để hạch toán vào TK thích hợp
+Nếu phát hành ngang giá: Số tiền thực tế thu về = Mệnh giá phát hành
+Nếu phát hành có phụ trội:
Số tiền thực tế thu về = Mệnh giá phát hành + giá trị phụ trội
+ Nếu phát hành có chiết khấu:
Số tiền thực tế thu về = Mệnh giá phát hành – giá trị chiết khấu
- Tính và phân bổ chi phí lãi hàng tháng
Hàng tháng, kế toán cũng phải tính lãi tháng để treo vào tiền lãi cộng dồn dự
trả và phân bổ chi phí lãi tháng theo đúng chế độ. Đồng thời nếu có phụ trội hoặc
chiết khấu, kế toán cũng phải tiến hành phân bổ chi phí lãi hàng tháng.
- Kế toán thanh toán gốc và lãi khi đến hạn cho khách hàng
Khi giấy tờ có giá khi đến hạn, khách hàng sẽ nhận được mệnh giá và số lãi
theo mệnh giá (kể cả trường hợp phát hành có chiết khấu hay có phụ trội). Tuỳ
theo yêu cầu của khách hàng là nhận tiền gốc và lãi tính theo hình thức gì: tiền
mặt, hay chuyển khoản vào TKTG, kế toán làm thủ tục nhận lại giấy tờ có giá đã
phát hành.
b)Kế toán phát hành giấy tờ có giá theo phương thức trả lãi trước
riêng, nhưng về cơ bản các nhân tố ảnh hưởng đến công tác huy động vốn được
phân theo hai nhóm:
1.4.1 Nhóm nhân tố khách quan
1.4.1.1Hành lang pháp lý
Khi các ngân hàng thực hiện nghiệp vụ nhận tiền gửi, cho vay và cung cấp các
dịch vụ tài chính khác cho khách hàng, họ phải tiến hành những công việc đó
trong một khung pháp lý chặt chẽ được xây dựng chủ yếu để bảo vệ lợi ích của
toàn xã hội, bảo quản tài sản của toàn xã hội. Chính vì vậy một hành lang pháp lý
hoàn chỉnh hay thiếu hoàn chỉnh có tác động trực tiếp đến hoạt động của ngân
hàng nói chung và hoạt động huy động vốn nói riêng. Hành lang pháp lý điều
chỉnh hoạt động huy động vốn của NHTM trước hết là các bộ luật và nghị định
hướng dẫn thi hành luật như: Luật các tổ chức tín dụng, luật NHNN…Những luật
này qui định giới hạn huy động vốn so với dư nợ cho vay, qui định việc phát hành
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 19 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
trái phiếu, kỳ phiếu…Ngoài ra nó còn chịu sự quản lý gián tiếp của các bộ luật
khác.
Bên cạnh những bộ luật còn có chính sách tiền tệ quốc gia cũng ảnh hưởng rất
lớn đến hoạt động huy động vốn của các NHTM. Trước tiên, nó thể hiệnở mục
tiêu của chính sách tiền tệ đó là: kiểm soát lạm phát, bình ổn giá cả, ổn định sức
mua của đồng tiền, tăng trưởng kinh tế và tạo công ăn việc làm. Tuỳ thuộc vào
mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng giai đoạn mà khối lượng vốn huy động
được là khác nhau. Những tác động của mục tiêu chính sách tiền tệ với hoạt động
huy động vốn của ngân hàng là rất mạnh mẽ nên các NHTM ngoài việc thực hiện
đúng qui định của các bộ luật còn phải có mục tiêu hoạt động phù hợp với mục
tiêu của chính sách tiền tệ.
Ngoài ra công tác huy động vốn của NHTM còn chịu ảnh hưởng bởi chính sách
đầu tư của Nhà nước. Chính sách đầu tư của Nhà nước hợp lí hay không hợp lý
Hệ thống ngân hàng trên toàn thế giới ngày càng lớn mạnh với sự ra đời của các
ngân hàng mới và xu hướng toàn cầu hoá nề tài chính quốc tế. Tuy nhiên, cùng
với sự gia tăng của các ngân hàng và sự tham gia vào hoạt động ngân hàng của
các tổ chức tài chính phi ngân hàng tạo ra một sức ép cạnh tranh tới hoạt động
kinh doanh đặc biệt là hoạt động huy động vốn của các NHTM. Ngay cả trong
cùng hệ thống ngân hàng hiện nay cũng có sự cạnh tranh gay gắt, các NHTM
không ngừng tăng lãi suất tiền gửi, cung cấp những tiện ích tạo điều kiện thuận lợi
cho quá trình giao dịch giữa khách hàng và ngân hàng. Mặt khác, cùng với sự
tham gia vào việc thu hút tiền gửi nhàn rỗi của các tổ chức tài chính như: bưu
điện, bảo hiểm…, nguồn vốn càng trở nên khan hiếm hơn. Với áp lực của cạnh
tranh thúc đẩy các ngân hàng không ngừng hiện đại hoá, tạo ra được những lợi thế
cạnh tranh và hoà nhập với nền kinh tế thế giới. Cạnh tranh cũng là động lực giúp
ngân hàng khẳng định vị thế của mình và đón vai trò như một lực đẩy tạo ra sự
phát triển dịch vụ cho tương lai.
1.4.1.4 Sự tiến bộ khoa học công nghệ
Không phải tất cả các NHTM đều cung cấp tất cả các loại dịch vụ tài chính cho
nền kinh tế, nhưng quả thật danh mục dịch vụ ngân hàng đang tăng lên không
ngừng. Và điều này được thực hiện với sự trợ giúp của khoa học công nghệ. Đối
mặt với chi phí hoạt động cao hơn, từ nhiều năm gần đây các ngân hàng đã và
đang chuyển sang sử dụng công nghệ tự động và điện tử thay thế cho hệ thống
dựa trên lao động thủ công, đặc biệt là trong việc nhận tiền gửi, thanh toán và cấp
tín dụng. Nhiều loại hình tiền gửi mới đang được phát triển với sự giúp đỡ của
công nghệ ngân hàng hiện đại và các loại dịch vụ mới như giao dịch một cửa theo
chương trình phần mềm ngân hàng bán lẻ, giao dịch qua internet và thẻ thông
minh giúp cho công tác huy động vốn ngày càng đạt hiệu quả cao. Sự tiến bộ của
công nghệ cũng chính là thế mạnh của mỗi ngân hàng trong quá trình cạnh tranh.
Các NHTM không ngừng áp dụng những tiến bộ của khoa học công nghệ vào quá
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 21 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
lại hiệu quả như mong muốn mà chi phí huy động lại cao. Do vậy, các ngân hàng
phải cân nhắc để đưa ra chính sách lãi suất phù hợp để đảm bảo kích thích người
gửi tiền, vừa phù hợp với lãi suất cho vay.
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 22 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
1.4.2.3 Con người
Con người là yếu tố quyết định sự thành công của hoạt động quản lí, sản xuất,
kinh doanh và hoạt động xã hội. Để có thể đạt được mục tiêu đề ra thì các tổ chức
phải chú trọng công tác phát triển nguồn nhân lực, ngành ngân hàng cũng không
phải là ngoại lệ. Đặc biệt là công tác huy động vốn thì năng lực và trình độ của
cán bộ ngân hàng có ảnh hưởng rất lớn. Nếu ban lãnh đạo và đội ngũ nhân viên có
năng lực quản lí tốt, trình độ nghiệp vụ cao sẽ tạo ra uy tín với khách hàng. Sự
nhanh chóng chính xác và hiệu quả trong giao dịch của cán bộ huy động vốn tạo
ra những ấn tượng tốt đẹp về ngân hàng nên ngân hàng sẽ thu hút được nhiều
khách hàng hơn, thu hút được nhiều vốn nhàn rỗi từ nền kinh tế hơn.
1.4.2.4 Mạng lưới phục vụ cho việc huy động vốn
Với ngân hàng sát khu dân cư hoặc trung tâm thương mại thì sẽ có thuận lợi hơn
khi thu hút vốn. Mạng lưới huy động càng rộng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho
khách hàng trong việc tiếp xúc với ngân hàng để gửi tiền hoặc lĩnh tiền; ngược lại
mạng lưới hẹp thì sẽ gây khó khăn cho khách hàng nên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến
kết quả huy động vốn.
Ngoài ra những yếu tố khác mang tính chủ quan của ngân hàng ảnh hưởng đến
quán trình huy động vốn như thái độ, phong cách phục vụ, uy tín của ngân hàng,
các chiến lược marketing…cũng là các yếu tố mà các NHTM phải quan tâm
====================================================================
Nguyễn Thuý Hoa - Lớp NHGK7
Chuyên đề tốt nghiệp 23 Khoa:Ngân hàng – CN kế toán Ngân hàng
====================================================================
Giai đoạn 2001-2006, hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế và các mục tiêu
phát triển đề ra cho thời kỳ kế hoạch 5 năm 2001-2005. Nâng mức vốn điều lệ 190
tỷ đồng năm 2001 lên 2.089.412.810.000 đồng vào tháng 12/2006.
Qua hơn 16 năm hình thành và phát triển, những kết quả đạt được năm 2007
vừa qua có thể xem là ấn tượng và là tiền đề cho những kế hoạch chiến lược phát
triển đến năm 2010 của ngân hàng. Với mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ, hiện
đại, đa năng…của hàng đầu của Việt Nam, Sacombank đã và đang thực hiện các
chiến lược trọng tâm: tăng cường năng lực tài chính, mở rộng mạng lưới hoạt
động, phát triển các sản phẩm dịch vụ…Từ ngày 16/08/2007, Sacombank chính
thức tăng vốn điều lệ từ 2340 tỷ đồng lên 4449tỷ đồng và tăng vốn tự có lên
5948,7 tỷ đồng trở thành 1 trong 5 ngân hàng thương mại Việt Nam có nguồn lực
tài chính mạnh nhất. Khép lại năm hoạt động 2007, Sacombank đã đạt được kết
quả kinh doanh rất khả quan với sự tăng trưởng vượt bậc của tất cả các chỉ tiêu tài
chính, đặc biệt là kết quả lợi nhuận: 1.452 tỷ đồng, gấp hơn 2,5 lần so với kết quả
năm 2006 (543 tỷ đồng) và tăng 21% so với chỉ tiêu kế hoạch của Đại hội đồng cổ
đông đề ra (1.200 tỷ đồng). Đồng thời, các chỉ tiêu kinh doanh chủ yếu khác cũng
đều có sự tăng trưởng mạnh, vượt hơn 100% so với năm trước. Cụ thể: Tổng huy
động là 54.041 tỷ đồng, tăng 151% so với năm 2006; tổng dư nợ cho vay là
34.317 tỷ đồng, tăng 136% so với năm 2006; và tổng tài sản là 63.364 tỷ đồng,
tăng 156% so với năm 2006. Các chỉ số kinh doanh trên đây là của riêng
Sacombank, chưa bao gồm các công ty trực thuộc và liên doanh.
Từ 132 điểm giao dich ở thời điểm cuối năm 2006, đến ngày 31/12/2007 số
lượng chi nhánh, phòng giao dịch của Sacombank trên khắp cả nước đạt tới con số
211 điểm tại 44/64 tỉnh thành cả nước với sự kiện phủ kín 13/13 tỉnh thành miền
Tây Nam bộ vào tháng 10/2007 và tiếp tục giữ vững vị trí hàng đầu khối NHTM
về hoạt động này.
Và theo Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông họp phiên thường niên năm 2007 thì
vốn điều lệ dự tính đển cuối năm 2008 sẽ tăng lên 6.048.756.260.000 đồng với
thặng dư vốn điều lệ năm 2008 là 1673tỷ đồng, tỷ lệ chứng khoán đăng ký phát
hành trên số vốn cổ phần hiên hữu 35,96% và trong năm 2008 sẽ lập thêm 6 chi
CÁ NHÂN
Văn phòng
HĐQT
Ban kiểm
soát
BAN GIÁM
ĐỐC
ĐẠI HỘI CỔ
ĐÔNG
Phòng kinh
doanh tiền tệ
Trung tâm thẻ
Phòng tín
dụng cá nhân
Phòng tiếp thị
và phát triển
sản phaaamr
cá nhân
Phòng
nguồn vốn
Phòng đầu
tư
Phòng kế
hoạch
Phòng
chính sách
Phòng tài
chính kế
toán
Phòng hành
nghiệp
Phòng tài trợ
thương mại
KHỐI DỊCH VỤ
DOANH
NGHIỆP
Các chi nhánh sở giao dịch thuộc khu vực Các công ty trực thuộc
Copyright: Tài liệu đại học ©