Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
MỤC LỤC
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1. DN: Doanh nghiệp
2. PGĐ: Phó giám đốc
3. TNHH: Trách nhiệm hữu hạn
4. LĐ, SX, SP: Lao động, sản xuất, sản phẩm
5. NLĐ: Người lao động
6. TL: Tiền lương
7. BHXH: Bảo hiểm xã hội
8. BHYT: Bảo hiểm y tế
9. KPCĐ: Kinh phí công đoàn
10. BHTN: Bảo hiểm thất nghiệp
11. TK: Tài khoản
12. TN: Thu nhập
13. CBCNV: Cán bộ công nhân viên
14. CĐKT: Chế độ kế toán
15. BTC: Bộ tài chính
16. CĐKTDN: Chế độ kế toán doanh nghiệp
17. QĐ: Quyết định
18. TMDV: Thương mại dịch vụ
19. SXKD: Sản xuất kinh doanh
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
PHỤ LỤC
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
LỜI CẢM ƠN
Để có được những buổi thực tập rất bổ ích và hiệu quả tại Công ty TNHH Hà Nội, ngày tháng năm 2012
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Trong sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa ngày nay thì công tác
quản lý kinh tế tài chính là một công tác quan trọng mà trong đó lực lượng
cán bộ quản lý kinh tế tài chính và cán bộ kế toán là một phần không thể thiếu
trong bộ máy kinh tế của đất nhước cũng như trong doanh nghiệp. Từ thực tế
trên chúng ta ngày càng hoàn thiện hơn trong công tác quản lý kinh tế tài
chính và kế toán để có thể thực hiện một cách tốt nhất chức năng nhiệm vụ
của nó.
Tiền lương là một bộ phận sản phẩm của xã hội, là nguồn khởi đầu của
quá trình tái tạo ra sản phẩm hàng hóa. Vì vậy, việc hạch toán, phân bổ chính
xác tiền lương và giá thành sản phẩm, tính đủ và thanh toán tiền lương kịp
thời cho người lao động sẽ góp phần hoàn thành kế hoạch sản xuất, hạ giá
thành sản phẩm, tăng năng xuất lao động, tăng tích lũy và đồng thời cải thiện
đời sống của người lao động.
Chính sách tiền lương được vận dụng linh hoạt ở mỗi doanh nghiệp phụ
thuộc vào đặc điểm và tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh và phụ
thuộc vào tính chất công việc. Vì vậy việc xây dựng một cơ chế, chế độ trả
lương phù hợp, hạch toán đầy đủ và thanh toán kịp thời có ý nghĩa to lớn về
mặt kinh tế cũng như về mặt chính trị, tinh thần và vật chất đối với người lao
động.
Bởi vậy, cải tiến và hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán nói chung, kế
toán tiền lương và các khoản trích theo lương nói riêng trong các doanh
nghiệp thương mại luôn được đặt ra với mục đích nhằm tổ chức khoa học,

CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
1.1 Các khái niệm, các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán tiền lương
và các khoản trích theo lương.
Theo Mác, lao động của con người là một trong ba yếu tố quan trọng
quyết định sự tồn tại cảu quá trình sản xuất. Lao động giữ vai trò chủ chốt
trong việc tái tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội. Lao động có năng
suất, có chất lượng và đạt hiệu quả cao là nhân tố đảm bảo cho sự phồn vinh
của mọi quốc gia.
Người lao động chỉ phát huy hết khả năng của mình khi sức lao động mà
họ bỏ ra được đền bù xứng đáng. Đó là số tiền mà người sử dụng lao động trả
cho người lao động để họ có thể tái sản xuất sức lao động, đồng thời có thể
tích lũy được đó gọi là tiền lương.
Tiền lương là một bộ phận sản phẩm của xã hội, là nguồn khởi đầu của
quá trình tái tạo ra sản phẩm hàng hóa. Vì vậy việc hạch toán, phân bổ chính
xác tiền lương và giá thành sản phẩm, tính đủ và thanh toán kịp thời tiền
lương cho người lao động sẽ góp phần hoàn thành kế hoạch sản xuất, hạ giá
thành sản phẩm, tăng năng suất lao động, tăng tích lũy và đồng thời cải thiện
đời sống người lao động.
Gắn chặt với tiền lương và các khoản trích theo lương bao gồm cả Bảo
hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Kinh phí công đoàn, Bảo hiểm thất nghiệp. Đây
là các quỹ xã hội thể hiện sợ quan tâm của toàn xã hội với người lao động.
Chính sách tiền lương được vận dụng linh hoạt ở mỗi doanh nghiệp phụ
thuộc vào đặc điểm và tổ chức quản lý, tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh
và phụ thuộc vào tính chất của công việc. Vì vậy việc xây dựng một cơ chế
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
3
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
trả lương phù hợp, hạch toán đầy đủ và thanh toán kịp thời có ý nghĩa to lớn
về mặt kinh tế cũng như về mặt chính trị đối với người lao động.

lương.hạ giá thành sản phẩm.
- Ngoài tiền lương người lao động còn được hưởng các khoản trợ cấp thuộc
quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong các trường hợp
ốm đau, thai sản, tai nạn lao động như vậy tiền lương (tiền công), bảo hiểm xã
hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là thu nhập chủ yếu của người lao động.
Đồng thời tiền lương (tiền công)và các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y
tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn còn là những yếu tố sản xuất quan
trọng, là một bộ phận cấu thành nên giá thành sản phẩm, dịch vụ .
1.1.2 Các khoản trích theo tiền lương và quỹ tiền lương
*Các khoản trích theo tiền lương:
Bên cạnh chế độ tiền lương,tiền thưởng được hưởng trong quá trình kinh
doanh, người lao động còn được hưởng các khoản trợ cấp thuộc quỹ bảo hiểm
xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), kinh phí công đoàn (KPCĐ). Các quỹ
này được hình thành một phần do người lao động đóng góp, phần còn lại do
doanh nghiệp đóng góp được tính vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp.
- Quỹ Bảo hiểm xã hội : Hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy định
trên tổng số tiền lương cấp bậc và các khoản phụ cấp (chức vụ,thâm niên…)
của công nhân, viên chức, lao động thuộc đối tượng đóng BHXH thực tế phát
sinh trong tháng. Theo chế độ hiện hành, tỷ lệ trích quỹ bảo hiểm xã hội là
24%, trong đó 17% do đơn vị hoặc chủ sử dụng lao động đóng góp được tính
vào chi phí kinh doanh, 7% còn lại do người lao động đóng góp và được trừ
vào lương tháng. Quỹ BHXH được dùng để chi trả trong các trường hợp ốm
đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất. Quỹ này do
cơ quan BHXH quản lý.
- Quỹ Bảo hiểm y tế : Được hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy
định trên tổng số tiền lương của công nhân, viên chức, lao động thuộc đối
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
5
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
tượng đóng BHYT thực tế phát sinh trong tháng. Tỷ lệ trích quỹ BHYT là

Các yêu cầu trên có quan hệ chặt chẽ với nhua và chỉ có trên cơ sở yêu
cầu đó thì tiền lương mới kích thích được người lao động trong nâng cao tay
nghề, nâng cao ý thức kỷ luật, thi đua lao động sản xuất thúc đẩy được sản
xuất phát triển và ngược lại.
Ngoài tiền lương, người lao động còn được hưởng các khoản phụ cấp,
trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế…, các khoản này cũng góp phần trợ
giúp người lao động và tăng thêm thu nhập cho họ trong các trường hợp khó
khăn, tạm thời hoặc vĩnh viễn mất sức lao động.
1.1.4 Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
Tổ chức tốt kế toán lao động, tiền lương và các khoản trích theo lương
là một trong những điều kiện để quản lý tốt quỹ tiền lương và quỹ BHXH,
BHYT, BHTN, Qũy trợ cấp mất việc làm, KPCĐ đúng nguyên tắc, đúng chế
độ,có tác dụng khuyến khích người lao động nâng cao năng suất lao động,
đồng thời tạo điều kiện tính và phân bổ chi phí tiền lương và các khoản trích
theo tiền lương vào giá thành sản phẩm được chính xác. Chính vì vậy kế toán
tiền lương và các khoản trích theo tiền lương phải được thực hiện các nhiệm
vụ chủ yếu sau:
- Tổ chức ghi chép, phản ánh, tổng hợp số liệu về số lượng lao động,
thời gian lao động, kết quả lao động của từng người, từng bộ phận một cách
chính xác kịp thời tiền lương và các khoản liên quan khác cho người lao
động
- Tính toán và phân bổ hợp lý chính xác chi phí tiền lương, tiền công và
các khoản trích theo tiền lương cho các đối tượng sử dụng liên quan.
- Hướng dẫn, kiểm tra các nhân viên và các phòng ban liên quan thực
hiện đầy đủ việc hạch toán ban đầu về lao động, tiền lương theo đúng quy
định .
- Lập các báo cáo về lao động và tiền lương kịp thời chính xác.
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
7
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp

và thời gian làm việc thực tế trong tháng.
Lươn
g
tháng
= Mức lương tối thiểu x
Hệ số lương theo
cấp bậc
+
Hệ số phụ cấp
theo lương
- Tiền lương tuần là tiền lương trả cho một tuần làm việc được xác định
trên cơ sở tiền lương tháng nhân với 12 tháng và chia cho 52 tuần.
Lương tuần =
Mức lương tháng x 12 tháng
52
- Tiền lương ngày là tiền lương trả cho một ngày làm việc và được xác
định bằng cách lấy tiền lương nth áng chia cho số ngày làm việc trong tháng .
Lương ngày =
Mức lương tháng
Số ngày làm việc trong tháng
- Tiền lương giờ là tiền lương trả cho một giờ làm việc và được xác
định bằng cách lấy tiền lương ngày chia cho số giờ tiêu chuẩn theo quy định
của luật lao động (không quá 8 giờ /ngày)
Lương giờ =
Mức lương ngày
Số giờ làm việc trong ngày
Hình thức trả lương theo thời gian có ưu điểm là đơn giản, dễ tính toán nhưng
có hạn chế nhất định là mang tính bình quân, chưa thực sự gắn với kết quẩn xuất
nên để khắc phục phần nào hạn chế đó, trả lương theo thời gian có thể được kết hợp
chế độ tiền thưởng để khuyến khích người lao động hăng hái làm việc .

- Trả lương theo sản phẩm có thưởng là việc kết hợp trả lương theo sản
phẩm(sản phẩm trực tiếp hoặc sản phẩm gián tiếp) với chế độ tiền thưởng
trong sản xuất (thưởng nâng cao chất lượng, thưởng tăng năng suất lao
động…). Nhờ đó người lao động quan tâm hơn đến việc cải tiến kĩ thuật,nâng
cao chất lượng sản phẩm làm ra tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động ,…
- Trả lương theo sản phẩm lũy tiến là việc trả lương trên cơ sả phẩm
trực tiếp, đồng thời căn cứ vào mức độ hoàn thành mức sản xuất. Mức độ
hoàn thành định mức sản xuất càng cao thì suất lương lũy tiến càng lớn. Nhờ
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
10
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
vậy, trả lương theo sản phẩm lũy tiến sẽ kích thích được người lao động tăng
nhanh năng suất lao động .
* Tiền lương khoán
Tiền lương khoán là hình thức trả lương cho người lao động theo khối
lượng và chất lượng công việc mà họ hoàn thành.
Ngoài chế độ tiền lương các doanh nghiệp còn xây dựng chế độ tiền
thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích trong hoạt động sản xuất kinh
doanh.Tiền thưởng bao gồm thưởng thi đua (lấy từ quỹ khen thưởng) và
thưởng trong sản xuất kinh doanh (thưởng nâng cao chất lượng sản phẩm,
thưởng tiết kiệm và vật tư…)
1.2.2. Một số chế độ khác khi tính lương.
(Chế độ trả trợ cấp, thưởng, lương phụ)
Đối với trợ cấp cần phải thực hiện đúng đối tượng và hoàn cảnh theo quy
định của nhà nước để hỗ trợ thêm cho công nhân viên đủ tiêu chuẩn được trợ
cấp, tạo công bằng cho các đối tượng lao động.
Với tiền lương cần phải công bằng, hợp lý dơaj vào kết quả lao động và
thành tích của công nhân viên để tiền thưởng giữ vai trò đòn bẩy kinh tế của
nó.
a. Chế độ trả lương khi nghỉ việc:

Như ta được biết nhà nước quy định một số loại phụ cấp với người lao
động, trong doanh nghiệp một số loại phụ cấp được áp dụng như sau:
Phụ cấp làm thêm, thêm giờ: khi người lao động làm thêm, làm đêm ( từ
22h đến 6h) thì được hưởng 1 trong 2 mức trợ cấp làm đêm là 30% lương cấp
bậc với công việc không phải làm đêm thường xuyên, 40% với công việc phải
làm đêm thường xuyên. Tuy nhiên với lương sản phẩm thì phụ thuộc vào kết
quả sản xuất của người lao động, khi làm thêm giờ người lao động hưởng tiền
làm thêm giờ bên cạnh tiền lương của họ. Tiền làm thêm là 50% lương giờ
tiêu chuẩn vào ngày thường, 100% vào ngày lễ và ngày nghỉ.
Phụ cấp trách nhiệm: áp dụng với những người giữ chức vụ quan trọng
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
12
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
trong doanh nghiệp như Giám đốc, phó giám đốc, trưởng phó phòng… với hệ
số là 01, 03, 04.
Phụ cấp độc hại: áp dụng với doanh nghiệp có các nghề có mức độc hại
1.2.3. Nguyên tắc trả lương
Trong hạch toán lao động và tiền lương cần tuân thủ những nguyên tắc
sau để đảm bảo những thông tin cần thiết cho nhà quản lý
- Nguyên tắc thứ nhất: Nguyên tắc trả lương theo số lượng chất lượng
lao động, khi thanh toán chi trả tiền lương nhất thiết phải gắn chặt hai mức
tiêu thức này với nhau tránh tình trạng chủ nghĩa bình quân trong phân
phối, mặt khác nó tạo ra cho người lao động ý thức với kết quả này.
Nguyên tắc này đảm bảo tính công bằng người lao động nhận được khoản
đền bù chính đáng đây là một động lực giúp cho họ hăng say phấn đấu tích
cực và yên tâm lao động.
Muốn đánh giá chính xác hai tiêu thức số lượng và chất lượng lao động
người ta xem xét ở kết quả sản xuất kinh doanh thông qua khối lượng công
việc hoàn thành khối lượng sản phẩm chất lượng sản phẩm công việc.
- Nguyên tắc thứ hai: Nguyên tắc đảm bảo tái sản xuất sức lao động và

triển đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên để thấy hết tác dụng của nó thì chúng ta
phải nhận thức đúng, đầy đủ về tiền lương và lựa chọn phương thức tính
lương thích hợp, khi đó người lao động sẽ hăng hái sáng tạo trong công việc.
1.2.4. Chứng từ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương.
* Đối với kế toán tiền lương và các khoản thanh toán với người lao
động
- Để quản lý lao động về mặt số lượng, các doanh nghiệp sử dụng sổ
danh sách lao động. Sổ này do phòng lao động tiền lương lập (lập chung cho
toàn doanh nghiệp và lập riêng cho từng bộ phận)nhằm nắm chắc tình hình
phân bổ, sử dụng lao đông hiên có trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó, doanh
nghiệp còn căn cứ vào sổ lao động để (mở riêng cho từng người lao động) để
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
14
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
quản lý nhân sự cả về chất lượng và số lượng .
- Chứng từ sử dụng để kế toán thời gian lao động là bảng chấm công.
Bảng chấm công được lập riêng cho từng bộ phận, tổ, đội lao động sản xuất,
trong đó ghi rõ ngày làm việc, nghỉ việc của mỗi người lao động. Bảng chấm
công do tổ trưởng (hoặc trưởng các phòng ban ) trực tiếp ghi và để ở nơi công
khai để công nhân viên chức giám sát thời gian lao động của từng người. Cuối
tháng bảng chấm công được dùng để tổng hợp thời gian lao động và tính
lương cho từng bộ phận, tổ, đội sản xuất.
- Kế toán kết quả lao động sử dụng các loại chứng từ ban đầu khác nhau,
tùy theo loại hình và đặc điếm sản xuất ở từng doanh nghiệp. Mặc dầu sử dụng
các chứng từ khác nhau nhưng các chứng từ này đều bao gồm các nội dung cần
thiết như tên công nhân, tên công việc hoặc sản phẩm …Đó chính là các báo cáo
về kết quả như ”Hợp đồng giao khoán , phiếu báo làm thêm giờ,…”.
- Chứng từ kế toán phải do người lập (tổ trưởng) ký, cán bộ kiểm tra
chát lượng xác nhận, được lãnh đạo duyệt (quản đốc phân xưởng, trưởng bộ
phận ). Sau đó các chứng từ này được chuyển cho nhân viên kế toán phân

Sổ chi tiết tiền lương các bộ phận
Bảng chấm công
Bảng nghiệm thu sản xuất
Hợp đồng giao khoán công việc…
1.3 Kế toán tổng hợp.
1.3.1 Kế toán tổng hợp tiền lương:
1.3.1.1. Tổ chức hạch toán lao động trong doanh nghiệp.
Hạch toán chi tiết tiền lương trong doanh nghiệp là việc ghi chép, phản
ánh chính xác thông tin về lao động, thời gian lao động, kết quả lao động để
làm cơ sở cho kết toán tổng hợp tiền lương.
Mục đích của hạch toán chi tiết tiền lương là phức tạp và mất nhiều
thời gian, đồng thời nó động chạm đến quyền lợi thiết thực của mỗi cá nhân
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
16
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
người lao động nên cần phải hạch toán chính xác, tránh sai sót nhầm lẫn.
Để quản lý tiền lương về số lượng lao động các doanh nghiệp sử dụng
sổ sách lao động. Sổ này do văn phòng lao động tiền lương lập nhằm mục
đích nắm chắc tình hình sử dụng, phân phối, phân bổ lao động có ở doanh
nghiệp.
1.3.1.2. Hạch toán số lượng lao động.
- Số lao động hiện có của DN được phản ánh trên sổ sách bao gồm số
lượng từng loại lao động theo nghề nghiệp công việc và theo trình độ tay
nghề, cấp bậc kỹ thuật, số lượng lao động dài hạn, số lao động tạm thời,lao
động trực tiếp, gián tiếp và lao động thuộc lĩnh vực khác ngoài sản xuất.
- Hạch toán số lượng lao động là việc theo dỗ kịp thời chính xác tình
hình biến động tăng giảm số lượng lao động theo từng loại lao động, trên cơ
sở đó làm căn cứ cho người lao động. Hạch toán số lượng lao động được phản
ánh trên sổ” Danh sách lao động “ của doanh nghiệp, và của từng bộ phận. Sổ
do phòng tổ chức lập làm hai bản: một bản do phòng kế toán quản lý

sản xuất, tổ công tác hoặc những người ủy quyền căn cứ vào tình hình thực tế
của bộ phận mình để chấm công cho từng người trong ngày, ghi vào ngày
tương ứng trong các cột ngày từ 1 đến 31 theo các ký hiệu quy định trong
chứng từ. Cuối tháng, người chấm công và phụ trách bộ phận ký vào bảng
chấm công và chuyển bảng chấm công cùng các chứng từ liên quan như phiếu
nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội…về bộ phận kế toán kiểm tra,đối chiếu, quy ra
công để tính lương và bảo hiểm xã hội. Kế toán căn cứ theo thời gian lao
động thực tế ( số ngày công, số ngày nghỉ) để tính lương, thưởng và tổng hợp
thời gian lao động của từng người theo số giờ được hạch toán chi tiết cho
từng người theo số giờ lao động làm việc. Ngày công được quy định là 8 giờ.
Khi tổng hợp quy thành ngày công nếu còn giờ lẻ thì ghi số giờ lẻ bên cạnh số
công và đánh dấu phẩy ở giữa. VD: 22 công 4 giờ ghi là: 22,4. Bảng chấm
công được lưu lại phòng kế toán cùng các chứng từ liên quan.
“ Phiếu nghỉ hưởng Bảo hiểm xã hội” dùng cho trường hợp ốm đau ,thai
sản,tai nạn lao động. Chứng từ này do y tế cơ quan(nếu được phép) hoặc do
SV: Nguyễn Hải Thanh Lớp kế toán tin: C17a1
18
Trường Trung Cấp tin học Estih Báo cáo tốt nghiệp
bệnh viện và được ghi vào bảng chấm công. Mỗi lần người lao động đến
khám bệnh ở bệnh viện, trạm xá hoặc y tế cơ quan (kể cả khám cho con), bác
sĩ thấy cần thiết cho nghỉ để điều thị hoặc nghỉ để trông con ốm(theo quy định
độ tuổi của con ) để cơ quan lập phiếu nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội. Sau khi
được cơ quan cho phép nghỉ, người được nghỉ báo cho cơ quan và nộp giấy nghỉ
cho người chấm công. Cuối tháng người chấm công và phụ trách bộ phận sẽ
chuyển phiếu này kèm theo bảng chấm công về phòng kế toán để tính bảo hiểm
xã hội. Trường hợp người lao động được nghỉ trong những ngày cuối tháng và
tiếp sang tháng sau thì phiếu này được chuyển kèm theo bảng chấm công tháng
sau để tính bảo hiểm xã hội trong tháng sau. Phiếu này đính kèm ”Bảng thanh
toán bảo hiểm xã hội” (Mẫu số 04 – LĐTL) và lưu lại phòng kế toán.
“ Phiếu báo làm thêm giờ” có thẻ lập cho từng cá nhân theo từng công việc