A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI:
- Được sự chỉ đạo của phòng giáo dục, kể từ tháng 1 năm 2010 trường tôi bắt
đầu thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới. Trong chương trình chăm
sóc giáo dục mầm non mới, bộ môn nào cũng quan trọng, môn này thúc đẩy và làm nền
tảng cho môn học kia, nếu cô giáo chỉ tổ chức một tiết dạy bình thường trên lớp không
có sự sáng tạo cho tiết dạy của mình thì kết quả giảng dạy chỉ ở mức bình thường không
thu hút được trẻ vào tiết học. Vì vậy đòi hỏi sự sáng tạo của cô trong tiết dạy, giúp trẻ
dễ nhớ, khắc sâu kiến thức và phát triển trí tuệ, tư duy óc sáng tạo đó là sự cốt yếu, song
song với các môn học khác bộ môn làm quen chữ viết đã góp phần phát triển toàn diện
cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi về nhận thức và nhân cách đặc biệt trong việc chuẩn bị cho trẻ
học lớp 1
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Mục tiêu của giáo dục Mầm Non là nuôi dạy chăm sóc và giáo dục trẻ
phát triển toàn diện theo 5 lĩnh vực. Trong đó hoạt động làm quen chữ viết là một trong
những hoạt động đóng vai trò hết sức quan trọng.
- Cho trẻ làm quen với chữ viết là chuẩn bị các kỹ năng tiền biếtđọc, biết
viết cho trẻ. Đây chính là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn bị cho trẻ
trước khi vào lớp một.
- Giáo dục Mầm Non của chúng ta đã có những đổi mới, những chuyển biến
mới trong việc nuôi dạy trẻ. Cùng với sự đổi mới của giáo dục Mầm Non nói chung,
hoạt động làm quen chữ viết cũng có những đổi mới đáng kể. Để dạy tốt hoạt động này
theo chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay đòi hỏi người giáo viên Mầm Non
phải tự suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ viết cho
trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
III. PHẠM VI ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- 1 -
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu được sử dụng trong giáo dục môn làm
quen chữ viết cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi.
- Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp giúp cho trẻ hứng thú trong giờ làm
quen chữ viết.
- Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ
viết.
- Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết theo
chủ đề để phát triển các kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết trước khi vào học
lớp một.
- Tự tin và có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm
quen với chữ viết theo chủ điểm.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
- Năm học này tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi. Tôi
đã nhận thấy những điều kiện thuận lợi và khó khăn trong việc cho trẻ làm quen chữ viết
như sau ở lớp tôi như sau:
1/ Thuận lợi:
- Phòng học rộng rãi, thoáng mát, có đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động.
- Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn, biết sử
dụng vi tính.
- Các cháu có cùng độ tuổi, trẻ hứng thú và thích học chữ cái
2/ Khó khăn:
- Lớp mẫu giáo tôi dạy ở ngay chợ của xã. Tuy vậy, đời sống của nhân dân
rất khó khăn. Ba mẹ các cháu đa số là những người dân làm vườn, đi làm thuê ở xa nên
họ ít có thời gian quan tâm đến con.
- 3 -
- Bên cạnh đó, tổng số trẻ lớp tôi chủ nhiệm thì 1/3 số cháu chưa học qua các
lớp mẫu giáo bé và mẫu giáo nhỡ. Vì vậy sự tiếp thu của các cháu chưa đồng đều, còn
nhiều hạn chế.
- Có 60% số trẻ nhận thức nhanh, 30% số trẻ nhận thức trung bình, số trẻ
nhận thức chậm chiếm 10%
- Có 60% số trẻ nhanh nhẹn linh hoạt, 40% số trẻ nhút nhát.
Từ những thuận lợi và khó khăn trên, bản thân tôi đã suy nghĩ tập trung
nghiên cứu để làm thế nào dạy được cho trẻ những giờ học làm quen chữ viết hay và hấp
dẫn
yêu cầu của cô như chữ c cháu cong ngón cái và ngón trỏ tạo thành chữ c, chữ t thì cháu
đưa ngón trỏ tay trái thẳng đứng và ngón trỏ tay phải thẳng ngang ở trên…
3/ Gây hứng thú phần tổ chức trò chơi chữ cái cho trẻ:
- Trong tiết học, trò chơi chữ cái chính là công cụ nhằm ôn luyện và củng
cố kiến thức ở trẻ, giúp khắc sâu kiến thức, qua trò chơi trẻ có cảm giác thoải mái nhẹ
nhàng nhưng dễ hiểu. Chính vì vậy tôi luôn tìm tòi những trò chơi động- tĩnh xen kẽ
nhau để tạo cho trẻ thoải mái chống mệt mỏi.
Ví dụ: Để chơi trò chơi “Tìm chữ cái trong tranh” thay cho hình thức cô đưa
từng tranh ra giới thiệu từ sau đó cô cho cháu tìm chữ cái vừa học. Tôi đã để vài tranh
xung quanh lớp để cháu đi tìm và nói tranh vẽ gì? có chữ cái gì vừa học cho bạn xem
đúng hay sai.
- Tôi thấy đồ dùng dạy học, những trò chơi mới lạ là vấn đề cần thiết trong
tiết học. Ngoài ra những câu hò, vè, câu đố cũng sẽ tạo cho trẻ sự tư duy suy nghĩ giúp
cho trẻ không nhàm chán, trẻ tích cực tham gia hoạt động và tiếp thu bài nhanh.
Ví dụ: Cô đọc câu đố về con cua (con cua- c) kết hợp với gõ phách tre cho
cháu trả lời sau đó cháu đưa phách tre có chữ c lên và đọc làm cho tiết học sinh động
hơn…
- 5 -
- Nhưng đối với trẻ thay đổi trò chơi vẫn chưa đủ mà trẻ còn cần những
lời nói dịu dàng, truyền cảm của cô. Chính vì vậy khi tổ chức các trò chơi cô phải nhẹ
nhàng, gần gũi với trẻ, đôi khi pha chút vẻ bí mật cộng với động tác tay của cô sẽ gây
được hứng thú
Ví dụ: khi làm quen chữ u, ư. Tôi vẽ bức tranh tổng hợp về các dụng cụ của
chú thợ mộc như: cái búa (u), cái cưa (ư), gỗ dừa (ư), cái đục (u)… Tôi cho cháu chơi
trò chơi “Ai nhanh tay hơn”
Cách chơi: Cô cho cháu đi đến bức tranh và giới thiệu về hình từng vẽ trong
tranh, cô giới thiệu từ và chữ cái vừa học có trong từ,sau đó cháu chơi trò chơi “Trời
tối trời sáng” (cô lây chữ cái vừa học cất vào và đố cháu chuyện gì vừa xảy ra). Cô cho
cháu thi nhau tìm chữ thiếu gắn vào gắn vào và gắn chấm tròn đỏ vào dưới chữ u, chấm
tròn xanh vào dưới chữ ư (trong lúc bạn thực hiện, cô cho cháu đọc thơ, hoặc hát các bài
- Ngoài việc dạy trẻ ở hoạt động làm quen chữ viết thông qua các hoạt động
khác như khám phá khoa học: cho trẻ đọc từ dưới tranh, gọi tên các con vật, đồ
vật…nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Hoạt động văn học: Cho cháu luyện đọc từ khó và đọc thơ theo đúng quy
trình.
Ví dụ: Khi cho cháu đọc thơ con rùa thì giáo viên cho cháu đọc từ “rì rà “ vài
lần cho đúng
- Hoạt động thể dục: Đối với hoạt động thể dục giáo viên cũng có thể lồng
ghép tích hợp chữ cái nhằm cũng cố, luyện phát âm các chữ cái vừa học.
Ví dụ: Hoạt động: Bật xa 45cm
Tôi viết các chữ a,ă,â trên sàn, cách nhau 45cm., cho trẻ bật vào các các
chữ cái viết trên sàn từ chữ cái này sang chữ cái kia, đến chữ nào phát âm chữ đó.
- 7 -
- Hoạt động vui chơi: Thông qua việc “học mà chơi, chơi mà học”. Vì vậy,
trong giờ hoạt động góc tôi cũng lồng ghép chữ cái vào một cách nhẹ nhàng. Cho trẻ nặn
chữ, ghép chữ hoặc cho trẻ thi nhau gạch chân chữ cái vừa học.
+ Cho trẻ làm quen chữ viết ở mọi lúc, mọi nơi, trong các hoạt động hằng
ngày của trẻ
- Một trong những biện pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng học tập nói
chung và hoạt động làm quen chữ viết nói riêng là giúp trẻ có điều kiện học tập mà
không thấy nhàm chán. Thông qua các giờ đón, trả trẻ tôi có thể cho trẻ xem một số
tranh ảnh đẹp và cho trẻ tìm chữ cái vừa học trong tranh Trong giờ hoạt động ngoài trời
cho trẻ đọc thơ ca, hò vè luyện phát âm cho trẻ.
Ví dụ: Luyện phát âm r tôi cho cháu đọc bài đồng dao: "Rềnh rềnh ràng
ràng" hoặc cho trẻ chơi trò chơi “Nu na nu nống”. Trẻ ngồi duỗi chân, cô chạm vào
chân từng trẻ, khi đến câu cuối tay cô chạm vào chân bạn nào thì bạn ấy trả lời câu hỏi
của cô.
Ví dụ: Con hãy tìm tên bạn có chữ cái đầu là h, v…
- Tôi thường xuyên quan sát trẻ, ghi chép vào sổ để theo dõi, đánh giá quá
trình phát triển những kĩ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết của trẻ nhằm điều
- Trẻ nhận biết và phát âm đúng
- Trẻ nhận biết từ và tiếng
- Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế
- Trẻ tô viết đúng chữ cái
- Trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt
động làm quen chữ viết
- Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và
quy trình đọc
70%
40%
65%
75%
60%
50%
100%
95%
96%
95%
98%
90%
- 9 -
- Ngoài những kết quả nêu trên còn rất nhiều trẻ đến cuối năm học đã biết
tự đọc truyện sách và biết được rất nhiều từ. Điều đáng mừng là trẻ rất hứng thú tham
gia hoạt động này.
- Với kết quả đạt được như vậy phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ
C. PHẦN KẾT LUẬN
I.NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Qua nâng cao chất lượng làm quen chữ cái, bản thân đã rút ra những kinh nghiệm
sau:
- Nắm vững được các yếu tố đổi mới cơ bản trong tổ chức các hoạt động làm
trẻ hoạt động phải phù hợp với phương châm “học mà chơi, chơi mà học” để phát
triển cho trẻ những kĩ năng cần thiết trong việc học đọc, học viết để chuẩn bị cho
trẻ vào lớp 1.
IV. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT:
* Đối với phòng giáo dục:
- Hỗ trợ thêm một số bàn ghế đúng quy cách cho trẻ.
- Hổ trợ trường một số máy vi tính, máy chiếu nhằm giúp cho giáo viên có
thể sáng tạo hơn trong việc giảng dạy.
* Đối với Ban giám hiệu nhà trường:
- Tạo điều kiện trong việc làm đồ dùng dạy học cho trẻ, sắp xếp tạo điều
kiện cho giáo viên được thường xuyên dự giờ để trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau.
- Tạo điều kiện cho giáo viên học tập để nâng cao trình độ nhằm phục vụ
cho bản thân và cho công tác giảng dạy.
- 11 -
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu hướng dẫn tổ chức chương trình giáo dục mầm non Mẫu giáo lớn.
- Mục tiêu giáo dục mầm non
- Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với chữ viết.
- WWW. Mẩm non. Com.
- 12 -
MỤC LỤC
TIÊU ĐỀ TRANG
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài 1
II. Lý do chọn đề tài 1
III. Phạm vi đối tượng nghiên cứu 1
IV. Mục đích nghiên cứu 2
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu 2
B. PHẦN NỘI DUNG