Phòng GD&ĐT Thanh Oai Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trờng Mầm Non Kim Th
Độc lập- Tự do- Hạnh Phúc

đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2009-2010

I. Sơ yếu lý lịch

- Họ và tên: Nguyễn Thị Thạch
- Ngày, tháng, năm sinh: 30-12-1970
- Năm vào nghành: 2002
- Chức vụ và đơn vị công tác ;giáo viên trờng mầm non kim th
- Trình độ chuyên môn ;Trung cấp
- Hệ đào tạo ;Chính quy
- Khen thởng: chiến sỹ thi nđua cấp cơ sở năm học :2008-2009

1


II. Nội dung của đề tài
1. Tên đề tài : Một số biện pháp nâng cao chất lợng cho trẻ 4-5 tuổi
làm quen với văn học
2. Lý do chọn đề tài:
Từ lâu con ngời đã nhận thấy văn học là nguồn suối không cạn của
tri thức, là kinh nghiệm sống mà con ngời cần tiếp thu và phát triển .Trẻ
mẫu giáo là một sinh thể toàn khối có cái nhìn nguyên hợp đối với hiện
thực .Ngay từ khi còn trong bào thai ,ở tháng thứ sáu trẻ đã sống trongnhịp
điệu ,lời du,tiếng hát ,vũ điệu âm nhạc của những câu chuyện bài thơ ,câu
ca dao ,tục ngữ Những nhịp điệu bài thơ ,lời du, tiếng hát,những câu ca
dao ,tục ngữ câu chuyện kể là những bớc đi đầu tiên của trẻ mầm non đi

quanh trẻ, rất muốn tìm tòi hiểu biết tất cả những lý do tồn tại của cuộc
sống, Trong sự suy nghĩ nhỏ bé của mình , ở trong điều kiện đó những câu
tục ngữ, ca dao, bài thơ, câu chuyện là những bài học đầu tiên giúp các bé
nhận thức thế giới, chính xác hoá những biểu tợng đã có về thực tế xã hội.
Dần dần từng bớc cung cấp cho trẻ những khái niệm mới và mở rộng kiến
thức cho trẻ.
Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học góp phần làm phong phú
sự hiểu biết của trẻ và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Xuất phát từ thực tế trên. Tôi đã chọn đề tài Một số biện pháp nâng
cao chất lợng cho trẻ 4-5 tuổi làm quen với văn học để nghiên cứu và
thực hiện.
3. Phạm vi, thời gian thực hiện đề tài:
Trong năm học 2009-2010 cho lớp mẫu giáo nhỡ 4 tuổi trờng mầm
non Kim Th- Thanh Oai- TP Hà Nội.

III. Quá trình thực hiện đề tài:
1.Cơ sở lý luận:
Nh chúng ta đã biết văn học có tác dụng to lớn trong việc giáo dục
đạo đức tình cảm và phát triển lời nói, đặc biệt là lời nói nghệ thuật cho trẻ
em, các tác phẩm văn học nh: Truyện, thơ, tục ngữ, ca daoCó tác dụng
phát triển ở trẻ khả năng tri giác ngôn ngữ nghệ thuật, cảm thụ nhịp điệu,
giai điệu bài thơ và từ đó có thể sử dụng các phơng tiện biểu cảm ngôn

3


ngữ , ngữ điệu, giúp trẻ biết giao tiếp ngôn ngữ một cách có biểu cảm, biết
kể chuyện đọc thơ diễn cảm.
Chơng trình cho trẻ mẫu giáo nhỡ làm quen với tác phẩm văn học ở
trờng mầm non là: Tiếp tục dạy trẻ cảm nhận vần nhịp điệu của thơ, ca

chế.
+ Số liệu điều tra ban đầu:
STT

Phân loại khả năng của Mức độ đánh giá
trẻ

1

thú tiếp nhận tác phẩm

cảm tác phẩm diễn đạt ngôn
ngữ mạch lạc

3

4

Khá

TB

Yếu

(tỷ lệ%)

(tỷ lệ%)

(tỷ lệ%)


7,2%

14 trẻ

3 trẻ

50%

10,7%

Trẻ yêu thích tác phẩm, hứng 3 trẻ

Trẻ có khả năng đọc kể diễn

2

Tốt

14,3% 28,6%

Giáo dục lễ giáo, đạo đức 6 trẻ
qua các tác phẩm văn học

8trẻ

21,4% 28,6%

Trẻ mạnh dạn tự tin trả lời 4 trẻ
các câu hỏi của cô


kể chuyện diễn cảm, lời nói ngôn ngữ dần dần phát triển và phong phú,
vì trẻ ở lứa tuổi này rất thích bắt chớc, thích khám phá tìm tòi để thoả
mãn tính tò mò ham hiểu biết của trẻ. Vì vậy thông qua các hoạt động
khác tôi có thể lồng văn học vào vì qua các hoạt động đó trẻ có thể đợc
nghe lại, đọc lại những câu chuyện, bài thơ, câu tục ngữ, ca daoMột
cách hứng thú nhiều lần cùng một câu chuyện, bài thơ mà trẻ đã thuộc
lòng, trẻ thờng nhắc đi nhắc lại nhiều lần những bài thơ câu chuyện đó
Ví dụ: Khi dạy trẻ hoạt động tạo hình Vẽ ngôi nhà của bé Tôi có thể
lồng vào đó bài thơ nh: Em yêu nhà emHay khi cho trẻ chơi trò chơi
vận động Kéo ca lừa sẻ Tôi cũng có thể vừa cho trẻ chơi vừa đọc
đồng dao.
Vì vậy việc tạo môi trờng kích thích hứng cho trẻ làm quen với văn
học thông qua các hoạt động khác là kích thích khả năng bắt chớc sự
tiếp nhận, đặc biệt là sự phát triển rất nhiều về ngôn ngữ âm thanh cho
trẻ, tạo điều kiện cho trẻ có khả năng nhận ra những hình ảnh sinh
động của cuộc sống, khả năng nghe nhìn và cảm nhận màu sắc xúc
cảm qua những bài thơ, câu chuyện mà cô đã lồng ghép các hoạt
động khác
Ví dụ: Khi dạy trẻ hoạt động môi trờng xung quanh về sự nảy mầm
của cây đậu, khi dạy hoạt động này tôicho trẻ quan sát tranh vẽ hoặc
6


mô hình, cô có thể vừa cho trẻ quan sát vừa kể cho trẻ nghe một cậu
chuyện về: Chú đỗ con. Chính những yếu tố đó đã lôi cuốn trẻ đem lại
niềm vui sớng thích khám phá và tìm hiểu thế giới xung quanh. Vì
trong thế giới thiên nhiên chứa đựng bao nhiêu điều mà trẻ cần tìm hiểu
là nơi quan sát cuộc sống của muôn loài, động vật, thực vật mà không
bao giờ chán đối với trẻ, trẻ rất hứng thú nghe đọc, nghe kể về những
đặc điểm đời sống sinh sôi nảy nở đó.

kể giọng đọc của cô.
Để truyền thụ một tác phẩm văn học đến với trẻ một cách chọn vẹn
và trẻ có hứng thú khi tiếp nhận tác phẩm văn học đó một cách dễ
dàng, chọn vẹn thì ngời giáo viên phải cần cho trẻ một số kỹ năng thủ
thuật ngôn ngữ khi đọc thơ kể chuyện diễn cảm, thậm chí là kỹ xảo đọc
kể diễn cảm. Việc rèn luyện này đòi hỏi giáo viên phải đọc kỹ các tác
phẩm văn học và phân tích từng chi tiết nhỏ của từng tác phẩm văn học,
từ đó xác định và sử dụng đúng giọng điệu cơ bản, ngữ điệu cờng độ
âm thanh, ngôn ngữ của mình.
Giọng điệu là tình chất chung của giọng đọc, giọng kể, khi trình bày
một tác phẩm văn học nghệ thuật giọng điệu cơ bản phụ thuộc vào các
thể loại nội dung, t tởng phong phú, phong cách của ngôn ngữ của tác
phẩm văn học. Vì trẻ 4 tuổi cha thể tự đọc một tác nào đó, cho nên sự
tiếp nhận các tác phẩm văn học thông cô giáo. Qua giọng đọc lời kể
của cô trẻ có khả năng nhìn ra những hình ảnh sinh động về cuộc sống
và cảm nhận đợc màu sắc, xúc cảm, tình cảm của các tác phẩm văn
học, giúp trẻ có hứng thú tiếp nhận tốt các tác phẩm văn học đó.
Ví dụ: Với bài thơ Tết đang vào nhà. Cô cần đọc với giọng điệu
bộ ràng, vui vẻ, để khắc hoạ cảnh vật, hoạt động của con ngời rất sáng
sủa sinh động thực sự gợi tâm trạng vui sớng, yêu đời với xuân đang
tới.
Hoa đào trớc ngõ
Tết đang vaò nhà.
Hoặc với bài thơ: Đàn gà con

8


Giọng điệu khi đọc cần hồn nhiên trong trẻo, tình cảm thể hiện bức
tranh thiên nhiên đẹp tơi sáng giản dị, pha chút tinh nghịch tình cảm của


kể, văn xuôi, thơ caThu hút hứng thú kích thích cho trẻ khi làm quen với
tác phẩm văn học và trẻ thích học hoạt động văn học. Vì qua các tác phẩm
văn học đó sẽ giúp trẻ phát triển nhận thức, giáo dục đạo đức, tình cảm
thẩm mĩ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ có khả năng , năng khiếu
về môn văn học nghệ thuật.
* Biện pháp 3: Xây dựng hoạt động văn học theo chủ đề chủ điểm
phù hợp.
Do đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non Học mà chơi chơi mà học Nhất
là đối với trẻ 4 tuổi, với phơng pháp dạy học theo hình thức đổi mới tích
cực nh hiện nay, khi dạy trẻ theo chủ đề chủ điểm lồng ghép tích hợp các
nội dung giáo dục trẻ trong các hoạt động có chủ đích làm quen với tác
phẩm văn học. Tôi đã phải đầu t thời gian vào nghiên cứu các đề tài của
mình dạy có thể đa vào chủ đề này hay chủ đề kia sao cho phù hợp. Để
làm sao khi cho trẻ làm quen với văn học thì nội dung chủ đề đó phải
xuyên suốt liên kết trong quá trình học, sự nối tiếp giữa phần nọ với phần
kia, luôn luôn gắn với chủ đề thì hoạt động đó sẽ không bị nhàm chán, rời
rạc, kiến thức cung cấp cho trẻ cũng không hời hợt mà sẽ tạo đợc sự hứng
thú lôi cuốn hấp dẫn trẻ từ hoạt động này sang hoạt động khác. Trẻ có cảm
giác nh mình đang đợc vui chơi tìm hiểu trong thế giới đó chứ không phảI
ở trong một giờ học. Do vậy việc cho trẻ làm quen với văn học theo chủ đề
chủ điểm sẽ giúp trẻ tiếp thu tốt hơn, hứng thú tích cực hơn.
Ví dụ: Đề tài: Kể chuyện Tích Chu.
Chủ điểm: Gia đình
Chủ đề: Những tấm lòng hiếu thảo
Gồm các phần: Cho trẻ xem hình ảnh bà cháu trên màn hình vi tính và giới
thiệu tên truyện, Kể nội dung câu chuyện cho trẻ nghe.
+ Lần 1 bằng lời, tranh minh họa
+ Lần 2 bằng lời, rối sân khấu
Giảng nội dung câu chuyện, tóm tắt nội dung câu chuyện, đàm thoại

bà chăm sóc cháuđể cho trẻ quan sát.
Hay khi dạy trẻ bài thơ: Giúp bà. Tôi quay những hình ảnh ngã t đờng
phố nơi có nhiều ngời qua lại, có một số hình ảnh chấp hành luật lệ
giao thông và đang giúp đỡ những ngời khác qua đờng, cho trẻ quan sát
11


những hình đó sẽ rất hấp dẫn và lôi cuốn trẻ. Khi tôi thực hiện kể cho
trẻ nghe câu chuyện Cáo thỏ gà trống.Tôi đã đa công nghệ thông tin
vào trong giờ kể chuyện đó, tôi thấy trẻ rất chăm chú lắng nghe và say
mê tìm hiểu các nhân vật có trong câu chuyện, nội dung, tình tiết câu
chuyện tôi cần cho trẻ biết. Điều đó sẽ giúp trẻ nhớ lâu tên truyện, tên
nhân vật, nội dung cũng nh tình tiết của câu chuyện.
Nói chung tuỳ theo từng hoạt động mà tôi đa những hình ảnh công
nghệ thông tin vào phù hợp theo từng hoạt động, giúp cho các giờ hoạt
động của tôi đạt hiệu quả cao nhất là hoạt động làm quen với văn học.
Mặt khác muốn thực hiện đợc biện pháp này thì phải có sự phối hợp
chặt chẽ giữa các giáo viên mầm non và những chuyên gia tin học, để
lập những chơng trình có nội dung phù hợp với từng lứa tuổi mẫu giáo.
Vì vậy tôi nghĩ những hình ảnh diễn ra trên màn hình vi tính có sứcc
hấp dẫn lôi cuốn trẻ mạnh mẽ và nhất định sẽ có sự đóng góp đáng kể
vào hiệu quả giáo dục ở trờng mầm non.
* Biện pháp 5: Đồ dùng đồ chơi cho trẻ làm quen với văn học phải
bền, phải đẹp, hấp dẫn và lôi cuốn trẻ.
Khi tổ chức cho trẻ làm quen với một hoạt động nào đó, thì hoạt
động đó đến với trẻ đều mới lạ, bởi vậy là một ngời giáo viên mầm non
khi cho trẻ tiếp xúc với hoạt động văn học, muốn thu hút gây hứng thú
trẻ đến với bộ môn này thì việc làm và chọn mua đồ dùng đồ chơi và sử
dụng đồ dùng dạy học cho trẻ làm quen là một yếu tố vô cùng quan
trọng. Vì đối với trẻ 4 tuổi đặc điểm tâm lý của trẻ là bắt chớc, t duy

Phân loại khả năng của Mức độ đánh giá
trẻ

Tốt

13

Khá

TB

Yếu


(tỷ

lệ (tỷ lệ%)

(tỷ lệ%)

(tỷ lệ %)

10 trẻ

11 trẻ

4 trẻ

10,7% 35,7%


TB

Yếu

(tỷ lệ%)

(tỷ lệ %)

8 trẻ

0 trẻ

28,6%

0%

6 trẻ

0 trẻ

21,5%

0%

1trẻ

0 trẻ

3,6%



3

qua các tác phẩm văn học

8trẻ

21,4% 28,6%

Trẻ mạnh dạn tự tin trả lời 4 trẻ

4

các câu hỏi của cô

7 trẻ

14,3% 25%

* Sau khi thực hiện:
STT

Phân loại khả năng của Mức độ đánh giá
trẻ

Tốt

Khá

(tỷ

71,4% 25%

Trẻ mạnh dạn tự tin trả lời 12 trẻ
các câu hỏi của cô

13 trẻ

10 trẻ

42,8% 35,7%

Kết luận: Qua một năm thực hiện những biện pháp trên tôI thấy đã
đem lại kết quả cao trên trẻ.

IV. Bài học kinh nghiệm.
Từ những kết quả trên tôi rút ra một số kinh nghệm sau:
1. Tạo môi trờng kích thích hứng thú cho trẻ làm quen với tác phẩm
văn học thông qua hoạt động khác.
14


2. Tạo hứng thú cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học qua lời kể của
cô.
3. Xây dựng hoạt động văn học theo chủ đề chủ điểm phong phú sát
với chủ đề, chủ điểm và lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục,
lễ giáo đạo đức, vệ sinh, thẩm mĩ vào trong từng hoạt động sao
cho phù hợp.
4. Đa công nghệ thông tin vào các tiết học có chủ đích, phối hợp với
các chuyên gia tin học cùng với giáo viên mầm non có những phơng
pháp biện pháp dạy trẻ đạt kết quả cao


16