MỤC LỤC
STT

NỘI DUNG

TRANG

1

1. Mở đầu

1

2

1.1. Lí do chọn đề tài

1

3

1.2. Mục đích nghiên cứu

2

4

1.3. Đối tượng nghiên cứu

2


10

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

18

11

3. Kết luận và kiến nghị

19

12

3.1. Kết luận

19

13

3.2. Kiến nghị

20

14

Tài liệu tham khảo

15


điệu, nhịp vần thơ ca. Rời vòng tay của mẹ, của bà trẻ đến với trường mầm non
với bao bỡ ngỡ thắc mắc hàng ngày được nghe cô giáo đọc thơ, kể chuyện, học
hát, học vẽ… đã giúp trẻ có cảm giác ấm áp hơn, gần gũi thân quen hơn với con
người và cuộc sống xung quanh. Không những thế thông qua hoạt động thơ tạo
cho trẻ cảm giác ấm áp, êm ái, thân thuộc, gieo vào tâm hồn trẻ bao điều tốt đẹp.
Hình thành và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể đó là tính tổ chức
kỷ luật, tự chủ, mạnh dạn trước mọi người. Đồng thời qua hoạt động thơ trẻ
được giáo dục tình yêu quê hương đất nước, tình yêu gia đình, cô giáo, bạn bè,
ngoài ra trẻ cũng được học tập những phẩm chất tốt đẹp của con người chân
chính như: Sự trung thực, lòng dũng cảm, lòng biết ơn và được mở rộng nhận
thức về cuộc sống thiên nhiên và xã hội.
Với trẻ 3-4 tuổi bộ máy phát âm chưa hoàn thiện, vốn từ còn hạn chế,
ngôn ngữ chưa mạch lạc, nên dạy trẻ đọc thơ sẽ giúp trẻ phát triển vốn từ, ngôn
ngữ rõ ràng hơn và tạo cho trẻ có thêm những cảm xúc tinh tế, phong phú trong
tâm hồn trẻ, vì vậy việc dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy
thơ) sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo trong nhận thức tư duy và
phát triển năng lực của bản thân trẻ. Tuy nhiên trong quá trình dạy trẻ làm quen
với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ) thì năng khiếu của giáo viên trong nhà
trường còn hạn chế, giọng đọc chưa truyền cảm, cử chỉ nét mặt còn thờ ơ chưa
1


lôi cuốn được trẻ, thủ thuật chưa phù hợp, chưa linh hoạt, sáng tạo dẫn đến hiệu
quả hoạt động dạy chưa cao, do đó chưa phát huy được tính tích cực của trẻ. Vì
vậy bản thân giáo viên luôn đặt ra câu hỏi làm thế nào để khi đọc thơ trẻ thể hiện
được tình cảm, lôi cuốn được sự chú ý của người nghe, và làm thế nào để trẻ
thích đọc thơ và đọc thơ diễn cảm… một cách tốt nhất. Chính vì vậy cô giáo
mầm non phải luôn ý thức được rằng mình phải có những sáng kiến trong quá
trình dạy trẻ, có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu của ngành học trong thời kỳ
đổi mới, nhất là trong giai đoạn hiện nay.

tập để cung cấp kiến thức và vận dụng những điều đã tiếp thu.
- Phương pháp xử lý thống kê toán học: Tổng hợp và phân tích số liệu đã điều
tra và khảo sát.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận.
Sự nghiệp giáo dục có một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển đất
2


nước về trước mắt cũng như lâu dài. Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta
đã xác định: “Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực thúc đẩy sự
phát triển kinh tế - xã hội, coi đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển của
đất nước”. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã xác định: “Cùng
với khoa học và công nghệ, Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Nghị quyết Đại hội đại
biểu lần thứ IX của Đảng đã nhấn mạnh: “Phát triển Giáo dục - Đào tạo là một
trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực, là yếu tố cơ bản để phát triển xã
hội và tăng trưởng kinh tế bền vững”.
Theo Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 của Bộ trưởng
Bộ GD&ĐT sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục mầm
non ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã nêu rõ: Đối với mẫu giáo, phương pháp giáo
dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường
xung quanh dưới nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ
theo phương trâm “học mà chơi - chơi bằng học”. Chú trọng đổi mới tổ chức
môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khám phá, thử
nghiệm và sáng tạo ở các khu vực một cách vui vẻ.
Như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo còn nhiều hạn chế về khả năng diễn đạt
và tư duy phát triển chưa cao. Vì vậy trong quá trình giáo dục trẻ cần phải tổ

cho trẻ cảm nhận được nhịp điệu của thơ, giúp cho trẻ thể hiện được thái độ, xúc
cảm, tình cảm trước một bài thơ. Kích thích ở trẻ sự nhạy cảm thẩm mĩ, sự phát
triển ngôn ngữ, trí tuệ, hình thành tình cảm đạo đức cho trẻ. Việc tổ chức cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ) sẽ góp phần phát triển tính
tích cực cá nhân, tính độc lập sáng tạo của trẻ đồng thời góp phần bồi dưỡng
năng khiếu văn học nghệ thuật, rèn luyện và phát triển ngôn ngữ mạch lạc, qua
đó hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
2.2. Thực trạng.
2.2.1. Thuận lợi.
Đối với trường: Trường mầm non Triệu Lộc là trường chuẩn quốc gia mức
độ 1. Trường có tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học. Nhà
trường có đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình, trình độ chuyên môn tốt, luôn tạo
điều kiện để học hỏi lẫn nhau trong công tác.
Ban giám hiệu nhà trường, các tổ chức chi bộ nhà trường, tổ chức công
đoàn luôn tạo điều kiện giúp đỡ tôi cả về vật chất lẫn tinh thần nên tôi yên tâm
công tác và luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Đối với bản thân: Là một giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn,
yêu nghề mến trẻ, có tâm huyết với nghề, luôn nhiệt tình trong công tác chăm
sóc và giáo dục trẻ. Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Đối với trẻ: Trẻ lớp tôi hầu hết 100% cháu đều khoẻ mạnh, đi học đúng độ
tuổi, ngoan ngoãn, hồn nhiên, các cháu đến lớp chuyên cần, lại rất hăng say khi
tham gia hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ).
Lớp học rộng rãi, thoáng mát, có đồ dùng, đồ chơi, có đầy đủ bàn ghế
đúng quy cách, tranh ảnh để phục vụ hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.
Đa số phụ huynh nhiệt tình sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu
cho việc làm đồ dùng đồ chơi càng thêm phong phú và đa dạng.
2.2.2. Khó khăn.
Đồ dùng đồ chơi, trang thiết bị dạy học chưa phong phú và đa dạng, đồ
dùng đồ chơi chủ yếu là do giáo viên tự làm nên tính thẫm mĩ chưa cao.
Đối với trẻ 3-4 tuổi ở lớp tôi thường là các cháu mới lần đầu đến trường

SL %

Chưa đạt yêu
cầu
Yếu
Kém
SL % SL %

Hứng thú và biết bộc
lộ cảm xúc khi nghe
27
3 11 5 19 16 59 3 11 0 0
thơ.
Hiểu nội dung và đọc
27
4 15 4 15 17 63 2
7
0 0
thuộc thơ.
Diễn đạt mạch lạc rõ
27
4 15 5 19 16 59 2
7
0 0
ràng.
Thể hiện thơ diễn
27
3 11 5 19 16 59 3 11 0 0
cảm.
Qua khảo sát thực trạng đầu năm tôi thấy kết quả trên chưa cao. Trẻ ở loại

hiểu biết về các phương pháp hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông
qua (dạy thơ) nhằm phát triển vốn từ, khả năng cảm thụ tác phẩm cũng như cách
thể hiện tác phẩm. Bên cạnh đó, tôi thường xuyên học hỏi đúc rút kinh nghiệm
từ đồng nghiệp, qua mạng internets… Qua việc tích cực tự học tôi đã tích luỹ
được rất nhiều kinh nghiệm cho bản thân.
Muốn dạy trẻ đọc thơ được tốt thì trước hết giáo viên phải đọc diễn
cảm những bài thơ dạy cho trẻ và nghiên cứu tính nghệ thuật mà tác giả gửi gắm
vào trong từng bài thơ như: Thể thơ, nhịp thơ, các từ luyến, láy trong từng câu
thơ để xác định được mục đích yêu cầu khi dạy trẻ đọc thơ. Sau khi đã tìm hiểu
về nghệ thuật của bài thơ thì giáo viên cần rèn luyện giọng đọc, cử chỉ nét mặt
của mình bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần, chú ý cách ngắt nghỉ nhịp thơ tạo
nên sự truyền cảm, thể hiện được tình cảm của mình đối với tác giả và tác phẩm.
Ví dụ: Với bài thơ “Làm nghề như bố” ở chủ đề “Nghề nghiệp”. Bài thơ
này tác giả viết theo thể 4 chữ nên khi đọc ngắt nhịp thơ 2/2, đọc với giọng nhẹ
nhàng kết hợp cử chỉ nét mặt vui tươi, trìu mến thể hiện tình cảm vui sướng, tự
hào của các con về bố mình.
Ngoài ra cô cần tập trung đọc và nhấn mạnh lại những từ khó “mê”, “kèn
lá chuối” và cho trẻ đọc thơ vui tươi, rộn rã, lên xuống giọng phù hợp với nhịp
điệu, âm điệu bài thơ.
Ví dụ: Với bài thơ “Tết đang vào nhà” ở chủ đề “Thực vật - Tết và mùa
xuân”. Cần đọc với giọng điệu rộn ràng, vui vẻ để khắc họa cảnh vật và hoạt
động của con người rất sinh động, gợi tâm trạng vui sướng, yêu đời với mùa
xuân đang tới.
Qua quá trình sử dụng biện pháp trên khi giáo viên đã tự rèn luyện cách
thuộc thơ và đọc diễn cảm rồi thì việc tổ chức hoạt động dạy sẽ dễ dàng hơn, lôi
cuốn trẻ vào hoạt động học đạt hiệu quả cao hơn.
* Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp, thói quen, tạo môi trường hoạt động
cho trẻ.
- Xây dựng nề nếp, thói quen cho trẻ.
Do đặc điểm trẻ còn nhỏ chưa có ý thức nên hay tự làm theo ý của mình

được mọi người khen và trẻ sẽ ngoan hơn, chú ý tập trung trong giờ học hơn.
- Tạo môi trường thuận lợi cho trẻ hoạt động phù hợp với thời điểm của chủ đề.
Môi trường cũng là một yếu tố trực quan, tác động trực tiếp đến sự hình
thành và phát triển nhân cách trẻ. Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm
văn học thông qua (dạy thơ) là rất cần thiết trong chương trình giáo dục mầm
non. Tôi luôn sưu tầm tranh ảnh nội dung bài thơ phù hợp chủ đề giúp trẻ có
điều kiện tiếp cận với tác phẩm, từ đó trẻ thích xem sách hơn.
Khi sử dụng môi trường văn học thông qua (dạy thơ) cho trẻ tiếp xúc nên
đặc biệt chú ý đến việc tạo môi trường để cho trẻ tiếp xúc, ở bất kỳ chỗ nào trẻ
hoạt động cũng đều liên quan đến thơ đó là những bức tranh, những con rối,
những đoạn thơ trong chương trình do cô giáo tự sáng tạo hay sưu tầm. Nếu góc
văn học mang tính chủ đạo thì các góc khác trong lớp cũng xây dựng kết hợp có
sự lồng ghép hài hòa, tăng cường cơ hội cho trẻ giao tiếp với môi trường xã hội,
môi trường tự nhiên. Tạo môi trường văn học trong khuôn viên nhà trường,
trong lớp như: Vườn rau của bé, vườn cổ tích... Môi trường ngoài khuôn viên:
Con đường, cánh đồng... Giúp trẻ tìm hiểu khám phá và phát hiện nhiều điều
mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, qua đó các kiến thức, kĩ năng của trẻ được
củng cố và bổ sung.
Ví dụ: Ở chủ đề nghề nghiệp, trong dịp “Chào mừng ngày nhà giáo Việt
Nam 20/11” tôi tổ chức cho trẻ đọc thơ để có tiết mục hay phục vụ cho buổi biểu
diễn.
Tạo môi trường cho trẻ chú ý đảm bảo sức khỏe và an toàn cho trẻ cần coi
trọng hàng đầu. Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian và
phương tiện để trẻ hoạt động thực sự.
Trang trí lớp phù hợp với sự thay đổi của từng chủ đề giáo dục, tạo sự mới
mẻ, dễ thu hút tính tìm hiểu của trẻ. Bố trí góc văn học phù hợp để từng cá nhân
trẻ hoặc nhóm trẻ có thể lựa chọn theo yêu cầu và hứng thú. Tổ chức các hoạt
động thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác động lên nhiều mặt phát
triển của trẻ. Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt động của các lĩnh vực
7

đúng chỗ nhằm khắc sâu kiến thức cho trẻ. Có thể sử dụng màn hình, máy chiếu
tạo nên các slide, hoặc sử dụng sa bàn mô hình, dối tay, dối dẹt, tranh minh
họa…
Ví dụ: Với chủ đề “Bản thân”, khi dạy bài thơ “Thỏ bông bị ốm” tôi sử
dụng màn hình máy chiếu và các slide động để minh họa một cách rõ nét nội
dung của bài thơ. Để có những slide này tôi đã sử dụng máy ảnh, máy quay,
quay những hình ảnh thực bên ngoài sau đó tạo thành các slide phù hợp với nội
dung, dễ sử dụng khi đọc mẫu, đảm bảo tính khoa học, thu hút sự chú ý của trẻ.
Sử dụng màn hình, đèn chiếu tạo các slide: Thỏ mẹ bế thỏ bông trên tay đến gặp
bác sĩ, hình ảnh bác sĩ đang khám, hình ảnh những thứ thỏ bông đã ăn… tất cả
đều được tạo nên bằng hình ảnh động, qua đó thu hút sự chú ý của trẻ.
Ngoài ra tôi còn sử dụng sa bàn bằng việc dùng giấy bìa cứng để làm mô
hình, làm rối dẹt, vẽ hình ảnh các con vật cho trẻ quan sát, khi trích dẫn, giảng
nội dung từ khó nhằm gây sự chú ý của trẻ. Không những thế tôi còn sử dụng
tranh minh họa, tranh vẽ, tranh xé dán, tranh bồi, mô hình để gây hứng thú và
thu hút trẻ tham gia vào hoạt động tích cực hơn.
8


Ví dụ: Bài thơ “Bạn của bé” ở chủ đề “Trường mầm non” cô và trẻ cùng
hát bài “Cô và mẹ” sau đó cho trẻ quan sát tranh vẽ “Bát thìa” của trẻ và nêu lên
nhận xét của trẻ.
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới động vật”, khi dạy bài thơ “Mười quả trứng
tròn” tôi chuẩn bị sa bàn gồm cảnh cây cối, có một con gà mẹ đang ấp 10 quả
trứng trong ổ rơm và 10 chú gà con để trích dẫn và giảng giải nội dung bài thơ.
Ảnh 2: Cô chuẩn bị đồ dùng trực quan.
Ví dụ: Dạy bài thơ “Ếch tìm mồi” ở chủ đề “Thế giới động vật” tôi đã
chuẩn bị cho trẻ 3 tranh vẽ nội dung thơ.
+ Tranh 1: Vẽ cảnh hồ nước có đầm sen, một chú ếch xanh đang ngồi trên
lá sen.

Bài thơ “Cây dây leo” ở chủ đề “Thực vật - Tết và mùa xuân”. Tôi cho trẻ
quan sát vật thật là cây dây leo ở cửa sổ lớp.
9


Không những thế trước khi tiến hành hoạt động tôi luôn chuẩn bị giáo án
và đồ dùng dạy học đầy đủ. Tôi luôn nhẹ nhàng, gần gũi và chú trọng trong cách
giới thiệu bài thơ, khi đọc thơ phải thể hiện được cảm xúc của mình để giúp trẻ
cảm nhận được nhịp điệu, âm hưởng của bài thơ, từ đó trẻ có cảm thụ sâu sắc
những điều mà trẻ cảm thụ được một bài thơ theo đúng cách. Có như vậy thì trẻ
mới có “vần” để tự trình bày ngôn ngữ thơ. Bên cạnh đó tôi luôn sáng tạo trong
việc thực hiện các phương pháp, biện pháp cụ thể trên từng giờ học, xây dựng
giáo án điện tử bằng những hình ảnh sinh động, hấp dẫn kết hợp với các hình
thức tổ chức để trẻ hứng thú vào giờ học.
Hơn nữa tôi còn tạo môi trường cho trẻ học thơ ở mọi lúc mọi nơi bằng
việc trang trí các bảng biểu trong lớp bằng những hình ảnh sinh động về con vật,
đồ dùng… mà trẻ đã được học qua các bài thơ. Đồng thời vào buổi sáng đón trẻ,
ngoài công việc nhắc trẻ chào bố mẹ, giữ vệ sinh tôi thường hay trò chuyện với
trẻ theo chủ đề của chương trình học.
Như vậy với biện pháp chuẩn bị tốt đồ dùng trực quan và sử dụng đồ dùng
trực quan tạo sự hấp dẫn đã tạo cho trẻ nhiều hứng thú, trẻ tích cực tham gia
hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ) trên lớp.
* Biện pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non
tạo ra một môi trường dạy học tương tác cao, sống động, hứng thú và đạt hiệu
quả cao của quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ. Hình ảnh những nhân vật
ngộ nghĩnh, những bông hoa biết cử động đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi
và những con số biết nhảy theo nhạc hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm
thanh sống động ngay lập tức thu hút được sự chú ý và kích thích hứng thú của
học sinh vì được chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung bài giảng.

thành 2 đội: Đội Bác sĩ và đội Y tá thi đua đọc thơ, đội nào đọc to, rõ ràng và
diễn cảm bài thơ sẽ được tặng một bông hoa. Sau đó tôi cho nhóm, cá nhân trẻ
lên đọc thơ. Và cuối cùng cho cả lớp đọc củng cố lại bài thơ một lần.
Nhận xét, tuyên dương và giáo dục trẻ.
- Đến phần trò chơi, tôi cho trẻ chơi trò chơi: Thi tài xếp tranh.
Các miếng ghép của bức tranh bác sĩ đang khám bệnh được sắp xếp lộn xộn,
nhiệm vụ của 2 đội là đi trong đường hẹp lên sắp xếp lại theo thứ tự bằng cách
clich con chuột vào thứ tự các tranh, các tranh này sẽ tự động sắp xếp theo trình
tự nếu trẻ chọn đúng tranh. Thời gian là 1 phút, đội nào xếp nhanh, chính xác sẽ
dành chiến thắng. Cô nhận xét, động viên và khen ngợi trẻ.
Như vậy việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài dạy làm trẻ rất hứng
thú với giờ học, tuy nhiên giáo viên không nên quá lạm dụng vào máy tính mà
phải biết vận dụng linh hoạt có khoa học của các phương pháp giáo dục nhằm
kích thích được hứng thú của trẻ. Trong khi đọc diễn cảm bài thơ kết hợp với
hình ảnh minh họa trên máy chiếu giáo viên phải biết kết hợp sử dụng các yếu tố
phi ngôn ngữ như: ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ… sự lên xuống của giọng đọc, đồng
thời các động tác, ánh mắt, cử chỉ và sự thay đổi nét mặt của giáo viên phù hợp
với nội dung và sự phát triển cụ thể của các chi tiết trong bài thơ tạo nên sự hấp
dẫn, lôi cuốn trẻ thơ.
* Biện pháp 5: Linh hoạt, sáng tạo các hình thức tổ chức hoạt động
văn học thông qua (dạy thơ) theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là phương pháp dạy học mà cô giáo chỉ là
người hướng dẫn còn trẻ được thảo luận, tự đặt câu hỏi, thể hiện được sự sáng
tạo của trẻ. Thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng
trước những điều mới lạ, nhưng dễ chán với những gì quen thuộc. Vì vậy, tôi
luôn suy nghĩ thay đổi hình thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng cách
dùng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi, tham
quan... tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học. Khi đàm
thoại với trẻ về nội dung bài thơ tôi đưa các câu hỏi mở để trẻ tự thảo luận đưa
ra ý kiến về nội dung của bài thơ. Giáo viên cần phải dựa vào đặc điểm tâm sinh

thăm quan vườn bách thú bằng những mô hình mà tôi đã chuẩn bị sẵn, sẽ tạo
cho trẻ sự hứng khởi khi tham gia vào hoạt động. Các đồ dùng trực quan sử
dụng rối tay, băng hình đã được tách lời để tạo hình ảnh sống động thu hút sự
chú ý của trẻ và giúp trẻ ghi nhớ, khắc sâu về nội dung, diễn biến của bài thơ,
thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính logic mang tính gợi mở
để đàm thoại với trẻ với phương trâm “Lấy trẻ làm trung tâm”. Bên cạnh đó,
trong các giờ dạy trẻ đọc thơ tôi còn sưu tầm các bản nhạc phù hợp với bài thơ
để làm nhạc đệm khi trẻ thể hiện.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”. Đề tài: Thơ “Ong và Bướm”.
+ Đầu tiên tôi tạo dựng tình huống gây hứng thú vào bài cho trẻ. Ong bay vào
lớp trò chuyện với các bạn, sau đó cô hỏi trẻ: Ong là nhân vật trong bài thơ gì?
Muốn biết được Ong là nhân vật trong bài thơ gì chúng ta cùng lắng nghe cô đọc
bài thơ “Ong và Bướm” thì rõ nhé.
+ Khi vào nội dung chính tôi đọc cho trẻ nghe lần một với giọng khoan thai,
chậm chạp, thể hiện ngữ điệu, nhịp điệu mang tính nhịp nhàng theo nội dung bài
thơ và hỏi trẻ tên bài thơ, tên tác giả, tên các nhân vật trong bài thơ.
Tôi đọc bài thơ lần hai kết hợp với tranh minh hoạ và giảng nội dung bài thơ.
Đọc lần ba kết hợp trình chiếu bằng papoil làm rõ ý giúp trẻ hiểu nội dung bài
thơ.
+ Đến phần đàm thoại tôi cho trẻ chơi chiếc nón kì diệu. Ở mỗi ô của chiếc nón
kì diệu là một kí hiệu mà mỗi kí hiệu sẽ tương ứng với một câu hỏi trong hệ
thống câu hỏi tôi đã chuẩn bị sẵn theo nội dung của bài thơ. Tôi cho trẻ lần lượt
12


xung phong lên khám phá và trả lời câu hỏi, nếu bạn lên mà không trả lời được
thì các bạn khác có thể trả lời hộ hoặc bổ sung.
+ Sau khi cho trẻ tìm hiểu về nội dung bài thơ tôi dạy trẻ đọc thuộc và diễn cảm
bài thơ theo hình thức tập thể, tổ, nhóm, cá nhân và sau đó tôi mời hai trẻ lên
nhập vai vào nhân vật Ong và Bướm kết hợp nhạc đệm khi trẻ thể hiện, còn cô

bạn trong đội có quyền bổ sung, nếu không trả lời được đội bạn có quyền trả lời.
Sau khi trẻ trả lời xong hệ thống câu hỏi, cô củng cố lại bài thơ và giáo dục trẻ.
- Đến phần thi thứ ba: “Bé tài năng”. Tôi cho trẻ đọc bài thơ cùng cô 1-2 lần, sau
đó cho hai đội thi đua đọc thơ với nhau, và cho trẻ ở hai đội đọc thơ theo nhóm,
cá nhân, đội nào đọc thơ to, rõ ràng và thể hiện diễn cảm bài thơ sẽ được tặng
một bông hoa. Sau khi trẻ đọc thuộc thơ tôi cho trẻ đọc thơ giọng to nhỏ, đọc nối
tiếp nhau. Cuối cùng cô kiểm tra kết quả, nhận xét và trao quà cho hai đội.
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non nói chung, trẻ 3-4 tuổi nói riêng, trò chơi
đóng vai trò quan trọng và chủ đạo trong quá trình phát triển tâm sinh lý của trẻ,
13


thông qua chơi mà học, học bằng chơi, trò chơi không những gây được hứng thú
cho trẻ mà còn giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ mạch lạc. Bên cạnh đó trò chơi
còn giúp trẻ thoả mãn nhu cầu nhận thức, giúp trẻ phát triển về thể lực, trí tuệ,
tạo cho trẻ tâm lí thoải mái khi tham gia hoạt động văn học thông qua (dạy thơ).
Ví dụ: Ở chủ đề “Phương tiện giao thông”. Đề tài: Thơ “Đèn giao thông”.
+ Đầu tiên tôi cho trẻ chơi trò chơi “Đèn đỏ đèn xanh”. Tôi cho trẻ chơi một lần
và trò chuyện qua về trò chơi. Sau đó tôi dẫn dắt trẻ vào bài thơ “Đèn giao
thông” và cho trẻ nhẹ nhàng về vị trí của mình.
+ Khi vào nội dung chính, tôi đọc thơ cho trẻ nghe bài thơ lần một với ngữ điệu,
nhịp điệu theo nội dung bài thơ, giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả. Tôi đọc thơ
lần hai kết hợp tranh minh hoạ, giảng nội dung bài thơ, khi đàm thoại cùng trẻ
về nội dung bài thơ tôi cho trẻ xung phong lên trả lời câu hỏi, nếu bạn lên mà
không trả lời được thì các bạn khác có thể trả lời bổ sung.
Đọc thơ lần ba tôi cho trẻ chơi trò chơi rạp chiếu phim. Cách chơi là tôi cho trẻ
đi chọn vé xem phim là những hình vuông màu xanh, hình tròn màu đỏ và yêu
cầu trẻ tìm đúng ghế có hình tương ứng. Khi trẻ đã ngồi vào chỗ tôi đọc thơ cho
trẻ nghe kết hợp với mô hình.
Sau đó tôi cho cả lớp đọc thơ cùng cô 1-2 lần, rồi cho hai đội thi đua đọc thơ, và

những thói quen, những hành vi trong cuộc sống cũng như giáo dục ý thức của
con người với môi trường, con người với cuộc sống. Thông qua nội dung
chuyên đề tôi có thể lồng ghép vào nội dung của hoạt động cụ thể như:
Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình”, qua bài thơ “Lấy tăm cho bà” tôi lồng ghép
chuyên đề hoạt động giáo dục âm nhạc, chuyên đề giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ như: Trước khi vào bài tôi cho trẻ hát bài hát có nội dung liên quan đến bài
dạy như tôi cho trẻ hát bài “Cháu yêu bà” lồng dẫn dắc trẻ vào nội dung bài thơ.
Để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, khi đàm thoại cùng trẻ tôi thường đưa ra các
câu hỏi nhằm nhấn mạnh để giúp trẻ hiểu rõ hơn về nội dung bài thơ, sau đó
giáo dục trẻ phải yêu quý, lễ phép, vâng lời ông bà, bố mẹ, và khi ăn cơm xong
phải rót nước, lấy tăm cho bà như bạn nhỏ trong bài thơ.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thực vật - Tết và mùa xuân”, với bài thơ “Bắp cải xanh”
tôi đưa chuyên đề phát triển vận động, chuyên đề giáo dục dinh dưỡng và vệ
sinh an toàn thực phẩm vào nội dung bài như: Tôi tổ chức hoạt động bằng hình
thức hội thi. Trước khi vào bài tôi cho hai đội lên ghép tranh để khám phá chủ
đề. Hình thức khi lên ghép tranh hai đội phải đi trong đường hẹp, thời gian trong
vòng 2 phút đội nào lên gắn xong trước hoặc đúng là đội đó thắng cuộc. Khi trẻ
thực hiện xong cô hỏi trẻ về hình ảnh trẻ vừa gắn là gì? Cô nhấn mạnh lại “Bắp
cải xanh” chính là chủ đề ngày hôm nay. Bằng hình thức đó, tôi thấy hoạt động
thơ trở nên sinh động hơn, trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động. Để
lồng giáo dục chuyên đề giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, tôi
giáo dục trẻ về ích lợi của rau bắp cải và các loại rau quả về nhóm dinh dưỡng
cần thiết đối với con người, về cách sử dụng hợp vệ sinh.
Từ việc lồng ghép nội dung các chuyên đề vào hoạt động thơ tôi thấy giờ
học đạt kết quả cao hơn, chất lượng học sinh được nâng lên rõ rệt. Trong hoạt
động hàng ngày ở trường trẻ biết cách cư xử tốt với cô và mọi người xung
quanh. Vì thế, có thể nói hoạt động chuyên đề là hoạt động cơ bản, giúp trẻ lĩnh
hội được đầy đủ kiến thức trong quá trình học tập. Hơn nữa, việc lồng ghép
chuyên đề còn giúp trẻ phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ
trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ).

+ Trong hoạt động chiều cũng có thể ôn thơ hay làm quen bài thơ mới, việc
ôn lại bài thơ đã học, cô có thể cho trẻ xem tranh và đọc thơ theo tranh, việc này
giúp trẻ nhớ sâu hơn về cả phần lời thơ, đồng thời giúp trẻ có thể nhớ về nội
dung bài thơ, tình tiết của bài thơ, điều này rèn khả năng đọc thơ qua tranh hay
lớn hơn trẻ có thể nhìn tranh và sáng tạo ra thơ ở độ tuổi tiếp theo. Và ở hoạt
động chiều cô có thể rèn luyện khả năng đọc thơ đúng cho trẻ như phát âm, ngữ
điệu thơ, hay thể hiện cảm xúc của bài thơ… giúp cho ngôn ngữ của trẻ phát
triển tốt hơn, khả năng diễn đạt của trẻ trôi chảy hơn, giao tiếp tự tin hơn, trẻ bớt
đi tính nhút nhát của độ tuổi này, đồng thời cũng giúp trẻ phát triển trí tuệ.
Cũng qua các hoạt động ôn hay làm quen ở hoạt động ngoài trời, hoạt
động chiều, vào mọi lúc, mọi nơi, trong các giờ chơi tự do cô giáo dục cho trẻ
những điều hay lẽ phải, lễ phép với người khác, yêu quý mọi người và biết ơn
điều tốt mà người khác làm ra, tránh những thói hư tật xấu, biết giúp đỡ người
khác… giúp trẻ trở nên hoàn thiện về phẩm chất, nhân cách, trở thành người tốt,
sống có ích.
Ví dụ: Trong bài thơ “Bàn tay cô giáo” ở chủ đề “Trường mầm non”.
Hôm nay các con học bài thơ gì? Do ai sáng tác? Trong bài thơ bàn tay cô giáo
làm những công việc gì? Đến lớp các con được cô giáo chăm sóc như thế nào?
(Cô giáo dạy học, chơi, ăn, ngủ, cô hướng dẫn lau mặt rửa tay,... ). Từ bài thơ đó
cô giáo dục trẻ qua đó trẻ biết được công việc của cô, sự vất vả của cô và yêu
quý cô hơn, biết vâng lời cô giáo mình.
+ Thông qua các hoạt động ngày lễ ngày hội cũng cần cho trẻ làm quen
văn học thông qua (dạy thơ), cứ mỗi chủ đề vào buổi chiều thứ sáu cuối chủ đề
tôi lại tổ chức cho trẻ sinh hoạt văn nghệ đọc thơ có chuẩn bị mũ các con vật,
hoa văn nghệ… Qua một thời gian thực hiện tôi nhận thấy trẻ rất thích và mong
đợi đến buổi chiều cuối chủ đề, trẻ được vui chơi thoải mái, được nghỉ ngơi, thư
giãn, củng cố lại kiến thức đã học dưới hình thức biểu diễn văn nghệ.
Trong các ngày lễ ngày hội tôi hay bàn bạc với nhà trường nên tổ chức cho trẻ
hoạt động đọc thơ theo một chương trình biểu diễn văn nghệ mà trẻ được tham
gia. Đó cũng là một hình thức tuyên truyền về ngành học rất lớn, trẻ rất thích

tự tin hơn.
Ví dụ: Thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc. Dạy trẻ hát bài “Em đi
qua ngã tư đường phố” ở chủ đề “Phương tiện giao thông”. Vào bài tôi cho trẻ
đọc bài thơ “Đèn đỏ, đèn xanh” từ đó hình thành cho trẻ biểu tượng về đèn tín
hiệu và việc chấp hành một số luật lệ giao thông khi qua đường, từ đó trẻ thể
hiện bài hát hay hơn.
Qua việc lồng ghép, tích hợp hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
(dạy thơ) thông qua các hoạt động khác đã giúp trẻ có kỹ năng diễn đạt thơ rõ
ràng, mạch lạc hơn, trẻ thể hiện cảm xúc qua các tác phẩm văn học tốt hơn.
* Biện pháp 9: Phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường.
Gia đình cũng chính là điểm tựa để bồi dưỡng thêm năng khiếu của trẻ và
đóng một vai trò to lớn trong sự nghiệp phát triển toàn diện ở trẻ. Vì vậy việc
dạy trẻ không chỉ riêng nhà trường mà phải kết hợp với cả gia đình, ở độ tuổi
này trẻ chưa biết chữ nếu thường xuyên được tiếp xúc với sách vở, nghe đọc thơ
và đọc thơ cho người khác nghe sẽ là nền móng xây dựng cho trẻ vốn yêu thích
văn học sau này. Từ đó tôi đã sử dụng nhiều hình thức để tuyên truyền cho phụ
huynh như sau.
17


Hàng ngày vào giờ đón trả trẻ tôi trao đổi tình hình học tập của trẻ trong ngày.
Thông báo cho phụ huynh biết hôm nay trẻ học gì, trẻ đọc thơ ra sao để phụ
huynh nắm bắt được tình hình trẻ học được ở lớp để về nhà phụ huynh trò
chuyện và dạy thêm cho trẻ cách đọc và đọc như thế nào với tác phẩm thơ.
Làm bản tin về chương trình dạy theo chủ đề trong tuần để phụ huynh biết
và phối kết hợp với giáo viên rèn thêm cho trẻ ở nhà.
Đánh vi tính với các bài thơ trẻ đã được học ở lớp đưa cho phụ huynh về nhà
cùng tham khảo và dạy trẻ.
Sưu tầm bài thơ hay và sách báo phù hợp với chủ đề dạy, giới thiệu các loại
sách vở có tính giáo dục đối với phụ huynh.

Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
Hứng thú và biết bộc
lộ cảm xúc khi nghe
27
10 37 12 44 5 19 0
0
0 0
thơ.
Hiểu nội dung và đọc
27
10 37 11 41 6 22 0
0
0 0
thuộc thơ.
Diễn đạt mạch lạc rõ
27
9 33 11 41 7 26 0
0
0 0
ràng.
Thể hiện thơ diễn
27
10 37 12 44 5 19 0
0
0 0
cảm.
Qua bảng khảo sát áp dụng một số biện pháp trên cho thấy kết quả đã nâng
18


con người. Thông qua các tác phẩm văn học giúp trẻ hình thành và phát triển
nhanh một cách toàn diện về trí tuệ - đạo đức - tình cảm - thẩm mĩ, giúp trẻ tích
lũy vốn kinh nghiệm sống. Từ đó hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc
sống con người. Qua đó trẻ biết kính yêu ông bà, cha mẹ, anh chị, biết thương
yêu quan tâm tới bạn bè, em nhỏ, luôn có thái độ chăm sóc và bảo vệ vật nuôi
cây trồng... Là một giáo viên mầm non đứng lớp, là người có trách nhiệm truyền
thụ cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cơ bản cho trẻ như kỹ năng đọc, nghe, nói,
là người định hướng sự phát triển nhân cách của trẻ. Chính vì thế mà tôi luôn
tích cực bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, luôn tìm tòi khám phá
những cái hay cái đẹp trong từng tác phẩm văn học, tích luỹ kiến thức, hiểu biết
về văn học nói chung và cụ thể là các bài thơ. Bản thân tôi luôn cố gắng rèn
luyện giọng đọc, rèn luyện phát âm chuẩn, rèn luyện những cử chỉ điệu bộ của
mình cho phù hợp với từng bài thơ trước khi lên lớp để giúp cho trẻ tiếp thu tốt
bài học.
19


Trong suốt quá trình dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
(dạy thơ), cô giáo nên sử dụng biện pháp lồng ghép tích hợp các hoạt động khác
với nhau để đưa trẻ đến lĩnh hội kiến thức một cách ngắn nhất và đạt được hiệu
quả cao nhất, để giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách. Luôn tạo môi trường
trong và ngoài lớp sạch đẹp, thoáng mát, không khí vui vẻ, trình bày các góc thật
gọn gàng và hấp dẫn, thu hút được sự chú ý của trẻ, đặc biệt là góc văn học.
Để hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua (dạy thơ) đạt kết
quả tốt giáo viên phải chú trọng đến việc cải tiến đồ dùng đẹp, hấp dẫn, sinh
động. Đồ dùng phải luôn thay đổi ở mỗi hoạt động phù hợp, có tính giáo dục và
có giá trị sử dụng để gây hứng thú cho trẻ. Bên cạnh đó phải luôn sưu tầm tranh
ảnh, con rối đẹp, phù hợp, gây được sự chú ý cho trẻ... để phục vụ các hoạt động
nói chung và hoạt động văn học thông qua (dạy thơ) nói riêng.
Phải biết tham mưu với nhà trường, các cấp lãnh đạo, các đoàn thể ở địa

Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
20


kinh nghiệm của mình viết không sao
chép nội dung của người khác.
Người viết
Hoàng Thị Tươi
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo,
Viện chiến lược và chương trình giáo dục. Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm
2006.
2. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ 3-4 tuổi.
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2013.
3. Sách tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện kể, câu đố cho trẻ mầm non
theo chủ đề (Trẻ 3-4 tuổi). Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2005.
4. Bồi dưỡng nâng cao chuyên môn về xây dựng trường mầm non, lấy trẻ làm
trung tâm. Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
5. Một số tài liệu tham khảo có liên quan trên mạng internets.

21


PHỤ LỤC

22


23



(Ngành GD cấp
huyện/tỉnh; Tỉnh…)

(A,B, hoặc C)

Năm học
đánh giá
xếp loại

Cấp huyện

C

2015-2016

Cấp huyện

C

2016-2017

24