3
MỤC LỤC
QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 1
TẠI CƠ QUAN HÀNH CHÍNH Ở ĐỊA PHƢƠNG 1
QUA THỰC TIỄN Ở TỈNH BẮC NINH 1
QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 2
TẠI CƠ QUAN HÀNH CHÍNH Ở ĐỊA PHƢƠNG 2
QUA THỰC TIỄN Ở TỈNH BẮC NINH 2
Chƣơng 1
QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TẠI CƠ QUAN
HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC Ở ĐỊA PHƢƠNG
1.1 Khái quát sự hình thành, phát triển của pháp luật về khiếnại hành
chính ở nƣớc ta 13
1.2. Quy trình giải quyết khiếu nại tại cơ quan hành chính ở địa
phƣơng 24
1.2.1. Cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở nước ta hiện nay 24
1.2.2. Quy trình giải quyết khiếu nại tại cơ quan hành chính ở địa
phương 30
1.3. Hạn chế và bất cập trong các quy định của pháp luật về giải
quyết khiếu nại hành chín 38
1.3.1. Một số vướng mắc và hạn chế trong quy định của Luật Khiếu nại, tố
cáo và Nghị định 136 /2006 /NĐ-CP ngày 14.11.2006 của
Chính phủ 38
1.3.2. Bất cập giữa Luật Khiếu nại, tố cáo và Luật Thanh tra 50
1.3.3. Bất cập trong cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính 51
5
2.3.3. Việc xác minh, kết luận nội dung khiếu nại không đảm bảo về
quy trình 81
2.3.4. Hạn chế trong tổ chức đối thoại 84
2.3.5. Thời gian giải quyết khiếu nại còn bị kéo dài…………………85
2.3.6. Hạn chế trong tổ chức đối thoại 86
2.3.7. Việc thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực thiếu dứt
điểm 94
2.3.8. Một số hạn chế khác 94
Chƣơng 3
ĐỔI MỚI VÀ HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI
TẠI CƠ QUAN HÀNH CHÍNH Ở ĐỊA PHƢƠNG
99
3.1. Yêu cầu đặt ra đòi hỏi phải đổi mới, hoàn thiện quy trình giải
quyếkhiếu nại tại cơ quan hành chính ở địa
phƣơng 99
3.1.1. Đảm bảo quyền khiếu nại của công dân 99
3.1.2. Bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của quy trình giải quyết khiếu nại hành
chính 100
3.1.3. Đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch và chịu trách nhiệm của
cơ quan hành chính trong giải quyết khiếu nại của công dân 103
3.1.4. Đảm bảo tính cụ thể, phù hợp, thống nhất và thuận tiện cho người
khiếu nại, người giải quyết khiếu nại 104 6
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong chế độ dân chủ nhân dân ở nước ta, khiếu nại, tố cáo được coi là
một trong những biện pháp để thực hiện quyền làm chủ của người dân thông
qua việc tham gia xây dựng nhà nước, xây dựng chính quyền và quản lý nhà
nước, đồng thời cũng là một trong những công cụ quan trọng để bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp của mình khi quyền và lợi ích hợp pháp đó bị xậm hại. Vì
vậy, việc giải quyết các khiếu nại hành chính luôn là vấn đề được Nhà nước ta
quan tâm. Trong các bản Hiến pháp, khiếu nại, tố cáo được xác định là một
trong những quyền cơ bản của công dân và việc giải quyết khiếu nại, tố cáo là
trách nhiệm, nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước.
Trên cơ sở các bản Hiến pháp, nhiều văn bản pháp luật, trong đó đáng
kể nhất là Pháp lệnh quy định việc xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân năm 1981; Pháp lệnh Khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991;
Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998; Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật
Khiếu nại, tố cáo năm 2004; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Khiếu nại, tố cáo năm 2005; Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành
chính năm 1996; Pháp lệnh Sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Thủ
tục giải quyết các vụ án hành chính năm 2006; Luật Tố tụng Hành chính năm
2010 được ban hành. Từ việc quy định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước
trong việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của công đến việc nghiên cứu, 8
thiết lập cơ chế giải quyết khiếu kiện đã tạo ra cơ sở pháp lý để quyền khiếu
kiện của người dân ngày càng được đảm bảo thực hiện, quá trình giải quyết
ngày càng công khai, dân chủ và khách quan.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến việc
Hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại chành chính chưa cao là vì cơ
quan có trách nhiệm giải quyết vừa thiếu tính chuyên nghiệp, vừa
thiếu tính độc tập trong quá trình thẩm tra, xác minh cũng như quyết
định giải quyết vụ việc. Ngược lại, người thực sự có thẩm quyền giải
quyết thì lại chưa thấy, chưa làm đầy đủ trách nhiệm của mình” [8,
tr.187].
Thực tế đó đã đặt ra nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn là làm thế nào
để công tác giải quyết khiếu nại của người dân đạt hiệu quả cao nhất? Theo
quan điểm cá nhân, bên cạnh việc nghiên cứu để thiết lập hệ thống tài phán
hoặc Toà án Hành chính độc lập, phù hợp với thực tiễn nước ta từ Trung ương
xuống địa phương thì một trong những việc cần làm ngay để nâng cao hiệu
quả công tác giải quyết khiếu nại của công dân là phải quy định rõ và công
khai quy trình giải quyết khiếu nại tại cơ quan hành chính nhà nước, trong đó:
Quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, cũng như trách nhiệm
của cá nhân, cơ quan được giao nhiệm vụ tham mưu, xác minh, đề xuất biện
pháp giải quyết khiếu nại; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong
việc giải quyết khiếu nại; thẩm quyền giải quyết khiếu nại của cơ quan hành
chính; thời hạn và thể thức giải quyết khiếu nại; quyền và nghĩa vụ của công
dân trong quá trình giải quyết khiếu nại cũng như sau mỗi lần giải quyết
khiếu nại tại cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền; việc thực hiện 10
quyết định giải quyết giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật; hình thức
xử lý kỷ luật đối với người đứng đầu cơ quan nhà nước, cá nhân và cơ quan
nhà có trách nhiệm giải quyết khiếu nại nhưng thiếu trách nhiệm, cố tình trì
hoãn, hoặc giải quyết không đúng thời hạn, quy trình và thể thức; chậm triển
khai việc thực thi các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp
luật…
Để góp phần làm rõ những vấn đề đặt ra trên đây trong việc nâng cao
mắc và hạn chế trong quá trình giải quyết khiếu nại, từ thực tiễn giải quyết
khiếu nại tại UBND tỉnh Bắc Ninh. Công trình đầu tiên đưa ra mô hình giải
quyết khiếu nại để quy trình giải quyết khiếu nại được độc lập, khách quan,
nhanh chóng, hiệu quả, vừa đảm bảo tính kế thừa, vừa đảm bảo tính đổi mới.
3. Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
- Khái quát sự hình thành và phát triển của pháp luật về khiếu nại hành
chính; cơ sở lý luận về quy trình giải quyết khiếu nại hành chính;
- Đánh giá và làm rõ những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế
đó trong quá trình giải quyết khiếu nại của UBND tỉnh Bắc Ninh;
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đã nghiên cứu, đề xuất các giải pháp
nhằm đổi mới, hoàn thiện quy trình giải quyết khiếu nại của cơ quan hành
chính ở nước ta hiện nay.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 12
Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài là quy trình giải quyết khiếu
nại tại cơ quan hành chính ở địa phương. Cụ thể chỉ tập trung nghiên cứu công
tác giải quyết khiếu nại hành chính tại UBND tỉnh Bắc Ninh.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Cơ sở phương pháp luận của đề tài là Chủ nghĩa duy vật biện chứng,
Chủ nghĩa duy vật lịch sử và phép biện chứng duy vật.
Trên cơ sở phương pháp luận trên, đề tài này sử dụng các phương pháp
nhận thức khoa học cụ thể như: phương pháp trừu tượng khoa học; phương
pháp so sánh; phương pháp tổng hợp, thống kê; phương pháp phân tích, đánh
giá…
6. Những đóng góp và ý nghĩa của luận văn
Luận văn tập trung nghiên cứu tìm ra những bất cập, thiếu sót trong các
quy định của pháp luật về khiếu nại nói chung và trình tự, thủ tục giải quyết
khiếu nại hành chính nói riêng trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn, từ
Chƣơng 1
QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TẠI CƠ QUAN
HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC Ở ĐỊA PHƢƠNG
14
1.1. Khái quát sự hình thành, phát triển của pháp luật về khiếu
nại hành chính ở nƣớc ta
Khiếu nại là quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến
pháp, là công cụ pháp lý để công dân bảo vệ quyền và lợi ích của mình khi bị
xâm phạm, đồng thời cũng là một nguồn thông tin phản ánh việc thực thi
quyền lực của bộ máy nhà nước, tình hình thực hiện công vụ của cán bộ, công
chức. Do đó, giải quyết khiếu nại hành chính có vai trò quan trọng trong quản
lý nhà nước. Thông qua giải quyết khiếu nại hành chính, Nhà nước có thể
kiểm tra tính đúng đắn, sự phù hợp của chính sách, pháp luật do mình ban
hành, từ đó có cơ sở thực tiễn để hoàn thiện hiệu quả quản lý nhà nước. Vì
vậy, giải quyết khiếu nại của công dân là một vấn đề được Nhà nước ta đặc
biệt quan tâm.
Ngay từ khi mới ra đời, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã đưa
ra vấn đề phải thành lập tổ chức Thanh tra.
Trong lúc chờ đợi Sắc lệnh về việc thành lập tổ chức Thanh tra,
Chính phủ giao cho cấp trên quyền xét xử cấp dưới và đề nghị Bộ
Nội vụ lập một Ủy ban Thanh tra hành chính để điều tra công việc
hành chính ở các địa phương [15, tr. 11].
Ngày 23.11.1945, nhân danh Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ
Theo Nghị định số 762/TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 01.4.1956 quy
định về công tác và lề lối làm việc của Ban Thanh tra Trung ương của Chính
phủ thì Ban Thanh tra Trung ương của Chính phủ thường xuyên tiến hành
công tác thanh tra căn cứ vào sắc lệnh quy định và theo các đơn thư khiếu nại,
tố cáo của nhân dân đối với cơ quan, cán bộ, công nhân viên của Chính phủ.
Bộ máy của Ban Thanh tra Trung ương của Chính phủ cũng như cơ quan
Thanh tra của các địa phương được củng cố. Do vậy, công tác tiếp nhận và 16
giải quyết khiếu nại của cán bộ, nhân viên và nhân dân đã được chú ý và thu
được kết quả đáng kể.
Trước tình hình đơn thư khiếu tố của nhân dân gửi đến các cấp chính
quyền và tới cơ quan Trung ương ngày càng nhiều, ngày 13.5.1958, Thủ
tướng Chính phủ ra Thông tư số 436/TTg quy định trách nhiệm, quyền hạn
của các cơ quan nhà nước trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo (gọi
tắt là khiếu tố) của nhân dân. Thông tư quy định:
Nghiên cứu và giải quyết các khiếu nại, tố giác của nhân dân là
trách nhiệm quan trọng của tất cả các cơ quan nhà nước, các cấp
trước nhân dân Trách nhiệm giải quyết các khiếu nại hoặc tố giác
chủ yếu thuộc về cơ quan nơi phát sinh vấn đề và trước hết là trách
nhiệm của Thủ trưởng cơ quan Trong trường hợp nhân dân khiếu
tố lên cấp trên thì tùy tính chất của vấn đề, tùy từng trường hợp cụ
thể, cấp trên có thể tiến hành điều tra và giải quyết, hoặc chuyển đến
cơ quan nơi phát sinh giải quyết [23, tr.73].
Ngày 01.01.1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 01-SL công
bố Hiến pháp mới của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (Hiến pháp năm
1959). Điều 29, Hiếp pháp ghi rõ:
Công dân Việt Nam Dân chủ Cộng hoà có quyền khiếu nại, tố cáo
với bất cứ cơ quan nào về hành vi vi phạm pháp luật của nhân viên
nhiệm của cơ quan thanh tra trong việc thanh tra, xét khiếu tố, ngày 31.8.1970
Hội đồng Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 164/CP về tăng cường công
tác thanh tra và chấn chỉnh hệ thống cơ quan thanh tra của Nhà nước và Nghị
định số 165/CP quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Thanh
tra Chính phủ. Liên quan đến quyền khiếu nại và trách nhiệm của cán bộ, Thủ
trƣởng cơ quan nhà nƣớc trong việc xem xét, giải quyết khiếu nại của 18
công dân, Nghị quyết 164/CP nêu rõ: Xét, giải quyết và đôn đốc việc xét, giải
quyết đúng đắn, kịp thời các vụ khiếu nại, tố cáo của nhân dân….đối với cán
bộ công dân viên chức nhà nước, xã viên hợp tác xã và nhân dân nói chung
cần đảm bảo quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, không được làm bất kỳ
việc gì gây trở ngại cho việc thực hiện quyền ấy. Thủ trưởng các cơ quan nhà
nước phải hết sức coi trọng việc xét và giải quyết nhanh chóng, hợp tình, hợp
lý đơn từ của nhân dân.
Để việc xét, giải quyết đơn khiếu tố được nhanh chóng, nghiêm chỉnh
và
đi vào nề nếp, ngày 22.5.1971 Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ ban hành
Thông
tư số 60-UBTTr hướng dẫn trách nhiệm của các ngành, các cấp trong việc xét
và giải quyết đơn thư khiếu nại và tố cáo của công dân (trong đó lần đầu tiên
có sự phân biệt giữa khiếu nại và tố cáo cũng như cách xử lý đối với từng loại
đơn). Tiếp đó, ngày 29.3.1973, Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ ban hành
Thông tư số 67-UBTTr/ XKT hướng dẫn việc xét, giải quyết đơn khiếu nại, tố
cáo ở cấp tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương và Thông tư số 68-
UBTTr/XKT hướng dẫn việc xét, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo ở cấp
huyện.
Đất nước thống nhất, Hiến pháp năm 1980 ra đời. Kế thừa và phát triển
Hiếp pháp năm 1959, trong quy định về khiếu nại, tố cáo của công dân, Hiến
thư tồn đọng lâu ngày. Với những kết quả đạt được sau đợt kiểm tra cùng
những đề xuất của Ủy ban Thanh tra của Chính phủ đã trở thành cơ sở nền
tảng cho Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh quy định việc xét và giải
quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân ngày 27.11.1981. Pháp lệnh quy định
việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân được ban hành có
nghĩa rất lớn, vì đây là lần đầu tiên quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc 20
khiếu nại, tố cáo đối với cơ quan nhà nước được xác định trong một văn bản
pháp lý riêng. Tiếp đó, ngày 29.3.1982, Hội đồng Bộ trưởng ra Nghị định số
58/HĐBT về việc thi hành Pháp lệnh quy định việc xét và giải quyết các
khiếu nại, tố cáo của công dân. Nghị định đã cụ thể hóa việc triển khai thực
hiện pháp lệnh của nhà nước về công tác xét và giải quyết đơn thư khiếu tố
của nhân dân, đưa pháp lệnh đi vào đời sống xã hội nước ta.
Nhằm quán triệt, tổ chức triển khai việc thi hành Pháp lệnh vào cuộc
sống, trong các ngày 28, 28 tháng 4 và đầu tháng 6.1982, dưới sự chỉ đạo trực
tiếp của Hội đồng Bộ trưởng, Ủy ban Thanh tra Chính phủ đã tổ chức 2 cuộc
hội nghị với sự tham gia của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt các bộ, ngành,
các địa phương. Trên tinh thần của hội nghị, ngày 04.5.1982, Ủy ban Thanh
tra của Chính phủ đã ban hành Thông tư số 02/TT-TTr hướng dẫn thi hành
Pháp lệnh quy định việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân
và Nghị định số 58/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng.
Theo tinh thần Chỉ thị của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng tại Hội nghị
quán
triệt nội dung Pháp lệnh tháng 4.1982 thì “Việc tiếp dân là một việc quan
trọng”. Tại nhiều cơ quan đã niêm yết công khai, thông báo cho nhân dân biết
quy chế, chế độ tiếp dân thường xuyên và định kỳ. Chế độ tiếp dân được củng
cố thêm một bước, có chất lượng hơn.
Sau Đại hội Đảng lần thứ VI, nhiều trường hợp vi phạm chủ trương,
Cùng với sự khởi sắc của nền kinh tế thị trường vào những năm đầu
thập niên 90 của thể kỷ XX đã nảy sinh khá nhiều mâu thuẫn làm gia tăng số
lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo, nhất là các tỉnh phía Nam. Có nơi, nhân dân
tụ tập hàng trăm người, kéo đến cơ quan nhà nước cấp trên đòi được giải
quyết. Trước tình hình đó, ngày 25.01.1995, Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị 22
số 64/CT-TTg về việc tăng cường công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của
nhân dân nhằm giải quyết kịp thời tình trạng khiếu nại, tố cáo nói chung.
Pháp lệnh Khiếu nại, tố cáo năm 1991 ra đời, công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo đã có những bước chuyển biến mới và thu được những kết quả
nhất định. Nhưng do tác động của nhiều yếu tố, tình hình khiếu nại có chiều
hướng gia tăng và diễn biến biến phức tạp. Thanh tra Nhà nước đã ban hành
nhiều văn bản để chỉ đạo, đôn đốc các địa phương, bộ, ngành xử lý, giải quyết
các vụ việc khiếu nại, tố cáo có tính chất phức tạp nhằm đảm bảo cho khiếu
nại, tố cáo của công dân được giải quyết kịp thời, đúng luật.
Năm 1992 Nhà nước ban hành Hiến pháp mới, thay thế Hiến pháp năm
1980. Tại Điều 74 Hiến pháp năm 1992 quy định:
Công dân có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước có
thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà
nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân
hoặc bất cứ cá nhân nào. Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan
nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn luật định. Mọi hành
vi xâm phạm lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập
thể và của công dân được kịp thời xử lý ngiêm minh. Người bị hại
có quyền được bồi thường về vật chất và phục hồi về danh dự.
Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng
quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác
[13].
Luật Khiếu nại tố cáo năm 1998 đến nay đã qua hai lần sửa đổi vào
năm 2004 và năm 2005. Sau mỗi lần sửa đổi, Chính phủ đã ban hành Nghị
định số 53/2005/NĐ-CP ngày 19.4. 2005 quy định chi tiết và hướng dẫn thi
hành một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo và Luật Sửa đổi, bổ sung một số 24
điều của Luật Khiếu nại, tố cáo; Nghị định số 136/2006/NĐ-CP ngày
14.11.2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật
Khiếu nại, tố cáo và các Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu
nại, tố cáo.
Luật Khiếu nại, tố cáo được ban hành có có hiệu lực thực thi cũng là
thời điểm tình hình khiếu nại, tố cáo phát sinh nhiều và tiếp tục có những diễn
biến phức tạp, nhất là các tỉnh phía Bắc. Nổi lên thời điểm này là các đoàn
khiếu kiện đông người có tổ chức, từ chỗ chỉ xảy ra ở một số tỉnh, thành phố
đã lan rộng ra nhiều địa phương. Nội dung đơn thư tố cáo liên quan đến thu
chi ngân sách, quản lý đất đai; khiếu nại về hành chính chủ yếu liên quan đến
đất đai.
Trước tình hình khiếu nại, tố cáo phát sinh và diễn biến ngày càng phức
tạp Ban Bí thư Trung ương Đảng, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và
Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo việc giải quyết khiếu nại, tố
cáo của nhân dân như: Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 06.3.2002 của Ban Bí thư
Trung ương về một số vấn đề cấp bách trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo
và Kế hoạch số 01/KH-TW; số 02/KH-TW về kiểm tra sự lãnh đạo, chỉ đạo
của các cấp uỷ Đảng cũng như tư cách đảng viên trong việc giải quyết khiếu
nại, tố cáo của công dân; Nghị quyết số 30/2004/QH11 ngày 15.6.2004 của
Quốc hội về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực quản lý hành
chính nhà nước; Nghị
quyết số 715/2004/NQ-UBNTVQH11 ngày 18.6.2004 của Uỷ ban Thường vụ
Quốc hội về việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và kiến
thẩm quyền giải quyết khiếu nại (Pháp lệnh giải quyết khiếu nại, tố cáo năm
1991) đến việc quy định Thanh tra không còn là một cấp giải quyết khiếu nại
mà trách nhiệm giải quyết khiếu nại thuộc về Thủ trưởng cơ quan hành chính
nhà nước (Cơ quan Thanh tra chỉ được giải quyết một số vụ việc khi được 26
Thủ trưởng cơ quan cùng cấp uỷ quyền (Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998))
chỉ là cơ quan tham mưu giúp cho Thủ trưởng cơ quan cùng cấp giải quyết
khiếu nại (Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998; sửa đổi, bổ sung năm 2005). Từ
việc quy định trách nhiệm giải quyết khiếu nại chỉ là công việc của cơ quan
hành chính nhà nước đến việc chuyển một số vụ việc sang cơ quan toà án
(thời điểm Toà Hành chính được thành lập và đi vào hoạt động năm 1996 là 7
loại vụ việc; đến năm 1998, thời điểm ban hành Pháp lệnh Thủ tục giải quyết
các vụ án hành chính là 10 loại vụ việc; tiếp đến là 22 loại vụ việc năm 2006,
thời điểm Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính được sửa đổi, bổ
sung).
1.2. Quy trình giải quyết khiếu nại tại cơ quan hành chính ở địa
phƣơng
1.2.1. Cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở nước ta hiện nay
Cơ chế giải quyết khiếu nại được hiểu như là cách thức tổ chức và hoạt
động của bộ máy nhà nước trong việc tiếp nhận, giải quyết các khiếu nại hành
chính nhằm đảm bảo quyền khiếu nại của công dân, tổ chức [26, tr.12]. Nó
được vận hành theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998; Luật Sửa
đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2004; Luật Sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2005; Nghị định số
136/NĐ-CP ngày 14.11.2006 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Khiếu
nại, tố cáo và các văn bản pháp luật chuyên ngành, tùy thuộc khiếu nại phát
sinh theo từng lĩnh vực mà nó điều chỉnh như: Luật Đất đai năm 2003, Luật
Sở hữu trí tuệ năm 2005, Luật Lao động năm 1994…, Trong đó, Luật Khiếu
nó bị giới hạn bởi những quy định sau:
- Thứ nhất, khi công dân không đồng ý với quyết định hành chính, hành
vi hành chính và có sơ sở cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính
đó xâm hại trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì phải khiếu