TCf
DO HÓA
TÀI CHINH
VA
HQI NHÀP QUÓC
TÉ
VE
NGÀN HÀNG
- MOT SO
KINH NGHIEM
PGS.TS.
Le
Vàn Tè
DÀTVÀNDE
Song trong diéu kien toàn càu hda
va
sU thàm nhap
manh
me
va sàu sàc cùa càc dinh
che'
lai chinb
qudc
già
vào
thi
trUàng
tài chinh quoc
tergng lón
cùa tà't eà càc
nUde,

Nén kinb tè' Viet Nam chuyén sang nén kinh té thi
trUdng dUdc ddnb da'u
bang
viec ra ddi
Nghi
quyé't Dai boi
Dàng cdng san Viét Nam
làn
tbù VI.
Tu
dd dé'n nay, cùng
vdi qud trlnh vdn
bànb,
vùa
làm
vùa rùt kinh ngbiem, dé'n
nay cbùng la dà
ihu
dUdc nhùng thànb
licb
quan trpng, dàm
bao cho mot
idc
dp
làng irUdng
cao
va ben
vùng, trong dd ed
66
yéu to tu do hda tài chinh

hda
va
da dang hda càc quan he qudc tè'. Trong dd ed nhùng
thuan
Idi hè't sue ed
bàn cu thè sau
day:
1.1.1 Vdi mot da't nUdc gàn 80 triéu dàn, vàn bànb nén
kinh té theo ed
che'
ibi
trUdng dinh
hudng
xa boi ebù
ngbla.
Dinh hUdng này là
boàn
toàn dùng dàn
va
phù hdp vdi xu hUdng phàt trièn ebung cùa thè' gidi,
dUdc mpi tàng
Idp
dàn cU, càc doanh ngbiép
va
càc
td
ebùc
kinh té', ed quan quàn
ly
nhà't quàn trong

lén
mot bude dàng kè,
bao gdm ky tbuat tàe ngbiép
va
ddi mdi quy trình
cdng nghe.
67
1.1.3
SU thàm nbàp ngày càng sàu vào càc
djnb che
tài
chinh qudc té chàng nhùng giùp ta ed ed boi de dUdc
nhan nhùng Uu dai
ve idi
chinh cùa cac dinh
che
tài
chinh này
ma
cdn qua dd nam
dUde va
vàn bànb phù
hdp vdi càc xu hUdng ebung trong viec
li?
do hda tài
chinh
va
boi nbàp qudc té
ve
ngàn

va
trièn vpng
he
so
tin nhiém cùa Viét Nam
dUde
dành già là dn dinh.
Theo S & P, mùc tbu nbàp
blnh
quàn theo dàu
ngUÒi
cùa Viét Nam bién nay
d
mùc
440USD
là thap
va
là
ly do ebù yéu giù Viét Nam
d
mùc he so tin nhiém
BB.
He so tin nhiém cùa Viét Nam cùng cao hdn
Cdng hda
lién
bang Nga
va
Bolivia, bién
ed he so
tin

Nam de dành già he so tin nhiém qudc
già.
Bd
trUÓng
Bp kè'
boach va
dàu tu
Tran
Xuàn Già cho
biè'l
he so' tin nhiém sé
dUde
dùng làm ed sd
de
càc nhà dàu
tu xem xét trUde khi dUa ra quyé't dinh, vi du
nhu
trong
trUdng hdp Viét Nam co kè' boach phdt bànb
trai
phié'u
qud'e
té'
chang han. Vdi he so' tin nhiém qudc
già
dUdc nàng cao
khi cbùng ta vay vd'n nUdc ngoài
phue
vu dàu
tu

va
Ngàn
bang
trung Udng.
1.2.
NhuPng khó
khan,
tdn tal
va
yéu kém trong
h$ thdhg
ngàn hàng:
1.2.1. Ve he thd'ng Ngàn hàng thUdng mai:
Nhùng tdn tai ebù yéu trong he thd'ng ngàn hàng thUdng
mai bién làm cho nbiéu
ngUòi
quan tàm, khi dat nd vào tién
trlnh tu do hda tài chinb
va
boi nbàp qudc tè'
ve
ngàn hàng.
•
Ve
chat
luang
hogt dong tin dung:
Tbife
té' trong nhùng nam gàn day, dU nd tin dung tàng
nbanh nhUng diéu dàng

ed
lién quan
khd
ma Idnh
manh.
•
Vi
phgm càc nguyén tàc tin dung
va
diéu kien tin dung
Viec vi pham cdc nguyén tàc tin dung
va
diéu kien tin
dung ddng
lUu
tam là lai cdc ngan bang thUdng mai ed phan
vd cà
mdi
so' ngàn bang thUdng mai nhà nUdc. Dà xua't
bifn
nhùng doanh ngbiép dang c6 nd qud han, xin vay thiéu thù
tue phdp ly,
boac
kinb doanh kbdng dùng vdi
già^y
phép dUdc
cap nhUng vdn dUdc ca'p tin dung.
Diéu dang quan tam hdn là thiéu kiém tra
hode
kiém

ve
ngàn hàng, diéu
dàu tién pbài dal ra là pbài qud'e
té'hda
Boat ddng
va
ngbiép
vu ngàn hàng. Rà't tié'c boat ddng ngàn hàng cùa cbùng ta
hày cdn rà't ddn diéu, phan
Idn
vùa tié'n bànb cdc ngbiép vu
ngàn hàng truyén thd'ng trong khi
si?
phàt trièn ngbiép vu
ngàn
bang
thè' gidi dièn ra hè't
sue
sàu sàc
va
toàn dién nhU
phàt trièn ngbiép vu ngàn
bang
bàn buon (wbolesale
banking),
ve
quàn tri tài san nd, ngbiép vu ngàn hàng da
qud'e
già,
ngbiép vu ngàn hàng Chàu Àu, thi trUdng tién té

là mot yé'u to'
ed
bàn trong kinb doanh nhUng do
bau
hé't
càc ngan hàng thUdng mai ed pbàn
dUde
diéu chinb
tu
càc td ebùc tin dung cu
va
do vay vdn ed pbàn thUdng là
bé,'gày
khd khan
trUe
tié'p cho diéu kien
de
buy ddng vón.
Ben canh vd'n il, pbàn
Idn
càc ngan hàng thUdng mai
cdn yé'u
ve
trlnh do
tham
dinh
va
nang
lUc
chuyén món

kè cà càc ngàn bang thUdng mai nhà nUdc trd
lai tàc ddng dé'n khà nàng buy ddng vdn
va tù
dd
ludn
han
che
nàng
lUc
cho vay.
•
Chua
tinh
tàch hgch rò ràng nghiép vu chinh sàch ra
khòi cdc ngàn hàng thuang mai nhà nuàc
Trong tlnh blnh
ma
càc ngàn hàng
ihUdng
mai nhà nUdc
pbài tién bànb nhùng boat ddng bd trd ddi vdi
qua
trình phdt
trièn kinh té' - xd boi bang cdc boat ddng cho vay vd dp dung
loai
gid cà tin dung Uu ddi
ibi
dùt
khdal
là khdng thè pbàn

suy yéu ngudn
lUc idi
chinb cùa cdc ngan bang thUdng mai.
Tinh
trang nd khd ddi boac md't khà ndng boàn tra
ed
nguyén nbdn sdu xa cùa nd nhUng cdcb xù ly nd cu nhU
lau
72
nay nhU là ddn nd, kboanh nd, xda nd kéo
dai,
thUc chat là
chi
làm tram trpng thém tình blnh tài chinh cùa càc ngàn
hàng tbUdng mai nhà nUdc.
• ChUa
sàp
xép mot càch hdp ly
ed
càu td ebùc
va
chà'n
chinh
mot càch hiéu qua boat dpng cùa càc ngàn hàng
thUdng mai.
Nbiéu loai md blnh td ebùc cùa càc ngàn hàng thUdng
mai nhà
nUde
bién nay gàn gidng
nbU

thi chùc nàng ngàn
bang
cùa nhà nude ddi vdi càc ngàn
bang
thUdng mai. ThUc tè' vùa qua, qua càc vu àn kinh té'
dién ra cho tbà'y day là
kbàu
yé'u dà
dUde
càc ed quan phàp
luàt
kié'n
nghi càn
pbài
sdm khàc phue.
• Vi
thè
cùa ngàn hàng thuang mgi
con
bi
dong,
le
thuoc.
Vdi nhùng chùc nàng ed bàn
va ebù
yéu cùa pbàn
Idn
cdc ngàn hàng trung Udng trén
thè
gidi dd là

cùa cdc ngàn hàng tbUdng mai. Chinh
vi
le
dd, cdc quan he
nghiép vu vdi cdc ngàn hàng tbUdng mai,
trUde
hè't là vdi cdc
ngan bang tbUdng mai ed pbàn, ngan
bang
lién doanh
va
chi
nhdnb ngàn hàng nUdc ngoài cdn khd md nhat nhU trong cdc
nghiép vu
Idi
cd'p vd'n, chié't khd'u,
ibi
trUdng md, thanb todn
bù trù, mua bdn ngoai té. Mal khac, viec boach dinh
va
ihUc
thi chinh sàch tién té cdn rat bi dpng, le thupc
rat
Idn
vào
chinb phù va cdc ed quan cùa chinb phù nhU Bd ké' boach
va
dàu tu, Bp tài chinh,
IL
NHCNG

phan ành nàng trong chi dao vd diéu bdnb.
Do duy
tri
qua lau ed
che'
quàn ly tap trung da gàn vào
liém
thùc cùa nbiéu ngUdi, do vay khi chuyén sang vàn bànb
theo ed che* thi trUdng khdng
de gì
ed thè xda bd toàn dién
va
triet
de
dUdc. Tinb tap trung pbàn dnh rò
net
nhat trong
viec xdc dinh bòi sd, xày dUng dinh blnh md blnh td chùc
va
vàn bànb, trong chi dao
va
diéu bànb chinh sàch tién té.
Ò
cd'p ngan bang trung Udng
va
chinb phù, dà'u à'n tap trung thè
hien d cho nhàn manh ngàn
bang
trung Udng là ed quan cùa
chinh phù de rdi tù dd can thiép sàu vào cdng viec cu thè

Hoat dpng ngàn
bang di
nhién
là'y
nén kinh té' làm ddi
tUdng cho boat dpng, xuà't phàt tù nén kinh té'
va
trd lai phue
vu cho nén kinb te'. Chinh
vi le
dd, boat ddng ngàn
bang
75
mudn ed hiéu qua
thi
ngoài bàn than
si?
vUdn lén cùa tùng
ngdn hàng
con
pbài ed sU vUdn
lèn
vé mpi mal cùa càc chù
thè
kinh té
ma
nd dUa vào.
Viec khdng rò ràng trong hach todn,
su
dung vdn vay

san
trong cdc vu dn, viec blnh sU hda cdc
quan he kinb té', mdi quan he giùa thanb tra noi bp vd thanh
tra nhd nUdc,
Viec khdng rò ràng trong
ludi
phdp cdn ed thè dUa ra
bang loai
vi du: Luàt cdc td chùc tin dung dd dUa ra nhùng ai
khdng thè là thànb vién Hpi ddng quàn tri nhUng lai kbdng
quy dinh rò ai
dUde
là thànb vién cùa Hpi ddng quàn tri.
Cdcb quy dinh ndy sé rd't khd
thifc
bién
vi
khdng pbài ai
khdng
dUde
là thànb vién Hpi ddng quàn
Un ibi
sd
con
lai
àt
phài dUdc là thànb vién Hpi ddng quàn tri (xem
u-ang
142
Ngàn hdng tbUdng mai, NXB TP.HCM, 1993)

ti?
do hda tài chinb:
Tu do hda tài chinh là mot yé'u td' ed bàn cùa viec bòi
nhap qudc
té'
ndi
ebung.
3.1.1 Tham
già trUe
tié'p vào
ibi
trUdng vd'n qud'e té'
Nhu ta dd bié't, tù trUdc 1989, cùng vdi viec tàng so'
lUdng
cdc cdng ty ed pbàn d cdc nUdc dang phdt trièn, dac
biét là càc
nude
d Chàu My Latinb dà
va
dang tbu
bùt
vd'n tù
thi trUdng vd'n qudc té' ngày càng tàng.
2.
Ó nude ta, cùng vdi
qua
trlnh boi nbàp vào nén kinb té'
thè'gidi,
vai trd
va

ed
Idi
cho nhùng nhà dàu tU qudc té.
Làm dUdc nhU vay tbUc
chat
là pbàn chia
Idi
nhuan giùa cdc
nude
vd dd tao ra cdc cdng cu lai chinb mdi vào thi
irUdng
vdn
va
diéu bòa chuàn mUc
kè
toàn
va
tbdng tin trong nUdc.
Tuy nhién cdc nude dang phdt trièn ndi ebung vd
nude
ta ndi riéng khdng
de
ddng
gì
tao dUdc diéu kien vùng
chàc
de
phdt bànb cbùng khdan cùa mlnb ra
nUde
ngodi. Han

ed
càc chùc nàng sau day:
- Ddng vai
U-d
là ngUdi kbuyén nghi ddi vdi cdc còng ty
cdc
nude
dang phdt
uién,
chi dàn bp tié'p cdn vdi
Idi
thè mang tinb dai ban trong viéc phdt bànb cbùng
khdan ra nUdc ngodi.
- Ddng vai trd nhU là nhà mdi gidi giùa td chùc này vdi
mot
sd ngàn
bang
dàu tu qudc té ed tiéng làm, làm
mòi
gidi cho cdc cdng ty d
U-ong
nUdc don dUdc vdi
ibi IrUdng
vdn qudc té.
78
- Nhu là ngUdi cung cap tbdng tin cho cdng ddng
nhùng nhà dàu
tUquò'c
tè' vé cac
ed

ho phài tién hành càu trùe lai cbùng khdan, ngbla
là
xàc dinh lai bàn
chat va
ky ban.
DI nhién trUde khi phàt bànb cbùng khdan vào
ibi
trUÒng
vd'n quò'c té' bupe pbài ed
si?
chà'p thuan cùa chinh
phù.
•
Xàc dinh nai phdt hành
chùng
khoàn
Khi dà bié't dUdc rùi ro ed thè xày ra né'u mua mot loai
chùng khdan nào
dò Ibi
nhùng nhà dàu tu nào co thè tham
già?
79
TrUdc
bèi
càn khàng dinh
ràng.
pbàn
Idn
cdc nhà dàu
tu

toàn dién vào boat ddng ngàn hàng
thè
gidi phù
hdp vdi cac
biép
dinh qudc té'
ma
nUdc ta tham
già,
trong dd
dang de y là Hiép dinh
ihUdng
mai Viét - My, Hièp dinh
AFTA
va
cdc hiép dinh khdc, theo chùng
Idi,
càn thiét:
a) Sàp xé'p va nàng cao nàng
lUc
canh
tranh
cùa càc
ngàn hàng thUdng
m^i.
•
Dói
vài ngàn hàng
thUimg
mgi nhà

vói cac ngàn hàng thUdng mai khàc. Trén ed sd
này,
so'
lUdng
ngàn hàng thUdng mai
ed
pbàn
trUóc
màt giàm xuò'ng vé sd
lUdng
nhUng sau dd, cùng
vdi qua trlnh phàt trién sé tàng thém càc ngàn
hàng thUdng mai ed pbàn vùng manh. Bang càch
cà'u
trùe lai nd
qua
han, tié'n hành càc bién phàp
gidm sdt dac biét dò'i vdi cdc ngan hdng tbUdng
mai ed nd xa'u lón.
De
làm
dUde
diéu dd,
trUde
bét dat ra yéu càu
tàng vd'n diéu le. Dal ra cdc noi dung quàn tri dò'i
vdi cac ngan hdng tbUdng mai ed pbàn, tdng
cUòng
gidm sdt vd kiém
sodi

b) Nàng cao
nSng Iifc
diéu hành va quàn ly ngàn hàng
thifoTng
m^i
81
Hoat ddng ngdn hdng
ihUdng
mai ddi bdi
trình
dò
va
nàng lue diéu hành
va
quàn tri hè't
sue bue
xùc. Theo yéu
càu dd. cdn:
•
Nàng cao nàng
li/c
cùa Hói dong quàn tri
Hpi ddng quàn tri mac dù kbdng ed lién he hàng ngày
vé nhùng boat dpng cùa cdc nbdn hdng nhung bp la ngUdi
co
trach
nhiém cudi cùng ddi vói thànb cdng bay thàt bai cùa
mot ngàn hàng cu thè nào dd. Xuà't phdt tù dd, càn thiét phài
blnh thànb cdc
tièu

lUe
hoach dinh chinh
sàch,
nàng
li/c
ra
quyé't dinh va chà'p hành nghiem chinh chinh sàch
va
quyé't
dinh trong ngàn hàng
thUdhg
mai.
De
boat dpng kinh doanh cùa ngàn hàng thUdng mai
co
hiéu qua, ddi bòi càc quyé't dinh trong ngàn hàng thUdng mai
pbài dUdc
thUe
bién mot cdcb
nghiem
chinh.
De
cho viec
chd'p bdnb cdc chinh
sdeb
vd
ed che
vdn bdnb khdng bi trd
62
ngai ddi bdi phài nàng cao

vói
tìè'n
trình hpi nhap
qud^c
té' ve
ngàn hàng.
Nhùng noi dung vé quàn tri ngàn hàng thUdng mai là
hé't
sue phong
phù, da dang
va
pbùe tap, ed y ngbla vé nbiéu
màt, tao diéu kien cho ngàn hàng tbUdng mai boat dpng
trong diéu kien dn dinh, an toàn
va
ed hiéu
qua.
Tuy nhién,
hiéu
qua
quàn tri sé
rat
han
che'
né'u noi dung quàn tri dUde
thUe thi tbdng qua mot md blnh td chùc
khdng-phù
hdp, boac
là chdng chéo, trùng lap, boac là khdng ed diéu kien
de

mai
dUde
dièn ra
trUe
tiép
va
cu thè tbdng qua mot dpi ngù nhàn vién tbùa bdnb, trén
ed sd
thifc
thi cdc quy tàc boat dpng vd quy trlnh thao tdc mot
cdcb
nghiem
ngat.
Chinh
vi
nhùng ly do ndi trén,
de
ed thè giùp cho qud
trình boi nhap, càn thiét phài gap rùt cbpn
Ipc,
bdi dUòng
va
ddo tao hai loai
lao
ddng ndi trén.
3.1.3 Nhùng kinh nghiem càn dUdc vàn dung lién quan
dén vice ddi mdi boat ddng cùa ngàn hàng
thUdng mai
va
ddi mdi doanh nghiép.

dinh phdp ly
de
cùng ed'
va
boàn tbien
ibi Uifdng
md,
bién nghiép vu này
ud
thành cdng cu dUdc
su
dung
84
thUdng xuyèn
va
ed hiéu qua ddi vói viéc thifc thi
chinh sàch tién té.
- Chdng bién tUdng dola
bòa
nén kinh té:
-
De
làm
dUde
viéc dd càn chù y dé'n 3 yé'u td
Idi
suà't
tiét kiém ddng USD, uy tin
va sue
mua cùa VND,

Jành
nd vay
cùa càc ngàn
bang
tbUdng mai, kè cà ngàn han
va
trung han,
cùng vdi viéc giàm sàt cdc chu chuyén quò'c té' trén thi
trUòng
vò'n,
difa
trén ed sd ddnb gid vd pbàn tich rùi ro tin
dung, ty già bòi doài, boat dpng ngàn
bang ma
kbdng can
thiép sàu vào boat dpng cho vay
va
bào lành cùa cac ngàn
hàng thUdng mai.
85
•
xép loai càc ngàn hàng
thU(mg
mai
theo tiJtng
tiéu
chi
co
tinh quoc té.
Xuà't phdt tù viéc coi uy tin cùa ngan hàng là mot loai

va
xép loai ngdn hàng theo tiéu chuàn quò'c tè', theo dinh
ky.
b) Doì mdi va nàng cao hieu qua quàn
ly
cùa ngàn
hàng nhà
nUde
Tap trung vào nhùng noi dung chù yé'u: Nàng cao vi tri
dpc lap tUdng ddi cùa ngan
bang
nhà nUdc, ddi mdi ed càu
he thd'ng td chùc ngàn
bang
nhà nude, tàng cUdng thanh tra
gidm sdt dd'i vdi cdc td chùc tin dung, cau trùe lai vd phdt
trién cdc td chùc tin dung theo bUdng tdch nghiép vu chinh
sdeb ra khdi cdc ngdn
bang
thUdng mai nhà nUdc, lai cd'u mie
va
lành manh hda nàng
lifc
tài chinh, sàp xép lai cdc ngan
hdng thUdng mai ed pbàn.
e)
Dào tao va quàn ly ngudn nhàn
lUc
dàp
ùng

(PIS)
cùng vói he thò'ng giao dich dién tù.
e) Bd sung hoàn chinh luàt phàp
• Doi vói luàt ngàn hàng nhà nUÓc:
Diéu I cùa Luàt ngàn hàng nhà nUóc nhàn manh
chù yé'u: ngàn
bang
nhà nUÓc là
ed
quan cùa chinb
phù, nhà'n manh chù yé'u dé'n chùc nàng quàn ly
nhà nUÓc
trUe
tié'p
ma
xem nhe vai trd là ngan
hàng trung Udng cùa cac ngan
bang,
trong dd tbUc
hien viec quàn ly gian tié'p là chù yé'u, do vay càn
diéu chinb sao cho
lodi
lén ngàn
bang
nhà nude là
ngàn hàng cùa càc ngàn hàng.
Mang
lUÓi
càc chi nhdnb ngàn
bang

che Idi
chinh trung gian
va
xuà't phdt
lù
viéc càn cau trùe lai
va
hien dai hda
cdc ngan hdng thUdng mai vdn bdnb theo
ed che ibi
irUòng de
boi nhap qud'e tè' dòi boi phài tdch cdc
boat dpng mang tinb chinh sdeb ra khòi nghiép
vu cùa ngan hàng
ihUdng
mai.
-
Ludi
cdc td chùc tin dung cùng dd quy djnb nbiéu
hoat dpng cùa ngan hdng thUdng mai phài tuàn thù
càc quy dinh cùa ngan hàng thUdng mai
qua
chi
tiét, tao diéu kien phdp ly
de
ngàn hàng nhà nUdc
can thiép qud sdu vdo boat dpng cùa ngan hàng
^hUdng
mai.
88

blnh thànb mot san chdi blnh dàng, an
toàn cho cdc ngàn
bang
tbUdng mai, ké cà ngàn hàng thUdng
mai nude ngoài trén lànb thd
Vici
Nam; xda bò cdc quy dinh
ed tinh chà't bao cà'p ddi vdi ngàn
bang
tbUdng mai Viét Nam
cùng vdi viéc xda bò dàn cdc han che', ca'm dodn ddi vdi cac
ngan hdng thUdng mai nUdc ngoài, ed bién phap bd trd cac
ngan hàng thUdng mai Viét Nam tàng tinh canh tranb vdi càc
ngàn
bang
thUdng mai khac trén thi trUdng qudc té' va ngay
cà trén thi
trUòng
trong
nUde,
cu thè hda vd ndi
long
tbù tue
cd'p gia'y phép cho cdc ngàn bang
nUde
ngoai md chi nhdnb
vd boat dpng tai Viét Nam
de
Viét Nam co thè tham
già