PHƯƠNG PHÁP DẠY HOẠT ĐỘNG NHÓM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CỦA MÔN NGỮ VĂN 6
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Thế kỉ XXI là thế kỷ của tri thức, thế kỉ mà cả thế giới phải vận động không
ngừng để tiếp thu thành tựu tiên tiến của nhân loại. Đổi mới chương trình, SGK đã tác
động mạnh mẽ đến việc đổi mới phương pháp day học .
Muốn vậy nghành giáo dục phải ra sức đào tạo thế hệ trẻ nói chung, học sinh
THCS nói riêng có đủ sức , đủ tài, thực sự là lực lượng nồng cốt trong sự nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước.
Để đáp ứng yêu cầu trên, nhiệm vụ của THCS nói chung, môn NGỮ VĂN nói
riêng. phải dạy -học đạt mục tiêu chính là đào tạo những học sinh có ý thức tự tu
dưỡng, biết yêu thương quý trọng gia đình, bạn bè; có lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa
xã hội, biết hướng tới những tình cảm cao đẹp lòng nhân ái, tinh thần tôn trọng lẽ
phải, sự công bằng, lòng căm ghét kẻ xấu, cái ác. Đó là những con người biết rèn
luyện để có tính tự lập có tư duy sáng tạo, bước đầu có năng lực cảm thụ các giá trị
CHÂN, THIỆN, MỸ trong nghệ thuật, trước hết là trong văn học và cuộc sống.
Nhiệm vụ của môn Ngữ văn là phải giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, văn học cơ bản,
hệ thống tác giả, tác phẩm văn học và một số khái niệm thuật ngữ về lý luận văn học,
về kiến thức Tiếng Việt, Tập làm văn, hình thành và rèn luyện cho HS những kiến
thức cơ bản, thiết yếu để tiếp nhận văn học và tạo một số văn bản trong nhà trường,
hình thành cho HS kỹ năng phân tích , bình giảng, cảm thu văn học, kỹ năng đọc, viết
chắc chắn, vững vàng, tiến dần giúp HS rèn luyện kỹ năng tạo lập văn bản tốt
Thực hiện nghị quyết số 40/2000/QH10 của quốc hội chỉ thị số 14/2001/CT-
TTG của Thủ tướng chính phủ về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, chỉ thị số
40/CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của ban bí thư trung ương Đảng về xây dựng,
nâng cao chất lương đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục chỉ thị số
22/2003/CT-BGD&ĐT ngày 15 tháng 6 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ GD& và ĐT về
việc bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục với chỉ thị đó mỗi một GV phải
đổi mới phương pháp dạy học.
Năm học 2012-2013 vẫn tiếp tực thực hiện chương trình thay sách giáo khoa
mới và giảm tải một số tiết trong chương trình cho phù hợp. Đây là vấn đề hết sức bức

học, chất lượng giờ học chưa cao, kĩ năng tổ chức nhóm còn yếu, hình thức thực hiện
còn mang tính qua loa chiếu lệ, nên hiệu quả giờ dạy thấp chưa khắc sâu và để lại ấn
tượng cho học sinh.
Về học sinh, năng lực học sinh chưa đồng đều, một lớp có khoảng 5-6 em khá,
giỏi còn lại 2/3 là học sinh yếu kém, học sinh lớp 6 mới vào cấp 2 còn thói quen nghe,
đọc, ghi, chép, chưa tự lực, độc lập suy nghĩ làm việc ít, hoạt động ít, lười biếng, khâu
chuẩn bị bài cũ yếu. Kĩ năng nói trong tập thể chưa hoặc ít, nhiều em còn rụt rè không
muốn hoạt động , không muốn nói giữa tập thể, chỉ những em học sinh khá giỏi mới
tham gia sôi nổi, học sinh yếu ngồi chơi, không biết việc, không hiểu kiến thức, tổ
chức nhóm chưa thành thói quen, sự chỉ đạo của nhóm trưởng chưa có kinh nghiệm.
Chính điều đó làm cho hiệu quả giờ dạy thấp, không phát huy được tính độc lập suy
nghĩ, sáng tạo của học sinh đặc biệt không tạo được mối quan hệ giữa các thành viên
trong tập thể nhóm.
b. Về mặt thực tiễn:
b1. Khảo sát thực trạng: lập biểu đồ về các số liệu:
- Khảo sát thực tế lần 1: bài "Danh từ; tiết: 33, lớp: 6A, tuần 9" trong tiết dạy
này tôi chưa vận dụng tốt hoạt động nhóm. Cụ thể:
- Tôi chỉ đưa ra vấn đề cần giải quyết mà chưa bầu nhóm trưởng, thư kí, chưa
giao nhiệm vụ cho các thành viên và khi học sinh làm việc tôi chưa đến từng
nhóm hổ trợ, động viên, nhắc nhở, đặc biệt chưa gợi ý, hướng dẫn các em yếu
2
kém và khi phân nhóm chưa đồng đều về lực học nên hiệu quả giờ dạy chưa
cao, học sinh nắm kiến thức còn lờ mờ, chưa chắc chắn, chưa khắc sâu. Kết quả
khảo sát lần 1 như sau:
Bài dạy: Danh từ
Sĩ số: 41
Nhóm Sĩ số Kết quả thảo luận nhóm
- - Tốt Khá Trung bình Yếu - Kém
SL TL SL TL SL TL SL TL
Nhóm 1 10 0 0 2 50 3 7.5 5 12.5

3
Bài dạy: Chỉ từ, TPPCT: 55. tuần 15, lớp 6A
Sĩ số: 41
Nhóm Sĩ số Kết quả thảo luận nhóm
- - Tốt Khá Trung bình Yếu - Kém
SL TL SL TL SL TL SL TL
Nhóm 1 10 3 7.3 6 14.6 1 2.4 0 0.0
Nhóm 2 10 3 7.3 5 12.2 1 2.4 1 2.4
Nhóm 3 11 4 9.8 6 14.6 1 2.4 0 0.0
Nhóm 4 10 2 4.9 7 17.1 1 2.4 0 0.0
Tổng 41 12 29.3 24 58.5 4 9.8 1 2.4
b2. Phân tích số liệu: Qua bảng khảo sát chúng ta có thể thấy hoạt động nhóm ngày
càng phát huy hiệu quả là môi trường thuận lợi để học sinh cần bàn bạc về những vấn
đề nội dung ý nghĩa. Cụ thể kết quả thảo luận nhóm: loại tốt đạt 29.3%, loại khá tăng
dần từ 15%-58.5%, có nghĩa tăng 4 lần, loại trung bình giảm từ 25% xuống
9.8%, loại yếu kém 60% xuống còn 2.4%. Điều đó chứng tỏ giờ dạy có
hoạt động nhóm đạt hiệu quả cao, học sinh tích cự chủ động lĩnh hội kiến
thức, tạo ấn tượng về tiết dạy.
Để tiết dạy thành công hơn nữa chúng ta phải dành thời gian tìm hiểu
phương pháp hoạt động nhóm có những thuận lợi khó khăn nào? và tác dụng ý
nghĩ ra sao?
Muốn hiểu thêm chúng ta tìm hiểu từng chi tiết cụ thể :
b3. Những thuận lợi , khó khăn .
*Thuận lợi :
- Một số GV có kinh nghiệm, tay nghề vững vàng, động cơ tốt, yêu nghề
chăm lo cho sự nghiệp trông người
- Nắm bắt thông tin kịp thời về đổi mới phương pháp dạy học tích cực , sử
dụng phương tiện dạy học thành thạo.
- Đa số học sinh chăm ngoan , học tập tích cực ,ham hiểu biết có ý vươn lên
để chiếm lĩnh tri thức , luôn sẵn sàng tham gia hoạt động nhóm tích cực

nhóm vì chính điều đó mới phát huy hết ý kiến của các đối tượng học sinh
( giỏi, khá, trung bình, yếu). Hoạt động nhóm cần theo các bước sau:
Bước 1: Trước khi thảo luận nhóm:
- Giáo viên yêu cầu mỗi học sinh suy nghĩ độc lập, nháp bài đưa ra suy
nghĩ hoặc ý kiến chủ quan của mình trên phiếu học tập hoặc giấy
nháp.
- Giáo viên quản lý lớp, gợi ý với những học sinh yếu kém , khuyến
khích, động viên, tạo điều kiện cho các em tự tin trong hoạt động
nhóm.
Bước 2: Thảo luận nhóm:
- Giáo viên phát phiếu hỏi hoặc nêu yêu cầu cho các nhóm ấn định thời gian làm
việc, các nhóm nhận nhệm vụ.
- Bầu nhóm trưởng, thư ký, giao trách nhiệm cho các thành viên trong nhóm, cả
nhóm giải quyết vấn đề ( nêu ý kiến, thảo luận, ghi chép )
- Giáo viênđến từng nhóm hổ trợ động viên nhắc nhở để các nhóm làm việc đều
tay đảm bảo tiến độ thời gian.
Bước 3: Thông báo kết quả:
5
- Sau khi nhóm hoàn thành công việc giáo viên hoặc lớp trưởng điều khiển từng
nhóm lên báo cáo kết quả bằng trình bày trên giấy lơn hoặc trình bày miệng.
- Các nhóm khác bổ sung, thống nhất ý kiến.
Bước 4: Kết luận vấn đề:
- Giáo viên tóm tắt kết quả đạt được, giúp học sinh tự nhận xét, đánh giá quá
trình làn việc.
- Giáo viên có trách nhiệm hướng dẫn và quản lý học sinh làm việc nhóm nhằm
đạt được mục tiêu về học tập. Để đạt được điều này, trước đó giáo viên cần phải
chuẩn bị kĩ thiết kế bài học lựa chọn vấn đề cần làm việc theo nhóm và có
phương án dự kiến hình thức nhóm.
- Cuối cùng giáo viên cần có kết luận vấn đề, góp ý kiến nhận xét nhằm giúp học
sinh nhận được sự đánh giá đúng mức công việc của mình.

Chi tiết Gióng ăn bao nhiêu cũng
không đủ no, áo mặc vừa xong đã
chật ních có ý nghĩa gì?
HS quan sát tranh Thánh Gióng đánh
giặc.
Cách kết thúc truyện như vậy có
dụng ý gì?
Bước 1: Trước khi thảo luận nhóm.
6
HS lắng nghe chép bài vào vở
GV hỏi thêm:
- Cả làng, cả nước nuôi nấng, giúp
đỡ Gióng như thế nào?
- HS trình bày, GV sửa sai
GV kết thúc hoạt động
- HS phải suy nghĩ độc lập
- HS tự nghiên cứu thông tin SGK
đưa ra suy nghĩ của mình vào
phiếu hoạc tập hoặc giấy nháp.
- GV quản lý lớp gợi ý cho học
sinh yếu kém.
Bước 2: Thảo luận nhóm
- GV phát phiếu và nêu yêu cầu
cho các nhóm, ấn định thời gian,
các nhóm nhận nhiệm vụ.
- Bầu thư ký, nhóm trưởng giao
trách nhiệm cho các thành viên
trong nhóm.
- Các nhóm thảo uận bổ sung và
thống nhất ý kiến.

giấc mơ.
- GV giúp đỡ các nhóm yếu hơn
( nhưng chỉ gợi ý các nhóm tự
mình đưa ra kiến thức)
Bước 3: Thông báo kết quả:
- GV yêu cầu từ 1-2 nhóm trình bày
kết quả trước lớp.
- Các nhóm khác bổ sung, thống
nhất ý kiến
Bước 4: Kết luận vấn đề:
- GV tóm tắt kết quả đạt được giúp
học sinh tự mình nhận xét, đánh
giá quá trình làm việc
- GV đưa ra đáp án đúng ( đã chuẩn
bị trước) học sinh so sánh kết quả
và ghi nhớ kiến thức.
Nói tóm lại, phương pháp hoạt động nhóm đưa lại kết quả khả quan hơn bởi
lẽ học sinh là người tự nghiên cứu, khám phá và tìm kiếm chiếm lĩnh tri thức, còn
phương pháp cũ làm cho học sinh bị động học vẹt, ghi nhớ kiên thức không chắc
chắn
2. GIAỈ PHÁP:
- Giáo viên thiết kế bài dạy sáng tạo, phân bố nội dung hoạt động nhóm
đúng thời điểm đúng vấn đề, điều hành linh hoạt giờ dạy.
- Tự học, tự rèn, tự nghiên cứu, đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng
cao trình độ chuyên môn.
- Nắm, hiểu nội dung vấn đề học nhóm một cách vững chắc.
- Tự học các nội dung kiến thức liên quan đến phương pháp hoạt động học
nhóm, nghiên cứu các chuyên đề để bổ trợ cho mình kiến thức.
- Giúp học sinh tìm hiểu so sánh, đối chiếu, kết hợp đúng cách, đúng nguyên
tắc, ứng dụng các kiến thức trong tình huống thực hành.

Hoạt động nhóm sẽ tạo điều kiện cho GV có cơ hội phát triển vốn sống đặc
diểm tâm lý và khả năng tiếp nhận văn học của từng cá nhân, sẽ phát huy được tính
tích cực trong hoạt động học nhóm học sinh có sự tự tin , phấn khởi, nhiệt tình,
hăng say xây dựng bài đặc biệt là ấn tượng về tiết dạy khó phai.
Từ thực tế của một tiết dạy trên lớp có sử dụng phương pháp hoạt động
nhóm chúng ta cần chú ý là phải kết hợp linh hoạt , sáng tạo và nhuần nhuyễn các
bước thảo luận nhóm đặc biệt là GV phải uốn nắn, nhận xét , đánh giá kết quả của
học sinh sau khi thảo luận và cuối mỗi bài nên có bài tập củng cố hoặc tổ chức trò
chơi trí tuệ .Có như vậy chất lượng bộ môn Ngữ văn ở chặng đầu của thế kỷ sẽ
đuổi kịp trình độ công nghệ và kỉ thuật tiên tiến của thế giới . Làm được điều đó
đất nước sẽ ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như mong muốn của Bác Hồ
kính yêu .Tất cả mọi người đều sống tràn đầy hạnh phúc .
Trên đây là những việc làm của bản thân tôi và là kết quả của tôi làm được.
Tuy vậy đây mới là ý kiến chủ quan của bản thân nên không tránh khỏi những hạn
chế , rất mong được đón nhận những góp ý của quý thầy cô và các bạn động
nghiệp để giúp tôi tự tin trưởng thành , vững vàng và giảng dạy tốt hơn trong
những năm tới. Tôi xin chân thành cảm ơn !
2. Bài học kinh nghiệm
9
Qua thực hiện một số biện pháp nêu trên để phát huy tính tích cực của học
sinh và phụ đạo học sinh yếu kém qua hoạt động nhóm trong môn Ngữ văn THCS
tôi rút ra một số kinh nghiệm như sau :
-GV có thể trực tiếp tham gia công việc của nhóm : Theo dõi và ghi
chép các nội dung cần thiết , gợi ý ,dẫn dắt tiến trình thảo luận nếu cần
-Nắm đặc điểm của học sinh khi có cơ hội , ghi kinh nghiệm và ghi
nhận thành tích của HS nào đó . Để làm điều này GV nên tập trung vào một nhóm
trong mỗi cuộc làm việc. Tuy vậy vẫn không bỏ qua việc thực hiện của các nhóm
khác .
- Nắm chắc tâm lý HS , động viên những HS thụ động trông chờ bạn ,
hoặc chưa có cơ hội làm việc . Giúp giải toả tâm lý khi HS có thái độ thách thức ,

- Nắm chắc tâm lý HS , động viên những HS thụ động trông chờ bạn ,
hoặc chưa có cơ hội làm việc . Giúp giải toả tâm lý khi HS có thái độ thách thức ,
tranh chấp , hoặc cố tình bảo vệ ý kiến của mình . Tránh bệnh ''Ngôi sao'' ở một số
HS
- Tránh phê phán hay phủ nhận HS gây tâm lý nặng nề
- Luôn có ý thức về trách nhiệm trợ giúp , tránh can thiệp sâu làm hạn chế
khả năng phát huy tính độc lập , sáng tạo của HS
-Yêu cầu thư ký mỗi nhóm tổng kết nội dung của nhóm trước lớp GVxác
nhận ý kiến của mỗi nhóm rồi ghi kết quả lên bảng . Cuối cùng GV không quên
tổng kết công việc của lớp và yêu cầu HS nắm được vấn đề học tập
3.Kiến nghị và đề xuất
-Mặc dầu hiệu quả của hoạt động nhóm nếu phát huy tốt sẽ có hiệu quả to
lớn như vậy .Song không nên cứng nhắc khi vận dụng phương pháp phụ đạo học
sinh yếu kém qua hoạt động nhóm trong môn Ngữ văn . Có những chi tiết có thế
vận dụng phương pháp học nhóm , nhưng có những tiết không nên vận dụng khi
không cần thiết .
- Hoạt động nhóm cần có chỗ ngồi phù hợp để thuận tiện trong hoạt động
nhóm , các bảng nhóm cần đủ cho mỗi phòng .

Tôi xin chân thành cảm ơn !
Ý kiến nhận xét , đánh giá , xếp loại Hoàn lão , ngày 8/12/2012
của HĐKH Trường THCS Quách Xuân Kỳ Người viết
Hồ Thị Hiên
Ý kiến của phòng GD&ĐT BỐ TRẠCH

12