SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI
LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN

Người thực hiện: Hỏa Thị Hải
Chức vụ:

Giáo viên

Đơn vị công tác:

Trường mầm non Nga Trung

SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2015

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ

Lúc sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã nói :
“Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn

việc nâng cao chất lượng giờ dạy kể chyện cho trẻ từ 24 - 36 tháng tuổi.
Là giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi này tôi nắm bắt được đặc
điểm tâm sinh lí của trẻ cũng như nắm chắc phương pháp hữu ích phù hợp với
trình độ nhận thức: Tôi giành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu, học hỏi áp
dụng những phương pháp phù hợp với tâm sinh lí của trẻ. Tôi cố gắng mọi lúc
mọi nơi, gần gũi với trẻ, cho trẻ xem băng hình có những hình ảnh, con vật
giống trong những câu chuyện, làm những nhân vật rối, khâu rối, chuẩn bị thật
tốt phục vụ tiết học sao cho phù hợp với thực tế và của nhóm trẻ từ 24-36 tháng
tuổi học tốt hơn môn kể chuyện.
Nhận thức được tầm quan trọng của môn văn học đối với việc phát triển
của trẻ nên tôi quyết chọn đề tài “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 24 - 36
tháng tuổi làm quen với tác phẩm văn học thông qua hoạt động kể chuyện”
để nghiên cứu với mong muốn nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác
phẩm văn học và được đồng nghiệp đóng góp ý kiến xây dựng để chọn ra hướng
giáo dục phù hợp nhất cho học sinh lứa tuổi nhà trẻ.

3


B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Kể chuyện là môn học rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện
phát triển ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn
biết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen
với những từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát
triển trí tưởng tượng, óc quan sát khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.
Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành,
biết ơn và kính yêu ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, bạn bè và biết nhường nhịn em
nhỏ.
Kể chuyện là hoạt động nhằm dẫn dắt hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá

nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu , nhất là đồ
dùng phục vụ cho hoạt động kể chuyện(đồ dùng trực quan như: tranh, ảnh minh
họa các câu chuyện…
2. Thùc tr¹ng cña gi¸o viªn
- Năm học 2014 – 2015 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp 24 –
36 tháng tuổi với tổng số trẻ là 25 cháu. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy cháu
nên tôi nắm vững được khả năng tiếp thu của tầng cháu nhưng bản thân là giáo
viên trẻ nên tôi chưa có kinh nghiệm trong việc cho trẻ làm quen tác phẩm văn
học. Trong phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan vẫn chưa khoa học, chưa có
sáng tạo trong việc chuyển thể từ kịch bản sang sân khấu, chưa chủ động linh
hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng kịch.
- Khả năng cảm nhận các tác phẩm văn thơ, chuyện còn hạn chế, giọng đọc
và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ minh họa chưa bộc lộ cảm xúc, hấp
dẫn cuốn hút trẻ.tuy vậy tôi luôn không ngừng học hỏi qua đồng nghiệp, tài liệu
và trên mạng Internet.
3. Thực trạng đối với học sinh.
- Với đặc điểm sinh lý của lứa tuổi ở giai đoạn phát triển lời nói đang phát
triển do đó khả năng giao tiếp về ngôn ngữ của trẻ gặp rất nhiều khó khăn.trẻ
đang sống trong môi trường gia đình, được ông bà, bố mẹ yêu thương chăm sóc.
khi đến trường là nơi hoàn toàn mới mẻ xa lạ với trẻ, do đó trẻ chưa quen với nề
nếp, thói quen của lớp, trẻ còn có tính rụt rè, nhút nhát, cá tính...còn nhiều ở trẻ.
Sự phát triển ngôn ngữ ở mỗi trẻ tuy cùng một độ tuổi nhưng lại phát triển khác
nhau gây khó khăn trong việc giảng dạy.
- Đa số trẻ là con em có bố mẹ làm nông nghiệp nên nhận thức về công
việc chăm sóc giáo dục và dạy con còn hạn chế họ không biết rằng kể chuyện,
5


đọc thơ cho con nghe là một cách giúp các cháu tiếp thu với ngôn ngữ nhanh
nhất. Các phụ huynh chỉ quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho các cháu mà

25

Kết quả
Đạt
Tốt

khá

TB

Số Tỉ Số Tỉ Số Tỉ Số Tỉ
trẻ lệ% trẻ lệ% trẻ lệ% trẻ lệ%
3

12

3

12

7

28

12 48

2

8


8

3

12

10 40

10

40

25
25

25

Từ kết quả trên bản thân rất băn khoăn trăn trở phải làm gì và bằng biện
pháp như thế nào để trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen với văn học
được tốt hơn. Để giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu như tham hiểu biết trẻ hứng thú
tham gia vào hoạt động một cách tích cực nhất để đạt hiệu quả phát triển toàn
diện cho trẻ cao nhất. Vì vậy tôi đã mạnh dạn áp dụng một số biện pháp để gây
hứng thú cho trẻ trong hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông
qua kể chuyện.
III. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Giải pháp gây hứng thú, thu hút trẻ vào hoạt động thông qua đồ dùng,
đồ chơi.
Làm đồ dùng đồ chơi để tạo môi trường đồ dùng học tập, đồ chơi phong
phú là một yêu cầu cần thiết đối với giáo viên mầm non. Đồ dùng đồ chơi phong
phú sẽ góp phần quyết định hiệu quả tổ chức các hoạt động vui chơi học tập của

lời”.

Tôi còn khâu những chú Chó con, Mèo hoa, Gà con, Vịt con để làm phần
thưởng, quà tặng đồ chơi cho trẻ trong các tiết kể chuyện làm cho trẻ rất phấn
khởi hứng thú.

3. Gây hứng thú giúp trẻ học tốt môn “kể chuyện” qua các phương tiện
truyền thông, công nghệ thông tin.
Như chúng ta đã biết, để hoà nhịp với sự phát triển vượt bậc của công
nghệ thông tin thì việc sử dụng, ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt
8


động giáo dục là một điều tất yếu của tất cả các ngành học, bậc học. Mặc dù đối
với bậc học mầm non, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình
giảng dạy mới chỉ là bắt đầu, song cũng đã thực sự thu hút được trẻ rất nhiều và
có tác dụng rất lớn đối với trẻ khi trẻ được học những tiết học này. Tôi cảm thấy
trẻ rất thích thú như mình đang được xem những đoạn phim với hình ảnh sống
động. “Học mà chơi, chơi mà học” phải thoải mái, nhẹ nhàng tiếp thu kiến thức.
Ví dụ: Kể chuyện “Cây táo”. Tôi đã soạn 1 giáo án điện tử và trình chiếu trên
máy vi tính tôi sưu tầm các hình ảnh minh hoạ câu chuyện qua trang wed giáo
án điện tử của mình. Tôi trình chiếu cho trẻ xem các hình ảnh minh họa truyện
“Cây táo”..

Hình ảnh minh họa truyện “ Cây Táo”
Ví dụ : Tổ chức hoạt động học có chủ đích làm quen tác phẩm văn học :
chuyện “ Cây táo” chủ đề : Cây và những bông hoa đẹp.
NDHĐ

Hoạt động của cô

+ Cô kể lần 2: kết hợp hình ảnh trên máy vi
tính.
Giảng nội dung câu chuyện trên máy chiếu
-Đàm thoại: Khi gợi mở cho trẻ trả lời câu hỏi
tôi thường bật hình ảnh trong máy tương ứng
với câu hỏi cho trẻ quan sát.
+ Ông đang làm gì? (hình ảnh ông đang trồng
cây);
+ Bé đang làm gì? (hình ảnh bé tưới nước cho
cây);
+ Trời mưa : đang tưới nước cho cây;
+ Mặt trời : đang sưởi nắng cho cây.
+ con gì xuất hiện ? (Gà trống)
+ Gà trống nói gì với cây? (cây ơi cây lớn
mau)

- Trẻ trả lời

+ Bướm nói gì với cây? (cây ơi cây lớn mau).
+ Ông , bé, gà, bướm mong cây thế nào?
(cây ơi cây lớn mau).
+ Nghe lời mọi người cây đã cho những trái
chín vàng, rơi đầy vào lòng bé.
+ Cô kể lần 3: Kết hợp sử dụng sa bàn cát
- Mưa phùn bay, hoa đào nở và các loài hoa
đang khoe sắc đón nắng xuân về.
- Ai đã trồng cây táo xuống đất (cô gắn nhân
vật ông và cây táo).
10



Cho trẻ xem lại nội dung, hình ảnh câu chuyện
để trẻ khắc sâu nội dung câu chuyện .

- Trẻ quan sát

Qua việc ứng dụng công nghệ thông tin tôi thấy trẻ rất hứng thú học và hoạt
động một cách tích cực.
4. Gây hứng thú thông qua các trò chơi.
Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán, mệt mỏi khi nghe cô kể chuyện tôi
luôn tổ chức đan xen những trò chơi vận động để nhằm thay đổi trạng thái giữa
động và tĩnh . Từ nội dung của các mẩu chuyện tôi chuyển sang các trò chơi một
cách nhẹ nhàng để trẻ thông qua các trò chơi để “chơi mà học, học mà chơi”.
11


Ví dụ : Trong câu chuyện “quả trứng” tôi cho trẻ đội mũ Vịt vào chơi “chuyển
trứng vào ổ” sau khi chuyển hết trứng tôi nói “trời tối” rồi mời các chú vịt đi
ngủ thôi. Trẻ ngồi nhắm mắt và giả vờ ngủ. Cô giả vờ làm tiếng gà trống gáy ò ó
o…Cô nói “trời sáng” rồi các chú Vịt con mở mắt ra. Cô nói cho trẻ biết sau
một đêm số trứng của các con chuyển về đã nở ra những chú Vịt xinh xắn và
đáng yêu (Cô khâu Vịt bằng những mảnh vải vụn nhồi bông) đưa cho trẻ xem.
Sau đó cô tặng những con Vịt đó cho trẻ và cho trẻ cho trẻ chơi trò chơi khác
như nặn thức ăn cho Vịt hoặc dùng khối hộp để xây chồng cho Vịt con ở. Tôi
thấy trẻ rất thích thú và hăng hái tích cực tham gia vào các hoạt động mà ý nghĩa
giáo dục của câu chuyện được khắc sâu hơn vào trí óc trẻ.
Tôi cho trẻ đi dạo chơi ngoài trời và tổ chức cho trẻ chơi trò chơi trò chơi : tập
tầm vông, nu na nu nống, dung dăng dung dẻ, chi chi chành chành…
Giáo viên là người đọc và làm các động tác theo lời trò chơi. Sau đó tôi cho trẻ
cùng đọc theo cô để từ đó phát triển vốn từ cho trẻ. Từ đó trẻ nói rõ câu mạch

Khi cho trẻ dạo chơi ngoài trời như thăm vườn cổ tích, vườn thiên nhiên,
vườn rau của bé, vườn cây ăn quả, trẻ được quan sát bằng những hình ảnh thực
tế, sinh động. Tôi đặt những câu hỏi gợi ý cho trẻ những hình ảnh có liên quan
những câu chuyện mà trẻ đã được nghe.
Ví dụ : khi cho trẻ quan sát cây thị cô hỏi:
- Đây là cây gì?
- Đây là gì của cây ?(quả thị)
- Quả thị có trong câu chuyện gì?...
Như vậy sẽ gợi cho trẻ nhớ về nội dung câu chuyện mà trẻ đã được nghe.

13


Hình ảnh cây thị trong câu chuyện “quả thị”
Hay khi dạo chơi thăm quan, quan sát ở ngoài trời nhìn thấy bạn chim, bạn
Bướm đang bay tung tăng tôi chỉ vào và giới thiệu luôn cho trẻ là bạn Bươm
Bướm có trong câu chuyện “Thỏ con không vâng lời” đang bay đến rủ các bạn
đi tắm nắng với bạn Bươm Bướm nào? Và cô cho trẻ đi tắm nắng kết hợp hát và
cho chơi trò chơi “Trời nắng trời mưa”.
Gắn củ cà rốt và bạn thỏ con trong câu chuyện “Thỏ con không vâng lời”.

Ảnh về thỏ và củ cà rốt
14


Khi kể chuyện “quả thị” tôi vẽ cây thị và gắn quả thị trên cây, bên dưới
gốc cây vẽ hình ảnh Bà đang đứng hứng thị.
Hay khi đọc bài thơ “Yêu mẹ” thì tôi vẽ ngôi nhà và gắn “Mẹ và con”
trước sân nhà .
Hay vẽ ao nước gắn cá và chim khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Chim và

cho phù hợp
* Thông qua ngày hội ngày lễ
Một hình thức nữa mà tôi thực hiện có hiệu quả là cho trẻ làm quen với
tác phẩm văn học theo các chủ đề gắn liền với việc tổ chức ngày lễ. Tôi tổ chức
cho các cháu trong lớp liên hoan biểu diễn văn nghệ. Nó có tác dụng cổ vũ động
viên các cháu giỏi đồng thời cũng khuyến khích các cháu yếu nhút nhát tham gia
vào các hoạt động nghệ thuật. Trong các buổi biểu diễn văn nghệ của trường tôi
đăng ký cho các cháu giỏi lên tham gia đọc thơ kể chuyện đồng thời trong buổi
biểu diễn tôi cũng động viên các cháu nhút nhát lên tham gia nhằm khích lệ trẻ
và là niềm tin tưởng trước sự chứng kiến của phụ huynh.
IV. KIỂM NGHIỆM
Sau khi áp dụng các giải pháp trong sáng kiến thực tế tại nhóm lớp. tôi
nhận thấy các giải pháp đã thu được các kết quả đáng kể về hiệu quả cho trẻ làm
quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện.
Để đánh giá lại kết quả mong đợi theo mục tiêu sáng kiến kinh nghiêm đặt
ra. Tôi tiến hành khảo sát lại kết quả sau nghiên cứu. Kết quả đạt được như sau:

TT

1
2

3
4

Nội dung khảo sát

Trẻ chú ý lắng nghe cô
kể chuyện
Trẻ nhớ tên chuyện, tên

36

7

28

1

4

9

36

8

32

6

24

2

8

8

32


25

25

16


Kết quả cho thấy hiệu quả cho trẻ làm quen với văn học thông qua kể
chuyện được tăng lên rõ rệt. Như vậy khảng định các giải pháp có tính khả thi.
Thông qua các hoạt động của môn học kể chuyện tôi đã khắc phục được
đáng kể tình trạng nói ngọng, nói lắp ở trẻ, làm cho trẻ có khả năng diễn đạt
mạch lạc và trẻ tập kể cùng cô những câu chuyện ngắn đơn giản.
Cũng qua hoạt động kể chuyện mà nhân cách của trẻ được phát triển, trẻ biết
yêu quý cái đẹp, cái hay, biết trân trọng đức tính tốt bụng của các nhân vật
chính diện làm phát triển đời sống tình cảm cho trẻ, giúp cho trẻ biết ngoan
ngoãn hơn, biết vâng lời ông bà, bố mẹ, người lớn và cô giáo nhiều hơn.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. KẾT LUẬN:
- Trẻ em như một cây non, được chăm bón, vun tưới, giáo dục đầy đủ thì sẽ
phát triển thật tốt đẹp, ra nhiều quả ngọt cho đời và dạy tốt môn kể chuyên ở độ
tuổi 24- 36 tháng cũng góp phần vào việc phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ.
- Để chuyển tải một tác phẩm văn học đến với trẻ 24-36 tháng đặc biệt là tác
phẩm chuyện đạt hiệu quả tốt thì người giáo viên phải có đủ các yếu tố như phát
âm chuẩn, biết cách đọc, kể diễn cảm, biết thể hiện các hành động của nhân vật.
Đặc biệt là biết phối hợp, lồng ghép vào các môn học khác vào để tiết học thêm
phong phú.
- Cần phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh và giáo viên để trẻ không chỉ được
nghe chuyện kể ở lớp mà chuyện còn xuất hiện trước khi trẻ ngủ buổi tối ở nhà.
- Giáo viên phải sáng tạo làm nhiều đồ dùng, đồ chơi tự tạo đẹp, đảm bảo an
toàn khi trẻ tiếp xúc, đảm bảo tính trực quan thẩm mĩ để giới thiệu các thủ pháp

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 10 tháng 4 năm 2015
CAM KẾT KHÔNG COPY
Tác giả

Nguyễn Thị Hoài

Hỏa Thị Hải

18