BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 4- 5 tuổi
làm quen với biểu tượng toán”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Lĩnh vực phát triển nhận thức
3. Tác giả:
Họ và tên: Đỗ Thị Thuý An
Giới tính: Nữ
Ngày/tháng/năm sinh: 01/01/1982
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Điện thoai 00000000000000 . Email:
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%
4. Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Địa chỉ: Thị trấn Hưng Nhân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
Điện thoại:
5. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9 năm 2016
1
II. BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 4- 5
tuổi làm quen với biểu tượng toán”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: Lĩnh vực phát triển nhận thức
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
trẻ làm quen với biểu tướng toán, đã biết lựa chọn các phương pháp phù hợp với
yêu cầu, nội dung giáo dục, mục tiêu giáo dục trong từng hoạt động cụ thể, đã
nhấn mạnh vai trò chủ đạo của hoạt động, đã chú ý đến đặc điểm nhận thức chung
của trẻ trong từng lứa tuổi, chú ý đến điều kiện và phương tiện thực hiện của hoạt
động.
Ban giám hiệu nhà trường, phụ huynh đã quan tâm đầu tư cơ sở như
bàn ghế, đồ dùng tài liệu ngay từ đầu năm học.
Trẻ khỏe mạnh, đi học đều.
* Nhược điểm:
Phương pháp tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng toán theo yêu cầu
đổi mới còn hạn chế, sự linh hoạt, sáng tạo ít. Trẻ cũng được coi là trung tâm
nhưng chưa phát huy được năng lực của mình.
Trong quá trình vận dụng các phương pháp, giáo viên thường hướng dẫn
chung đồng loạt cho cả lớp. Mọi trẻ đều được nghe, nhìn, hướng dẫn như
nhau, cùng làm nhiệm vụ đặt ra như nhau, được giáo viên đặt các câu hỏi như
nhau nên chưa tạo điều kiện cho trẻ phát huy được tính năng động, chưa phù
hợp với khả năng nhận thức của trẻ.
Phương pháp dùng trò chơi để thông qua đó giúp trẻ "chơi mà học, học
bằng chơi" phát huy hứng thú của trẻ chưa được vận dụng nhiều. Bên cạnh đó
sự phát triển nhận thức của trẻ chưa đồng đều cháu thì quá nhanh nhẹn, cháu
thì quá chậm và rụt rè.
Đồ dùng cho từng cá nhân trẻ thực nghiệm nhiều lúc chưa đáp ứng được
yêu cầu, đồ dùng đồ chơi ít chưa phong phú .
3
Một số phụ huynh nhận thức chưa sâu, chưa quan tâm đến trẻ, chưa nhận
thức rõ tầm quan trọng của giáo dục mầm non.
Từ nhận thức về tầm quan trọng của việc dạy trẻ và thực tế các cháu trên
rệt như:
Phải truyền thụ những kiến thức của giáo viên đến với trẻ. Giáo viên cấn
phải tìm tòi, khám phá, nghiên cứu để tải những kiến thức nội dung cần mang
đến cho trẻ sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gũi mà lại dễ hiểu. Như vậy
giờ học mới có hiệu quả. Nhưng để đạt được hiệu quả thì giáo viên phải tìm
ra phương pháp mới sáng tạo giúp trẻ tiến thu một cách dẽ dàng hơn, qua đó
để trẻ được hoạt động một cách hứng thú. Và việc hình thành cho trẻ những
hiểu biết sơ đẳng về hoạt động làm quen với Toán là rất cần thiết. Nhưng làm
thế nào để trẻ học tốt môn toán một cách hiệu quả nhất, lôi cuốn trẻ nhất.
Chính vì vậy mà tôi đã chọn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nâng cao
chất lượng dạy trẻ 4-5 tuổi làm quen với toán”. Từ thực trạng trên tôi đã
nghiên cứu, thu thập thông tin, điều tra khảo sát, hội thảo, thực hiện tiết
dạy, ... theo giải pháp mới qua cách thức thực hiện các bước như sau:
1. Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình biểu tượng toán cho
trẻ 4-5 tuổi theo chủ đề.
Xây dựng kế hoạch đầu năm là một việc làm quan trọng và cần thiết
của giáo viên giúp giáo viên thực hiện có nề nếp khoa học các hoạt động
chính vì vậy tôi bám sát vào nhiệm vụ năm học, và căn cứ vào thực tế trên
lớp số trẻ là 43 cháu tôi tiến hành kế hoạch như sau :
* Kế hoạch đồ dùng đồ chơi :
- Theo tôi đây là khâu rất quan trọng trong việc dạy trẻ làm quen với
toán. Bởi vì tư duy của trẻ là tư duy trực quan sinh động. Muốn có tiết dạy tốt
và đạt hiệu quả cao thì phải có đồ dùng đẹp hấp dẫn. Do vậy ngày từ đầu năm
học tôi đã kiểm kê già soát đồ dùng đồ chơi cùng với các bậc phụ huynh mua
sắm bổ sung đồ dùng đồ chơi theo từng chủ điểm đồ dùng cần bám sát với nội
dung của chương trình, của từng bài dạy.
VD: Như dạy trẻ bài số 4 nhận biết mối quan hệ hơn kém về số lượng
trong phạm vi 4 ở chủ điểm gia đình tôi chuẩn bị tranh vẽ về gia đình có 4
5
6
hoạt động góc, hoạt động tự do nhằm cũng cố, ôn luyện kiến thức toán vừa
học.
Thực hiện biện pháp này tôi thấy không những đồ dùng dạy toán của
lớp tôi đầy đủ mà các môn học khác cũng có nhiều, vì tận dụng được tranh
ảnh sưu tầm nhiều loại, nhiều dạng, dùng không được việc dạy thì để trang trí
lớp, để cho cháu tự chơi, tự cắt, tự vẽ theo, tự dán…., nhiều cô trong tổ, trong
trường cùng nhau thực hiện đầu tư trang trí lớp và làm đồ dùng phục vụ môn
toán.
Theo chương trình giáo dục mầm non mới, muốn trẻ học tốt đòi hỏi cô
giáo phải có đồ dùng dạy học đầy đủ để trẻ được thao tác, được thực hành,
được trải nghiệm, mà đồ dùng cần phải có đủ cho mỗi trẻ thì việc luyện tập
mới có hiệu quả. Tôi nghĩ đây có thể không phải là biện pháp mới ở các
trường trong huyện nhưng tôi thấy đây là biện pháp đem lại hiệu quả cao cho
việc chuẩn bị đồ dùng dạy học phục vụ hoạt động toán và đem lại kết quả.
Việc dạy trẻ tiếp thu những kiến thức mà cô cung cấp ở lớp tôi, việc đầu tư
vào trang trí lớp tôi cũng đặc biệt quan tâm, hàng ngày trẻ đến lớp được nhìn
trực tiếp những hình ảnh đẹp, màu sắc sẽ kích thích trẻ đến xem nhiều hơn,
qua hình ảnh trẻ sẽ nhớ lâu những kiến thức mà cô cung cấp, ở lớp tôi có góc
“Bé vui học toán” tôi dùng những mảng tường để dán các hình ảnh, kết hợp
các chỉ số để trẻ hiểu ngay đó là nhóm đồ dùng có số lượng bao nhiêu.
Ví dụ: Ở chủ điểm thế giới động vật, tôi trang trí những con vật thành
một mảng để cháu đếm số lượng và dán các con số vào ô trống kế bên, hay
hàng trên có 6 con gà, hàng dưới 8 con vịt, yêu cầu trẻ gắn số thích hợp và có
thể yêu cầu một số trẻ khá lên gộp 2 nhóm điều số thích hợp.
Việc đầu tư vào trang trí lớp, cách trang trí như thế nào cho phù hợp,
tôi thấy có nhiều tác dụng không những ở bộ môn Toán mà còn nhiều tác
dụng ở bộ môn khác.
giới thiệu bài tôi nói: “Các cầu thủ bóng đá của lớp ta vừa đi thi đấu về, sau
đây là lễ trao giải.” Tiếng nhạc nổi lên, hai đội đi ra giơ tay vẫy. Giải quả
bóng vàng được trao cho cầu thủ A, các cháu thấy bạn A nhận được quả bóng
như thế nào? vào giờ học xung quanh chủ đề thể thao, cho trẻ xếp gôn bằng
các khối và tập đá bóng bằng các khối cầu. Trẻ rất hứng thú chơi nhưng
8
không biết là mình đang học một tiết toán về các khối. Hoặc ta dạy bài khối
vuông, khối chữ nhật trong chủ đề ngành nghề, giới thiệu cho trẻ về nghề xây
dựng dẫn trẻ đi thăm một số công trình xây dựng bằng các khối ...
*Ví dụ: Khi dạy trẻ biết tạo nhóm có 4 đối tượng, nhận biết chữ số 4 ở
chủ đề “bản thân”. Tôi đã nghĩ ra chủ đề xuyên suốt giờ học đó là “sinh nhật
búp bê tròn 4 tuổi”. Mở đầu tiết dạy trong tiếng nhạc “chúc mừng sinh nhật”
các cháu được lên đốt nến và thổi nến, nói những lời chúc mừng sinh nhật có
ý nhĩa, trẻ được đếm số nến, tặng quà cho búp bê. Sau đó trẻ sẽ được bày cỗ
sinh nhật búp bê. Như vậy trẻ rất thích thú.
Việc đặt ra các tình huống có vấn đề để cô và trẻ cùng giải quyết sẽ gây
cho trẻ được trí tò mò và thích thú.
b. Chọn chủ đề và dạy tích hợp theo chủ đề
Quá trình tổ chức tiết học cần phải lồng ghép chủ điểm một cách xuyên
suốt từ phần vào bài đến phần kết thúc giữa các nội dung trong bài cần có sự
chuyển tiếp, lồng chủ đề một cách nhẹ nhàng, hoặc bằng những câu chuyện
hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giúp trẻ tiếp thu kiến một cách tự nhiên.
*Ví dụ 1: Dạy trẻ xác định phía trên, phía dưới, phía trước, phía sau của
đối tượng khác. Tôi chọn đối tượng xác định là con Voi, bằng câu chuyện kể
về chú voi, cho trẻ đi thăm Tây Nguyên một vùng đất hùng vĩ của đất nước
nơi có rất nhiều các chú voi sinh sống. Trên đường đi phải đi qua nhiều nơi
khác nhau, mỗi vùng quê có những phong cảnh những trò chơi khác nhau.
Đến mỗi nơi đều có đối tượng để trẻ xác định các hướng cơ bản của đối tượng
trả lời xem trẻ đang đứng ở vị trí nào của người giao mõ.
Trẻ được đi chơi nhiều nơi, được ngắm phong cảnh quê hương đất
nước, vừa được chơi trò chơi. Như vậy trẻ rất thích, rất tích cực tham gia vào
các hoạt động giúp cho tiết học đạt kết quả.
*Ví dụ 2: Khi dạy trẻ bài đo các đối tượng thuộc chủ đề “Phương tiện giao
thông” thay vì chuẩn bị cho trẻ 3 băng giấy để đo. Tôi đã chuẩn bị cho mỗi trẻ một
bức tranh có vẽ 3 đoạn đường dài ngắn khác nhau. Thay cho các chữ số tôi đã vẽ
hình 3 chiếc ô tô có gắn các chữ số tương ứng với số lần đo ở các đoạn đường.
Cô giới thiệu đẫn dắt để cháu thực hành đo. Các bác tài xế ở nơi xa đến chưa
thạo đường đi các bác phải tìm được con đường có độ dài có số lần đo bằng
chữ số ở xe của các bác. Các cháu có muốn giúp các bác tìm đường đi không?
Chúng mình phải làm thế nào để xe đi đúng đường (phải đo). Thế là trẻ bắt
tay vào đo một cách rất thích thú. Khi đo xong trẻ nói kết quả và tìm chiếc xe
có chữ số tương ứng với số lần đo ở con đường đó đặt vào đúng con đường
đó. Rồi xuyên suốt bài học các cháu được đo chiều dài đoàn tàu bằng bàn
chân mình. Rồi treo cờ chuẩn bị cho hội thi “Bé với an toàn giao thông”.
Trong cả một giờ học các cháu rất thích thú, hồ hởi. Cháu đang học mà như
đang được chơi.
c. Ứng dụng cộng nghệ thông tin.
Trong các hoạt động trên tôi luôn lồng ghép công nghệ thông tin: Vi
tính, máy chiếu đa năng... để có đầy đủ các hình ảnh thông tin chính xác để
cung cấp cho trẻ và tạo sự cuốn hút ở trẻ ứng dụng công nghệ thông tin vào
bài giảng
VD: Trong tiết tạo nhóm số lượng trong chủ điểm động vật tôi đã kể
cho trẻ nghe câu chuyện con gà trống và tôi đưa ra nhóm con gà trống thì lần
lượt các con gà được xuất hiện trên màng hình với vói tiếng gáy 0 ó o .....các
hiệu ứng, âm thanh, tiếng động các hình ảnh sinh động làm hứng thú với trẻ
từ đó gây được sự chú ý với trẻ hơn.
10
bản thân để chuyền cho đúng.
Với KPKH: Cho trẻ tìm hiểu động vật nuôi trong gia đình cho trẻ kể
tên, nhóm gia súc có mấy chân.
12
VD: Thông qua hoạt động ngoài trời: với chủ điểm “Động vật”, cho trẻ
quan sát bể cá, đếm số cá, yêu cầu trẻ vẽ số cá tương ứng
- Thông qua hoạt động góc:
Với chủ điểm “gia đình”:
+ Góc sách: Cô cho trẻ xem tranh gia đình đông con gồm có từ 3 con
trở lên, gia đình ít con có từ 1-2 con.
+ Góc nghệ thuật: cô cho trẻ vẽ đồ dùng gia đình: 4 cái chén, 4 cái đĩa
+ Góc xây dựng: cho trẻ xây nhà nhiều tầng
Các góc chơi đó cô trò chuyện với trẻ về sản phẩm làm ra xoay quanh
đề tài làm quen với biểu tượng toán.
Như vậy, việc lồng ghép biểu tượng toán vào các góc chơi để củng cố
kiến thức và cũng tăng cường vốn ngôn ngữ phát triển tư duy về toán cho trẻ.
Muốn tổ chức tiết học có tính sáng tạo phong phú và lô gíc đồng thời
trẻ tích cực hoạt động thì bản thân tôi phải tìm ra cách tích hợp các môn học
sao cho hợp lý.
Cô cần biết phối hợp khéo léo các phương pháp dạy học khác nhau
như: Kể chuyện, chơi trò chơi, bài hát để dẫn dắt trẻ vào tiết học một cách nhẹ
nhàng mà không thụ động.
Ví dụ 1: Cho trẻ chơi trò chơi "Tôi là hình học" để dẫn dắt trẻ vào đề
tài nhận biết phân biệt hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật.
Ví dụ 2: Cho trẻ thăm quan vườn trường quan sát cây xanh và vào giờ
học cô cho trẻ so sánh chiều cao của ba đối tượng
Như vậy cô vừa lồng ghép môn tìm hiểu môi trường xung quanh lại
Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ
chơi gọn gàng, đồ chơi luôn để ở tư thế “mở’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt
động, đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được
sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và
các hoạt động khác. Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm
bảo tính thẩm mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác.
Các đồ dùng đồ chơi trong góc toán được phân chia thành từng “mảng”
riêng biệt.
- Số lượng, Hình khối, Không gian
14
VD: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những hoạ báo, những
quyển Truyện tranh đã cũ, sách, báo, tranh những con vật, cây, quả, hình... và
trang trí ở “ góc học toán” của lớp dán theo mảng và gắn các chữ có số tương
ứng, các hình ảnh được trang trí theo chủ đề.
Chính những việc làm tưởng như rất đơn giản này đã góp phần hình
thành ở trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm
phần kiến thức về toán cho trẻ.
Vào các giờ hoạt động góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và vẽ, cắt, dán
hình ảnh trong sách báo có liên quan đến bộ môn toán để làm “sách”, “tập
san” và làm các quyển sách có dạng các hình đã học.
VD: Khi học số 3 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xé
3cây, 3bông hoa, 3 quả ... vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ
đề này, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ
sưu tập về môn toán rất phong phú.
Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ
trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con
vât lật đật, và trưng bày ở lớp với các hình học cũng thế như vậy trẻ sẽ rất
thích thú và ghi nhớ được các hình khối.
phụ huynh còn biết những hoạt động của cô và trẻ ở lớp để phụ huynh ủng hộ
thêm đồ dùng, nguyên liệu để phụ huynh trang bị thêm đồ dùng học tập cho
con em mình.
Mỗi chủ điểm cần bổ sung gì tôi thông báo với phụ huynh để họ cùng
làm, lựa chọn đồ dùng phù hợp.
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Sau nhiều lần thử nghiệm các giải pháp mới vào lớp 4-5tuổi lớp tôi dạy
tôi thấy kết quả đạt được như mong muốn. Tôi đã mạnh dạn đưa những giải
pháp mới này vào áp dụng giảng dạy của lớp 4 -5 tuổi ở trường mầm non
Phạm Kính Ân - nơi tôi công tác. Sau một thời gian áp dụng tôi thấy kết quả
thể hiện trên trẻ tăng lên rõ rệt, trẻ nhanh nhẹn, sáng tạo trong các hoạt động
làm quen với toán.
Đây là kết quả cho tôi thêm tự tin là phương pháp của mình đi đúng
hướng. Vì vậy tôi trao đổi các biện pháp với chị em đồng nghiệp trong khối
16
cũng như các khối khác có thể áp dụng được những giải pháp mới này giúp
cho chuyên môn của tập thể giáo viên trường tôi đã vững nay còn vững hơn
về các phương pháp mới, tạo cơ hội cho các con học sinh phát triển toàn diện
hơn, giúp cho các chị em đồng nghiệp thực hiện các giải pháp mới này đã đạt
kết quả rất tốt. Trường tôi coi đây là một chuyên đề giảng dạy được đưa ra tổ
chuyên môn và hội đồng chuyên môn nhà trường tham gia góp ý để hoàn
thiện hơn trong công tác giảng dạy. Bản thân tôi thiết nghĩ mỗi đơn vị trường
học có thể thưc hiện sáng kiến này để nâng cao chất lượng giáo dục nhận thức
giúp trẻ phát huy được tính tích cực, óc sáng tạo và hứng thú say mê vào tiết
học.
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng giải pháp
Với những biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tuổi nâng cao chất lượng giáo
32/43
74%
Cuối năm
lệ
Tỉ
Số trẻ
%
lệ So sánh
40/43
93%
Tăng 21%
43/43
100%
Tăng 24%
41/43/ 95,%
Tăng 21%
nhóm..)
nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo sở GD&ĐT Thái Bình.
Trên đây là báo cáo mô tả sáng kiến " Một số biện pháp nâng cao chất
lượng dạy trẻ 4-5 tuổi làm quen với các biểu tượng toán " được tôi áp dụng
vào thực tế giảng dạy trong năm học 2015- 2016 đã mang lại thành công cho
tôi. Kính mong nhận được ý kiến bổ sung của các cấp lãnh đạo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
18
Cơ quan, đơn vị áp dụng sáng kiến
Hưng Nhân, ngày 9 tháng 10 năm 2016
Tác giả sáng kiến
Đỗ Thị Thuý An
19