Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
Đức Thiện
Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
Vic i mi phng phỏp ging dy nhm nõng cao cht lng dy v hc
hin nay ang c trin khai hu ht cỏc trng hc vi nhiu hỡnh thc v
mc khỏc nhau. Vi s phỏt trin nh v bóo ca cụng ngh thụng tin v kh
nng ph bin thụng tin ngy cng a dng, n gin, nhanh chúng, chỳng tụi
nhn thy vic ng dng tin hc vo cụng tỏc ging dy cú th em li hiu qu
cao. Cụng vic ny ó rt ph bin nhng nc phỏt trin nhng cũn khỏ mi
m nc ta. Tuy nhiờn, vic ng dng cụng ngh thụng tin vo trng hc l
rt cn thit v cú th l hng phỏt trin trong tng lai.
Trong ging dy húa hc, cng nh cỏc b mụn khoa hc khỏc chúng ta cú
th vn dng phng tin cụng ngh thụng tin khc phc nhng khú khn
trong vic minh ha cỏc khỏi nim rt tru tng, phc tp,. Vớ d nh: lớ
thuyt v cu to cht v phn ng húa hc,. ng thi, vic ng dng CNTT
cũn cú th c mt cỏch sinh ng mi quan h gia cu trỳc v húa tớnh cỏc
cht. Qua tỡm hiu bc u, tụi c bit mt s phn mm cú th h tr rt tt
cho cụng tỏc ging dy húa hc, trong ú bi ging in t c thit k trờn
phn mm MS PowerPoint l ph bin nht ng thi cú th em li s hng
thỳ hc tp cho hc sinh. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
giảng dạy còn gặp không ít khó khăn. Khú khn ln nht ca giỏo viờn trong
vic thit k mt bi ging in t l vic hỡnh thnh ý tng v ni dung bi
hc cn truyn t n hc sinh m khụng b sa vo cỏc hiu ng hot hỡnh
lm m nht trng tõm bi hc.
Vi lý do đó chúng tôi đã chọn hớng nghiên cứu là: Thiết kế giáo án
điện tử chơng trình hoá học hữu cơ 11 THPT bằng phần mềm MS
POWERPOINT.
II. Mục đích của đề tài
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 1 Trờng THPT Sơn
- Trao i, iu tra thc t.
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 2 Trờng THPT Sơn
Động số 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
Đức Thiện
Chơng I
Cơ sở lý luận của đề tài
I.1. Khỏi quỏt v phn mm MS PowerPoint
I.1.1. Gii thiu v phn mm MS PowerPoint
MS PowerPoint l mt phn mm trỡnh din (Presentation) nm trong b sn
phm Microsoft Office. õy l mt phn mm d s dng vi nhiu tớnh nng
tiờn tin phc v cho cụng vic trỡnh din vi nhiu mc ớch khỏc nhau.
Vi nhng tớnh nng a dng, MS PowerPoint cho phộp thc hin hu ht cỏc
yờu cu minh ha trong ging dy, c bit l nhng minh ha ng rt cn thit
trong ging dy húa hc. Nh vy, nu c s dng tt, nú cú th h tr rt
nhiu cho cụng tỏc ging dy v gúp phn nõng cao hiu qu ging dy.
I.1.2. Nhng tin ớch ca MS PowerPoint trong ging dy húa hc
Chốn c hỡnh nh: trong nhiều bài giảng hoá học, để bài giảng đợc đơn
giản và dễ hình dung cho học sinh và tiện lợi đơn giản cho lời giảng của giáo
viên, chúng ta không thể không sử dụng tới những hình vẽ, sơ đồ minh hoạ. Thay
vì khi đó giáo viên hoặc học sinh phải chuẩn bị sẵn những sơ đồ hình vẽ ở nhà
trên giấy, ngời giáo viên có thể lấy những hình ảnh đó từ rất nhiều nguồn tài liệu
khác. Ví dụ nh: từ SGK bằng cách quét lên máy, hoặc lấy từ trên internet, hoặc
tạo ra nó trên các phần mềm hoá học ứng dụng đang có mặt trên thị trờng nh:
chemoffice 8.0, hyperchem 7.5, chemskill, Khi sử dụng các hình ảnh đó trong
bài giảng của mình, giáo viên dễ dàng điều khiển học sinh tham gia các hoạt
động học tập hơn và có thể cho học sinh tri giác lại bất kỳ lúc nào.
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 3 Trờng THPT Sơn
Đức Thiện
To c cỏc siờu liờn kt: Một trong những ứng dụng quan trọng của MS
Powerpoint đó là có thể tạo đợc các siêu liên kết tới những slide trong cùng một
file hoặc tạo đợc các liên kết với các file khác, các trang khác (những file dữ
liệu lu trữ những hình ảnh mô phỏng, cơ chế của các phản ứng hoá học dới dạng
những đoạn phim, những file văn bản, chân dung các nhà hoá học, ). Nhờ tạo
đợc những siêu liên kết với tới nhiều đối tợng khác, ngời giáo viên sẽ đỡ tốn thời
gian cho việc tạo những đối tợng đó trên nền office Powerpoint, đồng thời
có thể giới thiệu tới học sinh những thí nghiệm mà bình thờng giáo viên không
thể tiến hành biểu diễn hay cho học sinh tự làm vì lý do an toàn, hay việc thực
hiện nó khó thành công,
Tất cả những ứng dụng trên của phần mềm MS Powerpoint đã đa nó trở
thành một công cụ hữu ích cho cả ngời dạy và ngời học, góp phần nâng cao hiệu
quả của hoạt động dạy của thày và lĩnh hội tri thức của trò. Do đó mà hiệu quả
của hoạt động giáo dục đợc nâng lên.
I. 2. Khỏi quỏt v chng trỡnh hoỏ hc hu c lp 11
Chng trỡnh hoỏ hc phn hu c lp 11 bao gm nhng ni dung chớnh:
- Phn lý thuyt chung:
+ Thuyt cu to hoỏ hc c coi l phn lý thuyt ch o ca
phn hoỏ hc hu c.
+ Sau khi tỡm hiu lý thuyt ch o, hc sinh c lm quen vi
cỏc khỏi nim v: ng ng, ng phõn, liờn kt hoỏ hc.
- Phn cỏc hp cht c th: SGK Hoá học lp 11 ó gii thiu tng i
y v cỏc loi hp cht hirocacbon v nờu khỏ y nhng nột chớnh ca
tng loi hp cht ú trong tng phn, tng bi. Trong khi nghiờn cu v cỏc
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 5 Trờng THPT Sơn
Động số 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
PowerPoint
II.1.1. Nm bt ni dung bi v hỡnh thnh ý tng
- õy l khõu rt quan trng nh hng n mc thnh cụng ca bi.
khõu ny ngi giỏo viờn cn c tht k ni dung bi, xỏc nh rừ trng tõm v
cỏc ni dung cn truyn t n hc sinh.
- Hỡnh thnh ý tng v vic truyn t n hc sinh. tng ni dung, ngi
giỏo viờn phi cõn nhc tht k s s dng phng phỏp no. Cụng vic ny rt
quan trng vỡ nú liờn quan n vn th hin giỏo ỏn trờn phn mm MS
PowerPoint v cỏch thc iu khin trỡnh din trờn lp hc.
II.1.2. Son giỏo ỏn
T nhng ý tng ó hỡnh thnh bc 1, ta lp dn ý th hin cỏc ý tng
ú mt cỏch cụ ng. Son giỏo ỏn trờn giy trờn c s cỏc ý tng v dn ý ó
cú.
II.1.3. Th hin giỏo ỏn trờn phn mm MS PowerPoint
- T nhng ý tng v dn ý ó lp, chuyn bi son t giy sang Powerpoint
mt cỏch cụ ng, ngn gn v xỳc tớch.
- To hiu ng cho tng ni dung trong tng slide.
Tuy nhiờn vic chuyn giỏo ỏn sang Powerpoint phi lu ý nhng im
sau:
- Luụn nh nguyờn tc n gin v rừ rng.
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 7 Trờng THPT Sơn
Động số 3
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm §ång
§øc ThiÖn
- Không sao chép nguyên văn bài giảng vào các slide mà cần trình bày lại
theo hướng tinh giản và biểu tượng hóa nội dung.
- Hãy nhất quán trong thiết kế :
+ Không đổi quá nhiều màu trên mỗi slide, vì ta chỉ cần học sinh
tập trung vào nội dung trình bày chứ không phải màu sắc lòe loẹt, đồ họa vui
II.1.5. Soạn dàn ý ghi bài chi tiết cho học sinh
Đây là một điểm khá mới mẻ so với các cách dạy thông thường. Không giống
như cách ghi bảng, ở đây mỗi lần chúng ta chỉ trình chiếu được một slide với
lượng nội dung không nhiều và không lưu lại được. Do đó, cần có dàn ý để học
sinh có được sự hình dung tổng quát về bài học cũng như tiện việc ghi chép vì
thông thường tốc độ trình chiếu nhanh hơn ghi bảng, nó giúp học sinh không bị
lúng túng nếu lỡ ghi không kịp.
II.1.6. Trình chiếu thử
- Việc trình chiếu thử là nhằm kiểm tra những vấn đề sau:
+ Nổi bật trọng tâm bài.
+ Thời gian giảng dạy phù hợp.
+ Hình thức trình bày thống nhất và đảm bảo yêu cầu truyền thụ
+ Thứ tự thực hiện hợp lý.
+ Mức độ nắm vững trình tự thực hiện của giáo viên
II.1.7. Tiến hành giảng dạy
- Cần có những lưu ý sau đây khi giảng dạy:
+ Tập trung vào bài giảng để đảm bảo thời gian theo kế hoạch.
+ Cần bao quát học sinh, tránh để các em bị chi phối bởi các hình
ảnh và hiệu ứng hoạt hình mà không tập trung vào bài giảng.
+ Không sa đà vào các vấn đề không có trong nội dung.
+ Nếu gặp sự cố ngoài ý muốn cần phải bình tĩnh xử lý và cố
gắng không làm gián đoạn tiết học.
+ Hướng dẫn học sinh cách ghi bài và lưu giữ bài học.
+ Kiểm tra được mức độ tiếp nhận kiến thức của học sinh sau
Tæ Khoa Häc Tù Nhiª n 9 Trêng THPT S¬n
§éng sè 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
Đức Thiện
mi bi ging.
Động số 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
Đức Thiện
v cu to cỏc hp cht hirocacbon.
- Phn cng c kin thc ỏp dng nhiu dng cõu hi v nhiu hỡnh thc trc
nghim khỏc nhau.
- S dng cỏc phn mm húa hc khỏc h tr cho bi hc.
- S dng phim nh húa hc minh ha cho mi bi hc c bit l phn tớnh
cht hoỏ hc v ng dng ca cỏc cht nhm to nim hng thỳ hc tp mụn húa
hc sinh.
- Tng cng kh nng t duy, kớch thớch s tỡm tũi v kh nng t chim lnh
kin thc sau mi ni dung bi hc nhm khc sõu kin thc cho hc sinh.
- Ngoi ra, cỏc giỏo ny lu gi c lõu, cú th d dng b sung, sa cha
thụng tin cho phự hp yờu cu ca tng thi im, tng i tng, tu trỡnh
hc sinh, thi gian cho phộp ca tit hc, giỏo viờn cú th n, thờm bt chnh sa
cỏc Slide cho phự hp.
Phần kết luận
1. Kt lun
Ch mi bc u lm quen vi vic son bi ging in t, chỳng tụi
cng cha th cú cỏi nhỡn tht chớnh xỏc v vic s dng phn mm MS
PowerPoint núi riờng v vic ng dng tin hc trong ging dy húa hc núi
chung. Tuy nhiờn, sau mt thi gian tỡm hiu v th nghim, chỳng tụi ó t
nhng mc tiờu sau:
1) Tỡm hiu thc trng cỏc k nng dy hc theo hng i mi ca mt
phn cỏn b - giỏo viờn, c bit l k nng ng dng tin hc trong cụng tỏc
ging dy mụn húa hc.
2) Khỏi quỏt mt s chc nng v cỏch s dng phn mm MS PowerPoint,
ng dng trong ging dy. Qua ú, thy c kh nng s dng nú vo ging dy
Tổ Khoa Học Tự Nhiê n 11 Trờng THPT Sơn
có thể tổ chức cho giáo viên học tập, thiết kế những bài giảng, hình ảnh minh họa
Tæ Khoa Häc Tù Nhiª n 12 Trêng THPT S¬n
§éng sè 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đồng
Đức Thiện
v trao i vi nhau. ng thi, tng nh trng cn thng xuyờn t chc cỏc
t thi ua, nhng t hi ging thao ging cú s dng CNTT, khuyn khớch
cỏn b - giỏo viờn tớch cc vn dng CNTT vo cụng tỏc ging dy. Nh vy
khụng nhng giỏo viờn cú th tit kim c vn thi gian vn ó dy c m cũn
giỳp cỏc ng chớ cỏn b - giỏo viờn tớch ly c nhiu t liu, hỡnh nh phc v
cho cụng tỏc ging dy v nõng cao kh nng ca mỡnh.
Cỏc n v trng hc, cỏc c s giỏo dc cn thụng tin thng xuyờn n
giỏo viờn nhng phng phỏp ging dy mi, hin i ca cỏc nc tham
kho v hc tp.
Song song vi nhng vic lm ú, ngi giỏo viờn cn thng xuyờn t
cp nht cỏc thụng tin mi, cỏc phng phỏp ging dy, nhng phng tin k
thut dy hc v cỏc hỡnh thc kim tra ỏnh giỏ theo hỡnh thc mi. ú s l
iu kin gúp phn nõng cao hiu qu ca cụng tỏc ging dy, hc tp.
Tuy nhiờn, mt lu ý c bit vi vic s dng CNTT trong ging dy ú
l: CNTT hay bt k cỏc phng tin k thut dy hc (dự hin i ti õu)
cng khụng th thay th ngi giỏo viờn, chỳng ch l nhng cụng c h tr
cụng tỏc ging dy nhm nõng cao hiu qu ca cụng tỏc giỏo dc.
Tài liệu tham khảo
1. Phơng pháp dạy học hóa học, Nguyễn Cơng, NXBGD, 2000.
2. Giáo trình tin học ứng dụng, Bùi Thế Tâm, NXB Đại Học GTVT, 2000.
3. Giáo trình thực hành tin học ứng dụng trong hóa học, Đặng ứng Vận,
NXB ĐHKHTN Hà Nội, 1999.
4. ứng dụng tinh học trong dạy học hóa học, Nguyễn Trọng Thọ, NXBGD,
2002.