1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
TRẦN HOÀI THANH Ý CHÍ CỦA CHỦ THỂ TRONG GIAO DỊCH DÂN
SỰ THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
HÀ NỘI - 2014 3
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên
cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và
trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính
xác và trung thực. Những kết luận khoa học của
luận văn ch-a từng đ-ợc ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tác giả luận văn Trần Hoài Thanh
4
MỤC LỤC
1.2.
Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
12
1.2.1.
Điều kiện về chủ thể
12
1.2.2.
Điều kiện về nội dung, mục đích
15
1.2.3.
Điều kiện về ý chí
16
1.2.4.
Điều kiện về hình thức
18
1.3.
Khái niệm giao dịch dân sự vi phạm sự tự nguyện về ý chí
20
Chương 2: CÁC TRƯỜNG HỢP GIAO DỊCH DÂN SỰ VI PHẠM
SỰ TỰ NGUYỆN VỀ Ý CHÍ CỦA CHỦ THỂ
24
2.1.
Các trường hợp giao dịch dân sự vi phạm sự tự nguyện về ý
chí của chủ thể
24
2.1.1.
Giao dịch dân sự nhầm lẫn
24
2.1.2.
DÂN SỰ VI PHẠM SỰ TỰ NGUYỆN VỀ Ý CHÍ CỦA
CHỦ THỂ VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
56
3.1.
Thực tiễn áp dụng pháp luật về giao dịch dân sự vô hiệu do
vi phạm sự tự nguyện về ý chí của chủ thể
56
3.1.1.
Thực tiễn về giao dịch dân sự nhầm lẫn
56
3.1.2.
Thực tiễn về giao dịch dân sự lừa dối
59
3.1.3.
Thực tiễn về giao dịch dân sự bị đe dọa
62
3.1.4.
Thực tiễn về giao dịch dân sự giả tạo
64
3.1.5.
Thực tiễn về giao dịch dân sự do người xác lập không nhận
thức và làm chủ được hành vi
67
3.2.
Một số kiến nghị hoàn thiện vấn đề giao dịch dân sự vi phạm
sự tự nguyện về ý chí của chủ thể
71
3.2.1.
Các quy định chung về sự tự nguyện về ý chí của chủ thể
trong giao dịch dân sự
dân sự. Tuỳ từng trường hợp vi phạm điều kiện về ý chí của chủ thể mà pháp
luật đặt ra các cách thức xử lý khác nhau như: bổ sung, giải thích, hoàn thiện
và thực hiện giao dịch hoặc tuyên bố giao dịch dân sự bị vô hiệu khi có yêu
cầu hay mặc nhiên phủ nhận sự tồn tại của giao dịch dân sự đó.
Thực tế hiện nay phát sinh rất nhiều tranh chấp về hợp đồng dân sự hay
hành vi pháp lý đơn phương liên quan đến điều kiện về ý chí của chủ thể. Đặc
biệt là các hợp đồng quan trọng như: chuyển nhượng quyền sử dụng đất,nhà
ở, hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo hiểm, mua bán hàng hoá hay trong vấn đề
lập di chúc của người để lại di sản với những dấu hiệu của sự lừa dối, đe doạ,
giả tạo, nhầm lẫn do thiếu hiểu biết và cẩu thả Có tranh chấp đã được giải
quyết song phải trải qua rất nhiều phiên toà với những phán quyết khác nhau,
7
có tranh chấp trải qua nhiều thủ tục tại các cơ quan có thẩm quyền vẫn chưa
có được một phán quyết cuối cùng.
Nhằm nâng cao hiểu biết, giúp hạn chế khả năng tham gia vào các giao
dịch dân sự vi phạm điều kiện về ý chí, giải quyết một cách chính xác các
tranh chấp phát sinh. Nghiên cứu các quy định về ý chí của chủ thể trong giao
dịch dân sự là vô cùng cần thiết. Do đó, tôi chọn đề tài: “Ý chí của chủ thể
trong giao dịch dân sự theo pháp luật Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận
văn thạc sỹ. Ý chí của chủ thể trong giao dịch dân sự là một nội dung rất rộng
và phức tạp, vì vậy luận văn chỉ tập trung nghiên cứu đến vấn đề sự tự nguyện
về ý chí của chủ thể trong giao dịch dân sự.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề sự tự nguyện về ý chí của chủ thể trong giao dịch dân sự cũng
đã được đề cập trong các bài viết nghiên cứu trao đổi và các công trình nghiên
cứu bảo vệ khoa học.
Công trình của tác giả: Nguyễn Thị Nhàn, "Ý chí của chủ thể trong giao
dịch dân sự", Luận văn thạc sĩ Luật học, năm 2008; Bùi Thị Thu Huyền, "Hợp
đồng dân sự vô hiệu do vi phạm điều kiện về ý chí của chủ thể", Luận văn thạc sĩ
Trong quá trình tiếp cận và giải quyết những vấn đề mà luận văn đặt
ra, trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử, tác giả đã sử dụng và kết hợp một cách đồng bộ các
phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như: phương pháp phân tích,
phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh để giải quyết nhiệm vụ đặt ra
trong luận văn.
5. Tính mới và những đóng góp của đề tài
9
- Phân tích một cách có hệ thống cách khía cạnh của sự tự nguyện về
ý chí của chủ thể trong giao dịch dân sự. Phân tích và so sánh được các quy
định về sự tự nguyện về ý chí của chủ thể trong giao dịch dân sự của pháp
luật Việt Nam hiện hành và trước đây; so sánh với pháp luật nước ngoài.
- Đánh giá được các nguyên nhân dẫn đến việc xác lập giao dịch vi
phạm sự tự nguyện về ý chí chủ thể, tình hình tranh chấp và áp dụng các quy
định pháp luật xử lý tranh chấp liên quan đến giao dịch dân sự vi phạm các
điều kiện về sự tự nguyện.
- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện pháp luật.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Lý luận chung về giao dịch dân sự và giao dịch dân sự vi
phạm sự tự nguyện về ý chí của chủ thể.
Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về giao dịch
dân sự vi phạm sự tự nguyện về ý chí của chủ thể.
Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật về giao dịch dân sự vi phạm
sự tự nguyện về ý chí của chủ thể và kiến nghị hoàn thiện. 10
luật dân sự năm 1995 đã chính thức đề cập đến giao dịch dân sự với quy định
cụ thể về khái niệm, điều kiện có hiệu lực của giao dịch, hậu quả pháp lý của
giao dịch dân sự vô hiệu… Trong Bộ luật dân sự năm 2005, giao dịch dân sự
được quy định trong chương VI, Phần thứ nhất của bộ luật, giao dịch dân sự
là hợp đồng được quy định tại Mục 7 Phần 3, giao dịch dân sự là hành vi pháp
lý đơn phương được quy định qua các hợp đồng như hứa thưởng, thi có giải.
Theo đó, Điều 121 Bộ luật dân sự 2005 quy định: "Giao dịch dân sự là
hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc
chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự" [35]. Giao dịch dân sự trước hết phải là
hành vi do con người tiến hành một cách có ý thức và có mục đích. Để tham
gia vào giao dịch dân sự cụ thể người đó phải có đủ tư cách chủ thể. Tức là
phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự đủ để đảm bảo họ ý
thức được họ muốn gì, ý thức được hành vi họ đang tiến hành và chịu trách
nhiệm về hành vi của mình. Nói cách khác, giao dịch dân sự là hành vi có ý
chí của chủ thể. Giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đa phương (hợp đồng)
hoặc đơn phương, tức là một loại sự kiện pháp lý - sự kiện xảy ra trong thực
tế mà pháp luật dự liệu, quy định là phát sinh các hậu quả pháp lý nhất định.
Tùy từng giao dịch dân sự cụ thể, hậu quả pháp lý đó là làm phát sinh, thay
đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên chủ thể. Giao dịch là hành
vi có ý thức của chủ thể nhằm đạt được mục đích nhất định, cho nên giao dịch
dân sự là hành vi mang tính ý chí của chủ thể tham gia giao dịch.
Tóm lại, có thể rút ra một số đặc điểm của giao dịch dân sự như sau:
Thứ nhất, giao dịch dân sự phải có ý chí và thể hiện được ý chí của
chủ thể tham gia giao dịch. Khi tham gia vào giao dịch dân sự, các chủ thể
đều mong muốn đạt được những mục đích nhất định nhằm thỏa mãn nhu cầu
sản xuất, kinh doanh hoặc sinh hoạt, tiêu dùng. Để đạt được mục đích đó, các
chủ thể phải thể hiện được ý chí của mình. Khi xác lập giao dịch các bên phải
12
thể hiện ý chí của mình ra bên ngoài và phải có sự thỏa thuận thống nhất
1.1.2.1. Căn cứ vào sự thể hiện ý chí của chủ thể
Căn cứ vào ý chí của chủ thể khi xác lập giao dịch dân sự thì giao dịch
dân sự được phân thành hai loại đó là: Hợp đồng dân sự và hành vi pháp lý
đơn phương.
Hợp đồng dân sự là loại giao dịch dân sự phổ biến và thông dụng nhất
trong đời sống hàng ngày và chiếm một vị trí quan trọng trong việc điều tiết
các quan hệ tài sản, nhất là trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Hợp đồng
dân sự có thể diễn ra giữa các cá nhân với nhau, giữa cá nhân với pháp nhân,
hay giữa các pháp nhân, tổ chức với nhau. Các bên tự do thỏa thuận trên cơ sở
tự nguyện, bình đẳng nhằm đạt được mục đích nhất định về vật chất hoặc tinh
thần nhưng không trái với pháp luật và đạo đức xã hội của quốc gia mà các
chủ thể tham gia hợp đồng chịu sự điều chỉnh.
Thông thường hợp đồng dân sự có hai bên tham gia, trong đó thể hiện
sự thống nhất ý chí của các chủ thể trong một mối quan hệ cụ thể như mua
bán, cho thuê, nhưng cũng tồn tại hợp đồng có nhiều bên tham gia như hợp
đồng hợp tác. Mỗi bên trong hợp đồng có thể có một hoặc nhiều chủ thể tham
gia như mua bán tài sản chung. Trong hợp đồng, ý chí của một bên đòi hỏi sự
đáp lại của bên kia, tạo thành sự thống nhất ý chí giữa các bên, từ đó mới hình
thành được hợp đồng. Do vậy, hợp đồng là sự thỏa thuận ý chí của hai hay
nhiều bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Sự
thỏa thuận vừa là nguyên tắc, vừa là đặc trưng của hợp đồng dân sự và được
thể hiện trong tất cả các giai đoạn của quan hệ hợp đồng: từ giao kết đến thực
hiện hoặc sửa đổi, chấm dứt hợp đồng dân sự.
Sự tự do thỏa thuận giữa các chủ thể trong giao dịch dân sự thường là
sự bàn bạc, đi đến thống nhất ý chí của các bên trong việc làm phát sinh, thay
đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự nhất định. Việc thỏa thuận này
không bị cản trở bởi bất cứ yếu tố nào, trừ trường hợp trái pháp luật và đạo
14
đức xã hội. Ví dụ như khi các bên tham gia kí kết hợp đồng mua bán một
những người khác đáp ứng được những điều kiện nhất định do người xác lập
giao dịch đưa ra. Những người này phải đáp ứng được các điều kiện nhất định
đó mới làm phát sinh nghĩa vụ của người xác lập giao dịch (hứa thưởng, thi
có giải…). Hành vi pháp lý đơn phương là một giao dịch cho nên nội dung và
hình thức phải phù hợp với các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.
1.1.2.2. Căn cứ vào hình thức của giao dịch dân sự
Căn cứ vào hình thức thể hiện của giao dịch dân sự thì giao dịch dân
sự được thể hiện dưới hình thức lời nói, giao dịch thể hiện dưới hình thức văn
bản và giao dịch thể hiện dưới hình thức hành vi cụ thể.
Thông thường hình thức lời nói của giao dịch dân sự được áp dụng đối
với các giao dịch có giá trị không lớn hoặc giữa các chủ thể có sự quen biết,
tin cậy lẫn nhau hoặc với các giao dịch dân sự phát sinh hậu quả pháp lý sau
khi thỏa thuận và các bên thực hiện nghĩa vụ ngay sau đó giao dịch chấm dứt.
Giao dịch dân sự thể hiện dưới hình thức văn bản có thể do các bên
thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Trong trường hợp pháp luật quy định
giao dịch dân sự phải được thể hiện dưới hình thức văn bản thì các chủ thể
tham gia phải tuân theo hình thức này. Ngoài ra giao dịch dân sự thông qua
phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu được coi là giao dịch
bằng văn bản như: fax, telex…
Giao dịch dân sự thể hiện bằng hành vi cụ thể: hình thức này cũng phổ
biến trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt khi công nghệ ngày càng phát triển với
sự tự động hóa được áp dụng ở nhiều nơi như: bán hàng qua máy tự động, rút
tiền ở các máy ATM…
1.1.2.3. Giao dịch dân sự có điều kiện
Dựa vào thời điểm làm phát sinh, chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các
chủ thể, giao dịch dân sự được chia thành giao dịch có điều kiện làm phát sinh
hiệu lực và giao dịch có điều kiện làm chấm dứt hiệu lực.
16
Trong khi thực hiện giao dịch dân sự, đôi khi các bên xác định là giao
điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế
nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trong trường
hợp người thừa kế theo di chúc là cơ quan, tổ chức thì phải là cơ
quan, tổ chức tồn tại vào thời điểm mở thừa kế [35, Điều 635].
Pháp luật không cho phép thực hiện các giao dịch dân sự có điều kiện
nếu điều kiện đó vi phạm pháp luật. Ví dụ như A hứa thưởng cho B nếu như
B đánh trọng thương C, giao dịch này sẽ bị vô hiệu ngay từ khi giao kết.
Ngoài ra, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các chủ thể
khi tham gia giao dịch cũng như đảm bảo sự bình đẳng giữa các bên, pháp
luật cũng quy định:
Trong trường hợp điều kiện làm phát sinh hoặc hủy bỏ giao
dịch dân sự không thể xảy ra được do hành vi cố ý cản trở của một
bên hoặc của người thứ ba thì coi như điều kiện đó đã xảy ra; nếu
có sự tác động của một bên hoặc của người thứ ba cố ý thúc đẩy
cho điều kiện để làm phát sinh hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự xảy ra
thì coi như điều kiện đó không xảy ra [35, Điều 125].
1.2. ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA GIAO DỊCH DÂN SỰ
1.2.1. Điều kiện về chủ thể
Theo quy định tại Điều 122 Bộ luật dân sự 2005 thì: "người tham gia
giao dịch có năng lực hành vi dân sự" [35, Điều 122]. Khái niệm "người"
được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm tất cả các chủ thể tham gia giao dịch dân
sự như: cá nhân, pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác.
1.2.1.1. Đối với chủ thể là cá nhân
Cá nhân được coi là chủ thể phổ biến của các giao dịch dân sự. Có thể
nói cá nhân tham gia hầu hết tất cả các giao dịch dân sự, kể cả với các giao
dịch dân sự trong đó chủ thể là pháp nhân hay các tổ chức khác, thì cá nhân
vẫn tham gia với tư cách người đại diện.
18
Bản chất của giao dịch dân sự là sự thống nhất giữa ý chí và bày tỏ ý
86].
- Hộ gia đình chỉ tham gia các giao dịch dân sự liên quan đến quyền
sử dụng đất, đến hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hoặc một lĩnh vực
sản xuất kinh doanh khác theo quy định của pháp luật [35, Điều 106].
- Tổ hợp tác chỉ tham gia các giao dịch dân sự liên quan đến hoạt động
sản xuất kinh doanh của tổ hợp tác được xác định trong hợp đồng [35, Điều
111].
Với tính chất là chủ thể quan hệ pháp luật dân sự được tạo nên bởi sự
liên kết của nhiều cá nhân đơn lẻ, độc lập nên khi xác lập hoặc thực hiện một
giao dịch dân sự, chủ thể đó nhất thiết phải thông qua vai trò của người đại
diện của mình.
Hành vi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự do người đại diện theo
pháp luật hoặc đại diện theo ủy quyền của pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác
chỉ được coi là hành vi của pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác nến những hành
vi này được tiến hành phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi hoạt động
của chủ thể đó hoặc được ghi nhận trong quyết định thành lập pháp nhân hay
trong bản điều lệ của pháp nhân.
Hành vi pháp lý do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện
thì về nguyên tắc nó sẽ không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người
được đại diện. Nó chỉ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại
diện nếu được người đó đồng ý.
Hành vi pháp lý do người đại diện xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi
đại diện, nó sẽ không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của người được đại diện
đối với phần giao dịch được thực hiện vượt quá phạm vi đại diện, trừ trường
hợp người đại diện đồng ý hoặc biết mà không phản đối. Tuy nhiên, trong
trường hợp không được sự đồng ý của người được đại diện thì người đại diện
20
vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình về phần giao
dịch vượt quá phạm vi đại diện.
dịch dân sự không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã
hội [35, Điều 128]. Theo đó, điều cấm của pháp luật là những quy định của
pháp luật không cho phép chủ thể thực hiện những hành vi nhất định (ví dụ
như các giao dịch nhằm thực hiện hành vi phạm tội như giết người, gây
thương tích…). Đạo đức xã hội là những chuẩn mực ứng xử chung giữa người
với người trong đời sống xã hộ, được cộng đồng thừa nhận và tôn trọng.
Tóm lại, một giao dịch dân sự muốn được coi là có hiệu lực pháp luật
thì mục đích và nội dung của giao dịch dân sự đó phải không vi phạm điều
cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội.
1.2.3. Điều kiện về ý chí
Đây là điều kiện được xây dựng dựa trên cơ sở nguyên tắc "tự do, tự
nguyện cam kết, thỏa thuận", một trong những nguyên tắc cơ bản của luật dân
sự được ghi nhận tại Điều 4 Bộ luật dân sự 2005.
Bản chất của giao dịch dân sự là hành vi có ý chí nhằm làm phát sinh
quyền và nghĩa vụ mà các bên mong muốn đạt được. Do vậy, có thể nói bản
chất của giao dịch dân sự là sự tự nguyện xác lập giao dịch, thể hiện qua sự
thống nhất giữa ý chí và tuyên bố ý chí của chủ thể mà không bị ảnh hưởng
bởi bất kỳ một tác động nào từ bên ngoài. Ý chí tự nguyện của chủ thể là tiền
đề quan trọng để hình thành giao dịch. Nhưng giao dịch chỉ hợp pháp khi
được pháp luật công nhận mới phát sinh quyền và nghĩa vụ dân sự trên thực
tế. Vì vậy, quy định của Bộ luật dân sự 2005 đã coi yếu tố tự nguyện là một
trong bốn điều kiện cơ bản không thể thiếu được trong giao dịch dân sự có
hiệu lực: "người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện" [35, Điều 122].
22
Để xác định một chủ thể tham gia giao dịch có hoàn toàn tự nguyện
hay không thì điều kiện cần là người đó được pháp luật cho phép tham gia
giao dịch và điều kiện đủ là hành vi tham gia giao dịch của các chủ thể phải là
thể hiện ý chí đích thực của mình.
Sự tự nguyện của các bên trong giao dịch dân sự được thể hiện ở việc
trước bạ thì đã thỏa thuận với nhau ghi giá bán trong hợp đồng thấp hơn với
giá thực tế để giảm thuế trước bạ. Đây là trường hợp giao dịch dân sự được
xác lập do giả tạo. Trong giao dịch này, các bên tham gia xác lập giao dịch đã
thông đồng với nhau thể hiện ý chí ra ngoài không đúng với ý chí của mình
nhằm mục đích trốn thuế.
- Chủ thể tham gia giao dịch không bày tỏ được ý chí thực của mình
là do bị tác động, ảnh hưởng từ bên ngoài. Khác với nguyên nhân trên, hành
vi vi phạm sự tự nguyện xuất phát từ chính sự mong muốn của các chủ thể
tham gia xác lập giao dịch. Trong trường hợp này, chủ thể tham gia không thể
bày tỏ được ý chí của mình là do ngoại cảnh tác động (lừa dối, đe dọa, nhầm
lẫn). Cụ thể trong trường hợp đe dọa, chủ thể bị đe dọa bắt buộc phải xác lập
theo ý chí của bên đe dọa vì lo ngại cho vật chất, thể chất và tinh thần của
mình hoặc cha, mẹ, vợ chồng, con mình.
Như vậy, sự tự nguyện về ý chí trong giao dịch dân sự chính là sự
thống nhất giữa tự do ý chí và bày tỏ ý chí của các chủ thể khi tham gia vào
một giao dịch dân sự nhất định.
1.2.4. Điều kiện về hình thức
Hình thức của giao dịch dân sự là cách thức thể hiện ý chí ra bên
ngoài dưới một hình thức nhất định của chủ thể tham gia giao dân sự. Thông
qua hình thức biểu hiện này bên đối tác và người thứ ba biết được nội dung
của giao dịch đã xác lập. Hiện nay, giao dịch dân sự có thể được thể hiện dưới
dạng lời nói, hành vi hoặc văn bản.
24
Thông thường, pháp luật của các nước trên thế giới quy định giao dịch
dân sự phải tuân thủ quy định về hình thức theo các khuynh hướng sau:
- Khuynh hướng thứ nhất là: đòi hỏi một số giao dịch phải được thể
hiện bằng hình thức nhất định, nếu vi phạm hình thức thì giao dịch sẽ bị vô
hiệu (như pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức, Thái Lan…). Trong pháp
luật của Cộng hòa Liên bang Đức, những đòi hỏi đầu tiên đưa ra là khi giao
chẳng hạn khi mua bán nhà hai bên hoàn toàn tự nguyện nhưng khi làm thủ
tục thì giá nhà có biến động; vì muốn bảo vệ lợi ích của mình nên một bên
yêu cầu hủy hợp đồng… Khi xảy ra tranh chấp này mà tất cả các trường hợp
Tòa án đều tuyên bố hợp đồng vô hiệu là không công bằng.
1.3. KHÁI NIỆM GIAO DỊCH DÂN SỰ VI PHẠM SỰ TỰ NGUYỆN VỀ Ý CHÍ
Trong các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, muốn hoàn thành
nhiệm vụ của mình, con người phải biểu hiện ý chí để vượt qua những khó
khăn, trở ngại. Ý chí từ lâu đã được các nhà nghiên cứu quan tâm, nghiên cứu
dưới nhiều góc độ khác nhau.
Theo các nhà tâm lý học thì: "Ý chí là mặt năng động của ý thức biểu
hiện ở năng lực thực hiện hành động có mục đích, đòi hỏi phải có sự nỗ lực
khắc phục khó khăn" [47, tr. 121].
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam thì ý chí là phẩm chất tâm
lý đặc trưng của người một thuộc tính tâm lý của nhân cách, thể hiện ở năng
lực thực hiện những hành động có mục đích, đòi hỏi phải có nỗ lực khắc phục
khó khăn.
Trong giao dịch dân sự, ý chí là nguyện vọng, mong muốn chủ quan
bên trong của mỗi chủ thể mà nội dung của nó là được xác định bởi các nhu
cầu về sản xuất, tiêu dùng của bản thân chủ thể tham gia giao dịch. Ý chí của
các bên tham gia giao dịch dân sự giữ một vai trò quan trọng trong cuộc sống
bởi các giao dịch dân sự diễn ra hàng ngày, hàng giờ để đáp ứng những nhu
cầu khác nhau của con người. Ý chí được biểu hiện ra bên ngoài dưới một
Copyright: Tài liệu đại học ©