MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU.
1.1 Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu ......................................................................................2
1.3.Đối tượng nghiên cứu ......................................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................2
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm..................................................3
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý luận............................ .......................................................................3
2.2. Thực trạng........................................................................................................4
2.3. Giải pháp và biện pháp thực hiện……..…………….…….…………………6
2.3.1.Các giải pháp……………………….………………………………………6
2.3.2. Các biện pháp………………………………………………………….. ...6
2.4. Hiệu quả ………………………………………………………………........17
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận……………………………………………………………………..18
3.2. Kiến nghị…………………………………………………………………...19
Tài liệu tham khảo
Phụ lục


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của toàn xã hội.
Trẻ em hôm nay là những công dân của thế giới ngày mai, việc bảo vệ chăm sóc
và giáo dục trẻ là trách nhiệm của mỗi gia đình và của toàn xã hội. Đã từ lâu
cộng đồng nhân loại đã nhận thức được điều đó và đi tới những biện pháp hữu
hiệu để chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.
Làm tốt việc chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ ngay từ thời thơ ấu nhằm tạo ra
cơ sở quan trọng của con người Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể,
phát triển toàn diện nhân cách. Giáo dục Mầm non đã góp phần thực hiện mục

của bà của mẹ cất lên“ Cháu ơi cháu ngủ với bà” hoặc “con ơi con ngủ cho
ngoan”... Do đó ngay từ tuổi mầm non qua những tác phẩm văn học mang đến
cho trẻ những kiến thức cơ bản về cuộc sống xung quanh mà điều quan trọng
nhất đó là giáo dục trẻ về đạo đức làm người.
2


Làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện còn giúp trẻ tích lũy
và mở rộng vốn từ ngữ phong phú đa dạng, giúp trẻ phát âm chuẩn tiếng việt, khả
năng nói sõi, diễn đạt ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc.
Vậy làm thế nào để cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học? Đây là
dấu chấm hỏi để cho những người làm công tác giáo dục phải suy nghĩ và tự tìm
tòi ra những phương pháp và biện pháp giáo dục phù hợp.
Trong thực tế văn học còn gặp nhiều bất cập đặc biệt là nhận sự tiếp cận
của chương trình giáo dục mầm non hiện nay trong giảng dạy của giáo viên còn
chậm, chưa tự linh hoạt, việc nghiên cứu tài liệu còn hạn chế, trang thiết bị còn
thiếu. Đặc điểm tâm sinh lý, ý thức của trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi còn hạn chế do cơ
quan và bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện. Do vậy, nhiều trẻ còn đang nói
ngọng, nói lắp, khả năng diễn đạt câu chưa rõ ràng, mạch lạc. Trẻ còn hiếu động
chưa có sự tập trung cao trong giờ học. Chính vì vậy, chất lượng giáo dục trẻ hoạt
động văn học thông qua kể chuyện chưa cao.
Bên cạnh đó, thực trạng hiện nay việc xây dựng môi trường hoạt động
mang tính phát triển, đặc biệt là môi trường ngôn ngữ trong trường mầm non
Hưng lộc nói chung và lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B5 nói riêng còn sơ sài, nội dung
chưa phong phú, chưa được thay đổi phù hợp với tâm lí trẻ, chưa linh hoạt, chưa
thúc đẩy sự hứng thú của trẻ, chưa chú ý sưu tầm nguyên vật liệu để làm đồ
dùng, đồ chơi bổ sung cho hoạt động văn học... nên chưa thu hút trẻ hoạt động
tích cực trong giờ học, giờ chơi ở góc văn học.
Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động văn học thông qua kể chuyện
và tình hình thực tế ở trường, lớp là giáo viên trực tiếp đứng lớp mẫu giáo 4- 5

2.1. Cơ sở lý luận:
Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển không
ngừng của nền giáo dục nước nhà. Thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn
hóa vốn có của cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất. Bên
cạnh đó, việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm giàu thêm bản
sắc văn hóa riêng của dân tộc mình cũng là vấn đề cần thiết - làm thế nào để cho
thế hệ trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan". Xuất phát từ những vai trò
cụ thể đó cho nên hoạt động dạy trẻ làm quen với văn học thông qua kể chuyện là
hoạt động không thể thiếu trong trương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Vì vậy, việc
nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện
là vấn đề quan trọng trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non.
Văn học là môn rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện phát
triển ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sử
dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với
những từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí
tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.
Vậy thế nào là cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện
kể? Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt thường ngày trong cư xử mang tính người mà nảy
sinh ra những hành động cao thượng, nhân ái vì con người. Những tác phẩm văn
học thông qua kể chuyện cho trẻ mầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục
đến phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên
nhiên được vẽ lên trong tác phẩm, nhịp điệu của những tính chuẩn xác, biểu cảm
của ngôn ngữ được các cháu yêu thích. Cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ
đó trẻ ghi nhớ và hứng thú đọc và kể lại câu truyện. Vốn từ ngữ tăng lên, ngôn
ngữ của trẻ trở nên phong phú, tích cực. Tình yêu ngôn ngữ nghệ thuật của trẻ
cần được giáo dục ngay từ thời thơ ấu trẻ sẽ mang tình yêu đó đến các bậc học
tiếp theo và mai sau các cháu sẽ biết yêu quý văn học nước nhà.
Trường mầm non giáo dục trẻ thông qua nhiều hoạt động, mỗi hoạt động
đều góp phần giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện.Trong đó hoạt động văn

quanh phong phú, hấp dẫn bằng những dạng thức khác nhau. Bước đầu trẻ sẽ
nhận biết được sự khác nhau về nội dung và hình thức giữa các thể chuyện.
Không những giúp trẻ cảm nhận được cái đặc sắc của cách diễn đạt hình tượng,
giáo viên còn cần phải giúp trẻ phân biệt được hình tượng nghệ thuật với hiện
thực, hình thành một số khái niệm văn học như: chuyện, nhân vật, hình ảnh…,
giúp trẻ trao đổi những điều đã được nghe và bộc lộ những suy nghĩ của mình về
tác phẩm, nhằm phát triển đời sống tinh thần của trẻ.
Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận biết các
mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa
lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật, giữa không khí, âm sắc,
giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu cầu trẻ
phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính
phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong
các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm. Vậy, để trẻ cảm thụ tốt
được diều đó mỗi giáo viên phải cố gắng trong chăm sóc giáo dục trẻ để đưa ra
những phương pháp, biện pháp giáo dục trẻ phù hợp theo chương trình giáo dục
mầm non hiện nay.
2.2. Thực trạng :
*Thuận lợi
- Năm học 2016- 2017, được sự phân công của ban giám hiệu trường Mầm
non Hưng lộc, tôi được dạy lớp 4-5 tuổi B5. Với tổng số là 43 cháu thuộc thôn
Hưng Bắc.
- Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững khả năng ngôn
ngữ và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhất là ở trẻ 4-5 tuổi
5


- Lớp học được phân chia theo đúng độ tuổi nên thuận lợi cho việc rèn
luyện và giáo dục các cháu.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quản lý và điều hành trong mọi

SL % SL % SL %

Chưa đạt
Yếu
Kém
SL % SL %

43

10

23

13

30

15

35

5

12

0

0

43


25

15

35

6

14

0

0

Nội dung
đánh giá
Trẻ có khả năng cảm thụ tác
phẩm
Khả năng diễn đạt ngôn ngữ
khi kể lại chuyện.

Tổng
số trẻ

Từ bảng khảo sát thực trạng tôi thấy kết quả trên trẻ còn rất hạn chế. Số trẻ
có khả năng cảm thụ tác phẩm tốt: 23%; khá: 30%; trung bình: 35%; yếu 12%.
Số trẻ có khả năng diễn đạt ngôn ngữ khi kể lại chuyện tốt: 21%; khá: 28%; trung
6


khyên khích trẻ tham gia ở góc kể truyện. Bởi ở góc kể truyện trẻ sẽ được “đọc”,
xem các câu chuyện mà trẻ thích, được chơi với các con rối trẻ yêu, được nghe
các câu chuyện mà trẻ cảm thấy hứng thú…Khi trẻ được tiếp xúc nhiều lần trẻ sẽ
dần dần cảm nhận được những cái hay, cái đẹp trong các tác phẩm đó và càng
ngày càng thích thú hơn với các hoạt động văn học. Để làm tốt điều này tôi đã
dùng biện pháp nêu gương trẻ.
Ví dụ: Trong lớp ngoài những trẻ ngoan, nghe lời cô giáo còn có một số trẻ
rất hiếu động, hay nghịch không chú ý học bài thì bên cạnh việc khen ngợi những
bạn ngoan ra tôi đặc biệt chú trọng việc tuyên dương đối với trẻ hay có thói quen
nghịch như: Trong giờ học nếu trẻ đó ngoan giơ tay phát biểu bài dù là chưa
đúng nhưng tôi vẫn động viên, khuyến khích trẻ bằng việc cho cả lớp tuyên
dương trẻ một tràng pháo tay thật to. Hay cuối buổi học khi nêu gương, cắm cờ
bé ngoan tôi nêu tên trẻ đó trước nếu hôm nay trẻ đó ngoan và cho trẻ đó lên cắm
cờ bé ngoan trước. Chiều khi bố, mẹ trẻ đến đón tôi kể cho bố, mẹ trẻ nghe về
7


những việc tốt hôm nay ở lớp của trẻ. Từ đó trẻ thấy thích thú khi được mọi
người khen và trẻ sẽ ngoan hơn, chú ý hơn, tập trung trong giờ học.
Qua việc xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ, trẻ ngoan hơn và có thói quen
nề nếp tốt hơn.
* Biện pháp 2: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
Môi trường hoạt động cho trẻ mầm non là hoàn cảnh sinh hoạt của trẻ,
toàn bộ điều kiện tự nhiên và xã hội nằm trong khuôn viên của trường mầm non
đó là môi trường vật chất và môi trường tinh thần luôn hỗ trợ và bổ xung cho
nhau.Vì vậy để tạo được môi trường tốt cho trẻ hoạt động làm quen với văn học
thông qua kể chuyện thì cần phải thiết kế môi trường theo quá trình hoạt động
chủ đề, cần phân bố không gian, thời gian hợp lý cho các hoạt động.
Khuôn viên ngoài trời phải thoáng mát, có bóng mát, bầu không khí trong
lành, đảm bảo độ an toàn cao khi trẻ tham gia vào hoạt động kể chuyện.

8


Hay: Chủ đề “Gia đình” tôi sưu tầm và trang trí các hình ảnh về các nhân vật
như: tranh về bà cụ, ba cô gái, chú sóc con, chiếc khung cửi dệt vải ở xung quanh
lớp để khi trẻ nhìn thấy những hình ảnh này trẻ có thể ghi nhớ được tên gọi và
nội dung câu truyện “Ba cô gái” .
Tạo môi trường cho trẻ phải chú ý đảm bảo sức khỏe và an toàn cho trẻ
cần coi trọng hàng đầu. Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian
và phương tiện để trẻ hoạt động thực sự.
Trang trí lớp phù hợp với sự thay đổi của từng chủ đề giáo dục tạo sự mới
mẻ dễ thu hút tính tìm hiểu của trẻ. Bố trí góc văn học phù hợp để từng cá nhân
trẻ hoặc nhóm trẻ có thể lựa chọn theo yêu cầu và hứng thú. Tổ chức các hoạt
động thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác động lên nhiều mặt phát
triển của trẻ. Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt động của các lĩnh vực
khác nhau. Tuy nhiên kết hợp phải nhẹ nhàng, linh hoạt, hợp lý đảm bảo trọng
tâm của giờ hoạt động.
Tạo môi trường học tập cho trẻ tôi đã thu được kết quả lớp học khang trang
xắp xếp bố cục ở các góc gọn gàng, trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động kể
chuyện, ngôn ngữ phát trển tốt, tư duy của trẻ nhanh nhậy và chính xác hơn.
*Biện pháp 3: Làm đồ dùng trực quan trong hoạt động làm quen với tác
phẩm văn học thông qua kể chuyện.
- Chuẩn bị nguyên vật liệu:
Trẻ Mầm non tri giác của trẻ phần lớn là bằng những vật thật và bằng tranh
ảnh.. Để giờ học đạt kết quả cao hơn thì đồ dùng trực quan là khâu quan trọng
nhất. Chính vì thế sau khi nắm bắt tình hình thực tế của hoạt động làm quen với
tác phẩm văn học tôi nghĩ để có đồ dùng đẹp, sinh động, hấp dẫn đối với trẻ thì
nguyên vật liệu là điều đầu tiên cần phải có. Vì thế, tôi tuyên truyền thu gom phế
liệu từ trẻ và phụ huynh. Vào giờ đón, trả trẻ tôi thường trao đổi với phụ huynh
để ở nhà phụ huynh sưu tầm một số vật liệu phế thải như hộp sữa tắm, dầu gội

một sa bàn để giới thiệu cho trẻ.
Từ những phế liệu thu gom được tôi đã tận dụng và hướng dẫn trẻ cùng
làm được nhiều đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn và phù hợp để sử dụng
trong hoạt động kể chuyện, những hoạt động như vậy tôi thấy trẻ rất hứng thú,
tích cực tham gia hoạt động.

Ảnh 1: Cô và trẻ cùng làm đồ dùng
*Biện pháp 4: Sử dụng đồ dùng trực quan trong hoạt động làm quen với tác
phẩm văn học thông qua kể chuyện.
Việc tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong trường mầm non
một phương tiện không thể thiếu để hỗ trợ cho việc thành công của tiết dạy chính
là đồ dùng trực quan minh họa, lựa chọn phương tiện trực quan sao cho phù hợp
có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, phương pháp này phù hợp với đặc điểm nhận thức
của trẻ mầm non, ngôn ngữ hình thể của cô giáo là phương tiện trực quan sinh
động nhất. Ngôn ngữ nói, đọc diễn cảm rõ ràng mạch lạc, tình cảm hòa quyện
giữa âm thanh, nghĩa từ, giữa giọng điệu và cử chỉ điệu bộ sẽ làm sống dậy hình
ảnh đẹp trong mắt trẻ. Ngoài ngôn ngữ hình thể thì rối, tranh cũng là biện pháp
trực quan sinh động giúp trẻ hứng thú và tạo kết quả tốt trong giờ học.
10


Đặc điểm của trẻ là nhận thức từ trực quan đến trìu tượng cho nên nếu
không có trực quan thì trẻ khó tưởng tượng được. Mặt khác, sự chú ý của trẻ còn
phân tán chưa bền vững, đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn sẽ thu hút sự tập trung
chú ý của trẻ hơn. Vì vậy, để giờ học đạt kết quả cao thì hình tượng trực quan là
rất quan trọng đối với trẻ, lời nói cụ thể và có hình ảnh trực quan minh họa của
giáo viên giúp trẻ cảm nhận được tác phẩm văn học một cách dễ hiểu nhất. Đồ
dùng trực quan có thể là tranh ảnh, rối rệt, mô hình, sa bàn, vật thật, sân khấu…
Đồ dùng trực quan phải sử dụng đúng lúc, đúng chỗ nhằm khắc sâu kiến thức
trong câu truyện. Với tôi, khi dạy kể truyện cho trẻ mẫu giáo tùy vào từng nội

trẻ
Với hoạt động sử dụng đồ dùng trực quan tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực
tham gia hoạt động và ghi nhớ sâu sắc hơn nội dung, nhân vật trong các tác phẩm
văn học.
* Biện pháp 5 :Nghệ thuật kể diễn cảm.
11


Văn học là một kho tàng kiến thức không thể thiếu được trong mọi hoạt
động và giao tiếp của trẻ. Vì tất cả chúng ta đều hiểu biết và giao tiếp bằng ngôn
ngữ. Thông qua những câu chuyện mà cô đọc và kể cho trẻ nghe để diễn tả được
nội dung của tác phẩm mà cô muốn truyền đạt. Vì vậy, việc sử dụng ngôn ngữ
đọc, kể diễn cảm, có sức thu hút, lôi cuốn trẻ say mê với tác phẩm văn học, giúp
trẻ nhớ lâu, nhớ sâu tác phẩm.
Đối với hoạt động kể chuyện để giúp trẻ cảm thụ tác phẩm văn học và đạt
kết quả tốt nhất. Khi cô kể phải thể hiện được vai của từng nhân vật trong
chuyện, từ nhân vật trong chuyện để khi truyền thụ đến trẻ hấp dẫn, thu hút trẻ
vào giờ học mà trẻ không bị nhàm chán. Khi thực hiện một hoạt động kể truyện
phải nói nhẹ nhàng, tình cảm, dễ nghe và chuẩn tiếng phổ thông. Để giọng kể
được tốt hơn tôi đã luyện bằng cách: Mỗi buổi sáng, sau khi thức dậy, tôi thường
luyện thanh quản bằng một một đoạn truyện kết hợp với việc chuẩn bị đến
trường mà không ảnh hưởng đến thời gian của mình. Biện pháp đó vừa giúp tôi
luyện được giọng của mình lại vừa giúp tôi nhớ và thuộc câu truyện đó một cách
nhanh hơn.
Để thực hiện được sắc thái tình cảm nhân vật, tôi tập thể hiện bằng ánh
mắt theo từng nhân vật.
Ngoài ra, để luyện tôi có thể soi gương tập thể hiện cử chỉ điệu bộ, rèn ngữ
điệu nhân vật sao cho phù hợp.Cũng có một cách để ta luyện giọng đó là ta lắng
nghe chương trình “Kể truyện đêm khuya” trên đài hay các chương trình trên ti
vi. Khi chúng ta nghe các nghệ sĩ kể truyện chúng ta chú ý đến giọng điệu cơ bản

đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Qua biện pháp này, tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia hoạt động .
* Biện pháp 6: Linh hoạt hình thức về tổ chức hoạt động kể chuyện.
Để thực hiện tốt hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể
chuyện tôi thay đổi bằng các hình thức linh hoạt khác nhau cho phù hợp với từng
hoạt động, có thể bằng các hình thức như: bằng một trò chơi, bé vui kể chuyện,
đóng kịch… để thu hút trẻ hoạt động tránh sự nhàm chán.
Ví dụ: Đề tài: Truyện “Thỏ con biết vâng lời mẹ”(Chủ đề: Gia đình)
Chuẩn bị: Tôi chuẩn bị sa bàn, máy chiếu, các nhân vật trong truyện được làm từ
bìa cứng.
Để gây hứng thú hướng trẻ vào hoạt động, tôi cho trẻ chơi trò chơi “trời
nắng trời mưa” và cho quan sát hình ảnh các nhân vật trong câu truyện trên máy
chiếu, đố trẻ đấy là những nhân vật nào? sau đó giới thiệu, dẫn dắt hướng trẻ vào
dung câu truyện.
Hoặc có thể thay đổi hình thức bằng hội thi “Bé vui kể chuyện” của lớp,
chẳng hạn: Khi tổ chức cô là người dẫn chương trình “Chào mừng các bé đến với
cuộc thi bé vui kể chuyện của lớp 4 tuổi B5”, cuộc thi hôm nay gồm 4 phần.
Phần 1 : Bé thích nghe kể chuyện.
Phần 2 : Ai thông minh hơn.
Phần 3. Bé trổ tài kể chuyện.
Phần 4: Chung sức.
Như chúng ta đã biết phương pháp dạy học “Lấy trẻ làm trung tâm” là
phương pháp phát huy được tối đa tính tích cực, khả năng tiếp thu và trí tưởng
tượng của trẻ. Vì vậy, khi sử dụng phương pháp này trong quá trình dạy trẻ cô chỉ
nên gợi mở, kích thích sự sáng tạo của trẻ, hướng dẫn trẻ để trẻ được chủ động tư
duy từng chi tiết các nhân vật qua các câu truyện, không sử dụng câu hỏi đóng
mà sử dụng câu hỏi mở.
Ví dụ: Chủ đề: “Gia đình”. Đề tài: truyện “Ba cô gái” tôi tạo dựng tình
huống gây hứng thú vào bài cho trẻ. Chú sóc con đến lớp trò chuyện với các bạn,
sau đó cô hỏi trẻ: Sóc con là nhân vật trong câu chuyện gì? Muốn biết được Sóc

con vật như thế nào? Vậy khi bắt trước chó sói nói thì phải thể hiện giọng nói
như thế nào? Cả lớp mình hãy chú ý xem bạn giả giọng của chó sói có giống
không nhé! Với con con sẽ thể hiện giọng con Sói như thế nào?...
+ Đồ dùng trực quan: Sử dụng rối tay, băng hình, máy chiếu đã được tách lời để
tạo hình ảnh sống động thu hút sự chú ý của trẻ giúp trẻ ghi nhớ, khắc sâu về
nội dung, diễn biến của câu chuyện, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn
bị có tính lôgic để đàm thoại với trẻ với phương trâm “Lấy trẻ làm trung tâm”.
Bên cạnh các biện pháp nói trên, trong các giờ dạy trẻ đóng kịch tôi còn sưu
tầm các bản nhạc phù hợp với truyện để làm phụ họa khi trẻ thể hiện các vai.
Có thể nói lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học trong
trường mầm non là thực sự rất cần thiết và quan trọng. Nó được ví như người
giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm phát huy tính tích
cực chủ động sáng tạo của trẻ. Trẻ được chủ động đưa ra những ý tưởng của
mình, và tự tìm tòi khám phá. Ngoài ra còn tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ giải
bày tâm tư nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu
trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn. Vì thế mà giờ
hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể đạt kết quả cao
hơn.
Qua một thời gian thực hiện tôi thấy biện pháp linh hoạt trong hình thức kể
chuyện giúp trẻ hứng thú trong hoạt động. Giờ hoạt động của trẻ đạt hiệu quả
cao.
*Biện pháp7: Làm quen với tác phẩm văn học thông qua các hoạt động
khác.
Giáo dục văn học thông qua kể chuyện ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng
lực cảm thụ văn học thông qua kể chuyện của trẻ không thể tự nó mà phát triển
14


được. Để cho trẻ tiếp thu bài học được tốt hơn tôi luôn tìm tòi lồng ghép làm
quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện vào các hoạt động khác để trẻ

lúc mọi nơi để dạy trẻ, một phần để cũng cố kiến thức, phần khác để rèn luyện
ngôn ngữ cho trẻ.
+ Giờ đón trẻ: Với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 4-5 tuổi chóng nhớ, mau
quên cô giáo cho trẻ xem tranh ảnh, đĩa hình về những câu truyện mà trẻ đã được
học và những câu truyện trẻ chuẩn bị được làm quen.Từ đó gợi cho trẻ những
hiểu biết về sự vật mà trẻ sắp được làm quen.
Ví dụ : Chủ đề Gia đình. Tôi mở băng hình câu truyện “Tấm Cám” cho trẻ
xem và trò chuyện cùng trẻ:
- Các con đang xem câu truyện gì ?
- Trong chuyện có những ai?..
- Cám là người như thế nào?
- Còn Tấm là người thế nào?
15


- Trong câu truyện con thích nhân vật nào nhất?
+ Giờ trả trẻ : Tôi thường kể cho trẻ nghe những câu truyện, trong chủ đề.
Khi cho trẻ hoạt động ngoài trời, trẻ được ngồi dưới tán cây nghe cô kể
chuyện cổ tích, những câu chuyện gắn với cuộc sống hàng ngày của trẻ.
Trong giờ hoạt động chung trẻ không thể thuộc được câu chuyện vì ở lứa
tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà mau quên. Qua hoạt động góc trẻ được tham gia chơi
rất hồn nhiên mạnh dạn có thể chơi trò chơi “cô giáo” ở góc phân vai: Một cháu
làm cô giáo dạy các cháu kể chuyện nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự câu chuyện
Ví dụ: Chơi về chủ đề “Thực vật ” thì cháu chơi ở góc phân vai trò chơi. ở
góc học tập xem sách truyện tranh chữ to tạo cho trẻ cảm giác là trẻ có thể đọc
được quyển truyện đó hoặc có thể biết được quyển truyện đó nói về cái gì? Trẻ
có thể dựa vào truyện để khám phá ra các nhân vật, truyện tranh theo chủ đề.
Trong quá trình trẻ hoạt động tôi đã quan sát trẻ hoạt động tôi nhận thấy
rằng hoạt động góc đã thực sự lôi cuốn trẻ hoạt động sáng tạo tự tin, thả hồn của
trẻ vào tác phẩm văn học hơn, lời nói của trẻ lại rõ ràng và mạch lạc hơn.



trang phục cho từng nhân vật trong truyện, trẻ được mặc trang phục và thể hiện
vai cho từng nhân vật trong truyện. Từ đó giúp trẻ ghi nhớ và khắc sâu hơn nội
dung truyện cũng như tính cách và lời thoại của từng nhân vật trong truyện.
Trong các ngày hội ngày lễ tôi hay tham mưu với nhà trường nên dành
nhiều thời gian cho các cháu được tham gia đóng kịch kể lại truyện. Đó cũng là
một hình thức tuyên truyền về ngành học rất lớn, trẻ rất thích được làm và được
khen. Giúp trẻ phát triển về trí tuệ, mạnh dạn, nhanh nhẹn trước mọi người và
cảm thụ được cái đep, cái hay của văn học thông qua truyện kể.
Qua một thời gian thực hiên tôi thấy trẻ rất thích thú và tích cực tham gia
hoạt động.
*Biện pháp 10: Giáo dục trẻ cá biệt.
Việc giáo dục cá biệt có ý thức nề nếp khi sinh hoạt tập thể, vui chơi, học
tập cùng bạn bè trong lớp trong các hoạt động hàng ngày là nhiệm vụ căn bản,
quan trọng của giáo viên mầm non. Có như vậy mới hình thành dần dần ở trẻ
những thói quen kỹ luật, những nề nếp nội quy, tạo tiền đề nhân cách sống của
con người văn minh sau này cho trẻ. Đặc biệt trong lĩnh vực cho trẻ làm quen với
tác phẩm văn học thông qua kể chuyện, giáo dục trẻ cá biệt sẽ giúp cô giáo củng
cố, bổ sung các kiến thức, kĩ năng, cách phát âm và từ đó trẻ có khả năng cảm
thụ tác phẩm. Trong quá trình dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
kể chuyện, tôi luôn tìm hiểu khả năng, đặc điểm tâm lý của từng trẻ. Từ đó xây
dựng các biện pháp giáo dục phù hợp.
Trong lớp còn một số trẻ còn chưa tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu,
cô có khuyến khích thì cũng không giơ tay, nói nhỏ. Do các cô thường sợ mất
thời gian nên thường gọi trẻ mạnh dạn trả lời lưu loát, ít quan tâm đến trẻ nhút
nhát. Vì lẽ đó mà cháu lại càng ít có cơ hội trả lời.
- Biện pháp giải quyết: Tôi thường xuyên gần gũi, tâm sự và quan tâm đến
trẻ nhút nhát mọi lúc mọi nơi. Khi giao tiếp với trẻ cô phải nhẹ nhàng, từ được
hứng thú cho trẻ khi giao lưu, trò chuyện thoải mái tự nhiên. Đặc biệt tôi hay

quan sát. Góc tuyên truyền của hoạt động văn học, tôi dán kế hoạch tháng, tuần,
ghi tên những câu truyện dạy trẻ trong chủ đề để phụ huynh nắm bắt được ở lớp
trẻ được học câu truyện gì? Và nội dung như thế nào? Từ đó về nhà phụ huynh
có thể gợi mở thêm cho trẻ khi ở nhà. Mặt khác tôi trao đổi với phụ huynh về nhà
thường xuyên trò chuyện với trẻ, tập cho trẻ kể chuyện đúng, rõ ràng, mạch lạc.
Giờ đón trẻ, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về những phương pháp,
biện pháp, hình thức cho phụ huynh hiểu rõ việc phối kết hợp giữa gia đình và
nhà trường là một việc làm rất cần thiết trong việc chăm sóc giáo dục trẻ,
Ví dụ: Khi con đi học về cô trao đổi với phụ huynh về nhà bố, mẹ có thể
hỏi trẻ hôm nay ở lớp con học bài gì? và gợi ý cho trẻ để trẻ tự kể lại truyện, hay
đọc lại bài thơ mà cô vừa dạy ở trường cho ông, bà và bố, mẹ nghe như:
- Câu truyện mà hôm nay cô giáo kể là câu truyện gì con? Hay hôm nay cô
giáo dạy con đọc bài thơ gì?(Truyện “Hai anh em” ạ)
- Trong câu truyện người anh là người như thế nào? Vậy còn người em
như thế nào?
Ví dụ: Câu truyện gì kể về hai anh em? Hoặc người em siêng năng, chăm
chỉ, tốt bụng có trong câu truyện gì?
Ngoài ra tôi còn vận động phụ huynh tham gia đóng góp ủng hộ thêm các
nguồn sách báo tranh truyện, cây xanh cho lớp nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc
giáo dục các cháu trong trường mầm non.
Sau khi kết hợp được giữa gia đình và giáo viên chủ nhiệm tôi thấy sự
khác biệt rõ rệt hơn so với trẻ mới đến trường.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Bảng 2: Kết quả áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng.
Kết quả
Nội dung
đánh giá
Trẻ có khả năng cảm thụ tác
phẩm
Khả năng diễn đạt ngôn ngữ


25

0

0

0

0

43

14

32

17

40

12

28

0

0

0


Nhìn vào bảng trên kết quả sau khi thực hiện áp dụng các biện pháp nâng
cao chất làm quen với tác phẩm văn học tông qua kể chuyện cho trẻ 4-5 tuổi B5
trường mầm non Hưng Lộc - xã Hưng Lộc cho thấy: Số trẻ hiểu và tiếp thu bài
tốt, khá được tăng lên rõ rệt. Số cháu trung bình giảm, cháu yếu kém không còn.
Số lượng trẻ hứng thú tham gia hoạt động tăng lên rõ rệt. Trẻ hứng thú tham gia
vào hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện.
+ Đối với bản thân: Có kỹ năng tạo được môi trường phong phú phù hợp với
nội dung của từng chủ đề, có kỹ năng tổ chức tốt môi trường hoạt động văn học
một cách tự tin và linh hoạt. Biết tìm tòi và sưu tầm sách báo, tranh ảnh phù hợp
với từng chủ đề. Tích cực làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học đặc
biệt là hoạt động văn học mang tính thẩm mỹ và khoa học
+ Đối với đồng nghiệp: Với các đồng chí đồng nghiệp có thể học hỏi đúc rút
kinh nghiệm đưa vào hoạt động làm quen với tác phẩm văn học để ngày càng
mang lại kết quả cao trong quá trình giảng dạy.
+ Đối với nhà trường : Sáng kiến kinh nghiệm được nhân rộng và được đồng
nghiệp đúc rút kinh nghiệm đưa vào bài dạy để đạt được kết quả cao.
Những biện pháp tôi đã áp dụng trong sáng kiến phù hợp với điều kiện của
lớp tôi và nhà trường, địa phương.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Từ những kết quả trên tôi thấy cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi hoạt động làm
quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện có vị trí, vai trò rất quan trọng.
Bởi vì, hoạt động văn học nói chung và hoạt động văn học thông qua kể chuyện
nói riêng là hoạt động rất quan trọng đối với trẻ đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mầm
non. Vì vậy, để nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm quen với tác
phẩm văn học thông qua kể chuyện thì giáo viên cần:
Tạo môi trường trong và ngoài lớp sạch đẹp, thoáng mát, không khí vui vẻ.
Có kỹ năng tổ chức các hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông
qua kể chuyện một cách tự tin, linh hoạt.

kể chuyện tôi có những đề xuất sau:
*Đối với nhà trường: Ban giám hiệu cần tham mưu tích cực hơn nữa về
xây dựng cơ sở vật chất: Phòng học, phòng đa năng, trang thiết bị phục vụ cho
việc dạy và học.
*Đối với Phòng giáo dục và đào tạo: Thường xuyên cung cấp các lớp tập
huấn, tập san để giáo viên được học hỏi đúc rút kinh nghiệm trong quá trình
giảng dạy.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi rút ra trong quá trình thực hiện để
nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện.
Tôi xin mạnh dạn trình bày với Hội đồng khoa học, với các bạn đồng nghiệp.
Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những sai sót. Bản thân tôi rất mong
được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học, các bạn đồng nghiệp để từ đó
rút ra được kinh nghiệm sâu sắc hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Hưng lộc, ngày 15 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm của mình, không sao chép nội
đúng của người khác.
Người viêt

Vò ThÞ Hường

20


TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo, Viện
chiến lược và chương trình GD, NXB GD năm 2006
2. Giáo dục mầm non, NXB ĐHSP.

qua hoạt động khám phá khoa học
cho trẻ 4-5 tuổi.

2.
3.

Cấp đánh
giá xếp
loại
(Phòng,
Sở,
Tỉnh...)
Phòng
GD&ĐT
Phòng
GD&ĐT
Phòng
GD&ĐT

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B,
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp
loại

B