Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
Ch ươ ng 1: CÔNG TY VÀ HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TY
MỤC TIÊU HỌC TẬP
Công ty tồn tại trong một môi trường luôn thay đổi và thường xuyên đối mặt với những
thử thách và vấn đề mới. Lãnh đạo phải tìm giải pháp nếu muốn công ty tồn tại và hoạt động một
cách hiệu quả.
Sau khi học chương này bạn sẽ có thể:
1. Giải thích lý do tại sao công ty tồn tại và mục đích mà họ phục vụ.
2. Mô tả mối quan hệ giữa lý thuyết tổ chức và thiết kế tổ chức và thay đổi, và phân biệt
giữa văn hóa và cơ cấu tổ chức.
3. Hiểu như thế nào quản lý có thể sử dụng các nguyên tắc của lý thuyết tổ chức thiết kế
và thay đổi công ty của họ để tăng hiệu quả công ty.
4. Xác định ba cách chính trong đó các nhà quản lý đánh giá và đo lường hiệu quả công
ty.
5. Đánh giá cao cách thức mà một số yếu tố bất ngờ ảnh hưởng đến thiết kế của các
công ty.
CÔNG TY LÀ GÌ?
Tại thế giới hiện tại, công ty là thứ rất quan trọng. Mặc dù chúng ta thường mua đồ hoặc
dịch vụ từ các công ty cung cấp, chúng ta thường băn khoăn về cách những thứ đó được sản xuất
ra sao. Thường thì chúng ta nghĩ đến công ty khi chúng làm chúng ta không hài lòng. Ví dụ,
chúng ta phải đợi 2 tiếng để gặp bác sĩ, khi máy tính ta hư, khi ta xếp hàng dài trong ngân hàng.
Khi những điều đó diễn ra, ta tự hỏi tại sao ngân hàng không bổ sung thêm nhân viên khách
hàng, tai sao bệnh viện lại để bệnh nhân đợi quá lâu.
Nhiều người có một thái độ thất thường về công ty bởi vì công ty thì không thể sờ thấu
được. Tuy nhiên, hội tụ con người và tài nguyên để sản xuất hàng hóa và dịch vụ là sự thiết yếu
của công ty.
Một công ty là công cụ được sử dụng bởi con người để hành động và đạt được thứ họ
mong muốn - có thể gọi là mục tiêu. Những người coi trọng sự an toàn thì tạo ra những công ty
như là sở cảnh sát, ngân hàng. Một công ty là phương tiện thỏa mãn nhu cầu con người. Những
công ty mới phát triển khi kỹ thuật mới được sử dụng và những nhu cầu mới được tạo ra, và một
công ty suy tàn hay chuyển hóa khi nhu cầu không còn quan trọng hoặc được thế bằng nhu cầu

Khách hàng của công ty dịch vụ
Đầu ra
Công ty đưa đầu ra sang môi
trường của nó
Sản phẩm
Dịch vụ
Lợi tức
Tiền lương
Giá trị cho cổ đông
Môi trường công ty
Bán đầu ra cho phép công ty tiếp
nhận thêm đầu vào
Khách hàng
Cổ đông
Nhà phân phối
Chính phủ
Đối thủ cạnh tranh
Quá trình chuyển đổi
Công ty chuyển đổi giá trị đầu
vào và thêm giá trị vào chúng
Máy móc
Máy tính
Kỹ năng con người
Hình 1-1: Làm thế nào để công ty tạo ra giá trị?
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
phù hợp với khách hàng Internet của anh ấy. Nếu anh ta chọn sai và khách hàng không thích
Amazon.com, công ty anh ta không thể thành công như hôm nay.
Cách mà công ty sử dụng nhân lực và công nghệ để chuyển đầu vào thành đầu ra được
xác định bởi bao nhiêu giá trị được tạo ra ở bước chuyển đổi. Mức giá trị mà công ty tạo ra là
chức năng của chất lượng kỹ năng, bao gồm khả năng học và phản hồi với môi trường. Ví dụ,

Công ty có thể lấy lợi thế từ việc sản xuất quy mô lớn mà đến từ việc sử dụng công nghệ
máy tính hiện đại. Sản xuất quy mô lớn giúp tiếp kiệm chi phí sản xuất khi sản xuất ở số lượng
lớn. Toyota và Honda là những nhà sản xuất xe hơi đầu tiên thiết kế dây chuyền dành cho cả 3
loại xe thay vì chỉ một loại.
• QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI
Áp lực từ môi trường mà công ty hoạt động lựa chọn sắp xếp tài nguyên sản xuất. Môi
trường của công ty bao gồm không chỉ kinh tế, xã hội và chính trị mà còn là nguồn cung ứng đầu
vào và thị trường để bán đầu ra. Quản lý môi trường phức tạp là nhiệm vụ nằm trong khả năng
của nhiều người, công ty cũng có những người chuyên gia để can thiệp và làm ảnh hưởng nhu
cầu của môi trường. Sự đa dạng này cho phép công ty tạo ra nhiều giá trị cho công ty, thành viên
và khách hàng. Công ty lớn như IBM, AT&T và Ford có một phòng của chuyên gia có trách
nhiệm điều khiển quản lý môi trường bên ngoài.
Trang 4
Công ty cho
phép con
người:
Giá trị gia tăng
mà công ty có
thề tạo ra
Tăng sự đa dạng hoá
nhân công
Sử dụng công nghệ
quy mô lớn
Quản lý môi trường
bên ngoài
Kinh tế hoá phí giao
dịch
Quản lý sức mạnh
Hình 1-3: Tại sao công ty tồn tại?
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1

điều khiển làm thế nào mọi người phối hợp hoạt động của họ và sử dụng những tài nguyên để đạt
đến mục đích công ty. Mục đích chính của cấu trúc là sự điều khiển: để điều khiển cách mọi
người hợp tác để đạt đến mục đích công ty và để điều khiển những phương pháp đã từng thúc
đẩy mọi người đạt đến những mục đích này. Ví dụ, tại Microsoft, những vấn đề điều khiển mà
Bill Gates đối đầu là làm thế nào phối hợp những hoạt động của những nhà khoa học để sử dụng
hết và làm thế nào để thưởng công những nhà khoa học khi họ tạo ra những sản phẩm đột phá.
Giải pháp của Gates là đặt những nhà khoa học trong những nhóm nhỏ tự lập và thưởng dựa trên
sự thực hiện của nhóm.
Cho bất kì công ty nào thì một cấu trúc phù hợp là cái tạo ra sự đáp lại hiệu quả cho vấn
đề của sự hợp tác, động lực. Điều đó có thể làm gia tăng số lượng về những lý do về kỹ thuật và
môi trường. Khi những công ty phát triển và trở nên khác biệt thì cấu trúc phát triển cũng tương
Trang 6
Lý thuyết công ty
Học cách công ty vận hành và cách nó
ảnh hưởng và bị ảnh hưởng bởi môi
trường bên ngoài
Cấu trúc công ty
Hệ thống công việc điều
khiển con người liên kết và
sử dụng tài nguyên để
hoàn thành mục tiêu.
Kiểm soát sự liên kết và
động lực
Bao gồm kỹ thuật, môi
trường và nhân lực
Phát triển khi công ty phát
triển và khác biệt
Được quản lý và thay đổi
trong quá trình thiết kế
công ty

tự. Cấu trúc công ty có thế điều khiển thông qua tiến trình của việc thiết kế và thay đổi của công
ty.
• VĂN HÓA TỔ CHỨC
Cùng một thời điểm cấu trúc công ty đang phát triển và văn hóa công ty cũng vậy. Văn
hóa công ty là một tập hợp chia sẽ giá trị và những quy tắc điều khiển sự hợp tác giữa các thành
viên trong công ty với những cá thể khác và với những nhà cung cấp, khách hàng và những
người bên ngoài công ty. Văn hóa công ty được định dạng bởi những người trong công ty, bởi
đạo đức trong công ty, và bởi cấu trúc được sử dụng. Giống như cấu trúc công ty, hình thái văn
hóa công ty và điều khiển hành vi trong công ty. Nó làm ảnh hưởng đến những người trả lời cho
một tình huống và làm thế nào họ có thể lý giải về môi trường xung quanh công ty. Tại
Microsoft, Bill Gates đã cố gắng để tạo ra những giá trị khuyến khích người buôn bán và chấp
nhận thất bại để xây dựng văn hóa công ty. Trong đó sự đổi mới là một hoạt động có giá trị. Cấu
trúc của một nhóm nhỏ thì hữu dụng bởi vì các nhà khoa học thì đang thường xuyên đối mặt để
mà phối hợp những hoạt động của họ và để nghiên cứu từ cái này đến cái khác. Điều này khuyến
khích họ trải nghiệm và tìm kiếm những cách mới để giải quyết vấn đề.
Văn hóa công ty cung cấp một cách thiết yếu những loại hàng hóa và dịch vụ như nhau
nhưng có thể rất khác nhau. Ví dụ, Coca Cola và Pepsi là 2 công ty thành công và mạnh nhất
trong ngành công nghiệp nước giải khác. Bởi họ bán những sản phẩm như nhau và trong những
môi trường như nhau, chúng ta có thể mong đợi văn hóa của họ như nhau. Nhưng không phải
như vậy. Coca Cola tự hào trong cam kết lâu dài với những nhà quản lý của nó với sự thận trong
và tiến tới kế hoạch hợp tác. Ngược lại, Pepsi thì có một văn hóa cạnh tranh cao, trong đó những
sự xung đột trong các quyết định tạo ra nhiều sự tranh luận thường xuyên và doanh số bán ra
nằm trong những top đầu. Giống như cấu trúc công ty, văn hóa công ty phát triển và có thể được
kiểm soát thông qua thiết kế và thay đổi công ty.
• THIẾT KẾ VÀ THAY ĐỔI TỔ CHỨC
Thiết kế công ty là tiến trình trong đó những nhà quản lý chọn lựa và điều khiển những
khía cạnh của cấu trúc và văn hóa để một công ty có thể điều khiển những hoạt động cần thiết
nhằm đạt mục đích. Cấu trúc và văn hóa công ty là những phương tiện công ty sử dụng để đạt
mục tiêu, thiết kế công ty là làm thế nào và tại sao những phương tiện khác nhau được chọn. Một
hành vi công ty là kết quả của việc thiết kế và nguyên tắc của nó phía sau hoạt động. Đó là một

TẦM QUAN TRỌNG CỦA THIẾT KẾ VÀ THAY ĐỔI TỔ CHỨC
Bởi vì áp lực cạnh tranh toàn cầu gia tăng và vì việc sử dụng thông tin kỹ thuật càng phát
triển, thiết kế công ty đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của quản lý. Ngày nay
nhiều nhà quản lý đang tìm kiếm những cách tốt hơn để hợp tác và thúc đẩy nhân viên gia tăng
giá trị mà công ty có thể tạo ra. Có vài lý do đặc biệt cho thấy tại sao cấu trúc và văn hóa công ty
và sự chuyển đổi chúng dẫn đến sự gia tăng hiệu quả là những công việc rất quan trọng. Thiết kế
và thay đổi công ty tạo ra sự gợi ý quan trọng cho khả năng của công ty giải quyết những điều
bất ngờ, những thành tựu của tiến bộ trong cạnh tranh, sự đa dạng quản lý hiệu quả, sự gia tăng
khả năng đổi mới.
• GIẢI QUYẾT NHỮNG ĐIỀU BẤT NGỜ
Những điều bất ngờ là các sự kiện có thể xuất hiện và phải được lập kế hoach. Ví dụ, sự
chuyển đổi môi trường và đối thủ như Amazon.com đã quyết định sử dụng kỹ thuật mới trong
cách đổi mới. Việc thiết kế của một công ty làm thế nào hiệu quả đã trả lời cho những nhân tố
khác nhau trong môi trường của nó và đạt được những nguồn tài nguyên hiếm. Ví dụ, khả năng
của một công ty để thu hút những nhân viên lành nghề, những khách hàng trung thành hay những
hợp đồng chính phủ là nhiệm vụ của cấp độ mà trong đó nó có thể điều khiển 3 nhân tố môi
trường đó.
Một công ty có thể thiết kế cấu trúc của nó theo nhiều cách để gia tăng sự điều khiển môi
trường. Một công ty có thể chuyển đổi mối quan hệ công việc của nhân viên để cho họ có nhận
thức nhiều hơn vê môi trường hoặc nó có thể chuyển đổi cách mà công ty quan hệ với những
công ty khác bằng việc thiết lập những hợp đồng mới hay phối hợp đầu cơ. Ví dụ, khi Microsoft
muốn thu hút những khách hàng mới cho Windows 98 và XP ở Mỹ và toàn cầu, nó đã tuyển một
lượng lớn đại diện dịch vụ của khách hàng và tạo ra phòng ban mới cho phép họ gặp gỡ nhu cầu
Trang 8
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
khách hàng nhiều hơn. Chiến lực thì rất thành công và chương trình Windows được sử dụng trên
PC toàn cầu
Khi áp lực từ đối thủ, khách hàng và sự gia tăng từ chính phủ, thì môi trường đang trở
nên phức tạp và khó khăn để đáp lại và nhiều loại hiệu quả của cấu trúc và văn hóa tiếp tục được
phát triển. Chúng ta thảo luận làm thế nào bản chất sự thay đổi về môi trường công ty ở chương

một nền tảng đang diễn tiến để cải thiện họ. Ở chương 8, chúng ta xem xét những công ty tạo ra
giá trị bằng phương tiện chiến lược của họ như thế nào?
• QUẢN LÝ SỰ ĐA DẠNG
Sự khác biệt về chủng tộc, giới tính, nguồn gốc quốc gia của các thành viên của công ty
có ý nghĩa quan trọng đối với nền văn hóa công ty và hiệu quả. Chất lượng của việc ra quyết
Trang 9
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
định, ví dụ, là nhiệm vụ của việc phân hóa về tầm nhìn và phân tích. Tương tự như vậy, ở một số
công ty chuyên về dịch vụ, một lượng lớn lao động là nhân viên số lương ít, chuyên biệt về kỹ
năng. Một công ty cần thiết kế một cấu trúc mà tối ưu hóa việc sử dụng nhân tài cũng như phát
triển giá trị văn hóa mà khuyến khích con người làm việc cùng nhau.
• HẬU QUẢ CỦA VIỆC THIẾT KẾ TỔ CHỨC KÉM
Nhiều đội quản lý thất bại trong việc hiểu sự ảnh hưởng quan trọng của thiết kế công ty
về hoạt động hiệu quả của công ty. Mặc dù hành vi được điều khiển bởi cấu trúc công ty và văn
hóa, nhà quản lý thường không nhận thức nhiều yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ, cách nhân
viên thể hiện cho đến khi điều gì đó xảy ra.
GM, IBM, Sears, Kodak và AT&T đã có nhiều vấn đề lớn xảy ra trong thập kỉ qua làm
ảnh hưởng sự cạnh tranh toàn cầu và làm giảm đáng kể lợi nhuận của họ. Đáp lại, họ đã giảm
nhân lực, số lượng sản phẩm và giảm đầu tư trong nghiên cứu. Tại sao hoạt động của những
công ty blue chip như thế này lại giảm sút? Một lý do là họ mất kiểm soát cấu trúc công ty và
văn hóa. Công ty đã trở nên quá lớn đến nỗi giám đốc và nhân viên không thể thay đổi và tiếp
nhận những điều kiện thay đổi.
Hậu quả của việc thiết kế công ty kém hoặc thiếu quan tâm về vấn đề này là sự giảm sút
của công ty. Những nhân viên giỏi rời và tìm việc ở các công ty lớn hơn. Tài nguyên trở nên khó
tìm hơn và vì thế toàn bộ giá trị giảm xuống. Việc xao lãng thiết kế công ty cho đến khi khủng
hoảng đe dọa buộc nhà quản lý phải thay đổi trong cấu trúc và văn hóa mà làm trật đường của
chiến lược công ty.
Phương pháp tiếp
cận
Mô tả Mục tiêu đo sự hiểu quả

ty vào hàng hóa và dịch vụ có
hiệu quả
o Nâng cao chất lượng sản phẩm
o Giảm hàng hư
o Giảm chi phí sản xuất
o Tăng dịch vụ khách hàng
o Giảm thời gian vận chuyển.
NHÀ QUẢN LÝ ĐO LƯỜNG HIỆU QUẢ TỔ CHỨC NHƯ THẾ NÀO?
Bởi nhà quản lý có trách nhiệm cho việc đánh giá tài nguyên công ty theo cách tối ưu khả
năng tạo giá trị, cũng thật quan trọng khi đánh giá hoạt động công ty. Nhà nghiên cứu phân tích
cách mà CEO, nhà quản lý phát huy điều khiển, hiệu quả là cách quan trọng mà nhà quản lý
dùng để đo lường hiệu quả của công ty, cái mà tạo nên giá trị.
Để đánh giá sự hiệu quả mà công ty mang lại, nhà quản lý có thể làm theo 3 bước (như
bảng dưới). Một công ty được xem là hiệu quả nếu nó có thể bảo tồn kỹ năng và tài nguyên quý
từ bên ngoài công ty. Phối hợp một cách sáng tạo giữa tài nguyên và kỹ năng của nhân viên để
đáp ứng nhu cầu khách hàng, và hiệu quả chuyển đổi tài nguyên sang thành phẩm.
• QUẢN LÝ NGUỒN LỰC NGOÀI NGÀNH
Phương pháp quản lý nguồn lực ngoài ngành giúp cho công ty quản lý có hiệu quả nguồn
lực bên ngoài của nó. Ví dụ, khả năng tác động đến các bên liên quan (bên ngoài công ty) và khả
năng nhận được những nguồn đánh giá là thiết yếu cho sự tồn tại của doanh nghiệp. Thật vậy,
khi doanh nghiệp có khả năng sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài sẽ đóng góp rất lớn vào
sự thành công của doanh nghiệp đó.
Để đánh giá liệu doanh nghiệp sử dụng nguồn lực bên ngoài có hiệu quả hay không,
người ta thường so sánh với doanh nghiệp khác bằng các chỉ số chứng khoán, chỉ số tăng tưởng,
lợi nhuận trên đầu tư. Những nhà quản lí hay chú trọng đến giá cổ phiếu vì nó biểu hiện cho sự
kì vọng của các nhà đầu tư vào doanh nghiệp. Bên cạnh đó, người ta có thể thu thập thông tin và
so sánh các tiêu chí về chất lượng sản phẩm để so sánh giữa các doanh nghiệp.
Khả năng của các nhà quản lí khi đối phó với sự thay đổi về môi trường kinh doanh và
chấp nhận thay đổi để nắm bắt cơ hội cũng là một ví dụ cho khả năng quản lý doanh nghiệp
trong môi trường biến đổi mỗi ngày. Lấy ví dụ như, Walt Disney đã sẵn sang thay đổi các hình

sự tăng năng suất, và cũng như việc giảm phí nhân công hoặc vật liệu cần cho sản xuất từng sản
phẩm.
Năng suất đo lường hiệu quả của việc hoạt động sản xuất của công ty. Ở các công ty dịch
vụ, khi không có những sản phẩm hữu hình được sản xuất thì năng suất được tính bằng số lượng
bán của từng nhân viên. Thái độ và động lực của nhân viên cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng
năng suất và hiệu quả.
ĐO LƯỜNG HIỆU QUẢ CÁC MỤC TIÊU CỦA CÔNG TY
Người quản lý tạo ra các mục tiêu mà họ sử dụng để đánh giá công ty thực hiện như thế
nào. Có hai loại mục tiêu được sử dụng để đánh giá hiệu quả công ty là các mục tiêu chính thức
và các mục tiêu tác. Mục tiêu chính thức là hướng dẫn các nguyên tắc công ty chính thức tuyên
bố trong báo cáo hàng năm của nó và trong các tài liệu công cộng khác. Thông thường, các mục
tiêu này đặt ra nhiệm vụ của công ty - họ giải thích lý do tại sao công ty tồn tại và những gì nó
cần phải làm. Mục tiêu chính thức bao gồm trở thành một nhà sản xuất hàng đầu của một sản
phẩm, thể hiện một mối quan tâm trọng cho an toàn công cộng, vv… Mục tiêu chính thức có
nghĩa là để hợp pháp hoá các công ty và hoạt động của mình, để cho phép nó để có được các
nguồn lực và hỗ trợ của các bên liên quan của nó. Xem xét cái cách các nhiệm vụ và mục tiêu
của Amazon.com đã thay đổi trong thời kỳ 1995-2003 cũng như người quản lý của nó đã thay
đổi kinh doanh của mình để quản lý tốt hơn môi trường của nó.
Trang 12
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
Mục tiêu tác cụ thể là mục tiêu dài và ngắn hạn mà các nhà quản lý hướng dẫn viên và
nhân viên khi họ thực hiện các công việc của công ty. Các mục tiêu được liệt kê trong Bảng 1-1
là những mục tiêu tác mà người quản lý có thể sử dụng để đánh giá hiệu quả công ty. Người
quản lý cũng có thể sử dụng các mục tiêu tác để đo lường việc họ quản lý môi trường tốt như thế
nào. Cổ phần thị trường tăng hay giảm? Chi phí đầu vào tăng hoặc giảm? Tương tự, họ có thể đo
lường công ty hoạt động tốt như thế nào bằng cách đo phải mất bao lâu để đưa ra quyết định
hoặc độ nghiêm trọng của xung đột giữa các thành viên của công ty như thế nào. Cuối cùng, họ
có thể đo lường hiệu quả của họ bằng cách tạo ra các mục tiêu tác mà cho phép họ "đánh dấu"
mình chống lại đối thủ cạnh tranh của họ - đó là, so sánh đối thủ cạnh tranh chi phí và thành tích
chất lượng của riêng mình. GM sử dụng chi phí và chất lượng của Toyota như các tiêu chuẩn cho

chiều: kiểm soát, đổi mới và hiệu quả. Hơn nữa, các công ty phải cẩn thận để gắn kết chính thức
Trang 13
Lý thuyết, thiết kế và thay đổi Công ty Nhóm 1
của họ và các mục tiêu tác và loại bỏ bất kỳ cuộc xung đột giữa chúng. Ví dụ, trong suốt những
năm 1980 và 1990, báo cáo hàng năm của GM khẳng định lại quyết tâm của công ty để giảm chi
phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và duy trì một công ty xe hơi hàng đầu thế giới. Tuy nhiên,
trong thời gian này, các mục tiêu tác của quản lý không bao giờ cho phép nó đạt được những
mục tiêu nêu trên, thường là do đấu đá nội bộ giữa quản lý hàng đầu của nó. Nhầm lẫn sự lựa
chọn của chiến lược sẽ làm tổn hại đến công ty. Người quản lý đã không nỗ lực phối hợp để
giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng, và họ đã không đưa ra những quyết định khó khăn
về tinh giản biên chế công ty và thông qua ban quản lý và nhân viên. Bởi thời gian nó đã trở nên
rõ ràng rằng mục tiêu tác của GM mâu thuẫn với các mục tiêu chính thức của nó, của công ty này
trong cuộc khủng hoảng. Việc sa thải sau đó nghiêm trọng nhiều hơn là họ sẽ có được nếu các
nhà quản lý đã được theo các mục tiêu chính thức tuyên bố tin tưởng. Khi các nhà quản lý tạo ra
một tập hợp các mục tiêu để đo lường hiệu quả công ty, họ phải đảm bảo rằng các mục tiêu chính
thức và các mục tiêu tác làm việc với nhau để nâng cao hiệu quả.
Trang 14