ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
LEE KYE SUN NGHIÊN CỨU CÁC HÌNH THỨC
CHĂM SÓC GIÁO DỤC CON EM NGƢỜI LAO ĐỘNG
TRONG LỨA TUỔI MẦM NON
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở HÀ NỘI VÀ SEOUL LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC
HÀ NỘI – 2010
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
1
4
8
4.
10
11
15
Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ GIÁO DỤC MẦM NON
TRONG BIỂN ĐỔI KINH TẾ - XÃ HỘI
16
1.1.1. T 16
- 17
18
20
20
1.1.6. L 21
22
22
81
2.3.1. M
81
2.3.2. 91
102
Chƣơng 3 CÁC HÌNH THỨC CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ EM LỨA TUỔI
MẦM NON LÀ CON CÁI NGƢỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP SEOUL
104
~ 1987) 104
-2000) 107
3.1 109
3.1.4. Các h-GDMN 111
3.2. Nhng thách thc mi ca mt xã hi Công nghip hóa - Hin i vng n
và vic con cái 116
3.2.1. -
116
c
122
129
129
135
3.3.3. 137
3.4. 145
Chƣơng 4 BƢỚC ĐẦU SO SÁNH CÁC HÌNH THỨC CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC
TRẺ EM LỨA TUỔI MẦM NON LÀ CON CÁI NGƢỜI LAO ĐỘNG
183
185
191
192
203
i
Danh s
NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
11
ng
12
NXB
Nhà xut bn
13
TELTMN
Tr em la tui mm non
14
UB DS--TE
U ban Dân s em
15
XHCN
Xã hi ch
16
XHHGDMN
Xã hi hoá giáo dc mm non
DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN ÁN
Bng 1. 1
Bng 2. 5
Lý do ci tuyn dng khác nhau-theo gii
66
Bng 2. 6
69
Bng 2. 7
S phát trin GDMN n
1956~1964
85
Bng 2. 8
Tình hình ca 2 công ty
92
Bng 2. 9
Nhn thc ca ng v u kin ho
GDMN
97
Bng 2.10
Hiu qu ca GDMN ti c
100
Bng 2.11
Bng 3. 7
Nhng bin pháp thc hin ng cng sng n
124
Bng 3. 8
Các bin pháp h tr ngi lao ng và CS-GDMN
124
Bng 3. 9
Tình hình tr cp ngh c con nh
125
Bng 3.10
Tr cp c bn CS-GDMN T thc
126
Bng 3.11
Chính sách ph n nh
128
Bng 3.12
Chính sách tr cp cho xây d GDMN t
làm vic
133
Bng 3.13
Tr c
133
Bng 4.1
m và chính sách Xã hi hoá ca Hàn Quc và
Vit Nam
157
Bng 4. 2
V t chc qun lí, ch o ngành CS-GDMN
162
Bng 4. 3
D toán chi phí thành lp, qun lý GDMN t
làm vic
165
Bng 4. 4
n GDMN tc
169
Bng 4. 5
Nhng i vi doanh nghip có GDMN
riêng
172
Bng 4. 6
Nhn thc ca ph huynh v trách nhim thanh toán
chi phí GDMN tc
Các ngu cho giáo dc mm non
58
Bi 2. 4
S ng và long dc mm non
60
Bi 2. 5
T l tham gia khu vc công nghip theo gii tính
63
Bi 2. 6
Tng s ng n các doanh nghip theo loi hình
64
Bi 2. 7
Vic làm có thu nhng xuyên theo gii tính
67
Bi 2. 8
Vic làm có thu nhng xuyên
68
Bi 2. 9
Tình hình nhà tr xí nghi (1965~1986)
88
Bi 2.10
Nhng khc và CS con cái
93
122
Bi 3. 6
Tr cp qun lí ca chính ph GDMN
ca công ty
141
Biu 3. 7
Hc phí GDMN tc/1 tháng
143
Bi 3. 8
Ý kii vi hc phí GDMN
144
Bi 4. 1
Quan nim ci lao ng v s cn thit ca
GDMN tc
Quan nim v GDMN tc
171
Bi 4. 2
S hài lòng v dch v GDMN ca công ty
174
Bi 4. 3
Hc phí GDMN so vi thu nh
176
nhng h ly liên quan mà mt s không nh ph n i ngh vic, mt
vin vic làm Tình trng này có th ch
khá xa vim bo quyng liên tc thc hin bình
ng gic chn ph n s có vai trò to li
ng chng cao. Mô hình Giáo dc mm non t c ti
nay vn gn lin vi vn vic làm ca ph n ch không phi ca nam gii.
2
Vi, giáo dc con cái mc, mi xã hi, mi thi k
li có nhng chính sách th hin nhm khác nhau. Thm chí c
mt ch c thit lp dm mang tính lch s, tính
trit h , giáo dc tr em, nht là tr em la tui
mc s h tr t phía quc gia và xã hi thì t l ngh
vic cng n u tt yu. Có th tình trng ngh vi
xy ra, h vn tip t rt d b stress do rt nhiu
các v n vic giáo dc, nuôi du
khó tránh khi là hiu qu làm vic b gim sút. Hing có nhu
cu cp bách v giáo dc mng n.
n nay, hn thc rng vic nuôi dy giáo dc
con cái không phi là trách nhim ca ch n mà là
trách nhim ca c quc gia, xã hi, doanh nghip và các bc cha m có
c mt nhn th, Hàn Qui qua mt chng rt gian
nan. V mng li, Chính ph Hàn Qui liên tu chnh chính
sách, ch dc tr em la tui m mt mt các
cháu và cha m c th ng nhu tt khác
quan trm bng gii. S tham gia ca ph n vào nn
kinh t c khnh và p
i nghiêm chnh thc hin pháp lnh, ngh nh
sc lc ca mt nghiên cu sinh, vic kho sát toàn b tình hình CS-GD tr
em LTMN ca Vit Nam ri so sánh vi Hàn Quc là mt u r
Vì th, s là hp lí khi lun án chn Hà Na bàn kh
sánh vi Seoul.
Nghiên cu, so sánh vic CS-GD tr em LTMN gia Hà Ni và Seoul ca
u thông tin thú v và quan trng vì Vit Nam và
Hàn Quc cùng chính tr và trình
phát trin khác nhau. Kinh nghim c c s c lý gii trên
4
n khoa hc và thc tin.
Hy vng lun án này s tìm ra mm bt gánh nng nuôi dy
con cái và h tr i ph n h vm bo vim
bc cuc sc thit lp h thng và ci cách th
ch giáo dc mm non tm bo quyng liên tc cho lao
ng nng kt qu nghiên cu s góp phn vào vic xoá
b s phân bii x ng trong tuyn dng, tu kin thun li cho
nhân lc có tay ngh, t n vào vic s dng ngun nhân lc n mt
cách có hiu qu và nâng cao sc cnh tranh ca quc gia.
Bng tt c nh a trình bày ng
trin khai vin cu các hình thi lao
ng trong la tui mm non ti các doanh nghing và cn thit.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1. Hàn Quốc
Hàn Quc, thp k 60-70, mi quan tâm ln nht là phát trin kinh t, do
o ng n rt tích cc tham gia vào mc ca nn kinh
t. Tuy nhiên, phúc li cho i ngc bing n
ng n là mt loi phúc li xã h phát tric.
n nh vic thành l s GDMN t
làm vic nh. Do vy các nghiên cu ch yu ng ti nhng vn
thuc chiy mnh dch v GDMN t
làm vic và ng GDMN t c v.v
Thi gian này t tài nghiên cu khoa hc cp B ng và B Bình
ng gi án v , giáo dc mm non con
ng n c xây dng.
Trong s nhng công trình khoa hc tiêu biu, phi k n Nghiên cu
các hình th, giáo dc la tui mm non trong doanh nghip khu
vc Seoul do PGS.TS. Lee Kyungsuk ch biên kho
6
doanh nghip ng có con nh và ng gii
pháp mang tính chi c qu gii quyt vi i lao
kt hp vi vic , giáo dc con cái. Lun án ti
2002 ca Kim Taeyun, Thc trng và các v GDMN t
vicn án này cn thc
trng n , giáo dc con cái, Sin
Kyungmi công b lun án Nghiên cu v mc hài lòng và nhu cu v
s GDMN tc cng n, Kim Rijin có Nghiên cu v
mt tâm lý hc v Stress cng n trong vióc, giáo dc mm
non. Các nghiên cu này u nói rng v , giáo dc con cái ca
ng n không phi là ca . th truyn thng,
t ra nn CS-GD
ng n n trách nhim ca xã hi, trong
chính ph là ch th trung tâm. D phi ch y mnh s
nghip này, phi cu trúc hoá h thng và phi xây d GDMN t
i lao
ng trong
a c nghiên cu chuyên sâu k c mt xã hi
h
t giáo dc hc. Theo s , cha có nhiu công
trình nghiên cu v vn này. Nhng nghiên cu v các v xã hi hoá
giáo dc mm non và vn lao ng n có khá nhiu.
Trong s nhng công trình khoa hc v ng n có công nhân
khu vc công nghip ngoài quc doanh và dch v tr giúp pháp lý Vit
a Trung tâm Khoa hc xã hi và Nhân vn Quc gia do ThS. Trn
Hàn Giang ch biên (2002). Công trình kho sát v vn lao ng n liên
qn vi quyn li ca nó gii quyt nhng vn xã hi, kinh t và
lut pháp ny sinh trong quá trình công nghip hoá, hin i hoá Vit Nam.
Trong có Mt s nét v iu kin làm vic ca n công nhân khu vc
ngoài quc doanh Hà Na TS. Ngô Tu
nhn thc v quyn pháp lý cho lao ng na ThS. Phm Thanh Vân.
Lun án tim 2005 ca Dng Th Thanh Huyi hoá giáo
dc mm non và nhng bin pháp thc hin trên a bàn Hà Nt
công trình ng chú ý. Lun án này có cp n Trong công trình này, tác
gi nhn mnh n giáo dc mm non là s liên kt phi hp cht ch gia
các ban ngành, oàn th t chc xã hi, các gia nh và nhiu cá nhân tham
gia vào mt din rng vi nhiu hot ng xã hi hoá phong phú. Trong
, , 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Lun án s tp trung nghiên cu các hình thc CS-GD tr em LTMN là
con cái n công nhân, viên chc trong doanh nghip Vit Nam và Hàn Quc,
tìm hiu nhng nhân t n các hình thu qu ca nó vi
thc t. Qua nghiên cu này, lun án s xut mt s gii pháp cho vic CS-
GD tr em LTMN trong các doanh nghip
các doanh
nghip có th va phát tric sn xut bn vng, bc ch
vng và va có th c thc hing gii
h thng theo
xã hi hc.
Chng tôi hy vng s c nghiên cu lý thuyt v các hình
thc CS-GD tr em LTMN ng và GDMN ti
c , hai quc gia vng
va có nét khác bit. Lun án s góp phn b sung cho các chuyên ngành xã
hi hc la tui, xã hi hc gi hc gii, xã hi hc th, xã hi
hc qun lý v.v
- Về mặt thực tiễn: Lun án hy vng có th
khoa hc cho
các nhà honh chính sách, các nhà nghiên cu, các thy cô giáo và các
nhà hong xã hi. ng
có
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu :
- V, c tr em la tui mm non .
- , c tr em la tui mm non con em
ng ti các doanh nghip
.
4.2. Khách thể nghiên cứu :
ng no doanh nghip, cán b giáo dc, các nhà hoch
nh chính sách, các nhà qung n, cán b nghiên cu.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
- Về thời gian: nghiên cu các hình thc tr em la
tui mng, ch yu tp trung vào
2006
- Về không gian: Tiêu chí la ch ng nghiên cu kho sát là
doanh nghip cng n và có s ng n t
30% tr lên so vi tng s ng có mng xuyên ca doanh nghip
(theo khái nim t u 5, Ngh nh 23/CP , 06/11/1997) ng mm
ng trong khu vc Hà Ni và Seoul. Vic thc hin kho sát
có sn ca B Giáo do, B ng - i, Tng
cc Thng kêng Vit Nam. D liu Hàn Quc
B
ng Gii, B Giáo do, B ng, Tng cc Thng kê và
Vin phát trin n gii v.v
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở phƣơng pháp luận
Lu
hình thc CS-GD LTMN ng
chúng tôi
.
thi k Công nhip hoá-
Hin c bit là thi k chuyn sang kinh t th tri s qun lý
cc, ng xã hi ch
lun là lý lun trit hc Mác-Lênin v hình thái
kinh t xã h, ch t lch s và ch t bin
ch xuyên su tài nghiên cm ca ch t
bin chng là xem xét và gii thích các quá trình, các hin ng ci sng
xã hi trong mi quan h ph thuc ln nhau, có tính cht quy lut gia chúng.
quan h xã hi. , tt c nhng bi dn
nhng bing giá tr và nhn thc, hành vi ci.
, nhng bing giá tr ng trc tin
quan h kinh t u xã hi, tc ng trc ting,
con cái. Vì vy, phi xut phát t nhm ca ch
duy vt lch s, c th quy lut v s phù hp
quan h lang vi tính
ch phát trin ca lng sn xut, phi xut phát t nhng quy
nh c h ti vi king tc li
ca king t phân tích nhng bii thc tin Vit Nam.
Mt khác, xã hi thi k tt yu còn tn tng nhân t
ca xã hi mi và xã h tài nghiên cu không ch phi xut phát
t m v s tn ti khách quan ca các thnh phn kinh t trong thi k
mà còn phi xut phát t m ca ng Cng Sn Vit Nam là
xây dng nn kinh t th trnh ng Xã hi ch i s
qun lý cc. Lu dng nhin ca xã
hi hc bit là xã hi hc Gii, xã hi hhi h th, Xã
hi hc qun lý, xã hi hc la tui. Lu gng gn kt các quan
m ca các nhà xã hi hn, các nhà xã hi hc hii vi thc t
nghiên c tìm ra và phân tích các v chính sách và khoa hc.
13
- 1 nhóm cán b Vin chi
- 1 nhóm cán b Vin chic phát trin chính sách Ph n Hàn Quôc
- 2 nhóm giáo viên mm non (Vit Nam, Hàn Quc)
5.2.3. Phƣơng pháp phỏng vấn bảng hỏi : Nhy chính
sách và thc trng v GDMN trong doanh nghin hành kho
sát 3 công ty a bàn Hà N phng
mm non là Công ty May 10 và Công ty Khoá Vit-Tip; 1 công ty 100% vn
ng mm non là Công ty Vina Korea. ,
14
n hành u tra ng có con nh 3 công ty trên
a bn Hà Ni. Trong s này, nam gii chim 11.8%, n gii chim 88,2%;
64,ht nhân, 35,i b m chi
12 tháng có 12,5%, 2 - 3 tui có 26,3%, 3-4 tui có 42,8% và trên 5 tui có
18,4%. Nu tính theo hình thng, trong s 152 công nhân này có 42,8%
thuc biên ch chính thc, 57,2% là hng, 74,3% làm vic theo gi hành
chính, 24,3% làm vic luân phiên 2 ca và 1,3% luân phiên 3 ca.
:
- Nhn thc v GDMN trong xí nghip ca ng có con nh
- Nhn thc ca ph huynh v chi phí GDMN trong xí nghip
- V hiu qu c GDMN trong xí nghip
- Nhng kin ngh ca công nhân o
- Nhng có con nh
c nói chung, thành
ph Hà Ni và Seoul nói riêng. cu dân s và , các yu t th
ng kinh t - xã hi i nhanh chóng.
2) S bii kinh t - xã hi n
, mi quan h ch th và
3) Có s khác bit gia h thc cong
trong la tui mm non ti các doanh nghip Hà Ni và Seoul.
4) Vic tr em ti doanh nghip s mang li li nhun cho
ch doanh nghip vì công nhân s ng.
6.2. Khung lý thuyết ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI VIỆT NAM VÀ HÀN QUỐC
u dân s
và
- S các gia
2
-