ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ THU PHƯƠNG
HÀ NỘI - 2008
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3
5. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 3
6. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3
THÀNH PHỐ HÀ NỘI 49
2.1. TỔ CHỨC KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ VIỆC QUẢN LÝ SỬ DỤNG PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG 49
2.1.1. SƠ LƯỢC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ
HÀ NỘI 49 2.1.2. TỔ CHỨC KHẢO SÁT VIỆC QUẢN LÝ SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC 51
2.2. THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐƯỢC KHẢO SÁT 53
2.2.1. ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH CỦA CÁC TRƯỜNG ĐƯỢC
KHẢO SÁT 53
2.2.2. VỀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC 55
2.3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG
ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐƯỢC KHẢO SÁT 61
2.3.1. NHẬN XÉT KHÁI QUÁT VỀ ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ 61
2.3.2. VIỆC THỰC HIỆN CÁC CHỨC NĂNG QUẢN LÝ TRONG QUÁ TRÌNH
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 62
2.3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG
ANH VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ SỰ ĐỔI MỚI 66
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC TIẾNG ANH TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở
THÀNH PHỐ HÀ NỘI 71
3.1. ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỂ THỰC HIỆN
CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG ANH MỚI 72
3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC TIẾNG ANH TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 75
3.2.1. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG
chung: “Nội dung và phương pháp dạy và học chưa tập trung đúng mức vào quá trình
phát triển kỹ năng giao tiếp đích thực cho học sinh. Vì vậy, sau khi tốt nghiệp phổ
thông, hầu hết học sinh không có khả năng giao tiếp bằng tiếng nước ngoài. Các em
chưa đủ năng lực để sử dụng ngoại ngữ làm công cụ giao tiếp một cách tự tin”.
Tầm quan trọng đặc biệt của tiếng Anh thể hiện ở chỗ ngày nay trên thế giới,
mặc dù không được tuyên bố một cách chính thức, tiếng Anh hầu như đã được xem
như là ngôn ngữ Quốc tế. Theo những số liệu gần đây nhất, ở nhiều nước trên thế giới
kể cả những cường quốc như Trung Quốc, Nga, Đức, Nhật , số lượng người học
tiếng Anh chiếm khoảng 95-98% tổng số những người học ngoại ngữ. Ở Việt Nam,
cơn sốt tiếng Anh đã bùng nổ cách đây hơn 20 năm từ khi truyền hình phát chương
trình học tiếng Anh "Follow Me" năm 1985. Theo thống kê năm 2003 của Bộ Giáo
dục & Đào tạo, số lượng học sinh phổ thông học tiếng Anh chiếm khoảng 98.5%.
Giáo dục trung học phổ thông thành phố Hà Nội đã phát triển nhanh cả về quy
mô, mạng lưới và từng bước nâng chất lượng và hiệu quả giáo dục. Để các trường
trung học phổ thông ngày càng năng động, hiệu quả hơn trong việc đổi mới phương
pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy học tiếng Anh nói riêng, thì vai trò của
quản lý đối với quá trình thay đổi này có tầm quan trọng đặc biệt. Đề tài "Các biện 2
pháp quản lý quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường Trung
học phổ thông thành phố Hà Nội" nhằm đáp ứng những đòi hỏi cấp thiết hiện nay của
thực tiễn.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý quá trình đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)
tiếng Anh trong các trường Trung học phổ thông ở thành phố Hà Nội.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu
Hoạt động đổi mới PPDH tiếng Anh của các trường Trung học phổ thông (THPT)
công lập ở thành phố Hà Nội.
Dự giờ, quan sát hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học tiếng Anh của học
sinh;
Điều tra bằng phiếu hỏi với đối tượng điều tra: giáo viên dạy tiếng Anh và tổ
trưởng chuyên môn;
Phỏng vấn sâu cán bộ lãnh đạo trường THPT, tổ trưởng chuyên môn;
Thu thập và phân tích các số liệu thống kê về giáo viên, kết quả học tập của học
sinh;
Tổng kết kinh nghiệm quản lý của các trường.
4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Phương pháp dạy học
Khái niệm phương pháp dạy học:
Phương pháp dạy học đó là con đường chính, cách thức làm việc cộng đồng -
hợp tác giữa thầy và trò, trong đó thầy điều khiển sự học tập của trò bằng logíc của sự
PPP
P.dạy
P. truyền đạt
P. điều khiển
P. tiếp thu
P. tự điều khiển 5
Nói cách khác, cách thức dạy học theo lối phát huy tính tích cực, chủ động của
người học được gọi là PPDH tích cực; ở đó, giáo viên là người giữ vai trò hướng dẫn,
gợi ý, tổ chức, giúp cho người học tự tìm kiếm, khám phá những tri thức mới theo
kiểu tranh luận, hội thảo theo nhóm. Người thầy có vai trò là trọng tài, cố vấn điều
khiển tiến trình giờ dạy.
Do mỗi PPDH cụ thể có ưu, nhược điểm khác nhau, nên trong hoạt động
dạy học thường kết hợp các PPGD. Để minh chứng cho điều này, luận văn đã
tóm tắt tài liệu của Dự án đào tạo giảng viên (Việt - Úc) để giới thiệu về mục
tiêu, ưu nhược điểm của 5 PPDH được sử dụng nhiều trong các trường THPT;
đó là : a) Thuyết trình; b) Luyện tập và thực hành; c) Thảo luận nhóm nhỏ; d)
Trò chơi; e) Bài tập lớn.
1.2. Mối quan hệ giữa phương pháp với mục tiêu, nội dung, phương tiện dạy học
Quan hệ giữa các thành tố của chương trình giáo dục được mô hình hoá bởi
sơ đồ 1.3. Môi trường giáo dục
Kiểm tra,
đánh giá
PPDH với nội dung dạy học: Về chiều thuận nội dung dạy học sẽ quy định
PPDH cần được sử dụng. Về chiều ngược lại dựa trên thông tin phản hồi về PPDH,
trong một số trường hợp sẽ phát triển nội dung dạy học. 6
PPDH với phương tiện dạy học: Phương tiện dạy học là một trong những yếu tố
quan trọng để tiến hành thực hiện một số PPDH. PPDH sẽ qui định các phương tiện
dạy học cần phải có; phương tiện dạy học là điều kiện cần để thực hiện PPDH.
1.3. Sự cần thiết và bản chất của việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở
trường Trung học phổ thông
1.3.1. Vị trí và mục tiêu của môn tiếng Anh trong chương trình giáo dục phổ thông
Theo tinh thần của Luật giáo dục, 2005 của nước ta mục tiêu giáo dục THPT
được xác định như sau: Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển
những kết quả của giáo dục Trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có
những hiểu biết thông thường và kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy
năng lực cá nhân để lựa chọn phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học
nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.
Vị trí của môn tiếng Anh trong chương trình giáo dục phổ thông
Hiện nay, bốn ngoại ngữ tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga và tiếng Trung Quốc,
trong đó hầu hết là tiếng Anh, được dạy trong các trường phổ thông từ lớp 6 đến lớp
12. Ngoại ngữ đã trở thành một trong các môn thi tốt nghiệp THPT, năm học 2001-
2002 cả nước có 90,4% học sinh thi tốt nghiệp tiếng nước ngoài.
Trong văn bản Chuẩn chương trình giáo dục phổ thông, Môn tiếng Anh (Ban
hành kèm theo Quyết định số 16/2006/ QĐ - BGDĐT, ngày 05/5/2006 của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT) đã xác định vị trí của môn tiếng Anh như sau:
Tiếng Anh, với tư cách là môn Ngoại ngữ, là môn văn hóa cơ bản, bắt buộc trong
chương trình giáo dục phổ thông, là một bộ phận không thể thiếu của học vấn phổ thông.
Môn tiếng Anh ở trường phổ thông cung cấp cho học sinh một công cụ giao tiếp
mới để tiếp thu những tri thức khoa học, kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hóa
mới PPDH theo hướng "Phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, sáng tạo của học
sinh". Bất kể trường nào cũng có thể học cách đổi mới PPDH nếu hiểu rõ về bản
chất của quá trình đổi mới PPDH tiếng Anh sau đây:
- Đổi mới PPDH tiếng Anh nhằm thực hiện yêu cầu của mục tiêu chương trình.
- Đổi mới PPDH tiếng Anh: tăng sự hoạt động chủ động, tích cực của học sinh.
- Đổi mới PPDH tiếng Anh không nhất thiết phải có phương tiện dạy học hiện đại.
- Đổi mới PPDH tiếng Anh: đa dạng về phương pháp song không phải là thay cái
cũ bằng cái mới.
- Đổi mới PPDH tiếng Anh phải được tổ chức chặt chẽ song không cầu toàn
Ý nghĩa của việc đổi mới PPDH tiếng Anh:
- Giúp học sinh tự tìm tòi, khám phá những khía cạnh của nội dung bài học.
- Giúp học sinh phát hiện vấn đề và giải quyết bằng phương án tối ưu trong các
bài tập củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kỹ xảo. 8
- Giúp học sinh rèn luyện và thể hiện hành vi, thái độ, phát huy năng lực sở
trường.
- Giúp học sinh xây dựng niềm tin và hứng thú tìm tòi, nghiên cứu những vấn đề
của khoa học, ngôn ngữ và văn hóa của người Anh của những nước sử dụng tiếng
Anh là tiếng phổ thông.
1.3.4. Những biểu hiện quan sát được của việc đổi mới phương pháp dạy học
tiếng Anh
Quá trình đổi mới PPDH không phải cái gì cũng có thể quan sát được, nó
như một tảng băng, phần chìm dưới mặt nước - phần lao động và tư duy sáng
tạo của giáo viên trong quá trình chuẩn bị bài giảng chiếm một thể tích lớn gấp
bội phần nổi - phần ta quan sát được. Về lý thuyết: những biểu hiện sau đây của
việc đổi mới PPDH có thể quan sát được (đây cũng là cơ sở cho việc thiết kế
khảo sát thực trạng đã được luận văn sử dụng):
- Quá trình vận động dạy học cụ thể/ các hoạt động dạy học trên lớp;
đổi mới PPDH
Quá trình đổi mới PPDH muốn thành công trước hết cần tập trung giải quyết
cấp độ quản lý một nhà trường với người đứng đầu bộ máy quản lý: Hiệu trưởng, tiếp
đến là các yêu cầu đối với tổ trưởng bộ môn, giáo viên và học sinh. Bản chất của
quản lý là sự phối hợp các nỗ lực của con người thông qua các chức năng quản lý.
Bởi vậy, luận văn đã trình bày các yêu cầu đối với mỗi thành viên trong trường nhằm
tăng cường sự phối hợp khi thực hiện đổi mới PPDH tiếng Anh, bao gồm:
- Yêu cầu đối với hiệu trưởng.
- Yêu cầu đối đối với tổ trưởng bộ môn ngoại ngữ.
- Yêu cầu đối với giáo viên tiếng Anh.
- Yêu cầu đối với học sinh.
Quá trình quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh
Dựa cách tiếp cận quá trình quản lý với 4 chức năng cơ bản và lý luận quản lý
sự thay đổi; quá trình quản lý đổi mới PPDH tiếng Anh ở cấp độ nhà trường THPT
bao gồm các giai đoạn cơ bản sau đây:
- Nhận diện và chuẩn bị cho sự đổi mới PPDH tiếng Anh;
- Lập kế hoạch đổi mới PPDH tiếng Anh;
- Lãnh đạo, chỉ đạo, điều khiển quá trình đổi mới PPDH tiếng Anh;
- Kiểm tra và đánh giá;
- Đảm bảo sự tiếp tục.
Xét về góc độ quản lý một nhà trường, các biện pháp cơ bản để quá trình đổi
mới PPDH tiếng Anh thành công đã được nghiên cứu, tổng kết thường bao gồm:
- Động viên khuyến khích giáo viên; 10
- Tổ chức bồi dưỡng giáo viên về PPDH tiếng Anh;
- Một bản kế hoạch thực hiện rõ ràng và tổ chức chỉ đạo thực hiện sát sao;
- Cung cấp các điều kiện về nguồn lực;
-Theo dõi và đánh giá mức độ thực hiện, trong đó hệ thống thông tin và việc
Trung học phổ thông được khảo sát
2.2.1. Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh của các trường được khảo sát
Về trình độ đào tạo
100% giáo viên tiếng Anh của 4 trường được khảo sát đều tốt nghiệp đại học,
trong đó có một số đang theo học để lấy văn bằng thạc sỹ. Như vậy tất cả giáo viên
dạy tiếng Anh của 4 trường được khảo sát đều đạt chuẩn về trình độ được đào tạo. So
với mặt bằng của cả nước thì tỷ lệ đạt chuẩn về trình độ được đào tạo của giáo viên
tiếng Anh ở 4 trường này có cao hơn tỷ lệ chung. Về trình độ đào tạo của giáo viên
ngoại ngữ trong cả nước như sau: 75,4% giáo viên ngoại ngữ của trường trung học cơ
sở có bằng tốt nghiệp cao đẳng ngoại ngữ trở lên và 97,3% giáo viên ngoại ngữ của
trường THPT có bằng tốt nghiệp đại học.
Về độ tuổi:
12
Bng 2.2. Giỏo viờn ting Anh ca 4 trng c kho sỏt phõn theo tui
Trng
tui
THPT Thng
Long
THPT Yờn
Ho
THPT ng
a
THPT Nguyn
Gia Thiu
30 tuổi
18%
Hoà
THPT
Đống Đa
THPT Nguyễn
Gia Thiều
10 năm
37%
50%
43%
56%
11-20 năm
27%
33%
14%
33%
21 năm
36%
17%
43%
11%
2.2.2. Về sử dụng ph-ơng pháp v thit b dy hc
V mc s dng cỏc PPDH ting Anh phự hp vi ni dung tng bi ging
trong quỏ trỡnh dy hc, kt qu thm dũ ý kin ca giỏo viờn ging dy ting Anh
ti cỏc trng c kho sỏt c tng hp chung (bng 3) v cho thy: nhỡn
chung, giỏo viờn dy ting Anh ó s dng t mc trung bỡnh tr lờn cỏc
PPDH: Luyn tp v thc hnh (theo cp, theo nhúm); tho lun nhúm nh;
phng phỏp thuyt ging; bt chc, úng kch/ sm vai. Thụng qua cỏc
phng phỏp ny (nu k c thuyt ging c kt hp vi cỏc phng phỏp
khỏc v s dng ting m mt cỏch hp lớ v cú hiu qu trong quỏ trỡnh dy
hc), giỏo viờn ó t chc v hng dn hc sinh tham gia tớch cc vo quỏ trỡnh hc
dụng
Thấp
nhất
Trung
bình
Cao
nhất
1
Phương pháp thuyết giảng
0
3
84
13
2
Luyện tập và thực hành (theo
cặp, theo nhóm)
0
0
69
31
3
Thảo luận nhóm nhỏ
0
0
84
16
4
Bắt chước, đóng kịch/ sắm vai
0
9
9
Hình thức Seminar
15
18
67
0
10
Phương pháp khác
9
40
31
20
Nguyên nhân của việc sử dụng các thiết bị dạy học ở mức độ trung bình và thấp:
- Do sự nhận thức đội ngũ giáo viên về việc sử dụng công nghệ và thiết bị dạy
học còn hạn chế, chưa hiểu rõ được ý nghĩa trợ giúp của một số bị trong quá trình dạy
học. Giáo viên cho rằng việc sử dụng là không cần thiết, hoặc ngại sử dụng, luôn tồn
tại ý thức “dạy chay” vẫn được.
- Kinh phí thuộc ngân sách nhà nước cấp hàng năm dùng để chi mua sắm thiết bị
dạy học còn ít chưa đủ để mua sắm đáp ứng nhu cầu dạy học trong nhà trường.
- Cơ sở vật chất của các trường còn thiết thốn không đủ phòng để đảm bảo yêu
cầu, đúng quy cách để bảo quản các thiết bị đã được mua sắm hoặc cấp phát nên các
thiết bị chỉ dùng được vài lần là hư hỏng hoặc xuống cấp phải thanh lý, huỷ bỏ.
Bảng 2.5. Mức độ sử dụng các thiết bị của 4 trường THPT được khảo sát.
TT
Thiết bị giảng dạy
Mức độ sử dụng (%)
22
0
5
Dụng cụ thể thao
48
21
22
9
6
Băng (đĩa) ghi hình, ghi âm
0
21
54
25
7
Video
9
18
73
0
8
Máy chiếu đa năng
3
6
84
7
9
Phần mềm dạy học
7
15
Theo kế hoạch năm học của Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường THPT thực hiện
chủ trương đổi mới PPDH (trong đó có môn tiếng Anh) bằng sự chỉ đạo lập kế hoạch
đổi mới PPDH trong nhà trường. Hiệu trưởng giao cho phó hiệu trưởng chuyên môn
để triển khai công tác lập kế hoạch đổi mới PPDH cho các tổ trưởng chuyên môn.
Các tổ trưởng chuyên môn lập kế hoạch của tổ và triển khai nhiệm vụ cho giáo viên.
Những giáo viên có nhiệm vụ thực hiện thao giảng đổi mới PPDH tiếng Anh sẽ
tự lập kế hoạch cá nhân cho hoạt động của mình.
Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
Căn cứ vào kế hoạch đổi mới PPDH tiếng Anh của tổ, phó hiệu trưởng chuyên
môn chỉ đạo tổ trưởng triển khai hoạt động của tổ mình. Tổ chuyên môn căn cứ vào
kế hoạch dạy học của các giáo viên được phân công thao giảng các tiết dạy đổi mới
PPDH tiếng Anh để tổ chức dự giờ.
Kiểm tra đánh giá đổi mới phương pháp dạy học 16
Kiểm tra đánh giá đổi mới PPDH tiếng Anh trong các trường THPT chủ yếu
được thực hiện qua những tiết thao giảng của những giáo viên đã được phân công.
Tiết giảng này được Ban giám hiệu, các tổ trưởng chuyên môn cùng các giáo viên bộ
môn tham dự. Sau tiết dạy tổ trưởng chuyên môn sẽ điều khiển cuộc họp rút kinh
nghiệm. Ban giám hiệu và các thành viên khác họp ý kiến chỉ đạo hoặc bổ sung
những tìm tòi riêng của mình giúp cho phương pháp được hoàn thiện hơn.
Các yếu tố tác động đến việc đổi mới PPDH
Hầu hết giáo viên đều quan tâm và đánh giá tất cả các yếu tố được liệt kê ở
bảng 5 - đều có tác động mạnh đến việc đổi mới PPDH tiếng Anh; trong đó có một số
yếu tố được đánh giá có tác động mạnh hơn cả như:
- Chính sách, chế độ đãi ngộ như tiền lương, tuyên dương, khen thưởng… (mức
43
24
3
Cơ chế quản lý và cơ chế đánh giá giáo viên
0
0
33
55
12
4
Chính sách, chế độ đãi ngộ (lương, tuyên
dương, khen thưởng…)
0
6
18
43
33
5
Cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy
học
0
0
30
43
27 17
6
Các chi phí trực tiếp cho giảng dạy và học
13
2.3.3. Đánh giá chung việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh và công tác
quản lý sự đổi mới
Thành tựu:
Mặc dù việc đổi mới PPDH tiếng Anh mới chỉ thể hiện nhiều ở các tiết thao
giảng, thi giáo viên dạy giỏi song đã tạo ra những nốt nhấn để có thể qua đó rút ra
kinh nghiệm và nhân rộng.
Đã có những học sinh tích cực, chủ động trong học tập; tỷ lệ học sinh chăm học
và hứng thú với môn học có tăng lên.
Đội ngũ cán bộ quản lý có khả năng và trình độ chuyên môn đã có nhiều đóng
góp cho sự phát triển của nhà trường. Kinh nghiệm về quản lý đổi mới PPDH tiếng
Anh đã được hình thành. Những kinh nghiệm được tích luỹ trong việc lãnh đạo và tổ
chức các hoạt động cần sự phối hợp chung giữa các bộ phận trong trường để đạt được
mục đích giáo dục sẽ được kế thừa và đóng góp việc lãnh đạo và chỉ đạo việc đổi mới
PPDH trong tương lai.
Tồn tại (những vấn đề gay cấn):
Những vấn đề gay cấn cần giải quyết về đổi mới PPDH tiếng Anh và quản lý
quá trình thay đổi, bao gồm:
- Về kết quả học tập tiếng Anh của học sinh, theo đánh giá chung của các giáo
viên cho thấy sẽ có một bộ phận không nhỏ trong số học sinh lớp 11 hiện nay và sang
năm là hết lớp 12 - hết một chu trình thay sách giáo khoa phổ thông - sẽ không đạt
được yêu cầu chung được quy định trong chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình
môn tiếng Anh. Như vậy, tính mục đích của PPDH không đạt được là vấn đề cần phải 18
xem xét lại độ hợp lý, mức độ và sự kết hợp các PPDH và sử dụng các phương tiện
dạy học tiếng Anh hiện nay trong các trường trung học cơ sở và THPT.
Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập. PPDH chưa khuyến khích được học
sinh tham gia học tập và hoạt động giao tiếp tích cực, chủ động, sáng tạo và với tinh
19
- Sức ỳ theo thói quen về sử dụng PPDH tiếng Anh trong đội ngũ giáo viên.
- Thiếu các chính sách khuyến khích nhằm tạo động lực đổi mới PPDH trong đội
ngũ giáo viên tiếng Anh.
- Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học còn thiết và sử dụng thiếu hiệu quả.
20
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học để thực hiện chương trình và
sách giáo khoa tiếng Anh mới
Quản lý để nâng cao chất lượng dạy học trong đó có quản lý về đổi mới PPDH
là nhiệm vụ cơ bản trọng tâm của Hiệu trưởng, là công tác trọng yếu nhất của quản lý
các trường THPT. Việc đổi mới PPDH tiếng Anh phải lấy việc thực hiện mục tiêu và
nội dung của chương trình giáo dục THPT mới nói chung và chương trình của môn
học nói riêng để có phương hướng chỉ đạo hành động. Đồng thời trong quá trình đổi
mới PPDH tiếng Anh phải thấy được sự trợ giúp đắc lực của phương tiện dạy học và
phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Để hình thành và phát triển các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết thông qua luyện tập
các kiến thức ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, định hướng cơ bản về đổi
mới PPDH, được xác định như sau:
- Giáo viên tổ chức và hướng dẫn học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập
thông qua các hoạt động cá nhân, theo cặp và nhóm. Giáo viên cần kết hợp hài hòa
các phương pháp và kĩ thuật dạy học, sử dụng hiệu quả các thiết bị, đồ dùng dạy học
và các tài liệu hỗ trợ nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh. Giáo viên cần sử dụng
tiếng mẹ đẻ một cách hợp lí và có hiệu quả trong quá trình dạy học.
- Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập. Học sinh tham gia học tập và hoạt
22
Bng 3. Kt qu kho nghim tớnh cp thit, tớnh kh thi ca cỏc bin phỏp
nhm i mi PPDH
Kớ
hiu
Tờn bin phỏp
Tớnh cp thit (%)
(1: thp nht; 3: cao
nht)
Tớnh kh thi (%)
(1: thp nht; 3:
cao nht)
1
2
3
1
2
3
3.1.
Nõng cao nhn thc v vai trũ i
mi PPDH trong vic thc hin
chng trỡnh v SGK THPT mi
5,2
23,5
71,3
13,0
giỏ
3.3.2.
T chc bi dng nhm nõng cao
k nng s dng PPDH cho giỏo viờn
5,9
15,6
78,5
9,0
22,5
68,5
3.4.1.
a vic i mi PPDH thnh tiờu
chớ ỏnh giỏ khi tuyn mi v phõn
loi giỏo viờn
29,5
23,8
46,7
13,3
34,6
52,1
3.4.2.
Kớch thớch ngi dy, ngi hc i
mi PPDH
10,7
21,3
68,0
9,8
26,2
64,0
3.5.1.