1 1
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 3- 4 TUỔI TÍCH
CỰC THAM GIA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Cơ sở lý luận
Âm nhạc giống như là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc
sống hàng ngày của mỗi chúng ta, nó mang đến cho ta những giây phút thư giãn
thực sự thoải mái, cho ta cảm nhận cái đẹp của tự nhiên, quê hương, đất nước, con
người.
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Như chúng ta đã
biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được
nghe tiếng ru à ơi của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho
nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ. Bởi chính ở đây âm
nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ. Thông qua
Âm nhạc, trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn. Âm nhạc còn giúp
trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ.
1.2 Cơ sở thực tiễn
Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ
môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn
hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực
cho các hoạt động giáo dục. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách
rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm
nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca
hát, vận động, nghe hát, múa, trß chơi âm nhạc. Đặc biệt đối với trẻ 3-4 tuổi,
giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc,

- Đa số trẻ của lớp nhanh nhẹn, có sức khoẻ tốt để tham gia vào các hoạt
động của lứa tuổi.
- Lớp được trang bị đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng thuận tiện như: Máy
vi tính, máy chiếu, đàn, ti vi, đầu đĩa… phù hợp với trẻ.
- Các giáo viên của lớp nhiệt tình, có đủ trình độ chuyên môn, có tố chất tốt
về âm nhạc.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu đi sát, tạo điều kiện thuận lợi cho
giáo viên có đủ phương tiện để chăm sóc và dạy trẻ như mở các lớp bồi dưỡng
công nghệ thông tin cho giáo viên, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ…
- Đa số phụ huynh của lớp nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con em và
thường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình học tập của con em mình.
1.2 Khó khăn :
1.2.1: Về phía trẻ :
Đa số trẻ trong lớp lần đầu tiên tới trường nên chưa có nề nếp học tập . Tuy
cùng độ tuổi nhưng khả năng hòa nhập không đều. Một số trẻ nhút nhát và
không đi học đều: Ngọc Hà, Khánh Chi, Xuân Khánh An, Hồng Minh, Đức
Minh, Đức Khiêm. Một số trẻ tăng động : Khoa Nam, Nhật Nam cũng làm ảnh
hưởng đến quá trình học
Hơn nữa tâm lý trẻ mẫu giáo bé còn chưa ổn định, ở lứa tuổi này bé đang trải qua
“Thời kì khủng hoảng tuổi lên ba” tính độc lập bắt đầu xuất hiện ở trẻ, nhu cầu
muốn khẳng định mình là rất lớn, trẻ muốn cái gì cũng dành về mình, do đó tính
ích kỉ càng có dịp phát triển. trẻ không chịu phái hợp các hoạt động với các bạn
trong lớp
Nhiều trẻ chưa hát rõ lời, hát đúng giai điệu.
Thực trạng: Qua khảo sát đầu năm trên trẻ về kả năng âm nhạc của trẻ, kết quả
thu được cho thấy nhiều vấn đề đáng quan tâm :
3

học thuộc lòng, giáo viên chưa thực sự đầu tư chó trẻ hát về nghệ thuật
Cô giáo còn chưa lựa chọn và cập nhật những tác phẩm hay và mới lạ cho trẻ
để trẻ có hứng thú hơn khi học hát.
Bên cạnh đó giáo viên không phải là người chuyên nghiệp chỉ chuyên về giảng
dạy âm nhạc nên không có sự đầu tư và lĩnh hỗi những kiến thức và cách sử
dụhang các dụng cụ âm nhạc một cách thành thạo đó cũng là một hạn chế khi cô
cần truyền đạt cho trẻ làn điệu: dân ca Băc Bộ, Nam Bộ, hát đối, hát sẩm … hay
giai điệu nào cần sự dụng kết hợp với cả những đạo cụ âm nhạc khó như: Đàn ghi
ta, trống, kèn
1.2.3 Về phía phụ huynh:
Một số phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến việc học hanh của con em
mình chỉ nghĩ đến trường là chỉ đảm bảo việc ăn, ngủ, không quan tâm đên
việc học hành của con lại còn xem nhẹ các môn học phu nhất là âm nhạc
không bao giờ giup trẻ ôn lại bài hay bồi dượng thêm khi ở nhà
Từ những nguyên nhân trên và thực tiễn đã áp dụng ở lớp học của mình dưới
góc độ là một giáo viên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp giúp trẻ mẫu
giáo bé 3-4 tuổi học tốt giáo dục âm nhạc. 4 4
2. Biện pháp

2.1 Biện pháp 1: Tạo môi trường học tập để kích thích trẻ tham gia hoạt
động âm nhạc

theo nhạc như: khăn choàng, cờ đuôi nheo, vòng đeo tay, chân, những con búp bê
bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ. Tất cả những đồ dùng, đồ chơi
trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng.
Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc
không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác.

Một số loại nhạc cụ âm nhạc
- Đó kích thích tính tò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, tôi
luôn chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau định kỳ, tạo
điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa.
- Tại góc âm nhạc, t«i còng chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng,
mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với
nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự làm hay
cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây
hứng thú cho trẻ khi sử dụng. Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình
6 6
trang trí váy áo làm mặt nạ hóa trang Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng
đồ dùng do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc.
7
Ví dụ: Ở chủ đề thực vật dạy bài hát “Màu hoa” cô giáo có thể lam một số loại
hoa tươi để thu hút trẻ.
Trẻ biểu diễn bài hát màu hoa cùng đồ dùng mà cô và trẻ cùng chuẩn bị
Trẻ tham gia biểu diễn trong giờ học 9
10 10
Ví dụ: Ở chủ đề nghề nghiệp: Bài hát “Anh tý sún” Sử dụng video về hình ảnh Tý
Sún lười đánh răng đến thăm các bạn nhỏ để dặn dò và khuyên các bạn đánh
rănng thường xuyên mỗi ngày giống lời bài hát
2.3. Biện pháp 3: Sử dụng các loại nhạc cụ âm nhạc và trang phục gây hứng
thú cho trẻ:
Âm nhạc là trừu tượng nhưng có tính giáo dục nghệ thuật sâu sắc. Vì vậy
việc sớm hình thành tư duy trực quan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất
cần thiết. Vai trò của cô giaó trong vấn đề này là phải tạo được sự hứng thú say
mê hoạt động nghệ thuật.

12 12

Trẻ hứng thú biểu diễn khi mặc các trang phục

Trẻ vận động bài cháu tập làm

Trẻ hát và vận động bài vườn cổ tích

15 15
- Vận động theo nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời:
trong khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cũng có thể cho trẻ vận động theo nhạc
nhằm tạo cho trẻ sự mềm dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc
sáng tạo và giúp trẻ hiểu biết hơn về thế giới xung quanh.


16 16
Ví dụ: Cho trẻ quan sát và đàm thoại về con chim xong. Cô có thể cho trẻ đứng
đội hình vòng tròn để múa hát bài Thật là hay.
- Vận động theo nhạc trong thời gian chơi trò chơi sáng tạo: Có thể cho trẻ
vận động theo nhạc trong khi trẻ chơi trò chơi sáng tạo.
Ví dụ: Trẻ chơi đóng kịch có kèm với biểu diễn. Hoặc có trong trò chơi phân vai
cô giáo, trẻ nhập vai mình là cô giáo hay là trẻ mẫu giáo thể hiện hát, múa, gõ
đệm, vận động minh hoạ tuỳ theo ý thích.
- Vận động theo nhạc trong giờ hoạt động chiều: Cô có thể tổ chức cho trẻ
hoạt động âm nhạc theo ý muốn, trẻ hát, múa, gõ đệm theo bài hát…cô khuyến
khích cả lớp cùng tham gia. Đây là cơ hội để trẻ học hỏi lẫn nhau, chia sẻ cảm xúc
và cùng hợp tác biểu diễn.
Như vậy, ở trường mẫu giáo, từ lúc đến trường đến khi cha mẹ đến đón, âm
nhạc luôn xuất hiện bên trẻ tạo không khí tươi mát. Nếu vắng bóng lời ca, điệu
múa thì trường lớp đối với các cháu thật buồn tẻ. Âm
nhạc là chu kỳ thời gian, là nhịp sống hàng ngày của trẻ, là cho trẻ thêm linh hoạt,
tươi vui. Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ. Trẻ tham gia vận động theo nhóm vào buổi chiều 17 17
2. 5. Biện pháp 5: Tổ chức tốt hoạt động âm nhạc cho trẻ trong ngày hội, ngày


Bi
ểu diễn văn nghệ vui tết trung thu
18 18 Biểu diễn văn nghệ ngày Noel


2.6. Biện pháp 6: Tổ chức tốt một số trò chơi phục vụ âm nhạc:
Đối với trẻ thơ, được hoạt động với âm nhạc thông qua các trò chơi là một
biện pháp hữu hiệu nhất. Trò chơi đã trở thành phương tịên để đem đến cho trẻ
các yếu tố diễn tả của nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại
đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoả mái.
Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động
theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non. Nó có vai trò quan trọng
giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển
năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc, nhất
là ở lứa tuổi mẫu giáo bé học mà chơi , chơi mà học.
Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có
những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội
dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng thông
qua tai nghe âm nhạc.
Chính vì vậy tôi đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm
tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ.
a. Trò chơi: “Tai ai thính”
Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc cụ
khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ.
- Chuẩn bị : Một số loại hạt như : Hạt lạc, hạt đâu xanh, hạt gạo
- Cách chơi : Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các loại hạt. Cô giới thiệu cho
trẻ biết từng loại hạt và cho trẻ nghe âm thanh của các loại hạt trước khi chơi:
21 21
Chia trẻ theo 4 nhóm, các nhóm nhắm mắt sau đó cô lắc 1 loại hạt bất kỳ cho
trẻ nghe sau 5 giây tích tắc cho trẻ suy nghĩ rồi đưa ra tin hiệu trả lời.


chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có hình ảnh gì thì
đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó.
Ví dụ: Mở ô cửa số 3 có cây thì hát một bài hát nói về các loại hoa: “Lý cây
xanh, em yêu cây xanh,
Nếu mở ô cửa nào mà hát được bài hát có nội dung đúng với hình ảnh trong ô
cửa đó thì đội đó được tặng một đồng tiền vàng. Tiếp tục đội kia chọn ô cửa. Nếu
đội nào chọn ô cửa mà không hát được bài hát có nội dung như hình ảnh trong ô
cửa thì quyền hát thuộc về đội bạn.
22 22

nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát. Tên dụng cụ âm nhạc
- Chuẩn bị: Băng nhạc có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học,
Khăn bịt mặt, dụng cụ âm nhạc, mõ, xắc xô, phách tre…
- Cách chơi: Cho 1 trẻ lên và dùng khăn che kín mắt, rồi cho 1 trẻ khác lên hát
và sử dụng dụng cụ âm nhạc mà trẻ thích, sau đó trẻ bịt mắt phải đoán được
tên bài hát và dụng cụ âm nhạc bạn vừa sửa dụng

Trẻ sử dụng nhạc cụ xắc xô

Trò chơi : Thi xem ai nhanh 25 25

100% 95%


Đầu năm
(Tháng 9)
Cuối năm
(Tháng 4)
Trẻ hứng thú trong giờ học
44
45% 95%
Trẻ hát rõ lời, đúng giai điệu bài hát

30% 90%
Khả năng vận động theo nhạc

35% 87%
Hứng thú tham gia biểu diễn văn nghệ40% 95%
BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN KẾT QUẢ

60%

40%