Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
Phần A
PHẦN MỞ ĐẦU
I – Lí do chọn đề tài
Thể dục là một bộ phận của nền giáo dục cộng sản chủ nghĩa, là một mặt của
giáo dục toàn diện, nó ảnh hưởng rất lớn tới các mặt giáo dục khác, nó có một vị trí
hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị cho học sinh ra cuộc sống sản xuất và bảo vệ
Tổ quốc. mục đích giáo dục thể chất là: “ Bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành người phát
triển toàn diện, có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng, có dũng khí kiên cường
để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng một cách đắc lực và sống một cuộc sống
tươi vui lành mạnh”. Có nghĩa là con người chúng ta đào tạo ra phải khỏe cả về thể
chất lẫn tinh thần; có khả năng lao động trí óc, nhưng đồng thời cũng có khả năng
lao động chân tay; sáng tạo trong sản xuất, học tập và rất mưu trí dũng cảm trong
chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự nghiệp cách mạng của Đảng
Phát triển thể chất là một quá trình hình thành và thình thái và chức năng sinh
vật học của cơ thể con người; quá trình đó xảy ra dưới ảnh hưởng của điều kiện
sống mà đặc biệt là giáo dục.
Sự cường tráng về thể chất là nhu cầu của bản thân con người, đồng thời là vốn
quý để tạo ra tài sản trí tuệ và vật chất cho xã hội. Chăm lo cho con người về thể
chất là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó ngành thể dục thể thao, ngành giáo dục
có vai trò quan trọng. Đó cũng chính là mục đích cơ bản, quan trọng nhất của giáo
dục thể dục thể thao ở nước ta. Vì vậy việc nâng cao chất lượng giáo dục thể chất
cho học sinh là rất quan trọng và cần thiết trong công tác giáo dục ở nhà trường
Vì vậy, việc nâng cao sức khỏe cho con người là việc làm tất yếu cho sự tồn
tại và phát triển lớn mạnh của dân tộc của quốc gia.
Đứng trước tình hình đó, đòi hỏi mọi tầng lớp trong xã hội phải không ngừng
vận động và tập luyện thể dục thể thao như lời Bác Hồ đã dạy. Đặc biệt là đội ngũ
giáo viên chuyên trách phải có đầy đủ về năng lực, đạo đức, chuyên môn, nghiệp
vụ, biết đào sâu suy nghĩ để phát triển cho học sinh về tính sáng tạo tri thức cũng
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
1

Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
2

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
Trong các yếu tố ảnh hưởng tới thành tích của VĐV Điền kinh thì kỹ thuật
chiếm vị trí quan trọng, then chốt nhất. Kỹ thuật càng thuần thục thì học sinh càng
tiết kiệm sức, vận dụng và phát huy được tối đa khả năng của cơ thể.
Xuất phát từ những lý do nêu trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: " Lựa
chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao
sau xuất phát của học sinh lớp 9 "
II- Mục tiêu – nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài:
1- Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là thông qua việc nghiên cứu những cơ sở lý
luận và thực tiễn trong môn Điền kinh nói chung và chạy cự ly ngắn nói riêng đề tài
lựa chọn và ứng dụng các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp
và chạy lao sau xuất phát của học sinh lớp 9. Từ đó giúp cho giáo viên giảng dạy kỹ
thuật này, có phương pháp dạy phù hợp nhằm nâng cao trình độ thể lực cho học
sinh.
2- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để giải quyết mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài xác định giải quyết hai
nhiệm vụ nghiên cứu sau:
+ Nhiệm vụ 1: Căn cứ đặc điểm kỹ thuật và cơ sở lý luận lựa chọn bài tập
ảnh hưởng tới hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát trong chạy
ngắn cho học sinh
+ Nhiệm vụ 2: Lựa chọn và ứng dụng các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ
thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát trong chạy cự ly ngắn
III- Tổ chưc nghiên cứu.
1- Thời gian nghiên cứu:
- Tôi chia quá trình nghiên cứu đề tài ra làm 2 giai đoạn
- Giai đoạn 1: Từ tuần 1 đến tuần 2 theo PPCT năm học 2011 – 2012 lấy

- Nhóm đối chiếu: 30 em( 15 nam và 15 nữ) tập theo chương trình môn học
của bộ giáo dục-đào tạo thống nhất ban hành trong các trường THCS
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
4

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
- Nhóm thực nghiệm: 30 em (15 nam và 15 nữ): Bên cạnh tập theo chương
trình môn học chạy ngắn của PPCT thống nhất ban hành trong các trường THCS,
tôi áp dụng thêm những bài tập được lựa chọn vào quá trình giảng dạy ( nội dung
chạy 60m).
4- Phương pháp thống kê:
Được sử dụng để xử lí số liệu đã thu được trong quá trình nghiên cứu
Phần B
NỘI DUNG
A. C ơ s ở lý luận
I. GIẢI QUYẾT NHIỆM VỤ 1:
* Đặc điểm kỹ thuật và và cơ sở lý luận lựa chọn bài tập ảnh hưởng tới
hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát trong chạy ngắn
1- Đặc điểm kỹ thuật xuất phát thấp.
Trong chạy cự ly ngắn thường sử dụng xuất phát thấp vì xuất phát thấp giúp
học sinh bắt tốc độ nhanh hơn và sớm đạt được tốc độ cực đại trong thời gian ngắn
nhất. Để xuất phát nhanh thường sử dụng bàn đạp để xuất phát, đảm bảo cho học
sinh có điểm tì vững chắc để đạp sau, Sự ổn định khi bắt đầu và tạo cho học sinh
có tư thế thích hợp nhất khi xuất phát
Nhiệm vụ của giai đoạn này là chuyển từ trạng thái tĩnh sang trạng thái vận
động, tạo ra vận tốc lớn, tạo điều kiện để nhanh chóng bắt được tốc độ cao ngay từ
giây đầu. Muốn vậy học sinh phải tuân thủ các yêu cầu về thông số kỹ thuật như
yêu cầu về bàn đạp, góc độ đóng bàn đạp, góc độ giữa các khớp, tư thế thân
người Để đạt được hiệu quả cao khi xuất phát thấp, học sinh phải thực hiện chính
xác kỹ thuật của từng giai đoạn- chuẩn bị - sẵn sàng - xuất phát. Kỹ thuật của

3- Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật xuất phát và chạy lao sau
xuất phát:
Từ những đặc điểm trên, ta thấy hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao
sau xuất phát phụ thuộc vào 3 yếu tố chính:
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
6

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
+ Sức mạnh tốc độ
+ Khả năng phản ứng của cơ thể với tín hiệu
+ Mức độ hoàn thiện kỹ thuật
4- Cơ sở thực tiễn của việc chọn lựa các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ
thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát
Căn cứ vào những cơ sở lý luận mà tôi đã trình bày ở trên, căn cứ vào đặc
điểm tâm - sinh lý lứa tuổi của đối tượng nghiên cứu, tôi đã lựa chọn được 3 nhóm
bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát
cho học sinh trường THCS Hoàng Văn Thụ như sau:
* Bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ.
+ Chạy đạp sau
+ Chạy nâng cao đùi
+ Chạy bước nhỏ
+ Chạy lò cò
+ Bật nhảy đổi chân
+ Bật cóc
+ Các trò chơi vận động
+ Chạy biến tốc với cường độ khác nhau
+ Chạy 30, 40, 50, 60, 80, 100m tốc độ cao
* Nhóm bài tập phát triển khả năng phản ứng vận động.
+ Chạy theo tín hiệu
+ Xuất phát chạy lao theo hiệu lệnh

+ Tác dụng: Hoàn thiện kỹ thuật đạp sau và phát triển sức mạnh cơ bắp và
sức mạnh tốc độ.
1.2 Chạy nâng cao đùi
+ Yêu cầu: Thân giữ thẳng, chân lăng chủ động nâng cao đùi về phía trước ,
chân đẩy duỗi thẳng các khớp. Thực hiện động tác từ chậm đến tốc độ cao, biết phối
hợp động tác tay.
+ Tác dụng: Phát triển sức mạnh cơ bắp biết chủ động nâng đùi về phía
trước khi chạy
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
8

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
1.3 Bật đổi chân độ cao.
+ Yêu cầu: Bật thẳng chân, xốc người lên
+ Tác dụng: Phát triển sức mạnh cơ bắp và tốc độ guồng chân ( tần số)
1.4 Chạy lên dốc
+ Yêu cầu: Chạy với tốc độ khác nhau, cố gắng sau thẳng chân, bước dài
không ngửa mặt
+ Tác dụng: Nâng cao khả năng khắc phục trọng lượng và phát triển sức
mạnh cơ bắp
1.5 Chạy tốc độ cao 30, 60, 80, 100m
+ Yêu cầu: Chạy tốc độ tối đa 95 - 100%
+ Tác dụng: Phát triển tốc độ và làm quen với hoạt động tối đa
2. Nhóm bài tập phát triển khả năng phản ứng vận động
2.1 Chạy theo tín hiệu
+ Yêu cầu: Chạy theo tiếng còi quy định: Lần 1 chạy nhanh lần 2: chạy
chậm, Lần 3: quay sau
+ Tác dụng: Phát triển phản xạ vận động khắc phục sức ỳ của cơ thể làm
quen với hoạt động trong tình huống thay đổi
2.2 Xuất phát theo tín hiệu

xây dựng cho người tập cảm giác về tính bội phát.
3.4 Xuất phát trong hố cát có người tác động ( tỳ vai)
+ Tác dụng: Phát triển lực đạp sau, có độ dài bước chạy đầu tiên hợp lý phát
triển được sức nhanh, sức mạnh trong chạy xuất phát và xây dựng cho người tập
cảm giác về tính bội phát.
4. Phương pháp tập luyện:
• Các phương pháp sử dụng trong bài tập là:
+ Phân tích, giảng giải
+ Quan sát kỹ thuật ( tranh ảnh mẫu)
+ Đồng đều liên tục
+ Biến đổi
+ Lặp lại
+ Trò chơi
+ Kiểm tra thi đấu
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
10

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
B. Đánh giá kết quả nghiên cứu:
I - Kết luận.
Từ những bài tập và phương pháp tập luyện trên tôi đưa vào áp dụng huấn
luyện cho 60 em học sinh khối 9 năm học 2011 - 2012 trường THCS Hoàng Văn
Thụ và đã rút ra kết luận như sau
Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kỹ thuật xuất phát và chạy
lao sau xuất phát là:
+ Sức mạnh tốc độ
+ Khả năng phản ứng của cơ thể với tín hiệu
+ Mức độ hoàn thiện kỹ thuật
Vì vậy quá trình nghiên cứu của đề tài tôi đã lựa chọn được 12 bài tập phát
triển 3 nhóm yếu tố trên, gồm các bài tập sau:

phút chia làm 2 tiết.
 Để đánh giá kết quả một cách khách quan tôi tiến hành kiểm tra 2 nhóm
trước thực nghiệm với cự ly 60m nam, nữ để lấy kết quả so sánh
1. Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm:
Thông số kiểm tra Đối chiếu A Thực nghiệm B
Đối chiếu A 30 em.
Thực nghiệm B 30
em
Tổng
số
Thời gian(s)
Đạt
%
Tổng
số
Thời gian(s) Đạt %
Nam 15 em
4 8”00 – 8”55 26,7% 5 8”00 – 8”55 33,3%
11 8”56 – 9”00 73,3% 10 8”56 – 9”00 66,7%
Nữ 15 em
3 8”43 – 9”00 20% 3 8”43 – 9”00 20%
12 9”01 – 9”55 80% 12 9”01 – 9”55 80%
Bảng 1: Trước thực nghiệm
Qua bảng 1 cho ta thấy kết quả kiểm tra trước thực nghiệm giữa 2 nhóm chênh
lệch nhau về thành tích là không đáng kể (tính theo thành tích cao nhất của các
em đạt được)
- Số lượng các em nam đạt mức thời gian 8”00 – 8”55 giữa 2 nhóm chênh lệch
nhau là 6,6%
- Số lượng các em nữ đạt mức thời gian 8”43 – 9”00 giữa 2 nhóm là như nhau
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn

6 7”89 – 8”45 40% 8 7”89 – 8”45 53,3%
9 8”46 – 9”43 60% 7 8”46 – 9”43 45,7%
Bảng 2: Sau thực nghiệm:
Qua bảng 2 sau thực nghiệm cho ta thấy kết quả kiểm tra sau khi áp dụng các bài
tập ở nhóm B và không áp dụng các bài tập đã chọn ở nhóm A đã có sự chênh lệch.
(tính theo thành tích cao nhất mà các em đạt được)
- Số lượng các em nam đạt thành tích thời gian là: 7”63 – 8”55 giữa 2 nhóm đối
chiếu A và thực nghiệm B chênh lệch nhau là 13,7%
- Số lương các em nữ đạt thành tích thời gian là: 7”89 – 8”45 giữa 2 nhóm đối
chiếu A và thực nghiệm B chênh lệch nhau là 13,3%
Như vậy chúng ta thấy sự chênh lệch đã có khác biệt nhau rất lớn. Để xem xét
kết quả của việc áp dụng các bài tập và phương pháp huấn luyện tôi so sánh kết
quả trước thực nghiệm và sau thực nghiệm của 2 nhóm được như sau:
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
13

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
 Ở bảng 1: Nhóm đối chiếu A trước thực nghiệm thành tích trung bình cao nhất
của nam chiếm tỉ lệ là 26,7% còn sau thực nghiệm bảng 2 thành tích trung bình
cao nhất của nam chiếm tỉ lệ là 46,7%.
Như vậy sự chênh lệch nhau về thành tích ở nhóm đối chiếu A là 20% khi chưa
áp dụng bài tập và phương pháp tập luyện.
 Ở bảng 1: Nhóm đối chiếu A trước thực nghiệm thành tích trung bình cao nhất
của nữ chiếm tỉ lệ là 20% còn sau thực nghiệm bảng 2 thành tích cao nhất đối với
nữ chiếm tỉ lệ 40%.
Như vậy sự chênh lệch nhau về thành tích ở nhóm đối chiếu A là 20% khi chưa
áp dụng bài tập và các phương pháp tập luyện.
Vậy chúng ta thấy nhóm đối chiếu A cả nam và nữ đều phát triển về thành tích
là chưa được cao. Tỉ lệ chênh lêch chỉ 20% ( vì chưa áp dụng các bài tập và
phương pháp tập luyện ).

Vấn đề phát triển thể lực cho học sinh là một đặc điểm quan trọng trong tất cả
các môn thể thao, việc phát triển sức bền chuyên môn trong thể thao là một trong
những yếu tố quyết định đến mọi thành tích trong thi đấu. Vậy nên để thực hiện
được việc này chúng ta cần phải lựa chọn được các bài tập, các phương pháp sao
cho phù hợp để áp dụng huấn luyện và giảng dạy cho các em. Các bài tập này
phải dựa trên cơ sở về cơ chế Y - sinh học, tâm lý học, các phương pháp tập
luyện và nguyên tắc tập luyện. Qua sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi xét
thấy:
1. Ưu điểm: Các bài tập bản thân tôi đưa ra qua thực tiễn đã đem lại hiệu quả và
tác dụng rất tốt cho việc phát triển sức bền chuyên môn, nó được chứng minh qua
sự so sánh các giai đoạn có sự khác biệt rõ rệt và có ý nghĩa.
2. Hạn chế :Sáng kiến kinh nghiệm mới chỉ thu hẹp ở phạm vi áp dụng cho học
sinh khối 9 lứa tuổi 15 – 16 cấp THCS.
II/ KIẾN NGHỊ
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm này mang tính chất ứng dụng nên có thể làm tài
liệu tham khảo trong quá trình giảng dạy và huấn luyện trong các trường. Việc
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
15

Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
nghiên cứu, tìm kiếm ứng dụng các bài tập nhằm đem lại hiệu quả cao trong quá
trình giảng dạy và huấn luyện là rất cần thiết được quan tâm. Để nâng cao chât
lượng giảng dạy bộ môn chạy cự ly ngắn trong nhà trường cho học sinh khối 9 từ
đó làm nền tảng cho các em tập luyện ở các lớp cao hơn rất mong được sự quan tâm
của lãnh đạo các cấp đưa sáng kiến kinh nghiệm này vào áp dụng rộng rãi trong
trường THCS trong huyện.
Ea’Mlay, ngày 07 tháng 02 năm 2012.
Người viết
Phạm Anh Tuấn
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn


Sáng kiến kinh nghiệm môn Thể dục Năm học 2011-2012
C/ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I/Kết luận 10
II/Kiến nghị 11
Giáo viên: Phạm Anh Tuấn
19