ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN THỊ THỦY
ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI
TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI
TÒA ÁN CẤP SƠ THẨM
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Chuyên ngành : Luật dân sự
Mã số : 603830 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS.TRẦN ANH TUẤN
Hà Nội – 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công
trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo
độ chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn
học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của
1.2. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC ÁP DỤNG
BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG GIÁI QUYẾT CÁC
VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI TÒA ÁN CẤP SƠ THẨM 16
1.2.1. Khái niệm áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết
các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm 16
1.2.2. Đặc điểm của việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải
quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm 18
1.2.3. Ý nghĩa của việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải
quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm 22
1.3. CÁC YẾU TỐ CHI PHỐI VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN
CẤP TẠM THỜI TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI
TÒA ÁN CẤP SƠ THẨM 24
Chương 2 CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN
CẤP TẠM THỜI TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI
TÒA ÁN CẤP SƠ THẨM 29
2.1. CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA VIỆC XÁC ĐỊNH ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG
BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI 29
2.1.1. Về cơ sở xác định điều kiện áp dụng biện pháp buộc thực hiện
trước một phần nghĩa vụ 292.1.2. Về cơ sở xác định điều kiện áp dụng biện pháp đối với tài sản đang
tranh chấp 33
Chương 3 THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM
THỜI TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI TÒA ÁN CẤP
SƠ THẨM VÀ KIẾN NGHỊ 68
3.1. THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI
TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI TÒA ÁN CẤP SƠ
THẨM 68
3.1.1. Về kết quả đạt được từ thực tiễn áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm
thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm 683.1.2. Về những hạn chế, bất cập trong việc áp dụng biện pháp khẩn cấp
tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm 77
3.2. KIẾN NGHỊ VỀ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI
TRONG GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI TÒA ÁN CẤP SƠ
THẨM 89
3.2.1. Hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự về áp dụng các BPKCTT 89
3.2.2. Kiến nghị về các biện pháp nâng cao hiệu quả của việc áp dụng các
biện pháp khẩn cấp tạm thời 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110
DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Khi quyền dân sự của một chủ thể
bị xâm phạm thì chủ thể đó có quyển tự bảo vệ hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức
có thẩm quyền can thiệp, bảo vệ ”.
Theo dòng thời gian, các quyền dân sự của con người ngày càng
được mở rộng, theo đó cơ chế để bảo đảm các quyền này được thực thi trên
thực tế cũng là một yêu cầu đối với các cơ quan chức năng. Nhất là trong
giai đoạn hiện nay, cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế xã
hội, các tranh chấp phát sinh ngày càng đa dạng, phức tạp do đó đòi hỏi
Tòa án phải giải quyết các vụ án dân sự kịp thời, nhanh chóng nhằm ổn
định các quan hệ xã hội và bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ
quan, tổ chức. Để đáp ứng mục tiêu này, trong những trường hợp cần thiết,
Tòa án có thể áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời trong quá trình giải
quyết vụ án dân sự. Với việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, Tòa án
có thể kịp thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ chứng cứ,
2
bảo toàn tình trạng hiện có, tránh gây thiệt hại không thể khắc phục hoặc
đảm bảo thi hành án.
Chế định biện pháp khẩn cấp tạm thời được quy định tại Chương VIII
Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 (BLTTDS) từ Điều 99 đến Điều 126 BLTTDS.
Đây là cơ sở pháp lý để Toà án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
(BPKCTT) được nhanh chóng, chính xác, là phương tiện để cá nhân, cơ quan,
tổ chức bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, trong thực
tiễn áp dụng các quy định về biện pháp khẩn cấp tạm thời còn bộc lộ một số
hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được thực tiễn xét xử mà nguyên nhân của nó
xuất phát từ sự quy định còn những điểm bất hợp lý của pháp luật. Do đó, đã
gây khó khăn cho Tòa án trong việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và
trong một số trường hợp đã làm thiệt hại đến quyền lợi ích hợp pháp của
đương sự.
Nhận thức được những hạn chế, bất cập trong các quy định của
khác nhau về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự. Có thể điểm
qua một số công trình nghiên cứu và các bài viết có liên quan đến biện pháp
khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự như sau:
Tác giả Trần Anh Tuấn – Tiến sĩ luật học (giảng viên trường đại học
luật Hà Nội) đã có một số bài viết nghiên cứu về vấn đề này gồm: "Chế định
biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự’’ đăng trên Tạp chí Luật
học số đặc san Góp ý Dự thảo Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 và bài viết
"Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong BLTTDS và thực tiễn áp dụng ", Tạp chí
dân chủ và pháp luật số 12 (165) năm 2005. Hai công trình nghiên cứu này đã
xây dựng nền tảng lý luận căn bản về biện pháp khẩn cấp tạm thời. Tiếp theo
đó, những vấn đề lý luận về biện pháp khẩn cấp tạm thời được tác giả tiếp tục
phát triển và hoàn thiện trong đề tài khoa học cấp trường "Hoàn thiện pháp
luật Việt Nam về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách
tư pháp", bảo vệ tại Đại học Luật Hà Nội năm 2010. Ngoài ra, còn có một số
bài viết có đóng góp về vấn đề này như bài viết "Các biện pháp khẩn cấp tạm
thời trong giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ tại Tòa án" của tác
giả Nguyễn Bích Thảo đăng trên tạp chí Nhà nước và pháp luật số 9 năm
4
2008; bài viết "Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết tranh
chấp về kinh doanh thương mại tại Tòa án, những vấn đề đặt ra cho việc
hoàn thiện BLTTDS’’ của tác giả Nguyễn Thị Hoài Phương đăng trên Tạp chí
Nhà nước và pháp luật số 3 năm 2010 v.v.
Tác giả Trần Phương Thảo có 05 bài viết gồm: "Chế định biện pháp
khẩn cấp tạm thời trong TTDS " đăng trên Tạp chí luật học số đặc san về
BLTTDS năm 2005; "Bàn về trách nhiệm do áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm
thời không đúng quy định tại Điều 101 BLTTDS " đăng trên Tạp chí Toà án
nhân dân số 19 năm 2009 ; "Nguyên tắc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
trong BLTTDS Việt Nam " đăng trên Tạp chí Luật học số 4 năm 2010; "Một
số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định về thủ tục áp dụng biện pháp khẩn
b. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Để thực hiện được các mục đích nêu trên, việc nghiên cứu đề tài phải
làm rõ những nhiệm vụ cụ thể sau :
- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về áp dụng biện pháp
khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án;
- Đánh giá đúng thực trạng các quy định của pháp luật TTDS Việt Nam
hiện hành về điều kiện, thủ tục và cơ chế bảo đảm trong việc áp dụng biện
pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự và việc thực hiện
các quy định này tại Tòa án cấp sơ thẩm;
- Đề xuất những kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của việc áp
dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án
cấp sơ thẩm.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là một số vấn đề lý luận về áp dụng
biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại tòa án; các
quy định của pháp luật TTDS Việt Nam hiện hành về áp dụng biện pháp khẩn
6
cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm; thực
tiễn thực hiện các quy định của pháp luật tố tụng dân sự về áp dụng biện pháp
khẩn cấp tạm thời trong việc giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ
thẩm trong những năm gần đây.
- Phạm vi nghiên cứu:
Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự
tại Tòa án cấp sơ thẩm là vấn đề chứa đựng các nội dung khác nhau về cả lý
luận và thực tiễn. Do đó, để nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động áp dụng biện
pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ
thẩm cộng với việc giới hạn về số trang và thời gian nghiên cứu, nên trong
phạm vi nghiên cứu của đề tài, tác giả chỉ tập trung vào nghiên cứu những vấn
tác giả hiểu rõ tinh thần các quy định của pháp luật trong các thời kỳ lịch sử
khác nhau, tìm ra nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt đó. Phương pháp so sánh
cũng được sử dụng trong việc nghiên cứu đề tài để làm nổi bật các ưu điểm,
hạn chế trong các quy định pháp luật thuộc nội dung đề tài nghiên cứu. Khi
phân tích các quy định của pháp luật tố tụng dân sự về áp dụng biện pháp
khẩn cấp tạm thời đều có sự so sánh giữa pháp luật thực định với pháp của
một số nước khác nhau, cũng như đặt pháp luật trong mối quan hệ với điều
kiện kinh tế, xã hội, với quá trình cải cách tư pháp và xây dựng nhà nước
pháp quyền Việt Nam XHCN trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
Phương pháp thống kê được sử dụng khi xử lí các số liệu cụ thể về các
yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong thực tiễn giải quyết các vụ
án dân sự và được thể thiện dưới dạng bảng biểu để các vấn đề nghiên cứu
được chân thực, có tính thuyết phục cao.
6. Đóng góp mới về khoa học của luận văn
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu một cách chuyên sâu và có
hệ thống về áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải quyết các vụ án
dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm.
8
Khái niệm, các đặc trưng của hoạt động áp dụng biện pháp khẩn cấp
tạm thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án được phát hiện và phân
tích một cách đầy đủ, sâu sắc, làm cơ sở cho việc luận giải những vấn đề liên
quan đến hoạt động áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong quá trình giải
quyết các vụ án dân sự tại Tòa án. Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận,
thực tiễn áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời trong việc giải quyết các vụ
án dân sự, luận văn đã làm sáng tỏ thêm hệ thống lí luận khoa học về việc áp
dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như chủ thể có quyền yêu cầu áp dụng biện
pháp khẩn cấp tạm thời, chủ thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, trình tự,
thủ tục yêu cầu, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, trách nhiệm của người
yêu cầu, người áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng và việc thay
thời trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm
Chương 2: Cơ sở pháp lý của việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
trong giải quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm
Chương 3: Thực tiễn áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giải
quyết các vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm và kiến nghị
10
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP
KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN
DÂN SỰ TẠI TÒA ÁN CẤP SƠ THẨM
1.1. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM
THỜI TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ
1.1.1. Khái niệm biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự
Vấn đề nhân quyền hay quyền con người từ lâu đã thu hút được sự
quan tâm, chú ý rộng rãi của dư luận thế giới, trở thành một nhân tố không
kém phần quan trọng trong các chương trình nghị sự và văn kiện của các hội
nghị quốc tế, các tổ chức quốc tế và khu vực, cũng như các hiệp định song
phương và đa phương.
Trong các quyền con người, các quyền về dân sự được xem là quyền cơ
bản, quan trọng. Cũng như các quyền con người khác, các quyền về dân sự
của các chủ thể được ghi nhận trong Bộ luật dân sự và các văn bản pháp luật
liên quan của các nước. Trong các văn bản pháp luật đó đều ghi nhận quyền
của mỗi cá nhân được tự bảo vệ các quyền và lợi ích dân sự của mình. Trường
hợp không tự bảo vệ được quyền lợi của mình, pháp luật cho phép họ được
khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu Tòa án can thiệp, giải quyết.
Thông qua việc khởi kiện của đương sự, Tòa án có quyền can thiệp và
giải quyết các tranh chấp đó bằng một bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa
khẩn cấp và việc áp dụng BPKCTT vào việc giải quyết vụ án đó là có căn cứ
và cần thiết, khi đó Tòa án có thể xem xét quyết định áp dụng BPKCTT. Về
vấn đề này, Chánh án Tòa sơ thẩm thẩm quyền rộng Paris Jean – Marie
Coulon đã từng nhận xét: «Có những vụ việc phải đi theo một tiến trình chậm
để bảo vệ quyền lợi của những người khiếu kiện và đảm bảo tốt công tác tư
pháp, giảm bớt gánh nặng cho Tòa án. Có những vụ việc đòi hỏi phải giải
quyết nhanh chóng, nếu không Thẩm phán sẽ bị coi là từ chối xét xử ». [ 34, tr
11]
Ở Việt Nam, nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của việc áp dụng
các BPKCTT trong việc giải quyết các vụ án dân sự tại Toà án cấp sơ thẩm.
12
Các BPKCTT được quy định từ rất sớm, nghiên cứu thực tiễn pháp luật
TTDS của Việt Nam trước đây cho thấy đã từng có quy định về một thủ tục
giống như thủ tục áp dụng BPKCTT hiện nay. Cụ thể là Bộ luật dân sự -
Thương sự - Tố tụng thi hành trong các Toà Nam án Bắc kỳ có quy định về
“thủ tục phụ đái” [10, tr. 9]. Trong thời kỳ pháp thuộc và dưới chế độ cũ, các
thủ tục tương tự thủ tục áp dụng BPKCTT cũng đã từng được áp dụng dưới
tên gọi là thủ tục cấp thẩm và thủ tục án lệnh phê đơn, với thẩm quyền chuyên
biệt trong việc ra quyết định thuộc về Chánh án. Theo những thủ tục này,
Chánh án Tòa án có thể quyết định áp dụng các biện pháp cần thiết ngay cả
khi Tòa án chưa thụ lý vụ kiện. Sau khi đất nước giành được độc lập trên cả
hai miền Nam – Bắc, năm 1989 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự
được ban hành quy định về trình tự, thủ tục giải quyết các vụ án dân sự, các
quy định trong Pháp lệnh nhanh chóng được áp dụng thống nhất trên cả nước,
trong đó các quy định về BPKCTT được quy định tại Chương VIII của Pháp
lệnh (gồm 02 điều luật là 41 và 42). Tiếp theo đó là các quy định về biện pháp
này trong Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế 1994 và Pháp lệnh
thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động 1996 đã tạo ra cơ sở pháp lý để các
đảm thi hành án, bảo vệ kịp thời quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong
vụ án dân sự.
Biện pháp khẩn cấp tạm thời có hai tính chất là tính khẩn cấp và tính
tạm thời. Hai tính chất này là 2 tính chất cơ bản cần được nhà lập pháp lưu ý
khi xây dựng các quy định về điều kiện, thẩm quyền, thủ tục áp dụng và các
cơ chế bảo đảm sự đúng đắn của việc áp dụng từng BPKCTT đồng thời cũng
là hai tính chất mà Thẩm phán khi áp dụng các BPKCTT cũng cần phải lưu ý
để nhận thức về sự nhanh chóng của việc áp dụng và có thể cân nhắc thay đổi,
hủy bỏ khi xét thấy cần thiết.
1.1.2. Phân loại các biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân
sự
Để có thể xác định và xây dựng được một cách hợp lý các quy định về
điều kiện áp dụng, việc áp dụng có cần dựa trên yêu cầu của đương sự hay
không cũng như xác định đúng các điều kiện về BPKCTT đã được quy định
để quyết định đúng các BPKCTT phù hợp, thỏa mãn các dữ kiện của tình
huống khi áp dụng trên thực tế đòi hỏi cần phải nắm vững bản chất và phân
14
loại được các BPKCTT. Căn cứ vào bản chất, mục đích áp dụng của các
BPKCTT có thể phân loại các BPKCTT thành các nhóm cơ bản sau đây:
- Các BPKCTT buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ
Thuộc nhóm này gồm các BPKCTT như: Buộc thực hiện trước một
phần nghĩa vụ cấp dưỡng; buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường
thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm; buộc người sử dụng lao động
tạm ứng tiền lương, tiền công, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động hoặc
bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Nhìn chung ở các BPKCTT này đều có
điểm giống nhau là người có nghĩa phải tạm ứng trước một khoản tiền cho
người có quyền yêu cầu ADBPKCTT, để giải quyết nhu cầu cấp bách, trước
mắt của họ.
người khác quản lý hộ, tránh sự phát hiện của người có quyền yêu cầu
ADBPKCTT.
Thực chất các biện pháp phong tỏa tài sản, tài khoản nêu trên đều là
phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ, mục đích của việc áp dụng là nhằm
cô lập không cho các tài sản của người có nghĩa vụ được đưa vào giao dịch,
lưu thông, từ đó bảo toàn được tài sản, bảo đảm khả năng thi hành án. Các
biện pháp này thường không liên quan đến các chủ thể có quyền lợi là người
yếu thế không có khả năng tự bảo vệ mình nên thường được Tòa án áp dụng
dựa trên yêu cầu của đương sự.
- Các BPKCTT cấm hoặc buộc thực hiện những hành vi nhất định
Thuộc nhóm này có thể kể đến các BPKCTT như: Giao người chưa
thành niên cho cá nhân hoặc tổ chức trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục; tạm đình chỉ thi hành quyết định sa thải người lao động Thực chất các
biện pháp KCTT nêu trên được áp dụng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc
giải quyết vụ án của Tòa án và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người
khác có liên quan trong vụ án đang được Tòa án giải quyết. Các biện pháp
này thường liên quan đến các chủ thể có quyền lợi là người yếu thế không có
khả năng tự bảo vệ mình nên Tòa án có thể tự mình áp dụng nếu xét thấy cần
thiết hoặc áp dụng dựa trên yêu cầu của đương sự.
- Các biện pháp khẩn cấp tạm thời khác do pháp luật quy định
16
Ngoài các BPKCTT nêu trên, pháp luật có thể cho phép Thẩm phán
được phân công giải quyết vụ án có thể áp dụng các BPKCTT khác chưa
được liệt kê trong pháp luật nếu việc áp dụng các biện pháp này là cần thiết để
bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự. Thực tiễn giải quyết án dân sự rất
phong phú, đa dạng, nên các quy định được dự liệu trước về BPKCTT nhiều
khi không thể bao quát hết các tình huống nảy sinh trong cuộc sống. Do vậy,
cần phải có những quy định mở nhằm trao thêm thẩm quyền cho Tòa án trong
công tác pháp luật. Trong đó, khái niệm ADBPKCTT nhận được nhiều sự
quan tâm nhất, bởi lẽ trên cơ sở xây dựng được khái niệm ADBPKCTT đầy
đủ, chính xác, có khả năng bao quát cao sẽ tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng
cho Tòa án và các đương sự thực hiện. Vì vậy, khái niệm ADBPKCTT nhận
được nhiều ý kiến khác nhau, có quan điểm cho rằng ADBPKCTT là việc xét
các điều kiện luật định về BPKCTT và quyết định áp dụng hay không áp dụng
một hoặc nhiều BPKCTT trên cơ sở thủ tục được pháp luật tố tụng dân sự quy
định.
Những người theo quan điểm nêu trên cho rằng ADBPKCTT trong việc
giải quyết các vụ án dân sự chỉ đơn thuần là việc Thẩm phán được giao nhiệm
vụ giải quyết vụ án, hoặc HĐXX xem xét, nghiên cứu các điều kiện do pháp
luật quy định về BPKCTT (điều kiện về nội dung, hình thức), trên cơ sở xem
xét nội dung yêu cầu của người có quyền yêu cầu áp dụng BPKCTT (đơn yêu
cầu, thời điểm yêu cầu, biện pháp yêu cầu, các tài liệu chứng cứ kèm theo
đơn ) có thỏa mãn các quy định của pháp luật không. Trên cơ sở đó, Thẩm
phán hoặc HĐXX quyết định áp dụng hay không áp dụng một hoặc nhiều
BPKCTT vào giải quyết các vụ án dân sự. Những người theo quan điểm này
cho rằng ADBPKCTT trong việc giải quyết các vụ án dân sự chỉ là hoạt động
áp dụng pháp luật thuần túy, không bao gồm các vấn đề khác liên quan như
việc ra quyết định sửa đổi, thay thế BPKCTT đã được áp dụng bằng BPKCTT
khác.
Tuy nhiên, quan điểm nêu trên không nhận được sự ủng hộ của nhiều
người, những người theo quan điểm này cho rằng ADBPKCTT trong việc giải
quyết các vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm không đơn thuần chỉ là xét các
điều kiện luật định về BPKCTT và quyết định áp dụng hay không áp dụng
một hoặc nhiều BPKCTT trên cơ sở thủ tục được PLTTDS quy định nêu trên
18
mà ADBPKCTT còn được hiểu ở phạm vi rộng hơn, bao quát hơn, nó không
Copyright: Tài liệu đại học ©