ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
_______________
VÕ ANH TUẤN
NÂNG CAO VAI TRÒ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH XĂNG DẦU
Ở VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2014
MỞ ĐẦU 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ
NƢỚC TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH XĂNG DẦU 7
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh Xăng dầu 7
1.1.1. Một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nƣớc trong Thƣơng mại 7
1.1.2. Quản lý nhà nƣớc trong kinh doanh xăng dầu 19
1.2. Cơ sở thực tiễn 31
1.2.1. Kinh nghiệm của Malaysia về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh
doanh xăng dầu 31
1.2.2. Bài học kinh nghiệm quản lý Nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh
xăng dầu 34
Kết luận chƣơng 1 35
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG LĨNH VỰC
KINH DOANH XĂNG DẦU Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2003-2013 36
2.1. Khái quát hoạt động kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam 36
2.1.1. Sự phát triển của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở Việt
Nam 36
2.1.2. Kết quả hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu 40
2.1.3. Những hạn chế trong hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh
xăng dầu ở Việt Nam 42
2.2. Thực trạng quản lý Nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu 45
2.2.1. Quản lý các chủ thể kinh doanh xăng dầu 45
2.2.2. Quản lý giá 55
2.2.3. Quản lý đo lƣờng và chất lƣợng 71
2.3. Đánh giá chung về quản lý Nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh xăng
dầu 74
GDP
: Tổng sản phẩm quốc nội
IEA
: Cơ quan năng lƣợng quốc tế
OPEC
: Tổ chức các nƣớc xuất khẩu dầu mỏ
USD
: Đông đô la Mỹ
WTO
: Tổ chức Thƣơng mại thế giới
VAT
: Thuế gía trị gia tăng
DO
: Diêzen
KO
: Dầu hỏa
FO
: Mazút
i
xuất, kinh doanh và đời sống ngƣời dân. Hiện nay, Việt Nam phải nhập khẩu
trên 70% xăng dầu cho nhu cầu tiêu thụ trong nƣớc, mặt khác xăng dầu là mặt
hàng hết sức nhạy cảm, mang yếu tố chính trị do vậy Nhà nƣớc đã thực hiện
quyền kiểm soát và thể hiện vai trò của mình thông qua việc quản lý các chủ
thể kinh doanh, quản lý giá cả, quản lý đo lƣờng chất lƣợng và một số chính
sách điều tiết, hỗ trợ.
Hiện nay vẫn có nhiều quan điểm khác nhau trong việc Nhà nƣớc
quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu. Có ý kiến cho rằng, nhờ vai trò điều
tiết của Nhà nƣớc vào thị trƣờng xăng dầu, nhu cầu về nguồn năng lƣợng
của nhiều ngành kinh tế và của ngƣời dân đƣợc đảm bảo, góp phần quan
trọng vào tăng trƣởng kinh tế, ổn định và cải thiện đời sống dân cƣ. Song
cũng có nhiều ý kiến khác cho rằng: Nhà nƣớc chƣa thực sự thể hiện rõ vai
trò của mình trong quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu. Việc quản lý các
chủ thể kinh doanh xăng dầu còn buông lỏng trong nhiều năm. Quản lý giá
xăng dầu đã xác định nguyên tắc cơ bản là “Giá bán xăng dầu đƣợc thực
2
hiện theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc”, tuy nhiên quản lý
của Nhà nƣớc về giá chƣa có sự thay đổi đột phá. Ngoài ra, việc quản lý của
Nhà nƣớc về chất lƣợng, số lƣợng xăng dầu bán ra trên thị trƣờng vẫn còn
nhiều lúng túng
Tình hình này đang đặt ra nhiều câu hỏi: Thực trạng quản lý nhà nƣớc
trong kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam thời gian qua nhƣ thế nào; đã đạt đƣợc
những thành tựu gì và còn tồn tại những hạn chế gì? Nguyên nhân nào dẫn
đến thành công và hạn chế đó? Cần có giải pháp gì để tăng cƣờng vai trò quản
lý của Nhà nƣớc trong kinh doanh xăng dầu? Việc tìm giải đáp cho các câu
hỏi này có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần làm sáng tỏ, bổ sung cơ sở lý luận
và thực tiễn nhằm nâng cao vai trò quản lý của Nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh
doanh xăng dầu ở Việt Nam. Đây chính là lý do tác giả đã chọn đề tài: “Nâng
cao vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu ở Việt
nghiệp đầu mối qua đó hình thành thị trƣờng kinh doanh xăng dầu theo cơ chế
thị trƣờng có sự điều tiết của Nhà nƣớc. Trong điều kiện giá cả xăng dầu thế
giới lên xuống thất thƣờng để bình ổn giá cả trong nƣớc, Nhà nƣớc đã điều
hành giá bán xăng dầu theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc;
cách tính giá áp dụng thống nhất theo một công thức tính giá chung do Nhà
nƣớc quy định. Tuy nhiên các bài viết chƣa làm rõ những bất cập của cơ chế
kinh doanh xăng dầu hiện nay, cụ thể: đã tạo ra những rào cản, hạn chế các
thành phần kinh tế gia nhập thị trƣờng kinh doanh xăng dầu, hạn chế cạnh
tranh và còn tạo ra những "đặc quyền" cho Doanh nghiệp đầu mối, kẽ hở cho
việc đầu cơ, găm hàng, ép buộc nhau trong mua bán , tạo ra những bất ổn
của thị trƣờng trong toàn hệ thống. Ngoài ra để khắc phục cơ chế điều hành
giá bán xăng dầu thiếu linh hoạt do Nhà nƣớc khống chế giá tối đa các bài
viết chƣa nêu đƣợc những giải pháp giúp các Doanh nghiệp chủ động tính
4
toán phƣơng án và quy định giá bán theo tín hiệu của thị trƣờng.
Vì những lý do nêu trên, việc bổ sung và phát triển những vấn đề còn
chƣa nghiên cứu và chỉ ra các giải pháp mới là hết sức cần thiết. Bằng những
tài liệu và các chính sách mới nhất liên quan đến quản lý nhà nƣớc trong lĩnh
vực kinh doanh xăng dầu tác giả sẽ đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng
lực quản lý của Nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh Xăng dầu hiện nay.
3. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh xăng
dầu tiếp cận từ góc độ Quản lý kinh tế.
- Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh xăng
dầu kể từ năm 2003 đến năm 2013. Tập trung nghiên cứu vai trò quản lý nhà
nƣớc thông qua các chính sách điều hành nhƣ: Quản lý chủ thể kinh doanh
xăng dầu; quản lý giá bán xăng dầu; quản lý số lƣợng, chất lƣợng xăng dầu và
Nhà nƣớc giữa các giai đoạn để rút ra những thành tựu, hạn chế qua đó đƣa
ra các giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý của Nhà nƣớc trong kinh
doanh xăng dầu.
Luận văn sử dụng số liệu thứ cấp thu thập từ Tổng cục thống kê, các
công trình nghiên cứu, sách, báo có liên quan đƣợc chính thức phát hành.
6. Đóng góp của Luận văn
Luận văn đã tổng hợp, phân tích một cách có hệ thống các công cụ
quản lý nhà nƣớc đối với kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam, nêu ra bài học
kinh nghiệm của quốc gia đang phát triển và cùng khu vực qua đó xem xét
vận dụng thực tế quản lý của nƣớc này thực hiện phù hợp với điều kiện của
Việt Nam. Trên cơ sở lý luận, bài học kinh nghiệm và thực trạng quản lý Nhà
nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, Luận văn đƣa ra các giải pháp
6
nhằm nâng cao vai trò quản lý Nhà nƣớc đối với kinh doanh xăng dầu trong
thời gian tới. Các giải pháp chủ yếu bao gồm: Chuẩn hóa điều kiện kinh
doanh đối với các chủ thể kinh doanh xăng dầu, Cơ chế giá linh hoạt tạo
quyền quyết định giá cho các doanh nghiệp, kiện toàn lại công tác quản lý số
lƣợng, chất lƣợng xăng dầu.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm có 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cở sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh
vực kinh doanh xăng dầu.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh doanh
xăng dầu ở Việt Nam giai đoạn 2003 - 2013
Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý nhà nƣớc
trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam.
chức cá nhân tiến hành hoạt động thƣơng mại trong phạm vi thị trƣờng cả
nƣớc, thị trƣờng từng địa phƣơng cũng nhƣ thị trƣờng ngoài nƣớc theo phạm
vi phân công, phân cấp quản lý.
Nhà nƣớc sử dụng quyền lực của mình trong điều hành và quản lý
thƣơng mại thông qua ban hành và sử dụng các công cụ kế hoạch hóa, chính
sách, luật pháp và các quy định khác về thƣơng mại để tác động tới các chủ
thể ngƣời bán, ngƣời mua trên thị trƣờng. Sự tác động của hệ thống quản lý
nhà nƣớc về thƣơng mại đến đối tƣợng trao đổi luôn đặt trong mối quan hệ
8
với môi trƣờng cụ thể, xác định trong từng thời kỳ [15].
1.1.1.2. Đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại
Quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại vừa phản ánh những đặc điểm chung
của quản lý, vừa thể hiện nét đặc thù.
a. Những đặc điểm chung của quản lý kinh tế.
Mọi loại hình quản lý kinh tế đều bao gồm 2 hệ thống: chủ thể hay cơ
quan quản lý và khách thể hay đối tƣợng quản lý; con ngƣời là trung tâm của
quản lý nằm ở cả 2 hệ thống, do vậy, mọi quản lý suy cho cùng là quản lý con
ngƣời, do con ngƣời và vì con ngƣời; quản lý bao giờ cũng có sự trao đổi
thông tin và liên hệ ngƣợc, nếu không có thông tin sẽ mất đi linh hồn của
quản lý kinh tế; quản lý luôn có khả năng thích nghi với sự thay đổi của môi
trƣờng; quản lý kinh tế luôn hƣớng vào mục tiêu xác định và phải có giải
pháp để thực hiện mục tiêu đã vạch ra.
b. Tính đặc thù của quản lý nhà nước về thương mại.
Quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại có tính đặc thù thể hiện ở mục tiêu và
các công cụ, phƣơng tiện sử dụng nhằm đạt mục tiêu.
Mục tiêu của quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại gắn liền với quá trình
kinh tế - xã hội, các lợi ích cần phải đạt đƣợc từ thƣơng mại trong từng thời
kỳ cụ thể. Mục tiêu của quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại bị chi phối bởi mục
tiêu của quản lý kinh tế - xã hội mà Đảng, Nhà nƣớc đã vạch ra. Mục tiêu bao
từng vùng và theo từng ngành hàng, ngành dịch vụ phù hợp với yêu cầu, mục
tiêu của tiến trình CNH, HĐH đất nƣớc và hội nhập quốc tế.
Nhà nƣớc thực hiện chức năng kế hoạch hoá để định hƣớng, hƣớng dẫn
hoạt động thƣơng mại và đầu tƣ của các chủ thể tham gia thị trƣờng trong
10
nƣớc cũng nhƣ thị trƣờng quốc tế. Giúp các doanh nghiệp có sự lựa chọn và
quyết định đúng đắn, chiến lƣợc, chính sách và kế hoạch sản xuất kinh doanh
trong từng giai đoạn phát triển.
Các chủ thể kinh doanh thuộc mọi thành phần kinh tế đều có quyền tiếp
cận thông tin từ các văn bản kế hoạch hoá nhƣ: các chiến lƣợc và dự báo phát
triển kinh tế, thƣơng mại và thị trƣờng; quy hoạch mạng lƣới thƣơng mại, hệ
thống thị trƣờng, thƣơng nhân và kênh phân phối; các chƣơng trình dự án
phát triển hạ tầng thƣơng mại, phát triển dịch vụ hỗ trợ thƣơng mại và cạnh
tranh; kế hoạch, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển thƣơng mại trong từng thời
kỳ,v.v
Để nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại, cần
phải đổi mới nhận thức về kế hoạch hoá, cải tiến nội dung, phƣơng pháp và
hoàn thiện bộ máy kế hoạch hoá thƣơng mại, tăng cƣờng các phƣơng tiện kỹ
thuật và nâng cao trình độ nguồn nhân lực làm công tác chiến lƣợc, quy hoạch
và kế hoạch phát triển thƣơng mại, nhất là trong bối cảnh hội nhập và cạnh
tranh quốc tế hiện nay.
- Chức năng tổ chức và phối hợp các hoạt động quản lý thương mại
Nhà nƣớc thiết lập các cơ quan và hệ thống tổ chức quản lý, sử dụng bộ
máy này để hoạch định các chiến lƣợc, qui hoạch, chính sách, các văn bản
pháp quy khác về quản lý thƣơng mại . Đồng thời sử dụng sức mạnh của bộ
máy tổ chức để triển khai thực hiện những công việc thuộc về chức năng quản
lý nhà nƣớc, nhằm đƣa chính sách, pháp luật vào thực tiễn kinh doanh của
doanh nghiệp, biến chiến lƣợc, qui hoạch, kế hoạch phát triển thƣơng mại
thành hiện thực.
Nhà nƣớc có thể sử dụng nhiều công cụ, biện pháp khác nhau để điều
12
tiết thị trƣờng và quan hệ thƣơng mại, xử lý mâu thuẫn của các quan hệ trao
đổi đó. Những biện pháp khuyến khích hay hạn chế trong thƣơng mại quốc tế
thƣờng đƣợc sử dụng là các chính sách kinh tế (thuế, lãi suất, giá, tỷ giá, trợ
cấp khác) và công cụ phi thuế. Nhà nƣớc sử dụng hệ thống pháp luật để ràng
buộc quan hệ trao đổi, buôn bán của các chủ thể kinh doanh trên thị trƣờng,
không phân biệt đó là nhà kinh doanh trong nƣớc hay nƣớc ngoài. Để điều tiết
thị trƣờng nhà nƣớc trong nhiều trƣờng hợp phải sử dụng thực lực kinh tế của
mình để điều hoà cung cầu, ổn định giá cả thị trƣờng, nâng cao sức mua xã
hội. Nhà nƣớc còn sử dụng các biện pháp hành chính, các công cụ mang tính
kỹ thuật khác để tác động vào thị trƣờng và các quan hệ trao đổi
Trong quá trình điều khiển hệ thống kinh tế và thƣơng mại quốc gia,
nhà nƣớc chú trọng hỗ trợ cho các doanh nghiệp của mọi thành phần kinh tế
về thông tin, về kỹ thuật, về kết cấu hạ tầng của thị trƣờng. Nhà nƣớc là ngƣời
trực tiếp quản lý các doanh nghiệp nhà nƣớc và bảo vệ kinh tế nhà nƣớc đúng
pháp luật nhằm chống thất thoát, tham nhũng, đảm bảo sinh lợi và tăng thu
cho ngân sách. Thực hiện chức năng này có quan hệ chặt chẽ với phân cấp và
phối hợp quản lý trong nội bộ ngành, giữa các ngành, các địa phƣơng cũng
nhƣ giữa ngành và cấp trong quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại.
- Chức năng kiểm soát các quan hệ trao đổi, các hoạt động thương mại
Mọi chủ thể sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế đều phải
tuân thủ luật pháp và các quy định chính sách của nhà nƣớc liên quan tới
thƣơng mại. Nhà nƣớc kiểm soát tất cả các quan hệ, trao đổi buôn bán trên thị
trƣờng giữa các bên thông qua bộ máy tổ chức bằng việc sử dụng các phƣơng
pháp, công cụ khác nhau. Nhà nƣớc giám sát hoạt động của mọi chủ thể kinh
doanh cũng nhƣ các chế độ quản lý của các chủ thể đó (nhƣ đăng ký kinh
doanh, chất lƣợng và tiêu chuẩn sản phẩm, quyền sở hữu trí tuệ, trình trạng
môi trƣờng, nghĩa vụ nộp thuế và chấp hành các quy định khác trong kinh
Vai trò định hƣớng, hƣớng dẫn của nhà nƣớc trong lĩnh vực thƣơng mại
đƣợc thể hiện thông qua các chiến lƣợc, quy hoạch, các chƣơng trình mục
tiêu, các dự án, kế hoạch và chính sách. Nhờ vậy, các doanh nghiệp mới có cơ
sở để tính toán, lựa chọn các quyết định đầu tƣ và kinh doanh theo các ngành
hàng, các nhóm sản phẩm dịch vụ, theo phạm vi thị trƣờng và theo độ dài thời
gian cũng nhƣ liên kết, liên doanh với các đối tác một cách hợp lý.
Để giúp doanh nghiệp có định hƣớng đầu tƣ và kinh doanh đúng đắn,
các văn bản kế hoạch hoá và chính sách thƣơng mại cũng nhƣ pháp luật của
nhà nƣớc cần phải minh bạch, rõ ràng, thống nhất và đồng bộ. Cần có sự
hƣớng dẫn cụ thể của các cơ quan quan lý nhà nƣớc để doanh nghiệp dễ dàng
tiếp cận các thông tin về chiến lƣợc, chính sách, quy hoạch, dự án, và thông
hiểu các quyết định của nhà nƣớc. Chất lƣợng của công cụ kế hoạch hoá,
chính sách và bộ máy tổ chức trong quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại đƣợc
tăng cƣờng mới tạo niềm tin, sự yên tâm cho các doanh nghiệp trong tính
toán, quyết định phƣơng án đầu tƣ, sản xuất kinh doanh.
- Tạo lập môi trường thương mại và cạnh tranh
Môi trƣờng thƣơng mại và cạnh tranh phụ thuộc rất nhiều vào chính
sách, luật pháp và thủ tục hành chính. Các thông tin về kế hoạch hoá
thƣơng mại nếu bị thiên lệch trong quá trình phổ biến cho các doanh
nghiệp, các quy định chính sách nếu phân biệt đối xử sẽ bóp méo cạnh
tranh, thủ tục hành chính rƣờm rà, khung khổ pháp lý nếu không đầy dủ,
đồng bộ, nhất quán và minh bạch sẽ gây trở ngại cho thƣơng mại trên nhiều
mặt, dẫn đến cả tổn thất về vật chất, tài chính và tinh thần, văn hoá. Do vậy
quản lý Nhà nƣớc đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo lập, cải thiện
môi trƣờng kinh doanh, nhất là trong điều kiện môi trƣờng kinh doanh luôn
có sự vận động biến đổi không ngừng.
Nhà nƣớc tạo lập và cải thiện môi trƣờng kinh doanh cho các doanh
15
nghiệp thông qua khai thông các quan hệ thƣơng mại, làm thông thoáng sự
hỗ trợ mang tính trợ cấp bóp méo thƣơng mại và cạnh tranh sẽ bị loại bỏ trong
xu hƣớng hội nhập và phát triển.
Hoạt động thƣơng mại đòi hỏi doanh gia phải có nhiều tố chất, điều
kiện nhƣng có những vấn đề chỉ nhà nƣớc mới có thể giải quyết đƣợc cho
nhà kinh doanh nhƣ an ninh thƣơng mại hoặc phần lớn do nhà nƣớc đầu tƣ
vào cơ sở hạ tầng kinh doanh. Nhà nƣớc là chỗ dựa tin cậy và tốt nhất cho
các doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh và đầu tƣ, cạnh tranh cùng tồn
tại và phát triển.
Nhà nƣớc là ngƣời trực tiếp can thiệp và giải quyết các mâu thuẫn trên
thị trƣờng. Chỉ Nhà nƣớc chứ không phải thị trƣờng mới có khả năng và cần
thiết phải giải quyết các mâu thuẫn giữa các chủ thể kinh doanh với nhau
trong mua và bán, trong nhập khẩu và xuất khẩu, mâu thuẫn giữa kinh doanh
đúng đắn, trung thực và kinh doanh trốn thuế, giữa kinh doanh hàng thật,
hàng hóa đƣợc nhà nƣớc cho phép kinh doanh với hàng giả, hàng cấm, mâu
thuẫn giữa chủ và thợ, ngƣời làm thuê, giữa thƣơng mại và môi trƣờng,
Nhà nƣớc dựa vào các chuẩn mực về luật pháp, các định chế cần thiết
để thực hiện và cƣỡng chế việc thi hành luật, giải quyết tranh chấp thƣơng
mại thông qua hệ thống bộ máy tổ chức gồm tòa án và các cơ quan cƣỡng chế
thi hành luật. Trong nền kinh tế thị trƣờng, phần lớn các giao dịch đƣợc thực
hiện dựa trên cở sở hợp đồng. Khi những định chế, các luật lệ quy định rõ
ràng quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm, vấn đề sở hữu và cơ chế cƣỡng bức vận
hành tốt sẽ giảm thấp chi phí vận hành kinh doanh và hoạt động thị trƣờng sẽ
hiệu quả hơn, giảm bớt các tranh chấp thƣơng mại.
- Điều tiết các quan hệ thị trường, các hoạt động thương mại
17
Các quan hệ thị trƣờng, các hoạt động trao đổi tự nó không phải bao
giờ cung cân đối và hiệu quả. Theo quy luật thị trƣờng, các chủ thể kinh
doanh luôn qua tâm tới việc bố trí, di chuyển nguồn lực đến nơi có điều kiện
sản xuất và thƣơng mại thuận lợi, bán đƣợc giá cao, tìm kiếm nhiều lợi nhuận,
vai trò quản lý thƣơng mại của Nhà nƣớc phải đƣợc tăng cƣờng để nâng cao
hiệu quả hoạt động của thị trƣờng, đồng thời sử dụng thị trƣờng và kinh tế thị
trƣờng phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội theo định hƣớng xã
hội chủ nghĩa. Đồng thời, khu vực tƣ nhân cũng sẽ đƣợc sử dụng nhiều hơn
trong các biện pháp điều tiết thị trƣờng, kể cả tham gia vào cung cấp các dịch
vụ hạ tầng thƣơng mại, các dịch vụ công và các dịch vụ xã hội khác.
- Giám sát, kiểm tra thực hiện các mục tiêu phát triển thương mại
Quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại bao giờ cũng hƣớng tới các mục tiêu
cụ thể phù hợp với định hƣớng mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đát nƣớc
trong từng thời kỳ. Do vậy, thông qua thực hiện các chức năng quản lý, Nhà
nƣớc sẽ giám sát, kiểm tra và phát hiện những biểu hiện sai lệch, những mâu
thuẫn bất hợp lý trong quá trình thực hiện mục tiêu để từ đó đƣa ra các giải
pháp điều chỉnh sự phát triển thị trƣờng, thƣơng mại cho phù hợp.
Các mục tiêu của thƣơng mại mang tính bền vững bao gồm mục tiêu về
kinh tế, về xã hội, về môi trƣờng và văn hóa, trong đó mục tiêu kinh tế không
chỉ là số lƣợng mà còn thể hiện ở chất lƣợng của tăng trƣởng thƣơng mại.
Kiểm sóat và điều chỉnh việc thực hiện mục tiêu phát triển thƣơng mại đòi hỏi
phải có sự phối hợp giữa các cấp và các ngành, giữa trung ƣơng và địa
phƣơng, giữa trong nƣớc và quốc tế, nhất là trong lĩnh vực quản lý nhà nƣớc
về thƣơng mại dịch vụ, trong các hoạt động chống buôn lậu và gian lận
thƣơng mại.
19
Để công tác giám sát, kiểm tra của nhà nƣớc đối với việc thực hiện các
mục tiêu phát triển thƣơng mại, đòi hỏi bộ máy tổ chức và nhân sự phải phù
hợp, kỹ thuật và trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ kiểm sóat phải đƣợc tăng
cƣờng. Đồng thời phải kết hợp hệ thống kiểm soát với các hệ thống khác của
quản lý nhà nƣớc nhƣ thông tin, hoạch định, kiểm tóan, thanh tra,… thƣơng
mại [15].
1.1.2. Quản lý nhà nƣớc trong kinh doanh xăng dầu