SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ
4 – 5 TUỔI LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC THÔNG QUA
(THƠ) Ở TRƯỜNG MẦM NON PHÚ LỘC

Người thực hiện: Cao Thị Thu
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Phú Lộc
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

0


THANH HÓA, NĂM 2018
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
1. MỞ ĐẦU.
1.1 Lý do chọn đề tài.............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................2
1.3.Đối tượng nghiên cứu.................................................................................... 2
1.4. Phương pháp nghiêncứu.................................................................................2
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý luận..................................................................................................3
2.2.Thực trạng.......................................................................................................4
2.3. Giải pháp và biện pháp thựchiện……..…………….…….………………...6
2.3.1.Các giải pháp……………………….……………………………………..6

của giáo viên còn chậm đổi mới, chưa tự linh hoạt, việc nghiên cứu tài liệu còn
hạn chế, trang thiết bị còn thiếu, giáo viên chưa chú ý sưu tầm nguyên vật liệu
để làm đồ dùng, đồ chơi bổ sung cho hoạt động văn học. Mặt khác, trong nhiều
hoạt động dạy thơ cho trẻ trên lớp giáo viên còn hay áp đặt, học máy móc và bắt
trẻ thuộc thơ theo lối rập khuôn chưa để trẻ tự học, tự thuộc, tự tìm hiểu nội
dung, chưa lấy trẻ làm trung tâm để xây dựng nội dung tiết học, cô còn nói
nhiều, hoạt động nhiều và chưa đóng vai trò là người hướng dẫn trẻ... chính vì
thế mà chưa thu hút trẻ hoạt động tích cực trong giờ học, giờ chơi ở góc văn
học. Đặc điểm tâm sinh lý, ý thức của trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi còn hạn chế do cơ
quan và bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện. Do vậy, nhiều trẻ còn đang nói
ngọng, nói lắp, khả năng diễn đạt câu chưa rõ ràng, mạch lạc.Trẻ còn hiếu động
chưa có sự tập trung cao trong giờ học. Chính vì vậy, chất lượng giáo dục trẻ
hoạt động văn học thông qua thơ đem lại kết quả chưa cao.
Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động văn học thông qua dạy thơ và
tình hình thực tế ở trường, lớp là giáo viên trực tiếp đứng lớp mẫu giáo 4- 5 tuổi
trong quá trình dạy trẻ hoạt động với văn học. Tôi luôn băn khoăn suy nghĩ là
mình phải làm thế nào để những bài thơ đạt được những tác dụng về mọi mặt,
mọi nội dung như mong muốn, khai thác được hết tác dụng trong mỗi bài thơ để
trẻ có thể lĩnh hội và cảm nhận hết được cái hay, cái đẹp trong mỗi bài thơ góp
phần vào việc giáo dục đạo đức và hoàn thiện nhân cách trẻ. Để đáp ứng được
mục đích đề ra mỗi giáo viên phải cố gắng trong chăm sóc, giáo dục trẻ để đưa
ra phương pháp phù hợp, hình thức phải đổi mới thay thế các phương pháp áp
đặt gò ép trẻ, tìm ra các phương pháp, biện pháp linh hoạt giúp trẻ cảm thụ bài
thơ một cách dễ dàng đạt hiệu quả cao trong việc dạy và học.
3


Chính vì vậy để đạt được mục đích của hoạt động làm quen với tác phẩm
văn học nói chung và dạy thơ cho trẻ 4-5 tuổi nói riêng tôi mạnh dạn tìm tòi để
nghiên cứu suy nghĩ, lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng

trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan", xuất phát từ những vai trò quan
trọng đó cho nên hoạt động dạy trẻ làm quen với văn học thông qua thơ là hoạt
động không thể thiếu và rất quan trọng trong trương trình chăm sóc giáo dục trẻ
hiện nay.
Tác phẩm văn học nói chung và dạy thơ cho trẻ 4-5 tuổi nói riêng là một
hoạt động rất quan trọng đối với trẻ trong độ tuổi này, là phương tiện phát triển
ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn tả mạch lạc, gẫy gọn,
biết sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với
từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh. Từ đó giúp trẻ phát triển trí
tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập sáng tạo trong suy nghĩ.
4


Trong mỗi tác phẩm văn học thể hiện tình yêu thiên nhiên, xã hội, con
người được diễn tả, biểu đạt, truyền đạt trong những hình thức đa dạng độc đáo
của thế giới loài vật, cỏ cây, hoa lá, mọi hiện tượng thiên nhiên, vũ trụ mà trẻ
nhìn thấy được, cũng nói về những gì gần gũi trong môi trường sống của trẻ như
làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiên chợ, lớp học, khu phố,…Qua tác phẩm
văn học thông qua thơ trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hội những mối quan hệ,
những tình cảm gia đình, tình bạn, tình yêu của cô dành cho trẻ, giúp trẻ dần
nhận ra có một xã hội ràng buộc con người với nhau trong lịch sử đấu tranh cách
mạng, trong tình làng nghĩa xóm. Văn học có thể cần đề cặp đến những nhân vật
như thần linh, ông bụt, cô tiên, các anh hùng và cả những phép màu còn trong
tâm thức dân tộc. Đây là đối tượng miêu tả của văn học làm nên sự phong phú,
hấp dẫn của đời sống tinh thần. Qua đó giúp trẻ biết yêu quí, nhân vật, hình
tượng, cử chỉ hành động tốt.
Ở giai đoạn này, ngôn ngữ của trẻ phát triển tương đối mạch lạc, thông
qua các bài thơ giúp trẻ tiếp nhận tác phẩm đầy đủ hoàn thiện hơn, biểu hiện
trước tiên là sự hiểu biết những bài thơ, và làm giàu tình cảm qua quá trình tích
lũy hình tượng nghệ thuật văn học.

*Thuận lợi:
- Trường mầm non Phú Lộc đã đạt trường chuẩn quốc gia mức độ 1, các
trang thiết bị phục vụ dạy và học đảm bảo, chất lượng giáo dục đạt cao, đội ngũ
giáo viên nhà trường có trình độ chuyên môn đồng đều, nhiệt tình chịu khó.
- Năm học 2017- 2018, được sự phân công của ban giám hiệu trường
Mầm non Phú lộc, tôi được dạy lớp 4-5 tuổi A. Với tổng số cháu là 26 cháu
- Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững khả năng ngôn
ngữ và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhất là ở trẻ 4-5 tuổi
- Lớp học được phân chia theo đúng độ tuổi nên thuận lợi cho việc rèn
luyện và giáo dục các cháu.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quản lý và điều hành trong mọi
công việc trong trường, thường xuyên tạo điều kiện xây dựng các tiết mẫu, tổ
chức dự giờ thao giảng, sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề, để giáo viên được dự
giờ, trao đổi kinh nghiệm với các đồng chí, đồng nghiệp.
Trong nhà trường xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết luôn quan tâm giúp
đỡ lẫn nhau, người dạy lâu năm chia sẽ chuyền đạt kinh nghiệm cho người mới
vào nghành nên tôi được học tập thêm rất nhiều về chuyên môn nghiệp vụ.
- Được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh trong công tác phối kết hợp
chăm sóc, giáo dục trẻ.
- Được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND xã và các bậc phụ huynh đã xây
dựng ngôi trường hai tầng với khuôn viên sạch đẹp, khang trang, lớp học có
tương đối đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động của trẻ.
* Khó khăn:
Phú Lộc là một xã thuần nông, kinh tế phát triển chủ yếu dựa vào nông
nghiệp, đời sống nhân dân mới tương đối ổn định.
- Đồ dùng trang thiết bị dạy còn hạn chế
- Trí nhớ của trẻ còn nhiều hạn chế, kinh nghệm sống của trẻ còn nghèo
nàn dẫn đến tình trạng trẻ nói, đọc thơ chưa diễn cảm, chưa mạch lạc,chưa rõ
ràng nhiều khi thiếu chính xác.
Một số trẻ còn nhút nhát, hiếu động không tích cực hoạt động, khả năng

trẻ S % S % S % S % S %
L
L
L
L
L
Trẻ quan sát, lắng nghe,
ghi nhớ tác phẩm, tác 26
4 15 9 35 11 42 2 8 0 0
giả
Trẻ có khả năng cảm
thụ tác phẩm

26

4

15

9

35 11 42 2

8

0

0

Trẻ đọc thơ diễn cảm,

xác về âm điệu, nhịp điệu trong câu thơ. Nếu trẻ không tập trung thì trẻ đọc và
7


cảm nhận sẽ bị lệch lạc, phát triển vốn từ của trẻ cảm nhận sẽ không đúng, bên
cạnh đó dạy thơ cho trẻ đòi hỏi trẻ phải đọc đúng lời, diễn cảm thì mới hiểu
được ý nghĩa của câu thơ, bài thơ là một cách chính xác. Để làm được điều
đóngay từ ngày đầu vào năm học tôi đã chú trọng xây dựng nề nếp và thói quen
cho trẻ. Tuy nhiên một số trẻ ở trong lớp rất hiếu động, hay nói chuyện riêng
trong giờ học, tôi xếp những cháu nghịch ngồi cạnh những cháu ngoan, cháu trai
ngồi cạnh cháu gái. Luyện cho trẻ những thói quen ngồi ngoan, chú ý, hứng thú
trong giờ học, tạo cho trẻ cảm giác tự tin không sợ sệt, tạo không khí vui vẻ
mạnh dạn khi phát biểu ý kiến để xây dựng tiết học nhẹ nhàng hứng thú.
Để kết quả được hơn nữa tôi cho trẻ hoạt động qua các hoạt động khác ở
mọi lúc, mọi nơi như giờ đón trả trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích, tôi luôn
khuyến khích trẻ tham gia ở góc văn học. Bởi ở góc văn học trẻ sẽ được “đọc”,
xem các tranh, ảnh bài thơ mà trẻ thích, được chơi với các con rối trẻ yêu thích,
được nghe các bài thơ mà trẻ cảm thấy hứng thú…Khi trẻ được tiếp xúc nhiều
lần trẻ sẽ dần dần cảm nhận được những cái hay, cái đẹp trong các tác phẩm đó
và càng ngày càng thích thú hơn với các hoạt động văn học. Để làm tốt điều này
tôi đã dùng biện pháp nêu gương trẻ.
Ví dụ: Trong lớp ngoài những trẻ ngoan, nghe lời cô giáo còn có một số trẻ
rất hiếu động, hay nghịch không chú ý học bài thì bên cạnh việc khen ngợi
những bạn ngoan ra tôi đặc biệt chú trọng việc tuyên dương đối với trẻ hay có
thói quen nghịch như: Trong giờ học nếu trẻ đó ngoan giơ tay phát biểu bài dù là
chưa đúng nhưng tôi vẫn động viên, khuyến khích trẻ bằng việc cho cả lớp tuyên
dương trẻ một tràng pháo tay thật to. Hay cuối buổi học khi nêu gương, cắm cờ
bé ngoan tôi nêu tên trẻ đó trước nếu hôm nay trẻ đó ngoan và cho trẻ đó lên
cắm cờ bé ngoan trước. Nhiều khi bố, mẹ trẻ đến đón tôi kể cho bố, mẹ trẻ nghe
về những việc tốt hôm nay ở lớp của trẻ. Từ đó trẻ thấy thích thú khi được mọi

Hay: Chủ đề “Thế giới thực vật”. Khi dạy bài thơ: “Hoa kết trái”. Tôi đã
cùng trẻ và phụ huynh sưu tầm nguyên vật liệu, cành khô, ống hút, vải vụn,
xốp...
Từ các nguyên liệu trên cô cùng trẻ làm các cây hoa cà, hoa mướp, hoa
lựu... để trẻ cảm nhận được các màu sắc của từng loại hoa như thế nào và trẻ
khắc sâu được các từ mới ( trắng tinh, tim tím, vàng vàng...)
Hoặc: Chủ đề “Động vật”. Bài thơ “Đàn gà con”. Từ những nguyên vật
liệu có sẵn như vải vụn, lông gà dùng làm những chú gà con và gà mẹ, tôi sử
dụng xốp tạo thành những quả trứng, ngoài những chú gà tôi còn trang trí các
chi tiết phụ tạo thành mô hình để phục vụ cho tiết dạy.
Ảnh 1: Cô làm đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạt động thơ (phụ lục)
Ngoài ra có những bài thơ tôi sử dụng bằng mô hình và sa bàn, tôi còn
chuẩn bị thêm sân khấu để biểu diễn, giao lưu đọc thơ. Tôi làm con giống bằng
vải vụn và bông cũ, hướng dẫn để trẻ cùng làm với cô để tạo thành các nhân vật
trong bài thơ, bằng các lọ phế thải hay bằng bìa cứng tôi đã hướng dẫn cho trẻ
để trẻ cùng cô sáng tạo làm ra được những mô hình đẹp, sinh động, gây được sự
chú ý của trẻ vào giờ học, mang lại kết quả cao hơn.
Khi dạy thơ theo các chủ đề khác nhau tôi cùng trẻ làm các đồ dùng, mô hình,
rối, sa bàn để dạy cho trẻ.
Ảnh 2: Cô hướng dẫn trẻ cùng làm đồ dung (phụ lục)
Dựa vào kế hoạch của mỗi chủ đề tôi đã chuẩn bị nguyên liệu để làm đồ
dùng phục vụ cho hoạt động dạy trẻ đọc thơ. Tôi khuyến khích, hướng dẫn trẻ
làm đồ dùng cùng cô như: Làm bằng lá cây, giấy, vải vụn, hột hạt vẽ và tô màu
bức tranh.
- Cách sử dụng:
Cách sử dụng đồ dùng trực quan không những giúp trẻ nhớ lâu mà còn
giúp trẻ nhớ một cách đầy đủ sâu sắc, trọn vẹn một tác phẩm. Nhưng khi sử
dụng đồ dùng trực quan cô phải sử dụng đúng lúc, đúng chổ, có thể sử dụng khi
giới thiệu bài, giảng giải từ mới trích dẫn làm rõ ý như vậy sẽ có tác dụng gợi ý
khuyến khích trẻ thể hiện tái tạo lại nội dung tác phẩm một cách có trình tự.

thế mà tôi đã làm được rất nhiều đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động học và
tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia hoạt động và ghi nhớ sâu sắc hơn tác
phẩm và nội dung tác phẩm..
* Biện pháp 3: Áp dụng phương pháp tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm.
Phương pháp lấy trẻ làm trung tâm là phương pháp mới tạo môi trường
hoạt động cho trẻ mầm non là hoàn cảnh sinh hoạt của trẻ, toàn bộ điều kiện tự
nhiên và xã hội nằm trong khuôn viên của trường mầm non đó là môi trường vật
chất và môi trường tinh thần luôn hỗ trợ và bổ xung cho nhau. Môi trường học
tập cho trẻ góp phần tạo nên sự thành công trong công việc giáo dục trẻ làm
quen với văn học qua các tác phẩm thơ đem trẻ đến với nội dung tác phẩm một
cách nhanh nhạy, linh hoạt bởi hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động
vui chơi, với chương trình mầm non mới các góc mở được trang trí theo chủ đề,
để tạo điều kiện cho trẻ được tự lựa chọn cá nhân, được tham gia tích cực, tạo cơ
hội cho trẻ bộc lộ khả năng, qua đó cung cấp, kỹ năng, thái độ cho trẻ, góp phần
hình thành và phát triển khả năng học thơ cho trẻ tốt hơn.
Vì vậy, để tạo được môi trường tốt cho trẻ hoạt động làm quen với văn
học thông qua hoạt động thơ tôi đã tham mưu với ban giám hiệu nhà trường
thiết kế môi trường theo quá trình hoạt động chủ đề, cần phân bố không gian,
thời gian hợp lý cho các hoạt động.
Khuôn viên ngoài trời phải thoáng mát, có bóng mát, bầu không khí trong
lành, đảm bảo độ an toàn cao khi trẻ tham gia vào hoạt động học thơ.
10


Tạo môi trường trong lớp học: Thực tế lớp tôi đã được nhà trường trang bị
đồ dùng đồ chơi song vẫn còn thiếu một số đồ dùng như: Ti vi, đàn, máy chiếu...
Đồ chơi chưa hấp dẫn trẻ, không gian để trẻ hoạt động còn chật hẹp… Trước
những yêu cầu thực tế, trong quá trình cho trẻ hoạt động với làm quen văn học
thông qua hoạt động thơ để đạt kết quả cao thì yêu cầu tôi phải có đầy đủ đồ

đang dạy bé học vẽ, mẹ nấu cơm. để cho trẻ hiểu được nôi dung của chủ đề.
Khi dạy bài thơ “Lấy tăm cho bà” cô trang trí các hình ảnh cả gia đình
cùng đang vui vẻ bên mâm cơm, hình ảnh bà cùng chơi với cháu, âu yếm cháu.
Khi trẻ quan sát các bức tranh trẻ hiểu về nội dung bài thơ và biết bản thân mình
trong gia đình phải như thế nào, cần làm gì sau khi gia đình đã dung cơm
xong.Từ đó trẻ nhớ tên bài thơ, tên tác giả và nội dung bài thơ.
Với việc linh hoạt lồng ghép các hoạt động đã kích thích trẻ tự tìm hiểu,
phát hiện ra các chức năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi, tránh sự đơn điệu, nhàm
11


chán, tạo cho trẻ sự hấp dẫn mới lạ, giúp cho trẻ dễ tiếp thu bài học và có thể
tham gia thể hiện ý tưởng của mình.
Các mảng tường trống cũng được tận dụng để trang trí phù hợp với chủ đề
bé học, từ đó trẻ có thể nhận biết các hoạt động của bé ở trường qua các mảng
tường trang trí của cô. Các sản phẩm của bé được trưng bày đó là một sự khích
lệ với trẻ, động viên để trẻ phấn đấu cố gắng trong các hoạt động. Cửa sổ cũng
là nơi cô có thể trang trí đưa thiên nhiên vào trong lớp học với các lọ cây xanh
cô tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải, hay những dây hoa xinh xắn được gắn
vào.
Tạo cho trẻ cảm nhận được “ Đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đến trường
là một ngày vui”, làm cho trẻ thêm yêu trường, yêu lớp, gắn bó với ngôi nhà
chung đó chính là trách nhiệm của cô giáo mầm non.
Trong khi tạo môi trường cho trẻ tôi luôn chú ý đảm bảo sức khỏe và an
toàn cho trẻ. Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian và phương
tiện để trẻ hoạt động thực sự.
Trang trí lớp phù hợp với sự thay đổi của từng chủ đề giáo dục tạo sự mới
mẻ dễ thu hút tính tò mò ham hiểu biết của trẻ. Bố trí góc văn học phù hợp để
từng cá nhân trẻ hoặc nhóm trẻ có thể lựa chọn theo yêu cầu và hứng thú. Tổ
chức các hoạt động thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác động lên

Để trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động thơ, trẻ nhớ tên tác giả,
tác phẩm, nội dung bài thơ. Trẻ thể hiện được cảm xúc của mình qua giọng điệu,
nhịp điệu, cử chỉ nét măt. Tôi linh hoạt trong hình thức tổ chức hoạt động thơ:
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”. Đề tài: Thơ “Em yêu nhà em”. Tôi cho trẻ hát
vận động bài hát “Cả nhà thương nhau”. Trò chuyện với trẻ về nội dung bài hát,
các thành viên trong gia đình để hướng trẻ vào bài mới.
* Cô đọc thơ cho trẻ nghe.
- Cô đọc thơ lần 1: Thể hiện tình cảm, sắc thái.
- Hỏi trẻ tên bài thơ, tên tác giả.
- Cô đọc lần 2: ( tranh minh họa)
- Giảng trích dẫn nội dung bài thơ.
- Giảng từ khó “ Líu lo, ngào ngạt” ( Cho trẻ phát âm từ khó.
- Cô đọc lần 3: Kết hợp ( Sa bàn).
+ Đàm thoại nội dung
*Dạy trẻ đọc thơ.
- Cả lớp ( 2-3 lần).
- Tổ đọc 1 lần.
- Đọc nâng cao ( To, nhỏ, nói tiếp).
- Khuyến kích nhóm, các nhân đọc thơ.
( Trong khi trẻ đọc thơ cô động viên, khuyến khích, sửa sai cho trẻ)
+ Củng cố, giáo dục.
*Kết thúc: Cho trẻ chơi trò chơi.
Hay: Chủ đề “Nghề nghiệp”. Đề tài: Thơ “Làm bác sỹ”.
Tôi có thể thay đổi hình thức tổ chức khi dạy thơ cho trẻ như: Buổi giao lưu
“Câu lạc bộ bé yêu thơ” của lớp, chẳng hạn: Khi tổ chức cô là người dẫn chương
trình “Chào mừng các bé đến với buổi giao lưu câu lạc bộ bé yêu thơ của lớp 4
tuổi A”, Đến với buổi giao lưu hôm nay gồm có các phần như sau:
Phần 1: Khám phá chủ đề.
Phần 2: Bé thể hiện tài năng.
Phần 3: Giao lưu đồng đội.

Khi sử dụng phương pháp này trong quá trình dạy trẻ cô chỉ nên gợi mở,
kích thích sự sáng tạo của trẻ, hướng dẫn trẻ để trẻ được chủ động tư duy từng
chi tiết các nhân vật qua các câu truyện, không sử dụng câu hỏi đóng mà sử
dụng câu hỏi mở.
Ví dụ: Dạy trẻ bài thơ “Ong và bướm”.
- Cô vừa đọc cho các con nghe bài thơ gì? Do ai sáng tác?
- Trong bài thơ có những con gì?
- Bạn nào rủ ong đi chơi?
- Ong có đi chơi không? Vì sao?
- Các con học tập điều gì ở bạn Ong?
Khi trẻ trả lời tôi có thể gợi mở hoặc giảng giải để giúp trẻ ghi nhớ có chủ
định và làm tăng thêm vốn từ cho trẻ.
Sử dụng ngôn ngữ đọc diễn cảm có sức thu hút, lôi cuốn trẻ say mê với
tác phẩm văn học, giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu tác phẩm. Qua hình thức nói diễn
cảm sẽ luyện cách phát âm và phát triển tính linh hoạt của giọng trẻ, dạy trẻ khi
nói to, khi nói nhỏ, lúc nói chậm, lúc nói nhanh để luyện tập ngữ điệu giọng hợp
với nội dung thơ.
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”. Khi dạy trẻ đọc bài thơ “Lời chào” Tôi dạy trẻ
đọc bài thơ với giọng điệu tươi vui, nhẹ nhàng, tình cảm. để gợi cảm xúc thẩm
mĩ, hướng trẻ vảo ghi nhớ, học thuộc lòng và đọc lại diễn cảm.
Hoặc: Chủ đề “Phương tiện giao thông”. Cho trẻ đọc bài thơ “Xe cần
cẩu” tôi cho một trẻ lên đọc sau khi trẻ đọc song tôi cho trẻ khác nhận xét. Cháu
thấy bạn đọc bài thơ đã hay chưa? Vì sao? Cháu có thể đọc hay hơn bạn được
không, cháu đọc cho cả lớp nghe xem nào? Cô thấy bạn đọc rất hay rồi đấy, lại
sáng tạo nữa”…Tôi thể hiện lại, nhấn vào biểu cảm, chỉ ra sự sáng tạo trong thử
nghiệm nghệ thuật của trẻ.
Để củng cố cho trẻ nhớ lâu tên bài thơ, tên tác giả, nội dung bài thơ. Tôi
thường sử dung thủ thuật để kết thúc tiết dạy như:
14


tạo của trẻ về ngôn ngữ, trẻ dùng ngôn ngữ của mình thể hiện lại sự hiểu biết
của mình đối với tác phẩm để trả lời câu hỏi của cô. Mỗi trẻ sử dụng vốn từ của
riêng mình, từ những cách trả lời khác nhau sẽ cung cấp được những từ mới.
Trong mỗi tác phẩm hệ thống câu hỏi đàm thoại không những thể hiện lại
nội dung của tác phẩm mà còn gợi cho trẻ tư duy và sự tưởng tượng mới dẫn đến
việc phát triển ngôn ngữ thông qua việc trả lời câu hỏi của cô.
Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp”. Đề tài thơ “ Cái bát xinh xinh”.
- Bài thơ nói về cái gì?
- Ai đã làm ra cái bát?
- Muốn cho bát không vỡ thì các con cần phải làm gì khi sử dụng?
Hệ thống câu hỏi đó giúp trẻ nhớ lại nội dung từ ngữ chi tiết hình ảnh gợi
liên tưởng, tưởng tượng tạo cơ hội để trẻ nói ý của mình thể hiện cảm xúc của
mình, nghe ý của bạn, của cô giáo giúp cho sự hiểu biết của trẻ phong phú hơn,
trẻ cảm thấy thoải mái, hưng phấn, tạo cơ hội để trẻ đọc lại bài thơ giúp cho kỹ
năng nói, khuyến khích sáng tạo rèn luyện ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
15


*Biện pháp 5: Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học (thơ) thông qua các
hoạt động khác.
Hoạt động dạy thơ cho trẻ, là một hoạt động rất dễ lồng ghép vào các hoạt
động học khác và vào mọi lúc mọi nơi, chính vì vậy mà tôi đã tận dụng mọi cơ
hội để lồng ghép dạy thơ cho trẻ hang ngày.
* Qua hoạt động đón, trả trẻ:
Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ chóng nhớ, mau quên cô giáo cho trẻ xem
tranh ảnh, đĩa hình về những bài thơ (có lời) mà trẻ đã được học và những bài
thơ trẻ chuẩn bị được làm quen.Từ đó gợi cho trẻ những hiểu biết về sự vật mà
trẻ đã làm quen và trẻ sắp được làm quen..
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”. Tôi mở băng hình nhóm bạn nhỏ đang biểu diễn
bài thơ câu truyện“Lấy tăm cho bà” cho trẻ xem và trò chuyện cùng trẻ:

làm cô giáo dạy các cháu đọc thơ nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự bài thơ đã học.
16


Ví dụ: Ở chủ đề “Thực vật” thì cháu chơi ở góc phân vai trò chơi. Ở góc
học tập xem tranh thơ chữ to tạo cho trẻ cảm giác là trẻ có thể đọc được quyển
tranh thơ đó hoặc có thể biết được quyển thơ đó nói về cái gì? Trẻ có thể dựa
vào hình ảnh tranh thơ để khám phá ra các nhân vật theo chủ đề.
Trong quá trình trẻ hoạt động tôi đã quan sát và tôi nhận thấy rằng hoạt
động góc đã thực sự lôi cuốn trẻ hoạt động sáng tạo tự tin, thả hồn của trẻ vào
tác phẩm văn học một cách tự nhiên hơn, lời nói của trẻ lại rõ ràng và mạch lạc
hơn.
Qua các hoạt động tôi tích hợp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học
thông thơ, tôi thấy trẻ hứng thú phấn khởi khi đến giờ hoạt động và kết quả trên
trẻ đạt hiệu quả cao hơn so với yêu cầu của giờ hoạt động.
Biện pháp 6: Hoạt động lồng ghép qua hình thức tổ chức hội thi “Câu lạc bộ
bạn yêu thơ” qua ngày hội ngày lễ tổ chức tại lớp.
Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù
hợp, hấp dẫn như: “Hội thi”, các “Câu lạc bộ bé yêu thơ”, “ Câu lạc bộ giọng
thơ hay ” vào các ngày như: “Ngày hội bé đến trường 5/9”, “Ngày nhà giáo việt
nam 20/11”...
Ví dụ: Lễ hội 8/3: “Cô giáo như mẹ hiền”.
Mỗi dịp 8/3 đến thì cô trò lớp 4-5 tuổi trường Mầm Non Phú Lộc do tôi
phụ trách lại phấn khởi nhiều công việc chuẩn bị cho lễ hội. Việc chuẩn bị
không phải diễn ra trong một ngày mà suốt một tuần với nhiều công việc như
trang trí lớp, trang trí sân khấu, làm thiệp, vẽ, cắt, xé, dán tranh trang trí lớp, làm
dây xúc xích, chuẩn bị nhạc cụ, vòng hoa đội đầu…và đối với trẻ thì cứ đến giờ
chơi thì ai nấy đều loay hoay với những sản phẩm của mình, của bạn, phụ giúp
cô. Công việc tưởng chừng như nhỏ ấy lại tăng thêm niềm say mê, phấn khởi
cho các bạn nhỏ gấp bội, tạo niềm vui cho trẻ đến trường.

biệt qua đó giáo dục trẻ cá biệt sẽ giúp cô giáo củng cố, bổ sung các kiến thức,
kĩ năng, cách phát âm và từ đó trẻ có khả năng cảm thụ tác phẩm. Vì thế tôi luôn
tìm hiểu khả năng, đặc điểm tâm lý của từng trẻ. Từ đó xây dựng các biện pháp
giáo dục phù hợp.
- Với những trẻ ít nói chưa tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu tôi
thường xuyên gần gũi, tâm sự và quan tâm đến trẻ nhút nhát mọi lúc mọi nơi.
Khi giao tiếp với trẻ cô phải nhẹ nhàng, tạo được hứng thú cho trẻ khi giao lưu,
trò chuyện thoải mái tự nhiên. Đặc biệt tôi hay động viên khuyến khích trẻ trước
lớp khi cháu làm được việc tốt dù rất nhỏ, động viên khuyến khích trẻ để giúp
trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động, mạnh dạn đứng lên trả lời khi cô hỏi.
Tôi còn thường xuyên nêu gương bạn tốt cho cháu noi theo. Tôi động viên các
cháu trả lời những câu hỏi dễ, khi trẻ đã mạnh dạn hơn, tôi cho trẻ trả lời những
câu hỏi ở mức độ khó hơn. Tôi xếp trẻ ngồi cạnh những trẻ có ý thức tập trung
vào hoạt động và hăng say phát biểu khi cô đặt câu hỏi để khích lệ tinh thần cho
trẻ, động viên trẻ tham gia nhiều hoạt động tập thể khác. Tranh thủ các cơ hội
cho trẻ được nói, được trao đổi để trẻ mạnh dạn tự tin hơn.
Còn đối với trẻ hiếu động thường rất hay nghịch và đùa nghịch trong các
giờ học không để ý khi cô giáo giảng bài. Điều đó dẫn đến trẻ không nhớ được
nội dung của tác phẩm mà cô giáo truyền đạt…
- Tôi thường hay cho trẻ tham gia vào các hoạt động tĩnh nhưng có giới
hạn thời gian, giờ học chú ý đến trẻ, hay gọi trẻ phát biểu, dùng nhiều hình thức
hấp dẫn thu hút sự chú ý của trẻ.
Qua việc làm trên trẻ ít nghịch, tích cực tham gia vào hoạt động và có thói
quen nề nếp tốt.
Sau một thời gian tôi áp dụng các cách rèn luyện thấy trẻ ít nghịch đi và
ham học hơn thích giúp đỡ bạn, thích tham gia vào các hoạt động nhiệt tình và
rất có nề nếp, kỷ luật trong giờ học.
*Biện pháp 8: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh.
Công tác phối kết hợp với phụ huynh là công tác vô cùng quan trọng cần
thiết trong mọi hoạt động, đặc biệt đối với hoạt động dạy thơ để giúp trẻ nhớ lâu

Đạt
Chưa đạt
Nội dung
Tổng
Tốt
Khá
TB
Yếu
Kém
số trẻ
S % S % S % S % S %
L
L
L
L
L
Trẻ quan sát, lắng nghe,
ghi nhớ tác phẩm, tác
26
9 35 15 58 2 7 0 0 0 0
giả
Trẻ có khả năng cảm
26
9 35 15 57 2 15 0 0 0 0
thụ tác phẩm
Trẻ đọc thơ diễn cảm,
trả lời câu hỏi rõ ràng,
26
8 31 15 57 3 16 0 0 0 0
mạch lạc.

Từ những kết quả trên tôi thấy cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi hoạt động làm
quen với tác phẩm văn học thông qua dạy thơ có vị trí, vai trò rất quan trọng cần
thiết đối với trẻ. Vì vậy, để nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm
quen với tác phẩm văn học thông qua dạy thơ thì giáo viên cần phải:
Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp sạch đẹp, thoáng mát, không khí
vui vẻ.
Có kỹ năng tổ chức các hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông
qua dạy thơ một cách tự tin, linh hoạt.
Luôn chú trọng đến việc làm đồ dùng phục vụ các hoạt động, cải tiến đồ
dùng, đẹp, hấp dẫn, sinh động và phải luôn sưu tầm tranh ảnh, con giống, con rối
đẹp, phù hợp gây được sự chú ý cho trẻ. Đồ dùng phải luôn thay đổi ở mỗi tiết
học phù hợp có tính giáo dục và có giá trị sử dụng để gây hứng thú cho trẻ.
Khi thực hiện một hoạt động dạy thơ bản thân có giọng nói nhẹ nhàng,
tình cảm, dễ nghe. có năng khiếu đọc thơ diễn cảm, hay hấp dẫn trẻ và là hình
ảnh mẫu mực cung cấp vốn từ, sữa lỗi phát âm, sử dụng ngôn ngữ chính xác cho
trẻ.
Sử dụng biện pháp lồng ghép tích hợp các hoạt động khác với nhau để
đưa trẻ đến lĩnh hội kiến thức một cách ngắn nhất và đạt được hiệu quả cao nhất
để giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và phát huy hết khả năng lực cảm
thụ văn học thông qua dạy thơ của trẻ giáo viên cần cho trẻ hoạt động ở mọi lúc,
mọi nơi.
Đối với trẻ cá biệt cần chú trọng cô luôn quan tâm, khích lệ để trẻ mạnh
dạn, tự tin tích cực than gia hoạt động và có thói quen nề nếp tốt.
Trẻ thuộc rất nhiều bài thơ, nhớ sâu nội dung bài thơ. Trẻ phát âm chuẩn
và nói rõ ràng, mạch lạc hơn, trẻ nói được nhiều câu (câu đơn, câu ghép)…
Thường xuyên tổ chức các hoạt động dạy thơ trong các dịp lễ hội để trẻ
được nhập mình vào vai diễn một cách thoải mái, từ đó trẻ sẽ hứng thú, tự tin,
linh hoạt, ghi nhớ tốt nội dung các bài thơ và có kỹ năng nhập vai tốt.
20


HẬU LỘC
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm của mình, không sao chép nội
dung của người khác.
Người viêt

Cao Thị Thu

21


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non (ban hành kèm theo thông tư
17/2009/TT- BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của bộ giáo dục và Đào tạo
2. Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo,
Viện chiến lược và chương trình GD, NXB GD năm 2006.
3. Giáo dục mầm non, NXB ĐHSP
4. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ 4-5
tuổi. (Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2013)
5.Hướng dẫn, tuyển chọn thơ ca, truyện kể cho trẻ mầm non theo các chủ
đề. Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
6. Tâm lý học mầm non, NXB ĐHSP

22


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

2009 - 2010

C

2012 - 2013

C

2014 - 2015

Hưng lộc, ngày 10 tháng 03 năm 2018
Người lập danh sách
Cao Thị Thu

23


MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU.
1.1 Lý do chọn đề tài.............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................2
1.3.Đối tượng nghiên cứu.................................................................................... 2
1.4. Phương pháp nghiêncứu.................................................................................2
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm……………………………….3
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý luận..................................................................................................3
2.2.Thực trạng.......................................................................................................4
2.3. Giải pháp và biện pháp thựchiện……..…………….…….………………...6
2.3.1.Các giải pháp……………………….……………………………………..6
2.3.2. Các biện pháp…………………………………………………………….6