Phòng GDĐT TP PLEKU
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM LỒNG GHÉP GIÁO DỤC
GIỚI TÍNH VÀ SỨC KHỎE SINH SẢN TRONG
GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC Ở THCS
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
.
Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản phải bắt đầu bằng giáo dục gia đình, vai trò
của cha mẹ,truyền thống,đạo đức,luật pháp của quốc gia,sau đó là kiến thức cơ bản
Page 1
về cơ thể học,sinh lý học, các kỹ năng của con người để bước vào quan hệ tình dục
an toàn có trách nhiệm,nắm các thông tin về tình dục và sinh sản cơ bản.
Muốn thực hiện được điều đó thì việc mang lại phổ biến các kiến thức chuyên môn
về cơ thể học,sinh lý học,tâm lý học và các quan điểm về đời sống tình dục phải
trình bày một cách công khai.
Trong giảng dạy sinh học ngoài việc truyền thụ những kiến thức cơ bản, đồng thời
phải lồng ghép việc giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản cho học sinh có ý thức
bảo vệ cơ thể khỏe,sống lành mạnh ….
Trong các năm học qua để giáo dục học sinh có thức tốt trong ý thức bảo vệ sức
khỏe tôi luôn lồng ghép vấn đề này vào trong bài dạy, và tôi nhận thấy đã đạt được
một số hiệu quả nhất định và tôi tiếp tục áp dụng phương pháp này vào trong năm
học và trong những năm học tiếp theo với hy vọng góp phần nâng cao được ý thức
cho học sinh để bảo vệ cơ thể mình từ đó có ý thức bảo vệ bản thân và gia đình
thông qua môn học.Học sinh là những người chủ nhân tương lai của đất nước,
chúng ta phải làm sao cho các thế hệ học sinh có ý thức và góp sức mình vào công
cuộc xây dựng đất nước .
Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản hiện nay đã trở thành một nhu cầu cấp bách
của xã hội.
Đối với chúng ta giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản là một môn học còn mới

liên quan tới nhau ảnh hưởng lẫn nhau.Tuy vậy, để nhận biết và hiểu biết
các thay đổi quan trọng đó, ta xem xét riêng từng phương diện, song bao
giờ cũng cần nhớ rằng trong cuộc sống thực, chúng không hoàn toàn diễn
ra đúng như vậy
Thế kỷ 20 với vô số các thay đổi của xã hội chúng ta phải đương đầu với những đòi
hỏi của thời đại trong đó tình dục học sẽ là một môn học phải được dạy ngay từ lớp
5.
Những biến đổi về tâm sinh lý ảnh hưởng mạnh đến lối sống,nếp sinh hoạt, quan hệ
xã hội và sự phát triển nhân cách.Tuy nhiên, đây cũng là những vấn đề chưa được
nhiều bậc phụ huynh quan tâm.Phim ảnh, báo chí,những nếp sống,hoạt động không
lành mạnh,ăn chơi,ma túy làm cho các em dễ bị lôi cuốn,bị sa ngã, bị xâm hại tình
dục
Vậy nên tôi chọn đối tượng nghiên cứu là học sinh khối lớp 8, thông qua giảng
dạy bộ môn sinh hoc lớp 8 để giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ sức khỏe của
mình. Bởi vì đây là lứa tuổi giao thời giữa thiếu niên và thanh niên , do vậy các
Page 4
em có nhiều chuyển biến về nhận thức. Trong thực tế cho thấy đa số các em có ý
thức tốt , nhưng bên cạnh đó vẫn có những em nhận thức sự việc còn thiên về
cảm tính, bắt chước, chưa có sự chọn lọc nhưng các em lại không nhận thức
được điều đó. Trong những trường hợp như vậy giáo viên và phụ huynh cần có
biện pháp giúp đỡ, chỉ bảo , giáo dục cho các em để các em nhận thức được sự
việc, sự tác hại của những trò, những việc làm, từ đó các em có ý thức cao hơn
trong mọi hành vi, việc làm của mình đối với cơ thể mình.
Với biện pháp vừa truyền thụ tri thức, vừa giáo dục cho học sinh có ý thức đối với
bản thân, để hình thành nhân cách, ý thức cho học sinh, để các em trở thành một
con người vừa có tri thức vừa có đạo đức. Đạo đức có thể nói là cái gốc của con
người. Người Trung Quốc có câu “ Nhân chi sơ tính bản thiện” nghĩa là con người
khi sinh ra ai cũng hiền, ai cũng thiện cả còn về sau có thể trở thành người tốt hay
xấu đều do môi trường và giáo dục. Chính vì thế khi các em bước chân vào ghế nhà
trường ngoài việc truyền thụ kiến thức các thầy cô giáo cần phải dạy các em những

+Về những đặc tính của giới tính
+Về những vấn đề có liên quan đến mối quan hệ giữa những người khác giới
-Hình thành cho học sinh THCS có những thái độ, tình cảm và hành động đúng đắn
trong:
+Những vấn đề có liên quan đến giới
+Quan hệ những người khác giới(nhất là bạn khacù giới)
Page 6
VD: +Tình trạng có thai sớm
+Phá thai vô ý thức
+Bệnh truyền nhiễm
+Bệnh lây qua đường tình dục
*Các phương pháp GDGT ở trường THCS
Việc lựa chọn và sử dụng phương pháp GDGT có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo
đảm kết quả của giáo dục.Một trong ngững nhiệm vụ của GDGT là hình thành ý
thức(khái niệm, phán đaons, niềm tin cho học sinh THCSvề những vấn đề có quan
hệ đến giưới và các quan hệ giữa những người ở các giới khác nhau,về giới tính vai
trò của chúng trong cuộc sống xã hội.
Vì vậy, để hình thành ý thức cho HS ý thức về các vấn đề vừa nêu trên, cần lựa
chọn và sử dụng các phương pháp diễn giảng, đàm thoại, tranh luận.Những phương
pháp này có tác động đưa lí luận vào ý thức HS và khái quát những kinh nghiệm,
những hành vi, ứng xử của HS
Tuy nhiên không được biến các phương pháp này thành các phương pháp thuyết
giáo.Các phương pháp này phải làm cho HS biết tự mình phân tích và tổng kết kinh
nghiệm ứng xử đối với người khác giới, đối với những vấn đề giới tính của bản thân
của bạn bè, biết tự nhận thức,tự đánh giá,và biết bảo vệ những quan điểm, niềm tin
và nguyên tắc mình đã tự xây dựng.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Mục tiêu
Hiện nay, trong chương trình đào tạo của Việt Nam, vấn đề giáo dục giới tính cho
học sinh chưa được quan tâm đúng mức. Chưa hề có môn giáo dục giới tính được

Chưa kể có khoảng 65% các ca nhiễm HIV là ở những người dưới 29 tuổi và
một phần không nhỏ rơi vào những đối tượng chưa lập gia đình,
Cũng theo báo cáo, đây chỉ là số nổi, thực tế còn nhiều hơn vì các em không khai
đúng tuổi hay không dám đến bệnh viện để xử lí. Hậu quả của sự thiếu hiểu biết về
kiến thức giới tính làm các em dễ mang thai ngoài ý muốn, dễ mắc một số bệnh
như: Lậu, Giang mai, sùi mào gà, AIDS.
Xã• hội hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề nên hay không nên
đưa chương trình giáo dục sức khoẻ giới tính vào chương trình giáo dục PTTH.
Có ý kiến cho rằng: không nên vẽ đường cho hươu chạy, ý khác lại cho rằng:
Thà vẽ đường cho hươu chạy còn hơn để con em chúng ta lao xuống vực. Vấn đề
lớn được đặt ra ở đây là làm thế nào để lấp lỗ hổng trong công tác giáo dục giới
tính cho các em đang ở giai đoạn vị thành niên.
Theo ý kiến của cá nhân tôi, việc cần thiết phải trang bị cho các em các kiến
thức về vấn đề giới tính là không cần phải bàn cải. Với vai trò là một giáo viên
dạy môn sinh học THCS, tôi thấy có một số nội dung trong chương trình SGK có
đề cập đến một số vấn đề về dạng kiến thức GDGT. Nếu GV biết cách triển khai
tốt, khai thác bổ sung thêm một số vấn đề thì sẽ trở thành một bài dạy về giáo
dục giới tính rất tốt cho các em.
Trước đây, chúng ta áp dụng phương pháp dạy học vấn đề, trong đó lấy giáo
viên là trung tâm truyền đạt lại kiến thức cho Học sinh, do đó Học sinh học tập một
cách thụ động, thiếu sáng tạo dẫn đến hiệu quả giảng dạy không cao. Hiện nay,
công tác đổi mới phương pháp dạy học đang vận dung phương pháp dạy học khám
phá, lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên giữ vai trò tổ chức, giám sát, định hướng
các hoạt động của học sinh nhằm giúp các em tìm hiểu và lĩnh hội các kiến thức
mới.
Page 9
Mục đích chung của môn Cơ thể người và vệ sinh ở THCS là cung cấp những
hiểu biết khoa học về đặc điểm cấu tạo và mọi hoạt động sống của con người. Trên
cơ sở đó, đề ra các biện pháp vệ sinh, rèn luyện thân thể, bảo vệ và tăng cường sức
khỏe, nâng cao năng suất, hiệu quả trong học tập,góp phần thực hiện mục tiêu đào

Người ta ước tính trên thế giới có khoảng 500 triệu trẻ vị thành niên sẽ đối mặt với sự chọn lựa hành vi
tình dục vào năm 2000. Nhiều triệu trong số đó bước vào tuổi hoạt động tình dục với nguy cơ có thai
ngoài ý muốn, AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (BLTĐTD) khác. Rất nhiều lớn không chấp
nhận một thực tế là con cái họ đang ở tuổi hoạt động tình dục, mặc dù nhiều nghiên cứu cho thấy rằng
bất chấp ràng buộc về văn hóa, tập tục, tôn giáo, phần lớn đều bắt đầu có hoạt động tình dục, dưới các
hình thức khác nhau, trước tuổi 20. Ở hầu hết các quốc gia, trường học, chính phủ và bố mẹ vẫn chưa
cung cấp cho trẻ vị thành niên những thông tin cần thiết để chúng có thể có những quyết định và hành vi
đúng đắn, ảnh hưởng đến tương lai về sức khỏe sinh sản của chính mình.
-Trẻ vị thành niên (từ 10-17 tuổi) ở nước ta có khoảng 23,8 triệu người, chiếm 31%
dân số. Theo thống kê của Hội Kế hoạch hóa gia đình thì Việt Nam là một trong ba
nước có tỷ lệ phá thai cao nhất thế giới (1,2-1,6 triệu ca mỗi năm), trong đó 20%
thuộc lứa tuổi VTN, thậm chí có em mới 12 tuổi. Điều tra quốc gia về VTN và
thanh niên Việt Nam cho thấy, 7,6% trong độ tuổi này có quan hệ tình dục trước
hôn nhân. Đó là chưa kể tới rất nhiều ca NPT tại những cơ sở y tế tư nhân nhưng
không thể kiểm soát và thống kê được.
Một số khái niệm có liên quan đến giáo dục sức khỏe sinh sản và giới tính:
1 .ĐỊNH NGHĨA SỨC KHỎE SINH SẢN VÀ SỨC KHỎE TÌNH DỤC:
-Sức khỏe sinh sản: Theo tổ chức Y tế thế giới, SKSS là trạng thái thoải mái về thể
chất, tinh thần và xã hội của tất cả những gì liên quan tới bộ máy sinh sản chứ
không phải là không có bệnh hay khuyết tật của bộ máy đó.
Như vậy SKSS bao hàm ý nghĩa là mọi người đều có thể có một cuộc sống tình dục
được thỏa mãn, có trách nhiệm và an toàn đồng thời họ phải có khả năng sinh sản
Page 11
và sự tự do lựa chọn việc có sinh con hay không, thời điểm sinh con và số con.
Định nghĩa này cũng bao hàm cả quyền của phụ nữ và nam giới phải được thông
tin, tư vấn đầy đủ và được tiếp cận với các biện pháp kế hoạch hóa gia đình an toàn,
hiệu quả, phù hợp với khả năng và chấp nhận được theo sự lựa chọn của bản thân
họ, và quyền tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp cho người phụ nữ
mang thai cũng như sinh đẻ an toàn.
-Sức khỏe tình dục: Theo tổ chức Y tế thế giới, SKTD là trạng thái thoải mái về

thước khác: đầu, ngực, mông, tay ,chân tất cả các bộ phận cơ thể không lớn lên
thoe cùng một tốùc độ, nên người vị thành niên trông có dáng ngượi ngịu và có
phần không cân đối.
3.LỒNG GHÉP VÀO MỘT SỐ BÀI SINH 8
Bài 58: TUYẾN SINH DỤC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về chức năng của hoocmon sinh dục nam đôi với tuổi
dậy thì ở các em trai
Có 2 hoạt động nhỏ:
+ Tìm hiểu về vai trò của tinh hoan ở phần này Gv hướng dãn cho học sinh
quan sát hình vễ, sơ đồ trao đổi nhóm để hoàn thành phần điền từ.(GV dùng tranh
màu phóng to giới thiệu cho HS vị trí của các tế bào kẽ, chức năng của tế bào kẽ,
sau khi hoạt động GV cho đại diện HS nhóm báo cáo phần điền từ đồng thời chỉ
Page 13
trên tranh vẽ vị trí của các tế bào kẽ, sự điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết là
cơ sở để các em học bài 59 dễ hơn)
Kết luận: Vai trò nội tiết của tinh hoàn là tiết hoocmôn phụ sinh dục nam:
TESTÔSTÊRÔN: Tìm hiểu vai trò của hôc môn do tế bào kẽ tiết ra để thực hiện tốt
phàn này GV cho các em HS nam chuâûn bị trước ở nhà phiếu học tập ( bảng 58.1)
GV thu lại đề phát hiện một số em phát triểûn không bình thường để kịp thời có lời
khuyên thích hợp cho các em

Hoạt động 2: cách tiến hành như hoạt động 1 song Gv đặc biệt chú ý giới thiệu
kỹ hình 58.3 ( buồng trứng,ống dẫn trứng,phễu dẫn trứng,trứng và các nang trứng
gốc, sự phát triển của trứng, trứng chín và rụng trứng sự hình thành thể vàng, vai trò
của thể vàng) đây là cơ sở để các em học tốt bài 62. Đặc biệt GV cần lưu ý các em
gái trong việc vệ sinh cơ quan sinh dục.
-Vai trò nội tiếât của buồng trứng là tiết hoocmôn phụ sinh dục
nữ:ƠSTRÔNGEN
Sau hai hoạt động Gv cần lưu ý cho HS: trong các dấu hiệu biến đổi của cơ thể
ở tuổi dậy thì , thì dấu hiệu quan trọng nhất là xuất tinh lần đầu ở các em nam và sự

trong thòi gian mang thai, không sử dụng các chất gây nghiện thì đứa trẻ sinh ra
có sức khỏe tốt, cân nặng đảm bảo, không thiếu cân và chiều cao, trí tuệ phát triển
tốt )
Page 15
GV cho HS đọc thông tin SGK dùng tranh giới thiệu sự thai sinh ở người, sau
đó cho HS đọc báo cáo kết quả điều tra thực tế:
+Sức khỏe của thai tùy thuộc vào sức khỏe của mẹ. Do đó, trong thời gian mang
thai( cũng như thời kỳ cho con bú người mẹ cần bồi dưỡng đủ chất, đủ lượng để
đảm bảo đủ dinh dưỡng cho thai nhi phát triển tốt ( không bị suy dinh dưỡng)
không dùng các chất gây nghiện như rượu bia, thuốc lá có ảnh hưởng trực tiêùp
đến sự phát triển của thai
Hoạt động : Tìm hiểu và giải thích hiện tượng kinh nguyệt
-GV: cho HS đọc thông tin nội dung SGK sau đó dùng tranh màu phóng to
Hình 62.3 giới thiệu và giải thích rõ hiện tượng và chu kỳ kinh nguyệt
+Trứng chín và rụng là hoạt động tiết hoocmôn của tuyến yên
+Thời gian từ khi trứng bắt đầu phát triển đến khi chín và rụng là 14 ngày
Page 16
+Khi trứng rụng ngang trứng hình thành thể vàng,thể vàng
+Ơstrôgen do lớp trong của ngang trứng tiết ra tăng dần và cao nhất ở ngày thứ
14,Prôgenstêrôn do thể vàng tiết ra từ ngày thứ 14 tăng dần và tăng cao nhất ở ngày
thứ 23- 24, đồng thời niêm mạc tử cung xung huyết càng mạnh và mạnh nhất vào
khoảng ngày thứ 22-25.
+Trứng rụng sau ngày thứ 14 kể khi trứng bắt đầu phát triển, niêm mạc tử cung
còn ít xung huyết,từ ngày thứ 14 đến ngày thứ 28 niêm mạc tử cung xung huyết
mạnh. Nếu trứng không được thụ tinh thể vàng teo dần, niêm mạc tử cung bị bong,
kèm theo sự chảy máu đó là sự hành kinh(Dấu hiệu trứng không được thụ tinh)
+Thể vàng còn có vai trò kìm hãm sự tiết hoocmon gây chín trứng của tuyến
yên, nên sau ngày thứ 28( hành kinh) thể vàng không còn thì tuyên yên lại hoạt
động tiết hoocmon gây chín trứng do vậy sự hành kinh lặp thành chu kỳ.
+Nếu trứng được thụ tinh và làm toor thì hình thành nhau thai tiết hoocmon duy

Page 19
Tranh: Bao cao su dành cho nam giới.
Tranh: Bao cao su dành cho phụ nữ.
Page 20
Tranh: Cách sử dụng BCS dành cho nam giới.
+ Cách sử dụng BCS dành cho nữ giới:
Tranh: Cách sử dụng BCS dành cho nữ giới.
*Nhóm 3:
- Cơ chế tác dụng của thuốc tránh thai: Trình bày như phần nội dung.
Page 21
- Một số loại thuốc tránh thai: Postino (ngừa thai khẩn cấp),olag, Ky, Exluton.
Postino
Olag
Ky, Exluton
*Nhóm 4.
Page 22
- Cơ chế tác dụng của phương pháp dụng cụ tử cung: Phần nội dung, HS dùng tranh
minh hoạ để trình bày.
Hình: Vòng tránh thai.
- Cơ chế tác dụng của phương pháp triệt sản nữ: Học sinh sử dụng hình vẽ để giải
thích (như phần nội dung).
Hình: Thắt ống dẫn trứng ở phụ nữ.
Page 23
- Giải thích cơ chế phương pháp triệt sản nam: Học sinh dùng hình vẽ để giảI thích
(như phần nội dung).
Hình:Triệt s ản nam.

Page 24
Page 25