PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ LAGI
TRƯỜNG MẪU GIÁO TÂN TIẾN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài : MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 5 TUỔI
LÀM QUEN CHỮ VIẾT Người viết : TRẦN THỦY THẢO NGUYÊN
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Mẫu Giáo Tân Tiến – Tổ Lá
Năm học : 2013 - 2014
I/ Lí do chọn đề tài:
Làm quen chữ viết là một trong những hoạt động rất quan trọng và cần
thiết giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, là một trong những tiền đề cho sự phát
triển toàn diện của trẻ về mọi mặt như : trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ Mặt
khác, nó còn giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp
với mọi người. Có thể nói, hoạt động “Làm quen chữ viết” là cơ sở
vững chắc giúp trẻ mẫu giáo lớn bước vào trường tiểu học với một tâm
thế tự tin, vững vàng, bởi vì chữ viết là một phương tiện đặc biệt quan
trọng không thể thiếu được ở trường tiểu học. Đọc và viết là ngôn ngữ cơ
bản góp phần cho sự hình thành nhân cách của một đứa trẻ.
Chúng ta có thể nói rằng ngôn ngữ nói và viết nó tồn tại song song và có
mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Ngôn ngữ sẽ phát triển một cách tự
nhiên, theo chiều hướng tốt nếu như điều kiện môi trường xung quanh
thuận lợi, có sự tác động phù hơp trong giáo dục về phương pháp cũng
như hình thức tổ chức. Đặc biệt là trẻ mẫu giáo lớn – lứa tuổi bắt đầu
làm quen chữ viết. Vậy làm thế nào để trẻ học tốt, thuộc nhanh chữ cái?
Điều đó làm Tôi băn khoăn suy nghĩ. Tuy kinh nghiệm chưa nhiều trong
việc dạy trẻ lớp mẫu giáo lớn, nhưng nắm được đặc điểm tâm sinh lý của
trẻ : Trẻ rất thích những gì mới lạ, đẹp mắt, hấp dẫn, sinh động… Và để
- Đa số phụ huynh đều quan tâm đến tình hình học tập của các
cháu.
2. Khó khăn :
- Một số phụ huynh còn chưa quan tâm tới con em mình. Một phần
là do tình hình dân trí của phụ huynh còn thấp nên chưa tích cực phối
hợp với giáo viên trong việc dạy trẻ làm quen với chữ viết.
- Có một số trẻ nói ngọng, nói đớt nên ảnh hưởng đến việc phát âm
của trẻ khi làm quen chữ viết.
- Khoảng 2/3 số trẻ chưa mẫu giáo nhỡ nên việc rèn nề nếp học tập
gặp nhiều khó khăn, khả năng tiếp thu kiến thức về chữ viết nói riêng do
cô truyền đạt chậm hơn rất nhiều so với trẻ đã qua mẫu giáo nhỡ.
- Một số trẻ quá hiếu động hoặc quá thụ động cũng ảnh hưởng đến
việc học tập nói chung cũng như việc làm quen với chữ viết.
- Qua khảo sát đầu năm 60% trẻ ở lớp nhận biết chữ cái chậm .
Do thấy được những thực tế đó, Tôi đã suy nghĩ và tìm ra các biện pháp
giúp trẻ nhận biết nhanh, ghi nhớ lâu các chữ cái một cách tích cực.
III/ Nội dung các biện pháp tiến hành:
Tổ chức các hoạt động trong ngày ở Trường Mẫu giáo đều có thể
dạy trẻ 5 tuổi làm quen với chữ viết, việc sử dụng dụng cụ trực quan là
yếu tố không thể thiếu trong việc dạy trẻ, vì trẻ chỉ lĩnh hội kiến thức tốt
khi được trực tiếp tri giác các đối tượng. Dụng cụ trực quan nếu càng
đẹp, càng hấp dẫn thì càng thu hút được trẻ hơn.
- Nắm bắt được điều này khi cho trẻ làm quen chữ viết tôi thường sử
dụng các đồ dùng trực quan để dạy trẻ, là vật thật với màu sắc đẹp, đạt
thẩm mỹ, kích thước phù hợp lý với trẻ.
+ Ví dụ: khi dạy trẻ làm quen với chữ cái h – k, chủ đề : “Thế giới
thực vật”, Tôi chọn đối tượng dạy trẻ là cho trẻ xem quả hồng– quả khế.
Với việc được quan sát vật thật là quả hồng và quả khế, trẻ rất tích cực
chú ý vì không những trẻ được học chữ h – k qua băng từ có chứa chữ h-
k từ hai quả này mà trẻ còn biết được đặc điểm, lợi ích của chúng. Thông
về nơi có chữ cái chưa học.Qua trò chơi trẻ khắc sâu hơn những chữ cái
đã học và làm quen được một vài chữ cái mới.
Hoặc sưu tầm một số trò chơi :
* Trò chơi 1 : “Ngôi sao may mắn”
Trò chơi này chơi ở chủ điểm : Thế giới động vật, ôn chữ cái o-ô-ơ
- Chuẩn bị : máy vi tính, các hình ảnh về các con vật : con bò, gà
trống, con lợn được lồng vào sau hình ảnh ngôi sao 5 cánh.
- Cách chơi : chia thành 2 đội ngồi ghế, trên màn hình là hình ảnh
1 ngôi sao có 5 cánh có số từ 1-5, trẻ sẽ chọn lần lượt từng cánh sao từ số
1đến số 5 cô nhấn chuột hiện lên hình ảnh, trẻ sẽ lắc xắc xô để trả lời tên
hình ảnh và tìm chữ o-ô-ơ có trong hình ảnh đó mỗi lần tìm đúng chữ cái
o-ô-ơ sẽ chuyển màu và đội đó sẽ được thưởng 1 bông hoa cứ như vậy
đến hết 5 cánh sao thì xuất hiện cả 5 hình ảnh->trẻ sẽ nói tên đó là các
con vật nuôi trong gia đình.
- Luật chơi : Đội nào lắc xắc xô trước sẽ được quyền trả lời.
*Trò chơi 2 :Vận chuyển hàng tết, chơi ở chủ điểm “ Tết và mùa xuân ”
chữ cái h-k .
- Chuẩn bị : Những gói quà tết có dán từ kèm theo như bánh
chưng, kẹo, dưa hấu, (Những mặt hàngtrong ngày tết do cô và trẻ làm
đóng gói ) kể cả những gói hàng không chứa chữ cái h-k để trẻ có sự so
sánh và tìm đúng.
- Cách chơi : chia trẻ làm 2 đội thi vận chuyển hàng tết, đội nào
vận chuyển được nhiều hàng có từ chứa chữ cái h-k theo yêu cầu sẽ
thắng cuộc.
- Luật chơi : Tiếp sức cho nhau.
* Trò chơi 3 : Đố bé biết?
- Chuẩn bị: Một miếng ghép lớn có hình, xung quanh là một số
miếng ghép nhỏ, miếng ghép lớn sẽ chứa một hình ảnh chính của chủ
điểm. Ví dụ chủ điểm “PTGT”, miếng ghép lớn sẽ là hình ảnh xe ô tô,
những miếng ghép nhỏ sẽ các bộ phận của xe ô tô (có từ kèm theo) như
viết nhanh hơn, có sự thay đổi thường xuyên, kịp thời theo các chữ dạy,
từ đó trẻ làm quen chữ cái không chỉ trong giờ học mà còn ở mọi lúc,
mọi nơi. Bất kể một đồ dùng, đồ vật nào có trong lớp tôi đều dán các từ
chỉ tên kèm theo, từ đồ dùng học tập, vệ sinh của trẻ, đồ dùng trưng bày
theo chủ đề của cô.
+ Ví dụ : ở chủ đề “PTGT” cô trưng bày những PTGT, tranh ảnh
về PTGT, ở các góc đặc biệt là góc học tập cô dán các chữ “h-k” hoặc
đến chủ đề “ tết và các mùa” cô sẽ thay đổi bằng tranh về mùa xuân,
chưng dĩa bánh ngày tết thay đổi chữ cái ở góc học tập “s-x”, dán chữ
cái vào bảng bé ngoan, ca uống nước, khăn lau mặt của trẻ, dán tên vào
vở học, bàn chải đánh răng của trẻ.
Tổ chức hoạt động ngoài trời, hoạt động góc:
+ Ví dụ : qua sản phẩm trẻ làm được từ các nhóm chơi như : tranh
cát, tranh hột hạt, các loại vỏ sò, vỏ trứng, tranh từ lá cây…Cô gợi ý cho
trẻ đặt tên cho sản phẩm của mình và gắn tên cho những bức tranh vừa
đặt tên, trẻ đọc tên và nêu được những chữ cái đã học và làm quen với
chữ cái mới có trong tên bức tranh.
+ Ví dụ : Trong góc học tập cho trẻ chơi đôminô các chữ cái hoặc
cho trẻ đếm các thẻ chữ cái, ghép các nét chữ cái.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng giáo án điện tử
cũng là một trong những biện pháp hữu hiệu giúp trẻ tiếp thu bài học mà
trong đó có hoạt động LQCV :
Ví dụ : khi lên tiết dạy LQCV cô chuẩn bị những hình ảnh động đẹp,
sinh động, thu hút trẻ, cũng có thể là những đoạn phim có cả hình ảnh
động và âm thanh tạo cho trẻ sự tập trung chú ý.Từ những hình ảnh kết
hợp với những chữ cái sắc nét, trình chiếu sinh động giúp trẻ ghi nhớ tốt
hơn chữ cái.
Sử dụng một số bài đồng dao mà trẻ đọc thường có những âm
điệu, vần điệu dễ nhớ mà qua đó có chứa nhiều các chữ cái như bài: Nu
na nu nống
Bé ơi bé này."
+ Ví dụ : qua bài thơ "Cây thược dược" bé gạch chân các chữ cái
"b-d-đ" ở chủ đề "Thế giới thực vật"
" Cây thược dược Mới ra hoa
Trận gió qua Cây đổ rạp
Có đau lắm Tôi đỡ nào
Kẻo cuối lâu Lưng sẽ mỏi
Tay bé đỡ Bông hoa cười
Mắt bé tươi Như hoa nở."
IV/ Kết quả thực hiện:
- Với việc áp dụng những biện pháp dạy trẻ làm quen chữ viết, trẻ lớp
Tôi học tập rất sôi nổi, hứng thú, thuộc nhanh, nhớ lâu và khắc sâu
những chữ cái đã được học.
Qua khảo sát của lớp, tôi thấy 90% trẻ nhớ nhanh, chính xác các chữ cái,
phát âm chính xác các chữ cái, 87% trẻ tìm nhanh, chính xác các chữ cái
trong từ trọn vẹn, 85% trẻ tìm nhanh, chính xác các chữ cái thông qua
các bài thơ, câu truyện, 100% trẻ hứmg thú trong giờ học. Giờ học "Làm
quen chữ viết" diễn ra vui vẻ, nhẹ nhàng, trẻ tiếp thu các chữ cái một
cách nhanh nhẹn, linh hoạt, ngôn ngữ của trẻ có nhiều tiến bộ, những câu
trả lời của trẻ rõ ràng, mạch lạc, điều này cũng góp phần cho những hoạt
động khác đạt kết quả tốt hơn.
- Về bản thân, qua quá trình thực hiện, tôi cảm thấy mình nắm vững và
nâng cao hơn về chuyên môn, đặc biệt là có thêm nhiều biện pháp
phương pháp dạy trẻ hấp dẫn, linh hoạt, sáng tạo và tự tin hơn rất nhiều
trong việc tham gia vào các hoạt động giáo dục trẻ.
V/ Hiệu quả và khả năng phổ biến :
Bài học kinh nghiệm :
Để có nhiều biện pháp dạy trẻ nắm bắt nhanh và khắc sâu các chữ cái,
bản thân cần :
- Nắm vững phương pháp dạy môn làm quen chữ viết.
*Ý KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC HỘI THI GVDG CẤP THỊ
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………
Điểm đánh giá:…….
Tân Tiến,
ngày… tháng… năm 2013
TRƯỞNG BAN