PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ LAGI
TRƯỜNG MẪU GIÁO TÂN TIẾN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài : MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 5 TUỔI
LÀM QUEN CHỮ VIẾT Người viết : TRẦN THỦY THẢO NGUYÊN
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Mẫu Giáo Tân Tiến – Tổ Lá

Năm học : 2013 - 2014
I/ Lí do chọn đề tài:
Làm quen chữ viết là một trong những hoạt động rất quan trọng và cần thiết giúp
trẻ phát triển ngôn ngữ, là một trong những tiền đề cho sự phát triển toàn diện của
trẻ về mọi mặt như : trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ Mặt khác, nó còn giúp trẻ nhận
biết thế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp với mọi người. Có thể nói, hoạt động
“Làm quen chữ viết” là cơ sở vững chắc giúp trẻ mẫu giáo lớn bước vào trường
tiểu học với một tâm thế tự tin, vững vàng, bởi vì chữ viết là một phương tiện đặc
biệt quan trọng không thể thiếu được ở trường tiểu học. Đọc và viết là ngôn ngữ cơ
bản góp phần cho sự hình thành nhân cách của một đứa trẻ.
Chúng ta có thể nói rằng ngôn ngữ nói và viết nó tồn tại song song và có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau. Ngôn ngữ sẽ phát triển một cách tự nhiên, theo chiều hướng
tốt nếu như điều kiện môi trường xung quanh thuận lợi, có sự tác động phù hơp
trong giáo dục về phương pháp cũng như hình thức tổ chức. Đặc biệt là trẻ mẫu
giáo lớn – lứa tuổi bắt đầu làm quen chữ viết. Vậy làm thế nào để trẻ học tốt, thuộc
nhanh chữ cái? Điều đó làm Tôi băn khoăn suy nghĩ. Tuy kinh nghiệm chưa nhiều
trong việc dạy trẻ lớp mẫu giáo lớn, nhưng nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ :
Trẻ rất thích những gì mới lạ, đẹp mắt, hấp dẫn, sinh động… Và để trẻ tiếp thu tốt
chữ cái, Tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp dạy trẻ 5 tuổi làm quen chữ
viết”, với mong muốn đưa những biện pháp mới lạ, hấp dẫn tới trẻ, để trẻ tiếp thu

khi làm quen chữ viết.
- Khoảng 2/3 số trẻ chưa mẫu giáo nhỡ nên việc rèn nề nếp học tập gặp nhiều
khó khăn, khả năng tiếp thu kiến thức về chữ viết nói riêng do cô truyền đạt chậm
hơn rất nhiều so với trẻ đã qua mẫu giáo nhỡ.
- Một số trẻ quá hiếu động hoặc quá thụ động cũng ảnh hưởng đến việc học
tập nói chung cũng như việc làm quen với chữ viết.
- Qua khảo sát đầu năm 60% trẻ ở lớp nhận biết chữ cái chậm .
Do thấy được những thực tế đó, Tôi đã suy nghĩ và tìm ra các biện pháp giúp trẻ
nhận biết nhanh, ghi nhớ lâu các chữ cái một cách tích cực.
III/ Nội dung các biện pháp tiến hành:
 Tổ chức các hoạt động trong ngày ở Trường Mẫu giáo đều có thể dạy trẻ 5
tuổi làm quen với chữ viết, việc sử dụng dụng cụ trực quan là yếu tố không thể
thiếu trong việc dạy trẻ, vì trẻ chỉ lĩnh hội kiến thức tốt khi được trực tiếp tri giác
các đối tượng. Dụng cụ trực quan nếu càng đẹp, càng hấp dẫn thì càng thu hút được
trẻ hơn.
- Nắm bắt được điều này khi cho trẻ làm quen chữ viết tôi thường sử dụng các đồ
dùng trực quan để dạy trẻ, là vật thật với màu sắc đẹp, đạt thẩm mỹ, kích thước phù
hợp lý với trẻ.
+ Ví dụ: khi dạy trẻ làm quen với chữ cái h – k, chủ đề : “Thế giới thực vật”,
Tôi chọn đối tượng dạy trẻ là cho trẻ xem quả hồng– quả khế. Với việc được quan
sát vật thật là quả hồng và quả khế, trẻ rất tích cực chú ý vì không những trẻ được
học chữ h – k qua băng từ có chứa chữ h-k từ hai quả này mà trẻ còn biết được đặc
điểm, lợi ích của chúng. Thông qua đó trẻ ghi nhớ 2 chữ h – k nhanh và khắc sâu
hơn.
- Tổ chức hoạt hoạt động “Làm quen văn học” cũng tạo cơ hội cho trẻ "Làm quen
chữ viết":
+ Ví dụ : Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Cáo, thỏ và gà trống” cô kết hợp
kể với rối, yêu cầu trẻ đặt tên cho câu chuyện, sau khi thống nhất tên câu chuyện,
cho trẻ xem băng từ và đọc lại tên câu chuyện, cô có thể lồng ghép "Làm quen chữ
viết", hỏi trẻ những chữ cái đã học có trong băng từ hoặc giới thiệu những chữ cái

trong hình ảnh đó mỗi lần tìm đúng chữ cái o-ô-ơ sẽ chuyển màu và đội đó sẽ được
thưởng 1 bông hoa cứ như vậy đến hết 5 cánh sao thì xuất hiện cả 5 hình ảnh->trẻ
sẽ nói tên đó là các con vật nuôi trong gia đình.
- Luật chơi : Đội nào lắc xắc xô trước sẽ được quyền trả lời.
*Trò chơi 2 :Vận chuyển hàng tết, chơi ở chủ điểm “ Tết và mùa xuân ” chữ cái h-
k .
- Chuẩn bị : Những gói quà tết có dán từ kèm theo như bánh chưng, kẹo, dưa
hấu, (Những mặt hàngtrong ngày tết do cô và trẻ làm đóng gói ) kể cả những gói
hàng không chứa chữ cái h-k để trẻ có sự so sánh và tìm đúng.
- Cách chơi : chia trẻ làm 2 đội thi vận chuyển hàng tết, đội nào vận chuyển
được nhiều hàng có từ chứa chữ cái h-k theo yêu cầu sẽ thắng cuộc.
- Luật chơi : Tiếp sức cho nhau.
* Trò chơi 3 : Đố bé biết?
- Chuẩn bị: Một miếng ghép lớn có hình, xung quanh là một số miếng ghép
nhỏ, miếng ghép lớn sẽ chứa một hình ảnh chính của chủ điểm. Ví dụ chủ điểm
“PTGT”, miếng ghép lớn sẽ là hình ảnh xe ô tô, những miếng ghép nhỏ sẽ các bộ
phận của xe ô tô (có từ kèm theo) như bánh xe, dụng cụ của nghề giáo viên như
bút, phấn, bảng,…
- Cách chơi: Cô sẽ đưa ra mỗi câu đố hoặc một gợi ý về miếng ghép. Trẻ sẽ
đoán đúng, mở miếng ghép ra, có hình ảnh kèm theo từ có chứa chữ cái đã học, ví
dụ “bánh xe” có chữ a, hay “vô lăng” có chữ ă… Trẻ nào tìm đúng chữ cái đã học
đó sẽ được thưởng một bông hoa. Khi nào tất cả các miếng ghép nhỏ được mở ra sẽ
hiện ra hình ảnh trong miếng ghép lớn là xe ô tô, trẻ sẽ tìm chữ a trong từ “xe ô tô”.
- Luật chơi: Một miếng ghép nhỏ đoán đúng sẽ được thưởng một bông hoa.
Một miếng ghép lớn đoán đúng sẽ được thưởng hai hoa.
- Cô và trẻ cùng chuẩn bị những đồ dùng, đồ chơi cho giờ học :
+ Ví dụ : Trẻ làm những chiếc bánh chưng bằng vỏ hộp bánh cốm, thiệp chúc
mừng năm mới, trang trí hoa đào, hoa mùa xuân tô màu theo ý thích cùng cô để dạy
trẻ tiết "Làm quen chữ viết": l-m-n chủ điểm : “Tết và mùa xuân ” .
Bởi với việc trẻ tự làm ra các sản phẩm hay cùng với sự giúp đỡ của cô thì trẻ cũng

Ví dụ : khi lên tiết dạy LQCV cô chuẩn bị những hình ảnh động đẹp, sinh động, thu
hút trẻ, cũng có thể là những đoạn phim có cả hình ảnh động và âm thanh tạo cho
trẻ sự tập trung chú ý.Từ những hình ảnh kết hợp với những chữ cái sắc nét, trình
chiếu sinh động giúp trẻ ghi nhớ tốt hơn chữ cái.
 Sử dụng một số bài đồng dao mà trẻ đọc thường có những âm điệu, vần
điệu dễ nhớ mà qua đó có chứa nhiều các chữ cái như bài: Nu na nu nống
- Tôi có thể vận dụng cho trẻ ôn chữ cái n để rèn cách phát âm n rất nhiều thông
qua bài này, đồng thời sửa được ngọng cho những trẻ nói ngọng n – l.
Hay bài : “Đi cầu đi quán ”
“ Đi cầu đi quán Mua một đàn gà
Đi bán lợn con Về cho ăn thóc
Đi mua cái xoong Mua lược chải tóc
Đem về đun nấu Mua cặp cài đầu
Mua quả dưa hấu Đi mau về mau
Về biếu ông bà Kẻo trời sắp tối ”
Bài đồng dao này trẻ được luyện phát âm chữ đ
- Với thơ : Qua bài thơ : "Bé làm bao nhiêu nghề ” trẻ gạch chân chữ cái u-ư ở chủ
đề "Một số ngành nghề"
“Bé làm bao nhiêu nghề Chữa bệnh cho mọi người
Bé chơi làm thợ nề Bé chơi làm cô nuôi
Xây nên bao nhà cửa Xúc cơm cho cháu bé
Bé chơi làm thợ mỏ Một ngày ở nhà trẻ
Đào nên thật nhiều than Bé làm bao nhiêu nghề
Bé chơi làm thợ hàn Chiều mẹ đến đón về
Nối nhịp cầu đất nước Bé lại là cái cún ”
Bé chơi làm thầy thuốc
- Và còn rất nhiều bài đồng dao khác nữa có thể giúp trẻ tiếp thu chữ cái dễ dàng và
nhớ lâu.
+ Ví dụ : qua bài thơ "bé ơi" bé gạch chân chữ cái "a-ă-â" ở chủ đề "bản
thân"

Để có nhiều biện pháp dạy trẻ nắm bắt nhanh và khắc sâu các chữ cái, bản thân
cần :
- Nắm vững phương pháp dạy môn làm quen chữ viết.
- Có đủ bộ chữ cái chuẩn về mẫu.
- Sử dụng đồ dùng trực quan có hiệu quả.
- Xây dựng môi trường chữ viết đẹp, hấp dẫn, phù hợp với trẻ.
- Sưu tầm các trò chơi hay, mới lạ, hấp dẫn trẻ .
- Luôn tìm tòi, học hỏi, tiếp cận những điều mới lạ nhằm gây hứng thú cho
trẻ.
- Luôn gần gũi, quan sát trẻ để nắm bắt được tình hình, khả năng của trẻ để
có những biện pháp hợp lí trong việc dạy trẻ đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm.
- Dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi.
- Đầu tư soạn giáo án và chuẩn bị giáo cụ chu đáo hơn trước khi lên tiết dạy.
- Thiết kế và tổ chức các hoạt động dạy trẻ làm quen chữ cái theo chủ đề một
cách linh hoạt, sáng tạo phù hợp với khả năng trẻ và điều kiện cụ thể của địa
phương để phát huy hết tính tích cực ở trẻ.
- Không ngừng quan sát, ghi chép để theo dõi đánh giá quá trình phát triển
những kĩ năng cần thiết cho việc đọc, viết của trẻ nhằm điều chỉnh kịp thời các biện
pháp giáo dục cụ thể đến với từng cá nhân trẻ.
- Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, trao đổi với phụ huynh.
- Phải yêu nghề, yêu trẻ, có tâm huyết với nghề.
Trên đây là một số kinh nghiệm của Tôi trong năm học vừa qua. Kinh nghiệm đã
được phổ biến cho các bạn đồng nghiệp trong trường cùng tham khảo, có thể còn
rất nhiều thiếu sót, rất mong sự góp ý của cấp trên cũng như của các bạn đồng
nghiệp để Tôi có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc dạy trẻ làm quen chữ viết.

Tân Tiến, ngày 28 tháng 11 năm
2013
Người viết
Trần Thủy Thảo Nguyên