ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN HOÀNG NGHỆ THUẬT TỔ CHỨC TRANG NHẤT
CỦA BÁO IN VIỆT NAM
(Khảo sát báo Nhân Dân, Lao Động,
Thanh Niên,Tuổi Trẻ và Tiền Phong từ 2006 đến 2008)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ
Chuyên ngành: Báo chí học
Mã số: 60.32.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Thị Minh Thái

Hà Nội, 2010
MỤC LỤC
Phần mở đầu Trang
1. Tính thời sự và lý do chọn đề tài 5
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6
3. Đối tượng khảo sát và phạm vi nghiên cứu 7

3.1.2 Vai trò của ma-két với trang nhất 40
3.1.3 Các yếu tố ma-két trên trang nhất 42
3.2 Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ ma-két trên trang nhất 45
3.2.1 Bố cục trang nhất 46
3.2.2 Ảnh trên trang nhất 47
3.2.3 Tổ chức vị trí tin bài 50
3.2.4 Sắp chữ 51
3.2.5 Sử dụng màu sắc 53
3.2.6 Kênh thông tin phi văn tự 54
3.3 Mô hình đề xuất cho một trang nhất hiệu quả của báo in 62
3.4 Một số đề xuất và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
cho trang nhất 65
Tiểu kết chƣơng ba 70
PHẦN KẾT LUẬN 72
Danh mục tài liệu tham khảo 77
Phụ lục 80

10

CHƢƠNG MỘT
TRANG NHẤT VÀ VĂN HÓA ỨNG XỬ CỦA BÁO IN
ĐỐI VỚI ĐỘC GIẢ

1.1 Sự thống nhất biện chứng giữa nội dung và hình thức
Mỗi một tác phẩm báo chí đều phải chứa đựng một thông tin nhất định, và
phải bao hàm một hình thức biểu đạt thích hợp để chuyển tải thông tin đó đến
với người đọc. Theo quan điểm của triết học Mác-Lê Nin, bất kì một sự vật nào
cũng bao hàm trong nó hai yếu tố đó là nội dung và hình thức. Phạm trù nội dung
trong phép biện chứng duy vật được hiểu là toàn bộ những yếu tố, những thuộc
tính, những mặt, những quá trình khác nhau nhằm tạo ra một sự vật, một hiện

chỉnh thể hấp dẫn, phải thỏa mãn nhu cầu mỹ cảm, tác động sâu sắc đến tình cảm
và tư duy của đối tượng. Không chỉ có vậy, bài báo phải được trình bày với sức
thuyết phục cao, không những làm cho công chúng thấy thích thú mà còn khơi
gợi được sự suy nghĩ theo đúng hướng và thúc đẩy hành động đúng đắn tích cực
của họ.
Sở dĩ Luận văn phải đặt vấn đề rộng như vậy vì xét cho cùng tác phẩm báo
chí nào cũng có cái “lõi” văn chương, cũng đều sử dụng những chất liệu như văn
chương và người làm báo cũng như người viết văn có lẽ cũng đều có chung một
phương pháp sáng tạo. Tác phẩm báo chí, do đặc thù về thể loại là nặng về tính
chất thông tin sự kiện, dù là tin, bài, dù là phóng sự hay bút ký, một bản tin phát
trên sóng phát thanh hay một chương trình truyền hình, bao giờ cũng chứa đựng
12

trong nó một thông tin cốt lõi. Thông tin cốt lõi đó có thể được khai thác dưới
nhiều góc độ hay được đặt trong những mối quan hệ khác nhau, nhưng phải được
biểu đạt, được chuyển tải đến người đọc bằng một phương thức thích hợp sao
cho hiệu quả thông tin là cao nhất. Như vậy, thông tin cốt lõi chính là nội dung;
còn phương thức biểu đạt chính là hình thức, cụ thể là các thể loại báo chí. Nội
dung thông điệp chỉ có một, nhưng hình thức biểu hiện thì vô cùng phong phú
trên cơ sở những yêu cầu, mục đích, nhiệm vụ khác nhau. Trong khuôn khổ của
mình, luận văn tập trung tìm hiểu về việc tổ chức nội dung và hình thức cho
trang nhất, mặt tiền của mọi tờ báo.
1.2 Trang nhất – nội dung hay trong một hình thức đẹp
Báo in là sản phẩm đặc trưng cho hoạt động đọc của công chúng. Nó phân
biệt với các loại hình thông tin đại chúng khác bằng hình thức chuyển tải thông
tin đến với công chúng qua thao tác đọc của họ (với phát thanh là nghe, truyền
hình là xem, và báo điện tử là cả nghe và xem). Chính vì thế, đối với báo in, yêu
cầu quan trọng nhất để giành được công chúng chính là làm cách nào thỏa mãn
trọn vẹn việc đọc của họ. Thao tác đọc của độc giả báo in so với thao tác đọc của
độc giả báo điện tử tuy tương đồng song cũng có nhiều nét khác biệt, bởi lẽ việc

đọc thân thiết với báo. Đội quân đông đảo và có chiều sâu này chính là chìa khóa
để giải quyết bài toán làm thế nào để đưa tin sớm nhất, và chính việc đưa tin
nhanh nhất này sẽ là hành động “ghi điểm” cao nhất trong lòng độc giả, đưa uy
tín của tờ báo lên cao. Trên phương diện này, trang nhất đóng một vai trò hết sức
quan trọng vì nó chính là nơi để tòa soạn tung ra những thông tin nóng hổi nhất,
14

nhanh nhất, nóng bỏng nhất mà họ vừa khai thác được. Sau khi đạt được sự ghi
nhận của độc giả về tốc độ đưa tin, cuộc cạnh tranh sẽ bước vào giai đoạn tiếp
theo, trở thành cuộc thi thố về chất lượng thông tin. Báo nào khai thác được sự
kiện dưới nhiều khía cạnh, góc nhìn mới lạ, sắc sảo, độc đáo, kiến giải và bình
luận vấn đề đầy sức thuyết phục đối với độc giả, cung cấp cho độc giả những
lĩnh vực tri thức mới mà họ chưa từng biết… báo đó sẽ ghi điểm trong lòng công
chúng. Trong những tiến trình cạnh tranh gay gắt đó, trang nhất tiếp tục giữ vai
trò quyết định trong việc níu kéo độc giả dừng chân lâu hơn tại các sạp báo, và
bằng sức cuốn hút của các thông tin nóng hổi được phơi bày trên đó làm cho độc
giả phải bỏ tiền ra mua.
Thực tế cho thấy, các sự kiện từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… diễn
ra hằng ngày chỉ có một, cơ quan báo chí nào cũng có thể tiếp cận và phản ánh
về nó trên mặt báo của mình. Vấn đề đặt ra ở đây là cùng một thông tin sự kiện
đó, nhưng làm thế nào để nó trở nên hấp dẫn nhất đối với người đọc, dẫn đến
việc người đọc phải quyết định bỏ tiền ra mua báo, và quan trọng hơn, họ bỏ tiền
ra để mua tờ báo này chứ không phải báo kia? Đó chính là bài toán làm thế nào
để thỏa mãn cái đọc của công chúng. Khi công chúng nhận thấy tờ báo mà họ
đang cầm trên tay có thể cung cấp đầy đủ cho họ những thứ họ cần, họ sẽ quyết
định bỏ tiền ra mua. Vậy cái gì tác động đến quyết định bỏ tiền ra mua của độc
giả? Cái gì tác động đến suy nghĩ : tờ báo này có thể làm tôi cảm thấy thỏa mãn
về mặt thông tin? Đó chính là hình thức biểu hiện. Có thể nói, tờ báo in chỉ có
thể làm thỏa mãn cái đọc của công chúng khi nó làm tốt hai yếu tố: nội dung hay
trong một hình thức đẹp, hay nói cách khác, trang nhất chính là bộ mặt, là thái độ

nơi thể hiện rõ nhất chủ trương và ý đồ của Ban biên tập tờ báo. Nó là kết quả
của một sự tính toán, sắp xếp, điều phối nhân sự và tổ chức thực hiện đầy công
phu, nhằm mục đích cuối cùng là dọn ra một bữa tiệc thông tin nóng sốt nhất đến
với độc giả vào mỗi buổi sáng hằng ngày.
Nếu nói trang nhất là bữa tiệc thông tin, thì nhà bếp nào nấu ăn ngon nhất
và khéo bày biện nhất thì bữa tiệc đó sẽ có nhiều người ăn nhất. Trên thực tế, sự
cạnh tranh lôi kéo độc giả hiện nay chủ yếu đến từ các tờ báo “cùng ngạch”. Khi
đặt cạnh nhau, sự so sánh bắt đầu hiện ra, và tờ báo nào thắng cuộc sẽ là tờ báo
có lượng tia-ra đồ sộ hơn. Vấn đề ở chỗ cùng một sự kiện thông tin, nhưng tùy
vào góc nhìn của Ban biên tập mà tờ báo đó sẽ khai thác thông tin ở những khía
cạnh khác nhau, và điều đó sẽ dẫn đến diện mạo của các trang nhất cũng sẽ khác
nhau. Nói cách khác, trang nhất chính là nơi thể hiện ý chí của Ban biên tập tờ
báo đó. Một trang nhất đậm đặc các thông tin nóng hổi, được sắp xếp, trình bày
bằng một ý đồ rõ ràng dưới những hình thức đẹp nhất, cuốn hút nhất sẽ giúp số
báo đó bán chạy và vượt lên các tờ báo khác cùng ra trong ngày hôm đó.
1.4 Hiện đại hóa – xu thế tất yếu đối với tác phẩm báo in nói chung và
trang nhất nói riêng.
Trong nền kinh tế thị trường, thông tin trên báo chí chính là một thứ hàng
hóa đặc biệt, cũng chịu sự tác động của các quy luật cạnh tranh giống như bất cứ
một loại hàng hóa nào. Dù là loại hình báo chí nào chăng nữa, như báo in, phát
thanh, truyền hình, báo điện tử, thì độc giả cũng sẽ mua - dưới nhiều hình thức
khác nhau - thứ họ cần đó là thông tin, hay nói chính xác hơn là giá trị của thông
tin. Công chúng nói chung và độc giả báo in nói riêng chính là những khách
hàng của báo chí, và họ có quyền bỏ tiền ra để mua những thông tin gì họ thấy
có ích đối với họ, hoặc thỏa mãn nhu cầu được biết về một vấn đề gì đó của họ.
17

Nhu cầu thông tin của độc giả là khác nhau, việc lựa chọn các loại hình ấn phẩm
báo chí cũng khác nhau tùy vào độ tuổi, sở thích… nhưng tựu trung lại, họ đều
bị tác động, trước những ấn phẩm trình bày ấn tượng, có nhiều phát hiện mới và

những lợi thế này, chỉ trong một thời gian ngắn báo điện tử Việt Nam đã khẳng
định vai trò và hiệu quả to lớn trong việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối,
chính sách của Đảng và Nhà nước đến quần chúng nhân dân. Hiện nay, các cơ
quan báo chí truyền thống như báo in hay các Đài Phát thanh và truyền hình rất
coi trọng phát triển hình thức thông tin trên mạng internet, coi đây là phương tiện
thông tin đối ngoại hiệu quả nhất. Đây cũng chính là cầu nối thông tin trong
nước với cộng động người Việt đang sinh sống, lao động và học tập tại nước
ngoài, vốn có nhu cầu được giao lưu tình cảm với quê hương, người thân, đồng
thời theo dõi các tình hình đổi mới ở trong nước.
Riêng hệ thống phát thanh và truyền hình, cả nước có 67 Đài phát thanh
và truyền hình trung ương, địa phương, trong đó có 3 đài phủ sóng toàn quốc, 64
đài phát thanh và truyền hình địa phương, bao gồm 62 đài của các tỉnh thành phố
trực thuộc trung ương. Riêng Thành phố Hồ Chí Minh có 2 đài: Đài Truyền hình
TP.HCM và Đài tiếng nói nhân dân TP.HCM. Theo thống kê chưa đầy đủ, toàn
quốc có gần 1000 trạm phát lại các tín hiệu truyền hình được đầu tư từ chương
trình phủ sóng vùng lõm, các chương trình của các Bộ, ngành, hơn 8000 đài phát
thanh hoặc cụm phát thanh cấp xã, gần 700 đài phát thanh cấp huyện, trong đó
có khoảng 14 tỉnh, thành phố có hệ thống đài phát thanh cấp xã phủ kín toàn bộ
số lượng các xã, thị trấn.
19

Để sản phẩm báo chí được công chúng tiếp nhận, các loại hình báo chí
buộc phải tìm ra phương hướng phát triển thích hợp. Phương hướng ấy được thể
hiện khá rõ ở sự đa dạng hóa về loại hình và phương tiện ở các cơ quan báo chí
lớn. Hầu như tất cả các cơ quan báo chí đáng kể để có website song hành với loại
hình báo chí truyền thống. Một tờ báo đơn nhất đã thực sự trở thành những cơ
quan báo chí đa phương tiện với việc xuất bản đồng thời nhiều loại hình sản
phẩm báo chí khác nhau như nhật báo, tuần báo, nguyệt san, chuyên san, báo
tiếng nước ngoài, báo điện tử. Sự tồn tại đồng thời các loại hình sản phẩm báo
chí khác nhau cho phép các toàn soạn có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng, tạo

Chính sự thay đổi vai trò đó đã hình thành một thứ dư luận xã hội trực tiếp hơn
do báo chí tạo ra.
Thực tế đó đặt ra một vấn đề mang tính thời sự nóng bỏng cho báo in nói
riêng và các loại hình báo chí khác nói chung: cần phải đổi mới diện mạo của tờ
báo nếu như không muốn bị bỏ rơi trên đường đua tìm kiếm độc giả. Trang nhất
báo in có một ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển của một tờ báo.
Chính vì thế, việc khảo sát nghiên cứu nghệ thuật tổ chức trang nhất báo in có
một ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với loại hình này, mà còn mang tính ứng
dụng cao đối với phát thanh, truyền hình và báo điện tử.
Tiểu kết chƣơng một
Cùng với sự chuyển mình của đất nước trong công cuộc đổi mới, báo chí
Việt Nam đã có những bước tiến khả quan hơn và đã có nhiều quan niệm thay
đổi về báo chí. Báo chí đã chú trọng, quan tâm đổi mới và nâng cao cả về nội
21

dung và hình thức. Hình thức của báo in đã dần dần lấy lại được vị thế của mình.
Với những trang thiết bị kĩ thuật mới và những phương tiện in ấn, chế bản điện
tử hiện đại, hình thức của báo in đã trở nên đẹp mắt và hấp dẫn hơn trước rất
nhiều. Công việc của những phóng viên, biên tập và cả những người làm ma-két
đã góp phần to lớn nâng cao chất lượng và hiệu quả của báo in, nâng báo in lên
một tầm cao mới.
Báo chí đã và đang được đầu tư phát triển cả về số lượng và chất lượng, cả
về nội dung và hình thức, nội dung thông tin phong phú, đa dạng, cập nhật được
những vấn đề thời sự nóng hổi nhất được đông đảo mọi người quan tâm. Điều đó
đòi hỏi hình thức báo phải có sự thể hiện phù hợp, phải luôn luôn cách tân, tạo
điều kiện cho người đọc tiếp thu thông tin nhanh nhất và chính xác nhất. Điều đó
không có nghĩa là luôn luôn phải thay đổi, liên tục thay đổi, mà là sự đổi mới về
cách nhìn để tờ báo trở nên phù hợp hơn với mọi tầng lớp nhân dân.
với việc chủ thể sáng tạo của nó phải luôn luôn phải đổi mới, phải có sự tìm tòi,
khám phá, luôn luôn phải có ý thức xa rời lối mòn và thường trực ý niệm sáng
tạo nếu như không muốn lặp lại chính mình và đánh mất công chúng.
Một tác phẩm báo chí nói riêng chỉ đạt được đến độ trong sáng và chuẩn mực
khi nó đảm bảo được hai yếu tố: 1 – chở đi được một thông báo cốt lõi có giá trị
thông tin, và 2 – được chở đi dưới một hình thức biểu hiện độc đáo. Khi xã hội
xảy ra một sự kiện, một vấn đề, một hiện tượng, một trào lưu, lẽ tất nhiên báo chí
phải là những người đi tiên phong trong việc tìm hiểu và thông tin đến công
chúng sự kiện đó, vấn đề đó, hiện tượng đó, trào lưu đó. Sự kiện trong đời
thường chỉ có một, có nghĩa là chất liệu từ cuộc sống có hạn, điều đó đòi hỏi các
báo phải khai thác và xử lý thông tin từ sự kiện đó thế nào để người đọc thấy
quan tâm và hứng thú với thông tin đó và tìm ra được trong bài báo những thông
23

tin mà họ cảm thấy có ích đối với mình. Dòng chảy thông tin trong đời sống có
lúc sôi động và cũng có những lúc rất bình lặng, tìm ra cái bất thường giữa muôn
vàn cái bình thường và làm cho bạn đọc thỏa mãn thị hiếu và thu được nhiều ích
lợi từ thông tin là việc không đơn giản.
Ngày nay, các tờ báo, nhất là các tờ báo “cùng ngạch”, đang có sự cạnh tranh
gắt gao về số lượng phát hành. Nếu đứng ngoài hoặc chậm chân hơn trong cuộc
đua, điều tất yếu mà các báo phải hứng chịu đó là sự sụt giảm số lượng công
chúng. Chính vì phải luôn luôn cạnh tranh lẫn nhau nên việc tổ chức tin bài sao
cho hấp dẫn, tươi mới và nóng hơn các báo khác là vấn đề được đặt ra hàng đầu.
“Thanh Niên” và “Tuổi Trẻ” là hai tờ báo làm rất tốt điều này. Các chương trình
nổi cộm hay các vấn đề thời sự khẩn cấp đều được “Thanh Niên” và “Tuổi Trẻ”
nhanh chóng phát hiện, tiếp cận và thông tin một cách nhanh chóng kịp thời và
có độ tin cậy cao đến công chúng. Nói cách khác, trang nhất của hai tờ báo trên
luôn “đi trước một bước”so với các báo khác. Chỉ có một Bill Gates đến Việt
Nam vào ngày 22/4/2006, nhưng có rất nhiều cơ quan báo đài tham gia đưa tin
và phản ánh. Trong trường hợp này, mặc dù sự kiện có độ nóng cao, nhưng

nhiều thông tin mới mẻ và có sức thu hút cao, nhưng việc đưa ra trang nhất đòi
hỏi phải có nghệ thuật chọn lọc, không phải thông tin nào cũng có thể dễ dãi đưa
ra trang bìa. Nắm bắt được thị hiếu của độc giả và lựa chọn những đơn vị thông
tin đắt giá để đưa ra trang nhất, đó là nghệ thuật tổ chức nội dung. “Thanh Niên”,
“Tuổi Trẻ” là 2 tờ báo đã làm rất tốt điều này. Báo Tuổi Trẻ số ngày 14/1/2005,
25

giữa cao điểm của dịch cúm gia cầm đã có một bài “đinh” trên trang nhất : “Cúm
gia cầm đã lan ra 74 xã (thuộc thành phố Hồ Chính Minh). Những ngày tiếp
theo, trên trang nhất của Tuổi Trẻ vẫn là những bài viết bám đuổi sự kiện : Cúm
gia cầm ngày càng lan rộng và căng thẳng-136 xã có gia cầm nhiễm bệnh. Thời
điểm của bài viết xuất hiện trên trang nhất có thể nói rất phù hợp, đánh rất trúng
cái nhu cầu được biết về thực trang lây lan của cúm gia cầm trong địa bàn thành
phố của người dân. Nhờ đánh trúng tâm điểm của dư luận và cung cấp thêm
nhiều thông tin cấp thiết, nóng hổi, bài viết trở nên có sức nặng rất lớn và thông
tin tất yếu được người dân quan tâm đón nhận.
Một điểm đáng chú ý trên măng-séc báo Tuổi Trẻ đó là sự xuất hiện của
những con số bên cạnh măng-séc báo. Sự xuất hiện của những con số này là một
thay đổi rất đáng chú ý của Tuổi Trẻ trong vòng hơn 1 năm trở lại đây. Những
con số này có mật độ xuất hiện rất ổn định. Mỗi ngày lại xuất hiện một số khác
nhau ở vị trí đó, và con số đó có nhiệm vụ cung cấp cho bạn đọc một thông tin,
một con số đáng suy ngẫm hay một số liệu thống kê thú vị nào đó. Ví dụ, báo
Tuổi Trẻ ngày 14/1/2005 đưa ra 1 con số : 2,5-3% và chú thích: Đó là dự đoán
của ông Nguyễn Tiến Thỏa-cục phó cục quản lý giá- về chỉ số tăng giá cả trong
3 tháng đầu năm 2005. Hay trên số báo ngày 24/1/2005, con số trong ngày là
550 tỷ đồng-là số vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng phát triển du lịch trong năm
2005. Nguồn vốn trên sẽ được đầu tư cải tạo hạ tầng tại bốn khu du lịch trọng
điểm quốc gia : Hạ Long-Cát Bà(Quảng Ninh-Hải Phòng);Văn Phong-Đại
Lãnh(Khánh Hòa);Lăng Cô-Hải Vân-Non Nước và Dankia-Suối Vàng(Lâm
Đồng). Số ngày 15/3/2005 : 6,5 triệu-là số người sử dụng Internet tại Việt Nam


hay không ? Với 6 phương án trả lời : “a.Có ; b.Không ; c.Vừa có vừa không ;
d.Vừa không vừa có ; e.Em không biết ; f.Cả 5 câu trên Bộ đang ….suy nghĩ”.
Rõ ràng sự sáng tạo ở đây là đáng ghi nhận, chỉ một tấm ảnh minh họa cũng
mang thông tin, và thông tin ấy lại mang tinh thần trào phúng. Cách xử lý thông
tin thông minh và độc đáo kiểu này chính là bí quyết làm người đọc thích thú và
quyết định mua báo. Trên báo Thanh Niên số ra ngày 21/2/2005, có một dòng tít
“ Nước máy Hà Nội không có giun mới là chuyện lạ” và bỏ lửng nội dung bằng
câu “xem trang 3”. Rõ ràng, thông tin này rất lạ và có độ gợi mở cao, đồng thời
sức lan tỏa của nó cũng rất mạnh mẽ. Ai cũng biết nước máy là một thứ thiết yếu
vào loại bậc nhất trong sinh hoạt của con người, vậy mà tít bài lại đưa ra một
thông báo “gây sốc” : Không có giun mới là chuyện lạ !?. Khi đọc tít lên, người
đọc sẽ cảm thấy thông tin trong bài viết liên quan mật thiết đến chính họ và đời
sống của họ, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bản thân họ, nên tâm lý thúc giục
phải lật giở trang bên trong ra để đọc nội dung bài viết là điều tất nhiên.
Một ví dụ khác cho việc tìm ra một thông tin lạ đó là bài viết “Ông già 60
tuổi đi thi” trên số ra ngày 10/3/2005. Trong trường hợp này, báo Thanh Niên
cũng đã thành công, vì họ đã tìm ra được một thông tin mà bản thân nó đã thực
sự là một vấn đề nóng, vấn đề lạ, hơn nữa lại biết cách khoác lên mình nó một
tiêu đề hấp dẫn, lôi cuốn. Nghệ thuật lạ hóa thông tin không chỉ yêu cầu người
làm báo tìm ra một thông tin mới, nóng mà còn biết cách làm cho một thông tin
bình thường trở nên mới và nóng.
2.1.3 Nghệ thuật đặt tít
Thực tế cho thấy đối với báo chí hiện đại ngày nay, tít báo là yếu tố quan
trọng nhất đối với sinh mệnh của bài báo đó. Nó quyết định bài báo đó sẽ được
đọc hay bị bỏ qua, chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, bởi người đọc. Một
28

tít báo hay có thể sẽ khiến số báo ngày hôm đó “bán chạy như tôm tươi”, nhưng
công sức của cả tòa soạn chỉ sẽ có thể bị nhấn chìm bởi một cái tít dở Tít báo

23h”…Tít gây tò mò , kích thích cũng rất được ưa chuộng : “World Cup 2006 sẽ
bị hủy vì cúm gia cầm ?” , “Liên đoàn bóng đá Việt Nam lại nhận được quả lừa”,
“Sự thật về đội U20-Nhật Bản”, “Phải học lớp 1 từ…4 tuổi”, “Tổng giám đốc
cá độ 1,8 triệu USD là ai ?” Đôi khi lại là những dòng tít mơ hồ nhưng đầy
dụng ý: “Chuyện nhà xây trái phép: Ranh giới giữa “gật” và “lắc” quá mong
manh”….
Tít của Thanh Niên cũng tương tự Tuổi Trẻ, tức là đưa một thông tin nóng có
sức lay động mạnh ra ngoài tít để buộc người đọc phải lật giở trang ruột để đọc
ngay xem nội dung bài viết có gì. Có thể điểm một số tít tiêu biểu : “Bà giám đốc
lừa có 26 con dấu” ; “Nước máy Hà Nội không có giun mới là chuyện lạ (?!)” ;
“Ngành du lịch bị…bắn tốc độ” ; “Nhân viên nhà nước áp dụng … “luật rừng” ở
bến xe” ; “Nghề ngồi tù” ; “Lợi nhuận của hơn nửa tấn heroin là bao nhiêu?” ;
“Hà Kiều Anh công bố 80% sự thật cuộc đời mình” ; “Lang băm trị bệnh bằng
cách…hôn” ; “Hàng triệu người Việt ở hải ngoại đang ăn gạo Thái Lan nhiễm
độc ?” ; “Ông già 60 tuổi đi thi”… Mặc dù cách đặt tít của hai báo Thanh Niên
và Tuổi Trẻ không năm ngoài mục đích thu hút người đọc, theo như cách nói của
nhiều người là “câu khách”, song cái đáng ghi nhận ở đây là Thanh Niên cũng
như Tuổi Trẻ đã tạo ra một sự tin cậy và hợp lý trong mỗi tít báo và được người
đọc hoan nghênh, chấp nhận. Như vậy, một cái tít đã hoàn thành nhiệm vụ của
nó.
30

Nếu như đối với Thanh Niên và Tuổi Trẻ, việc đặt tít đồng nghĩa với việc
phơi bày ngay lên trang nhất các thông tin cốt lõi một cách trực tiếp, thì báo Lao
Động và Tiền Phong lại có xu hướng đặt tít dựa trên vấn đề. Một số ví dụ tiêu
biểu: “Thử thi trắc nghiệm lớp 12: Lo thi nhiều hơn học”; “Đô thị Việt Nam: Lộn
xộn từ tư duy”; “TP.HCM: Nhức nhối chuyện nước sạch”; “Từ việc đỉnh triều
cường đạt mức lịch sử tại TP.HCM: Quy hoạch đi ngược lại quy luật tự nhiên”.
Rõ ràng vẫn là những thông báo cốt lõi, nhưng Báo Lao Động lựa chọn một góc
nhìn xa hơn và sâu hơn, hướng đến những độc giả ưa màu sắc nghị luận chính