Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO HUYỆN THANH OAI
TRƯỜNG MẦM NON TÂN ƯỚC
MÃ SKKN


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN SÁNG KIẾN:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO LỚN
5 - 6 TUỔI TÍCH CỰC THAM GIA VÀO HOẠT ĐỘNG
KHÁM PHÁ KHOA HỌC TRONG TRƯỜNG MẦM
NON”

1


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

MỤC LỤC

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU

I. Lý do chọn đề tài:
1. Cơ sở lí luận:
Giáo dục Mầm Non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc
dân, chiếm vị trí quan trọng trong ngành giáo dục, Giáo dục Mầm non có nhiệm
vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách
con người. Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc,
việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm mỗi gia đình


3. Mục đích của đề tài:
- Giúp trẻ 5- 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động " Khám phá khoa học",
mạnh dạn, tự tin có và có khả năng nắm vững được những kiến thức sơ đẳng,
ban đầu về khám phá.
- Giúp các đồng nghiệp, các bậc phụ huynh có thêm kiến thức và kinh
nghiệm để giáo dục trẻ đạt hiệu quả cao
4.Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt
động khám phá khoa học trong trường mầm non.

5. Đối tượng khảo sát, phương pháp nghiên cứu:
* Đối tượng khảo sát:
- 100% trẻ 5-6 tuổi trong lớp A2- Trường Mầm Non Tân Ước
* Phương pháp nghiên cứu:
4


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
- Khi tiến hành nghiên cứu đề tài tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
+ Phương pháp quan sát: Quan sát thực hành của trẻ để đánh giá thực trạng
+ Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích nguyên nhân của những tồn
tại để có biện pháp khắc phục.
+ Phương pháp dùng lời nói: Sử dụng lời nói để giải thích cho trẻ hiểu một
số khái niệm đơn giản phám phá khoa học.
+ Phương pháp sử dụng toán thống kê: Sử dụng phương pháp để tính tỷ lệ
% cháu đạt và chưa đạt theo các tiêu chí đánh giá.

6. Phạm vi của đề tài:
- Đề tài được tiến hành từ tháng 9/2014 -> 4/2015 tại lớp A2 - Trường

hiểu biết về chính bản thân mình. Khám phá khoa học đòi hỏi trẻ sử dụng tích
cực các giác quan chính vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng
phân tích, so sánh, tổng hợp.. Nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhanh
nhạy, chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể,
sinh động và hấp dẫn hơn. Qua những thí nghiệm nhỏ trẻ được tự mình thực
hiện và trong độ tuổi mầm non sẽ hình thành ở trẻ những biểu tượng về thiên
nhiên chính là cơ sở khoa học sau này của trẻ.
2. Đánh giá thực trạng của đề tài :
a. Đặc điểm chung:
Năm học 2014- 2015 được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường tôi
dạy lớp 5- 6 tuổi. Học theo chương trình đổi mới với sĩ số là 36 trong đó có 19
cháu là nam , 17 cháu là nữ. 100% số trẻ trong lớp đã học qua lớp 4 tuổi.Trong
nhóm có 2 giáo viên chủ nhiệm.
* Thuận lợi:
Có phòng học và cơ sở vật chất đầy đủ, trang thiết bị dạy học để giảng dạy
tại nhóm lớp như: Đàn, tivi, đầu DVC...Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban
Giám Hiệu nhà trường cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình trong công tác giảng dạy
6


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
của chị em đồng nghiệp. Bản thân thật sự yêu nghề, giàu lòng yêu thương trẻ.
Luôn có ý thức học hỏi vươn lên trong công tác chăm sóc giáo dục.Thường
được tham gia các chuyên đề do phòng giáo dục và nhà trường tổ chức, dự giờ
của đồng nghiệp, nên việc học hỏi kiến thức được nâng cao rõ rệt.
*Khó khăn:
Khám phá khoa học là một môn học khó, trừu tượng đối với cả việc cung
cấp kiến thức của cô và tiếp thu kiến thức của trẻ. Bản chất của trẻ lứa tuổi mầm
non là nhanh nhớ mau quên, thích tham gia vào hoạt động nhưng cũng chóng
chán. Nhiều trẻ trong lớp còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào hoạt động.

27,7


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
STT

Nội Dung

Mức độ đạt được
Số trẻ

Tỷ lệ ( %)

học
2

Trẻ thích được nói lên ý

8/36

22,2

11/36

30,5

7/36

19,4




Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
+ Trình bày rõ ràng, ngôn ngữ (nói và cử chỉ dẫn) chính xác, trong sáng, có
củng cố khắc sâu khi dạy trẻ đặc biệt là dạy trẻ khám phá khoa học.
+ Sử dụng đồ dùng dạy trẻ khám phá khoa học hợp lý.
+ Biết hướng dẫn trẻ tham gia hoạt động thí nghiệm, khám phá.
+ Biết tổ chức cho trẻ tham gia làm việc nhiều ở lớp, theo nhóm. Mọi trẻ
đều được hoạt động theo khả năng của mình.
+ Biết gợi mở, hướng dẫn để trẻ tự tìm tòi kiến thức, có nhiều biện pháp
phát huy tính chủ động của trẻ khi cho trẻ tham gia khám phá.
+ Quan tâm đến các trẻ trong mọi hoạt động.
+ Tiến trình tiết dạy hợp lý, thu hút được chú ý của trẻ, phân phối thời gian
thích hợp cho các phần, các khâu, giữa hoạt động của cô và trò.
+ Quan hệ cô trò thân ái.
+ Đánh giá hiệu quả tiết dạy thông qua kết quả học tập của trẻ.
+ Trẻ hăng hái và có nề nếp học tập tốt, hầu hết biết trả lời những yêu cầu,
nội dung cô đưa ra ở mỗi hoạt đông khám phá.
Để có được những phương trâm dạy học tốt như trên thì bản thân tôi phải
tự đặt ra một lịch trình bồi dưỡng về chuyên môn cho bản thân một cách khoa
học và thường xuyên nhất. Tham gia các lớp bồi dưỡng về “khám phá khoa học”
do Phòng Giáo Dục và nhà trường tổ chức. Tham gia các buổi sinh hoạt chuyên
môn do nhà trường tổ chức.Trước mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn tôi thường
xuyên tìm tòi và nghiên cứu trước những vấn đề còn vướng mắc trong quá trình
chuyển tải kiến thức về hoạt động “khám phá khoa học” để cùng chị em trong tổ
tháo gỡ và tìm ra hướng giải quyết đạt hiệu quả. Nâng cao hơn về kỹ năng soạn
giáo án điện tử về hoạt động “khám phá khoa học” thông qua các lớp học thêm
về vi tính vào buổi tối. Và một số giáo án như “ Khám phá quá trình phá triển
của cây từ hạt”, Khám phá quá trình tạo mưa”, “Khám phá gió tự nhiên và gió
nhân tao” ...


Hình ảnh 1: Giáo viên Vũ Thị Thu Hà tham gia dự giờ hoạt động khám
phá quá trình tạo mưa của đồng nghiệp trong khối.
Xây dựng một số giờ dậy mẫu về hoạt động ‘ Khám phá khoa học” cho chị
em trong trường tham dự và rút kinh nghiệm cho bản thân. Không quản ngại khó
khăn, không ngại khó với mỗi giờ dạy trước khi lên lớp tôi đều giành một thời
gian đủ để nghiên cứu cách truyền tài kiến thức đến cho trẻ dễ hiểu và thu hút
trẻ tham gia vào hoạt động sôi nổi nhất. Như vậy không chỉ học ở các lớp học
chuyên đề, không chỉ tham quan dự giờ chị em là bản thân đã dạy trẻ tốt hơn,
nếu như không thật sự chịu khó, không tự học hỏi để biến những điều tích lũy
được thành kiến thức của mình và lan tỏa đến với trẻ thì tất cả việc học tập sẽ trở
thành vô nghĩa, với lý do này mà bản thân tôi thiết nghĩ không ai có thể giúp
mình bằng chính sự nỗ lực của bản thân, đó là biến những tri thức học được
thành của mình bằng cách nào?. Bằng cách mỗi khi ta tiếp thu được cái mới, ta
tự xây dựng lên tiết dạy của chính mình với sự lỗ lực biến tri thức học được
thành của mình và nhờ chị em đồng nghiệm dự giờ và đánh giá tiết dạy của

11


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
mình xem kết quả có như mình mong muốn hay không. Mỗi ngày một cố gắng,
mỗi giờ một lỗ lực .
Qua biện pháp “Tự học hỏi, trau dồi kiến thức để nâng cao kỹ năng
chuyển tải về hoạt động khám phá khoa học.” trong năm qua bản thân tôi đã
có nhiều chuyển biến về phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động “khám
phá khoa học” để thu hút trẻ tham gia hoạt động, và thực sự trẻ lớp tôi đã không
còn nhút nhát khi tham gia vào giờ học.
2. Biện pháp 2: Sưu tầm một số thí nghiệm giúp trẻ tích cực tham gia
khám phá khoa học:

Cách tiến hành:
Ngâm hạt vào nước ấm khoảng 2-3 tiếng rồi lấy ra. Gieo hạt vào 2
chậu( hình ảnh 2 ), Hàng ngày cô và trẻ cùng chăm sóc tưới cho một chậu
( chậu số 2) và tại chậu này hạt sẽ nảy mầm, còn chậu kia ( chậu số 1) không
tưới nước hạt sẽ không này mầm. Cho trẻ đoán và giải thích: hạt gieo vào 2
chậu. Chậu số 2 thì nẩy mầm còn chậu số 1 không nẩy mầm.
Cô giải thích: Trong hạt có thức ăn cho cây non, và trong chậu số 2 có nước
uống cho cây nên cây đã nẩy mầm.( hình ảnh 3)

13


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

Hình ảnh 2: Cô cho trẻ tham gia thí nghiệm gieo hạt

14


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
Hình ảnh 3: Cô và trẻ cùng quan sát hạt nảy mầm ở chậu số 2 và hạt không
nảy mầm ở chậu số 1.
* Thí nghiệm 3: Sự phát triển của cây từ hạt.
Mục đích: Giúp trẻ nhận biết được quá trình phát triển của cây.
Chuẩn bị: Các loại hạt đỗ, đậu... Chậu nhỏ và dụng cụ làm đất.
Cách tiến hành: Cô và trẻ cùng làm đất cho vào chậu, cô cho trẻ gieo hạt
vào chậu, đặt chậu nơi có ánh sáng. Hàng ngày cô dẫn trẻ theo dõi và tưới nước
cho chậu cây, hướng dẫn trẻ cùng cô ghi lại quá trình phát triển của cây.
Cô giải thích thích và kết luận: Cô cho trẻ tự khái quát lại 5 quá trình phát triển
của cây mà cô và trẻ đã cùng trẻ ghi lại được.( hình ảnh 4)

lên trên cùng, còn lớp nước ở giữa.
16


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
Chuẩn bị: 1 chai dầu ăn, 1chai nước, 1 chai siro. 3 ly thủy tinh, khay. Các
thẻ mầu đỏ trắng vàng.
Cách tiến hành: (Để trẻ dễ quan sát, cô tổ chức cho trẻ quan sát theo
nhóm) Cho trẻ quan sát và gọi tên 3 chai đựng dung dịch. Chọn chất lỏng ở chai
1 đổ vào ly nước, cho trẻ chọn chất lỏng thứ 2 đổ vào ly nước và trẻ tự đoán nó
sẽ đứng ở chỗ nào trong cái ly nước. Làm tương tự với chất lỏng thứ 3 ( siro ),
( hình ảnh 5)
Cho trẻ quan sát vị trí của các lớp chất lỏng trong ly nước để rút ra kết
luận: Lớp siro nặng hơn nước nên chìm xuống dưới cùng, lớp nước nhẹ hơn siro
nhưng nặng hơn dầu ăn lên ở giữa, lớp trên cùng là lớp dầu ăn vì dầu nhẹ hơn
nước và siro. ( hình ảnh 6)
Sau khi cô và trẻ cùng thí nghiệm và rút ra kết luận cô cho trẻ tham gia thí
nghiệm theo nhóm, mỗi nhóm sẽ thay đổi vị trí của các lớp chất lỏng khi đổ vào
nước để thí nghiệm và tự rút ra kết luận.

Hình ảnh 5: Cô và trẻ tham gia thí nghiệm với các chất lỏng

17


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

Hình ảnh 6: Cô và trẻ tham gia thí nghiệm với các chất lỏng

* Thí nghiệm 7: Sử dụng bàn tay trong nước:

Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

Hình ảnh 8: Cô và trẻ tham gia nhận xét kết quả thí nghiệm quả trứng thần
kỳ
* Thí nghiệm 9: Que diêm thần kỳ.
Mục đích: Trẻ nhận biết cục đường hút nước, cục xà phòng làm dãn lớp da
bề mặt nước.
Chuẩn bị: Que diêm, chậu nước sạch, xà phòng, cục đường.
Cách tiến hành: (Để trẻ dễ quan sát, cô tổ chức cho trẻ quan sát theo
nhóm)
Đặt các que diêm trên mặt nước, nhúng cục đường vào giữa chậu. Các con
thấy hiện tượng gì xảy ra? ( Các que diêm sẽ chạy về phía cục đường). Tiếp tục
nhúng xà phòng vào giữa chậu nước.
-> Các con thấy điều kỳ diệu gì? ( Các que diêm sẽ chạy xa cục xà phòng)
(Hình ảnh 9)

20


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học
Kết luận: Khi đặt cục đường vào giữa chậu nước thì nó hút nước vào. Còn
khi đặt xà phòng vào giữa chậu nước, nó làm dãn lớp da bề mặt nước khiến các
que diêm bị đẩy ra xa.

Hình ảnh 9: cô và trẻ tham gia thí nghiệm que diêm thần kỳ.

* Thí nghiệm 10: Các vật nổi và chìm trong nước.
Mục đích: Trẻ nhận biết được một số vật nổi và chìm trong nước.
Chuẩn bị: Chậu đựng nước, sỏi, kẹp quần áo, nắp nhựa, mẫu gỗ ...
Cách tiến hành:Cho trẻ cầm đồ dùng và hỏi trẻ nếu thả những đồ dùng này

ngọn nến tắt?
Kết luận: Cốc nến đang cháy là cốc được bịt bằng tờ giấy bạc đục lỗ, không khí
vẫn lọt vào được bên trong cốc. Cốc có nến bị tắt, bị bịt bằng tờ giấy bạc không
đục lỗ, không khí không lọt vào bên trong được nên cây nến sẽ bị tắt.

* Thí nghiệm 12: Vì sao nước trong cốc không chảy ra.
Mục đích: Nhận biết về không khí.
Chuẩn bị: Một nửa cốc nước và một tờ giấy.
Cách tiến hành: (Để trẻ dễ quan sát, cô tổ chức cho trẻ quan sát theo
nhóm). Cho trẻ quan sát một nửa cốc nước và tờ giấy cô đã chuẩn bị sẵn. Cô
dùng tờ giấy đặt lên miệng cốc và cho trẻ quan sát. Cô hỏi trẻ: Các con thấy điều
gì xảy ra? Trẻ trả lời: Nước không chảy ngoài. (Hình ảnh11)
Kết luận: Nước trong cốc không chảy ra ngoài là do không khí bên ngoài
muốn đi vào cốc và không khí bên trong muốn thoát ra ngoài cốc nhưng bị tờ
giấy chặn trên miệng cốc.

23


Một số biện pháp giúp trẻ MGL tích cực tham gia vào HĐKP Khoa học

Hình ảnh11: Cô và trẻ tham gia thí nghiệm vì sao nước trong cốc
không chảy ra.

* Thí nghiệm 13: Co và giãn.
Mục đích: Trẻ nhận biết sự dãn nở của không khí gặp nóng và co lại khi
gặp lạnh.
Chuẩn bị: Một chai nhựa ( Chai lavie), một quả bóng bay, một chậu nước
nóng.
Cách tiến hành: Đặt miệng bóng bay bao quanh miệng chai. Đổ đầy nước