Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
KHOA KHOA HC SC KHE CHUYÊN SC KHO
VÀ MÔI TRNG
Ô NHIM MÔI TRNG T
KHU CH XUT CÔNG NGHIP
SINH VIÊN THC HIN : NGUYN TUN V
MÃ SINH VIÊN : A17993
CHUYÊN NGÀNH : Y T CÔNG CNG
KHÓA : 23
HÀ NI - 2014
Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
MC LC
T VN 1
CHNG 1. TNG QUAN TÀI LIU 3
1.1. Ô nhim môi trng đt trên th gii 3
1.1.1. Ô nhim bùn than Tennessee 3
1.1.2. Nhim đc chì Picher 4
1.1.3. L bùn đ Hungary 4
1.2. Ô nhim môi trng đt ti Vit Nam 5
1.2.1. Ô nhim đt Thái Nguyên 7
1.2.2. Tình hình ô nhim môi trng đt do nc thi khu công nghip An
Khánh ( Hà Ni) 8
CHNG 2. PHM VI NGHIÊN CU 9
2.1. Thi gian 9
2.2. Không gian 9
2.3. i tng nghiên cu 9
2.4. Phng pháp nghiên cu 9
CHNG 3. KT QU NGHIÊN CU 10
3.1. Mt s khái nim 10
3.1.1. Khu công nghip (KCN) 10
3.1.2. Môi trng đt 10
3.1.3. Ô nhim môi trng đt 10
3.2. S phân b các khu công nghip Vit Nam 11
3.3. Nguyên nhân gây ô nhim môi trng đt 12
3.3.1. Cht thi xây dng 14
3.3.2. Cht thi kim loi 14
3.3.3. Cht thi khí và phóng x 16
3.3.4. Cht thi hóa hc và hu c 16
Biu đ 3.1. S lng và din tích KCN theo vùng kinh t tính đn ht tháng
12/2008 12
Hình 1.1. Ô nhim bùn than Tennessee 4
Hình 1.2. Nhim đc chì Picher Oklahoma 4
Hình 1.3. Nc thi khu công nhip 6
Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
DANH MC CH CÁI VIT TT
BVTV:
Bo v thc vt
CCN:
Cm công nghip
CTR:
Cht thi rn
KCN:
Khu công nghip
KCX:
Khu ch xut
KTT:
Kinh t trng đim
s ô nhim s tnh tin vi tc đ phát trin công nghip và đô th hóa. N
u
không có nhng gii pháp công ngh và qun lý thì cht lng môi trng đt
ca Vit Nam s b suy gim đn mc báo đng và nh hng trc tip đn sc
khe ca tt c chúng ta.
1 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
Do vy, chuyên đ ca tôi xin đ cp đn tình hình “ Ô nhim môi trng
đt các khu công nghip ti Vit Nam” vi các mc tiêu:
1. Mô t đc hin trng tình hình ô nhim môi trng đt các khu
công nghip ti Vit Nam.
2. xut mt s gii pháp nhm khác phc tình trng ô nhim môi
trng đt các khu công nghip ti Vit Nam.
2 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
CHNG 4.
CHNG 1. TNG QUAN TÀI LIU
1.1. Ô nhim môi trng đt trên th gii
Tài nguyên đt trên th gii đang bi suy thoái nghiêm trng do xói mòn,
ra trôi, bc màu, nhim mn, nhim phèn và ô nhim đt, bin đi khí hu.
Trên tng din tích 14.777 triu ha , vi 1.527 triu ha đt đóng bng và
13.251 triu ha đt không ph bng. Trong đó, 12 % tng din tích là đt canh
tác, 24% là đng c, 32% là đt rng và 32% là đt c trú, đm ly. Din tích có
kh nng canh tác là 3.200 triu ha, hin mi khai thác hn 1.500 triu ha. T
trng đt đang canh tác trên đt có kh nng canh tác các nc phát trin là 70
% ; các nc đang phát trin là 36 % .
2006, ngi dân đây mi bt đu s tán.[2]
1.1.3. L bùn đ Hungary
4 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
Xy ra hi tháng 10 va qua ti thành ph Ajka, Hungary, cn l bùn đ
chy tràn qua làng Klontar, ni có tr s ca Tp oàn Nhôm Hungary (MAL
Zrt), c quan ch qun ca nhà máy này và bin Klontar thành “làng cht”.
ánh giá v v tràn bùn nói trên B trng B Môi trng Hungary, ông
Giontan Iles cho rng “đây là thm ho sinh thái ti t nht trong lch s
Hungary”. Cht thi đc hi còn chy vào 3 con sông h lu gây ô nhim mt
vùng rng ln. Hungary hiên đang phong ta tài sn ca lãnh đo tp đoàn MAL
Zrt đ bi thng cho ngi dân b nh hng.[2]
1.2. Ô nhim môi trng đt ti Vit Nam
Hin c nc có 283 khu công nghip (KCN), khu ch xut đc thành lp
vi tng din tích đt t nhiên 80.000ha, trên phm vi 58 tnh, thành ph. Ngoài
ra, còn có khong 878 cm công nghip (CCN) do các đa phng thành lp.
Tuy nhiên, thc t cho thy các KCN, CCN hin ti không tuân theo quy hoch
thng nht, mt s ni thiu c s khoa hc do cha gii quyt đng b gia đu
t c s h tng và bo v môi trng. Nhiu KCN không xây dng nhà máy x
lý nc thi tp trung, cng nh vic đu t cho h thng thoát nc còn manh
mún, chp vá. Ô nhim môi trng các KCN nc ta hin nay ch yu là t
nc thi và cht thi rn trong nhng nm gn đây rt ln, tc đ gia tng này
cao hn rt nhiu so vi tng nc thi t các lnh vc khác.
Báo cáo môi trng quc gia nm 2009 đ cp đn tình trng ô nhim môi
trng đt do cht thi rn ( CTR). Tng lng CTR trung bình ca c nc đã
tng t 25.000 tn/ ngày (1999) lên khong 30.000 tn/ ngày (2005), trong đó
lng CTR t hot đng công nghip cng có xu hng gia tang, phn ln tp
trung ti các KCN vùng KTT Bc B và vùng KTT phía Nam.[8]
11
Bà Ra – Vng Tàu
288
72
Tây Ninh
5
1
Tin Giang
26
6
11 tnh BSCL ( không k Long
An và Tin Giang)
371 93
Tng cng
2.939
496
Ngun: Trung tâm Công ngh Môi trng ( ENTEC) tháng 5/2009.
Ti tnh Bc Ninh, lng cht thi công nghip trên đa bàn tnh phát sinh c
tính khong 450 tn/ngày, trong đó cht thi nguy hi khong 48 tn/ ngày. Hu
ht các khu, cm công nghip trên đa bàn tnh đu không xây dng khu tp kt,
trung chuyn CTR tp trung.[10]
Kt qu nghiên cu ca N.M. Maqsud (1995-1997) v ô nhim môi trng
vùng ni và ngoi ô thành ph H Chí minh cho thy: nc và bùn kênh, rch
thuc thành ph đã b ô nhim đn mc rt nng: nng đ các kim loi nng
trong nc ô nhim ca các kênh, rch này vt quá ngng cho phép, so vi
nc kênh, rch không b ô nhim tng t 16 - 700 ln.[3]
Hình 1.3. Nc thi khu công nhip
6
2-7
12-19
10-180
10-160
200-250
Nhánh kênh U cay
2-6
8-10
8-85
30-350
690-900
Nc kênh, rch không b ô nhim
0,5
1
3
0.5
10
Tích t ( ti đa)
16
22
60
700
90
Theo nghiên cu ca PGS-TS Nguyn Vn Phc (Vin Môi trng và Tài
nguyên), thng kê ngun thi theo ngành ngh đã bc l mt s ngành thi nhiu
cht đc hi ra môi trng là dt nhum, may mc (21%), sn xut sn phm t
kim loi (11%), hóa cht (9%), thc phm (8%).[9]
1.2.1. Ô nhim đt Thái Nguyên
Trong quá trình khai thác, các đn v đã thi ra mt khi lng ln đt đá
hn cho phép theo Quy chun QCVN 05;2008/BTNMT.
− Cht lng môi trng nc:
+ Cht lng nc thi sau h thng x lý nc thi tp trung đu đt
Quy chun QCVN40:2011/BTNMT.
− Tin hành ly mu nc mt xung quanh KCN, kt qu phân tích c th
nh sau:
+ Cht lng nc mt khu vc xung quanh các KCN hu ht đu
không đt, ch yu không đt đi vi các ch tiêu COD, BOD, TSS,
N-NH
4
+
, Coliform.
− c bit, đáng quan tâm nht là có mt s ch tiêu đc hi là đc thù ca
các ngành sn xut công nghip ti mt s v trí ly mu có giá tr vt
nhiu ln so vi Quy chun.[11]
8 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
CHNG 2.
CHNG 2. PHM VI NGHIÊN CU
2.1. Thi gian
Nhng thông tin s liu đc s dng trong đ tài là s liu t nm 2000-
2012
2.2. Không gian
tài nghiên cu thc trang ô nhim môi trng đt các KCN trên
phm vi c nc
2.3. i tng nghiên cu
“ Ô nhim môi trng đt các khu công nghip ti Vit Nam”
nhim theo ngun gc phát sinh, hoc theo các tác nhân gây ô nhim.Ô nhim
môi trng đt là hu qu các hot dng ca con ngi làm thay đi các nhân t
sinh thái vt qua nhng gii hn sinh thái ca qun th sng trong đt.
10 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
3.2. S phân b các khu công nghip Vit Nam
S liu v s lng KCN thành lp mi và m rng nm 2008 cng nh
nhng nm trc cho thy mc dù s phân b KCN đã đc điu chnh theo
hng to điu kin cho mt s đa bàn đc bit khó khn min núi phía Bc
(Yên Bái, Tuyên Quang, Hòa Bình, Bc Kn…), Tây Nguyên (k Lk, k
Nông, Gia Lai, Kon Tum, Lâm ng…), Tây Nam B (Hu Giang, An Giang,
Sóc trng…) Nhm pht trin công nghip đ chuyn dich c cu kinh t, song
các KCN vn tp trung 23 tnh, thành ph thuc 4 vùng KTT (vùng KTT
Bc B, vùng KTT min trung, vùng KTT min Nam, vùng KTT vùng
BSCL). n cui tháng 12/2008, các KCN thuc 4 vùng KTT chim ti
74,9% tng s KCN và 81,9% tng din tích đt t nhiên và các KCN trên c
nc. ng Nai và Bình Dng là đa phng có KCN ln nht trong c nc
[5]
11 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
Biu đ 3.1. S lng và din tích KCN theo vùng kinh t tính đn ht tháng
12/2008 (ngun: B KT&T; s liu điu tra ca TCMT, tháng 10/2009)
3.3. Nguyên nhân gây ô nhim môi trng đt
Theo thng kê, Vit Nam có trên 800.000 c s sn xut công nghip vi
gn 70 KCX-KCN tp trung, trong đó, khong 90% c s sn xut công nghip
lý nc thi tp trung, nc thi công nghip đc x lý cc b ti nhà máy, sau
đó qua x
lý ti khu x lý tp trung, nhìn chung đu đt yêu cu v mc đ đm
bo môi trng trc khi thi ra ngoài. Tuy nhiên, ti các KCN, KCX còn li,
nc thi sau khi x lý cc b đu thi trc tip ra sông, gây ô nhim nghiêm
trng môi trng nc, đt và nh hng ti dân c xung quanh
Các hot đng công nghip rt phong phú và đa dng, chúng có th là
ngun gây ô nhim đt mt cách trc tip hoc gián tip. Ngun gây ô nhim
trc tip là khi chúng đc thi trc tip vào môi trng đt, ngun gây ô nhim
13 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
gián tip là chúng đc thi vào môi trng nc, môi trng không khí nhng
do quá trình vn chuyn, lng đng chúng di chuyn đn đt và gây ô nhim đt.
Có th phân chia các cht thi ra 4 nhóm chính:
− Cht thi xây dng.
− Cht thi kim loi.
− Cht thi khí và phóng x
− Cht thi hóa hc và hu c.
3.3.1. Cht thi xây dng
Cht thi xây dng nh gch ngói, thy tinh, g, ng nha, dây cáp,
bêtông, nha…trong đt các cht thi này b bin đi theo nhiu con đng khác
nhau, nhiu cht rt khó b phân hy…
3.3.2. Cht thi kim loi
Các cht thi kim loi, đc bit là các kim loi nng (Pb, Zn, Cd, Cu, và Ni)
thng có nhiu các khu vc khai thác hm m, các khu công nghip và đô
th.
Nc thi nhà máy sx axit sunfuric, đá du, m đin
+ Các loi bình đin (pin, acquy) có mc cht thi kim loi nng cao
nht: 93% tng s lng thy ngân, khong 45% s lng Cadmium
(Cd).
+ St ph liu cha khong 40% s lng chì (Pb), 30% đng (Cu),
10% crôm (Cr).
+ Các cht thi mn (<20 mm) cha 43% Cu thi, 20% Pb và 12% nickel
(Ni).
+ 38% Cd thi và 25% Ni là cht do.
+ Nickel có trong các loi thành phn rác, trong đó có 6 loi rác cha
trên 10% Ni.
− Kt qu ca mt s kho sát cho thy hàm lng kim loi nng trong đt
gn các khu công nghip đã tng lên trong nhng nm gn đây. Nh ti
cm công nghip Phc Long hàm lng Cr cao gp 15 ln so vi tiêu
chun, Cd cao t 1,5 đn 5 ln, As cao hn tiêu chun 1,3 ln. (Theo Báo
cáo Hin trng môi trng quc gia 2005 ).
− Các cht thi ca các nhà máy và hm m thng cha mt s kim loi
nng hoc mt s cht đc dng hu c và dng axit, dng baz hoc các
mui khác làm cho đt b ô nhim các kiu khác nhau. Vn đ này rt
ph bin các thành ph và khu công nghip ln.
15 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
3.3.3. Cht thi khí và phóng x
− CO là sn phm đt cháy không hoàn toàn carbon (C), 80% Co là t
đng c xe hi, xe máy, hot đng ca các máy n khác, khói lò gch, lò
bp, núi la phun…CO vào c th đng vt, ngi gây nguy him do
trong đt tng lên gp 10 ln. T l gia lng đng v phóng x có
trong c th đng vt vi lng đng v phóng x có trong môi trng
đc gi là” h s cô đc” sau các v n bom nguyên t trong đt
thng tn lu ba cht phóng x Sn
90
; I
131
;Cs
137
. Các cht phóng x này
xâm nhp vào c th ngi, làm thay đi cu trúc t bào, gây ra nhng
bnh v di truyn, bnh v máu, bnh ung th…
3.3.4. Cht thi hóa hc và hu c
16 Xin chào!!. R c chia s tài liu vi bn. Ngun: TANGGIAP.VN
Các cht thi có kh nng gây ô nhim đt mc đ ln nh: cht ty ra,
phân bón, thuc bo v thc vt, thuc nhum, màu v, công nghip sn xut
pin, thuc da, công nghip sn xut hoá cht.
Nhiu loi cht thi hu c cng dn đn ô nhim đt. Nhiu loi nc t
cng rãnh thành ph thng đc s dng nh ngun nc ti trong sn xut
nông nghip. Trong các loi nc thi này thng bao gm c nc thi sinh
hot và công nghip, nên thng cha nhiu các kim loi nng.
3.4. nh hng , hu qu ca ô nhim môi trng đt
t b xung cp. Mt s biu hin nh:
− D b xói mòn do nc, khi gp các chuyn đng ln nh l đt khi
lng ma cao, thm thc vt b phá hy, canh tác không hp lý, cht
dinh dng b mt do trm tích và b ra trôi theo dòng nc, gp
− Các phân bón hóa hc, thng có mt s vt kim loi và hóa cht nh
As, Cd, Co, Cu, Pb, Zn … theo thi gian s tích t trên lp đt mt làm
đt b chai xu, thoái hóa, không canh tác tip tc đc.
3.4.1. Tn tht ti h sinh thái, nng sut cây trng công nghip và nuôi
trng thy sn
Sông sui là ngun tip nhn và vn chuyn các cht ô nhim trong nc
thi t các KCN và các c s sn xut kinh doanh. Nc thi cha cht hu c
vt quá gii h cho phép s gây ra hin tng phú dng, làm gim lng oxy
trong nc, các loài thy sinh b thiu oxy dn đn mt s loi b cht hàng lot.
S xut hin các cht đc nh du m, kim loi nng, các loi hóa cht trong
nc s tác đng đn đng thc vt thy sinh và đi vào chui thc n trong h
thng sinh tn ca các loài sinh vt, cui cùng s nh hng ti sc khe con
ngi.
3.4.2. Gia tng gánh nng bnh tt
Theo con s thng kê, nm 2004 s ngi mc bnh ngh nghip là 21.579
ngi và d báo s ngi mi mc bnh ngh nghip đn nm 2010 là trên
30.000. Tng tin chi cho tr cp bnh ngh nghip t 2000-2004 là hn 50 t
đng [6]
Ô nhim môi trng đã gây nh hng rõ rt đn sc khe ngi dân sng
khu vc gn các nhà máy t đó gây ra tn tht kinh t cho KCB và các thit
hi thu nhp do b bnh.
Mt s bnh tt do ô nhim môi trng khu công nghip:
− Nc thi t các KCN không đc x lý gây ô nhim nc mt và nc
ngm, t đó nh hng đn cht lng ngun nc cp và có th thông
qua chui thc n gây nh hng xu ti sc khe con ngi. Các bnh
ch yu liên quan đn cht lng nc là bnh đng rut, các bnh do
kí sinh trùng, vi khun, virus, nm mc,…, các bnh do côn trùng trung
gian và các bnh do vi yu t và các cht khác trong nc (bnh bu c
18