ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Hà Nội – Năm 2012
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. Trần Anh Tuấn
Hà Nội – Năm 2012
MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC HÌNH VẼ
3.1.Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Thanh Oai……………24
3.1.1. Điều kiện tự nhiên 24
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội 32
3.1.3. Tình hình biến động đất đai 32
3.2.Tình hình hình chung về công tác bồi thƣờng khi nhà nƣớc thu hồi đất trên địa
bàn thành phố Hà Nội………… …………………………………………….44
CHƢƠNG 3. THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI
PHÁP CÔNG TÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC BỒI
THƢỜNG HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH OAI
53
4.1. Thực trạng về công tác bồi thƣờng,hỗ trợ và tái định cƣ trên địa bàn huyện
Thanh Oai, thành phố Hà Nội 59
4.2. Thực trạng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ tại một số dự án trên địa
bàn huyện Thanh Oai 54
4.2.1. Dự án khu đô thị Thanh Hà A,B -Cienco 5 62
4.2.2. Dự án Trục phát triển phía Nam tỉnh Hà Tây 74
4.2.1. Dự án khu đất dịch vụ 10% cụm công nghiệp Thanh Oai tại xã Bích Hòa,
huyện Thanh Oai, TP Hà Nội 86
4.3.3. So sánh công tác thực hiện bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ tại 03 dự án 85
4.4. Đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thƣờng,hỗ trợ và tái định cƣ khi
Nhà nƣớc thu hồi đất tại địa bàn huyện Thanh Oai, TP. Hà Nội 85
4.4.1. Mục tiêu, quan điểm về thực hiện chính sách bồi thƣờng,
hỗ trợ và tái định cƣ 85
4.4.2. Một số giải pháp 86
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ…………………………………………………… 89
Kết luận:………………………………………………………………………… . 89
Kiến nghị 96
Ủy ban nhân dân
10
NĐ
Nghị định
11
QĐ-UBND
Quyết định - Ủy ban nhân dân
12
QSDĐ
Quyền sử dụng đất
13
BT, HT&TĐC
Bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ
14
NN
Nông nghiệp
15
ADB
Ngân hàng châu á
16
XD
Xây dựng
17
HĐ
Hội đồng DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 3.1. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Thanh Oai năm 2012 25
Hình 3.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Thanh Oai thành phố Hà Nội 33
Bảng 4.6. So sánh phƣơng án bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ theo chính sách của nhà
nƣớc thay đổi trong quá trình bồi thƣờng, hỗ trợ và tái đinh cƣ tại dự án khu
đô thị Thanh Hà Cienco5 67
Bảng 4.7. Phƣơng án bồi thƣờng và hỗ trợ tổng thể 72
Bảng 4.8. Tổng hợp kết quả thực hiện GPMB dự án đƣờng trục phát triển phía nam
huyện Thanh Oai 75
Bảng 4.9. Cơ cấu loại đất thu hồi 81
Bảng 4.10. Giá đất đƣợc bồi thƣờng và hỗ trợ giải phóng măt bằng 83
1
MỞ ĐẦU
1.1.Tính cấp thiết của đề tài:
Đất là sản phẩm của tự nhiên, qua quá trình tác động của con ngƣời đất đai là
yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, làm mặt bằng xây
dựng các công trình kết cấu hạ tầng, xây dựng các công trình sản xuất kinh doanh,
xây dựng đô thị và các khu dân cƣ Cùng với sự phát triển của xã hội, đất đai đƣợc
sử dụng vào nhiều mục đích và nhu cầu sử dụng đất ngày một tăng lên. Việc sử
dụng đất có hiệu quả cả về kinh tế – xã hội và tính bền vững môi trƣờng ngày càng
có ý nghĩa.
Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích
công cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nƣớc, đặc biệt là các dự án phát triển
đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan trong
quá trình phát triển công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nƣớc [5]. Để có mặt bằng xây
dựng các dự án, Nhà nƣớc cần thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồi thƣờng,
hỗ trợ và tái định cƣ cho các hộ dân có đất bị thu hồi.
Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nƣớc ta đã có nhiều cố gắng trong việc xây
dựng và tổ chức thực hiện chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ. Tuy nhiên, đất
đai và công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất đang là vấn
đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, ảnh hƣởng đến nhiều mặt của phát triển kinh tế – xã
hội và đời sống của dân cƣ ở các địa phƣơng. Do đó, thực tế công tác bồi thƣờng, hỗ
1.2. Mục tiêu và nội dung nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
- Tìm hiểu quy định chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và
tái định cƣ trên địa bàn tỉnh Hà Tây cũ, thành phố Hà Nội mới;
- Tìm hiểu thực trạng về áp dụng các chính sách bồi thƣờng và hỗ trợ giải
phóng mặt bằng và tái định cƣ khi thực hiện dự án đầu tƣ trên địa bàn huyện Thanh
Oai nói riêng, các huyện ngoại thành Hà Nội nói chung.
Đánh giá việc thực hiện chính sách, những ƣu điểm, thuận lợi cũng nhƣ những
3
khó khăn, tồn tại của việc thực hiện chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi
Nhà nƣớc thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Thanh Oai. Trên cơ sở đó đề
xuất các giải pháp và kiến nghị góp phần đẩy nhanh tiến độ bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của huyện Thanh Oai.
1.2.2. Nội dung nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ chế chính sách liên quan đến công tác bồi thƣờng giải
phóng mặt bằng để thực hiện dự án đầu tƣ;
- Nghiên cứu hiệu quả của việc thực hiện chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ giải
phóng mặt bằng và tái định cƣ khi thực hiện dự án đầu tƣ tại một số dự án trên địa
bàn huyện Thanh Oai, TP Hà Nội.
- Điều tra, tìm hiểu việc áp dụng các chính sách bồi thƣờng và hỗ trợ giải
phóng mặt bằng và tái định cƣ khi thực hiện dự án đầu tƣ trên địa bàn huyện Thanh
Oai nói riêng, các huyện ngoại thành Hà Nội nói riêng.
- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ giải phóng mặt
bằng khi nhà nƣớc thu hồi đất để, thực hiện dự án đầu tƣ làm rõ một số nguyên
nhân, những khó khăn vƣớng mắc trong quá trình thực hiện việc thực hiện việc giải
phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Thanh Oai.
- Đƣa ra giải pháp, kiến nghị đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả chính sách
bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ trên địa bàn huyện Thanh Oai nói riêng và các
huyện ngoại thành Hà Nội nói chung;
Từ các văn bản luật nhƣ Luật đất đai năm 1988 đến Luật đất đai năm 2003,
từ Nghị định số 151–TTg ngày 14/4/1959 của Thủ tƣớng chính phủ quy định về thể
lệ tạm thời trƣng dụng ruộng đất, Nghị định số 90 – CP ngày 17/8/1994 của Chính
phủ ban hành quy định về việc đền bù thiệt hại khi Nhà nƣớc thu hồi đất để sử dụng
vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích Quốc gia, lợi ích cộng đồng đến Nghị
định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 về Bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất và các Thông tƣ hƣớng dẫn đã xây dựng chính
sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. Tuy chƣa hẳn đã
đáp ứng đƣợc việc bồi thƣờng đúng, đủ và công bằng những thiệt hại cho ngƣời bị
thu hồi đất. Nhƣng đã phần nào phản ánh việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ là
rất cần thiết phải thực hiện, đúng theo chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc.
2.1.2. Chính sách bồi thường, hỗ trợ
Bồi thƣờng là việc hoàn trả lại toàn bộ giá trị tài sản bị thiệt hại cho chủ sở
hữu phần tài sản đó.
Hỗ trợ là việc hoàn trả lại một phần giá trị tài sản bị thiệt hại cho chủ sở hữu
phần tài sản đó.
Bồi thƣờng, hỗ trợ có nghĩa là hoàn trả lại toàn bộ và hỗ trợ lại một phần giá
6
trị hoặc công lao động và một số hỗ trợ xã hội khác mà ngƣời dân bị thiệt hại do
việc thu hồi đất mang lại.
Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ là một quá trình thực hiện các công việc liên
quan đến bồi hoàn giá trị về đất, tài sản trên đất bằng tiền hoặc bằng tài sản tƣơng
ứng cùng một số chính sách hỗ trợ xã hội. Tổ chức việc di dời tài sản, hoa màu trên
đất đƣợc giải phóng mặt bằng. Bàn giao phần diện tích mặt bằng đó cho chủ thể
mới để cải tạo, xây dựng công trình mới có giá trị, lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội lớn
hơn [26].
2.1.3. Chính sách tái định cư
Theo từ điển Tiếng Việt: Tái nghĩa là “hai lần hoặc lần thứ hai, lại một lần
nữa”, nhƣ tái bản, tái tạo, tái thiết Còn định cƣ là “ở một nơi nhất định để sinh
triển nghề nghiệp, ổn định đời sống cho ngƣời bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở.
Nói cách khác tái định cƣ là quá trình bồi thƣờng các thiệt hại về đất và tài sản
trên đất, chi phí di chuyển, ổn định và khôi phục đời sống cho ngƣời bị thu hồi đất.
Ngoài ra tái định cƣ còn bao gồm hàng loạt các chính sách hỗ trợ cho ngƣời bị tác động
do việc thực hiện các dự án đầu tƣ gây ra nhằm khôi phục và cải thiện mức sống.
2.1.5. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ do cơ quan có thẩm quyền thực
hiện theo trình tự sau:
- Xác định và công bố chủ trƣơng thu hồi đất hoặc ra văn bản chấp thuận địa điểm
đầu tƣ.
- Chuẩn bị hồ sơ địa chính cho khu đất bị thu hồi do cơ quan Tài nguyên - Môi
trƣờng thực hiện căn cứ vào văn bản công bố hoặc chấp thuận của UBND cấp tỉnh
hoặc cấp huyện.
- Lập, thẩm định và xét duyệt phƣơng án tổng thể về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định
cƣ. Cơ quan Tài chính phối hợp với cơ quan Tài nguyên - Môi trƣờng và các cơ
quan liên quan tiến hành thẩm định và trình UBND cùng cấp phê duyệt.
8
- Thông báo việc thu hồi đất do tổ chức đƣợc giao làm nhiệm vụ bồi thƣờng, giải
phóng mặt bằng có trách nhiệm thông báo cho ngƣời đang sử dụng đất biết lý do
thu hồi đất.
- Quyết định thu hồi đất đƣợc thực hiện sau 20 ngày ra thông báo lý do thu hồi đất
thì cơ quan Tài nguyên - Môi trƣờng có trách nhiệm trình UBND cùng cấp quyết
định thu hồi đất.
- Giải quyết khiếu nại quyết định thu hồi đất đƣợc thực hiện theo quy định.
- Kê khai, kiểm kê xác định nguồn gốc đất đai.
- Lập, thẩm định và xét duyệt phƣơng án bồi thƣơng, hỗ trợ và tái định cƣ do Tổ
chức đƣợc giao làm nhiệm vụ bồi thƣờng, hỗ trợ (có sự tham gia của Tổ chức đƣợc
Nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất). Sau đó cơ quan Tài chính thẩm định và trình
UBND cùng cấp phê duyệt.
thể lệ tạm thời trƣng dụng ruộng đất, là văn bản pháp quy đầu tiên liên quan đến
việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ ở Việt Nam (Nghị định này đƣợc thực hiện
đến năm 1980 khi Hiến pháp 1980 ra đời). Theo đó mức bồi thƣờng, hỗ trợ đƣợc
thực hiện nhƣ sau:
- Đất thuộc sở hữu tƣ nhân hoặc tập thể khi bị trƣng dụng thì thuộc sở hữu Nhà
nƣớc.
- Việc bồi thƣờng thiệt hại do lấy đất gây nên phải bồi thƣờng hai khoản: bồi
thƣờng về đất thì bồi thƣờng từ 01 đến 04 năm sản lƣợng thƣờng niên của ruộng đất
bị trƣng thu. Đối với hoa màu thì đƣợc bồi thƣờng đúng mức. Đối với nhà cửa, vật
kiến trúc và các công trình khác trên đất phục vụ sinh hoạt đƣợc giúp đỡ bằng cách
xây dựng công trình khác. Đối với mồ mả thì căn cứ vào phong tục, tập quán của
từng địa phƣơng mà giúp một số tiền làm phí tổn di chuyển [11].
Tuy nhiên khi Hiến pháp 1980 ra đời đã quy định đất đai thuộc sở hữu toàn
dân, chính vì vậy việc bồi thƣờng về đất không đƣợc thực hiện mà chỉ thực hiện bồi
thƣờng, hỗ trợ nhà cửa, vật kiến trúc và những tài sản trên đất hoăc những thiệt hại
tài sản do việc thu hồi đất gây nên.
10
Khi Luật đất đai năm 1988 đƣợc ban hành cũng đã quy định về bồi thƣờng
nhƣng cơ bản vẫn dựa trên những quy định tại Hiến pháp năm 1980 [8].
Năm 1990 tại Quyết định số 186/HĐBT ngày 31/5/1990 của Hội đồng Bộ
trƣởng về việc đền bù thiệt hại đất nông nghiệp, đất có rừng khi tổ chức, cá nhân
đƣợc Nhà nƣớc giao đất nông nghiệp, đất có rừng để sử dụng vào mục đích khác thì
phải thực hiện bồi thƣờng thiệt hại về đất cho Nhà nƣớc. Theo đó để tính bồi
thƣờng thiệt hại về đất nông nghiệp và đất có rừng là diện tích, chất lƣợng và vị trí
đất. Mỗi hạng đất tại mỗi vị trí đều đƣợc quy định giá tối đa, tối thiểu. UBND các
tỉnh, thành phố quy định cụ thể mức bồi thƣờng thiệt hại của địa phƣơng mình sát
với giá đất thực tế ở địa phƣơng nhƣng không thấp hơn hoặc cao hơn khung giá
định mức [19].
b) Từ sau Luật đất đai năm 1993 đến ngày 01 tháng 07 năm 2004 (Luật đất đai
không đƣợc bồi thƣờng nhƣng đƣợc cấp lại đất. Đền bù thiệt hại đối với tài sản
bằng giá trị hiện có của công trình.
Cũng tại nghị định này đã xác định vai trò cấp xã, phƣờng trong công tác đền
bù thiệt hại đối với việc xác định tính hợp pháp của đất, đề cập đến quyền khiếu nại
của ngƣời bị thu hồi đất khi thấy quyền lợi chƣa đƣợc thoả đáng [12].
- Nghị định 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998, (thay thế Nghị định số: 90/NĐ-
CP) theo đó quy định rõ phạm vi áp dụng, đối tƣợng phải bồi thƣờng, đối tƣợng
đƣợc bồi thƣờng, phạm vi bồi thƣờng, đặc biệt ngƣời có đất bị thu hồi có quyền
đƣợc lựa chọn một trong ba phƣơng án bồi thƣờng bằng đất, bằng tiền hoặc bằng
đất và bằng tiền. Với những nội dung chính nhƣ sau:
+ Đối với đất bị thu hồi là do Nhà nƣớc giao sử dụng tạm thời, đất cho thuê, đất
đấu thầu, thì ngƣời bị thu hồi đất chỉ đƣợc bồi thƣờng thiệt hại chi phí đó đầu tƣ vào
đất. Đất công ích của xã, phƣờng đƣợc bồi thƣờng thiệt hại về đất bằng tiền cho ngân
sách xã, phƣờng và chỉ đƣợc bồi thƣờng thiệt hại chi phí đó đầu tƣ vào đất nếu có.
+ Điều kiện và mức độ bồi thƣờng về tài sản thì đối với tài sản trên đất hợp
pháp và có khả năng hợp pháp hoá đƣợc bồi thƣờng 100% giá trị tài sản.
12
+ Đối với đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất làm muối, nuôi trồng thuỷ sản thì
phƣơng thức và mức bồi thƣờng bằng đất có cùng diện tích và chất lƣợng, nếu
không có đất thì bồi thƣờng bằng tiền;
+ Đất đƣợc quy hoạch để xây dựng đô thị nhƣng chƣa có cơ sở hạ tầng thì
không đƣợc bồi thƣờng nhƣ đất đô thị. Bồi thƣờng bằng đất chỉ đƣợc thực hiện khi
có dự án tái định cƣ đƣợc phê duyệt.
+ Đối với đất ở nông thôn, ngƣời bị thu hồi đất đƣợc bồi thƣờng bằng đất
có cùng mục đích sử dụng, mức tối đa đƣợc bồi thƣờng bằng đất nơi ở mới không
qúa 400m
2
hoặc không qúa 800m
2
+ Quy định chính sách thu hồi và trƣng dụng đất, quy trình thu hồi đất và
công tác giải phóng mặt bằng. Cùng đó quy định rõ việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ cho ngƣời bị thu hồi đất, những trƣờng hợp không đƣợc bồi thƣờng. Bổ
sung quy định về thẩm quyền giao đất, cho thuê và cho phép chuyển đổi mục đích
sử dụng đất với thẩm quyền từng cấp, đề cao vai trò cấp xã, phƣờng, cán bộ địa
chính xã phƣờng đảm bảo công tác quản lý và sử dụng đất chặt chẽ, hợp lý và hiệu
quả.
+ Đổi mới công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai theo hƣớng
khuyến khích các bên tự hoà giải và nâng cao vai trò hoà giải cấp cơ sở xã,
phƣờng.[10].
Sau khi Luật đất đai 2003 đƣợc ban hành, để đáp ứng thực tiễn Nhà nƣớc đã
ban hành nhiều các văn bản dƣới luật nhƣ Nghị định, Thông tƣ cụ thể hoá các điều
luật về chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất, theo
đó, chính sách bồi thƣờng,hỗ trợ và tái định cƣ đƣợc thể chế tại Nghị định số
197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ quy định về bồi
thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất, hiện tại đây là văn bản quy
phạm quan trọng để dùng áp dụng cho công tác bồi thƣờng thiệt hại khi Nhà nƣớc
thu hồi đất cho các địa phƣơng áp dụng, với những nội dung chủ yếu sau:
+ Ngƣời bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, đƣợc bồi
thƣờng đất, tài sản, đƣợc hỗ trợ và bố trí tái định cƣ theo quy định. Mặt khác Nhà
14
nƣớc khuyến khích ngƣời có đất, tài sản tự nguyện hiến, tặng một phần hoặc toàn
bộ đất, tài sản cho Nhà nƣớc.
+ Đối với đất đƣợc bồi thƣờng bồi thƣờng theo hình thức đất đang sử dụng vào mục
đích nào thì đƣợc bồi thƣờng bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu
không có đất để bồi thƣờng thì đƣợc bồi thƣờng bằng giá trị quyền sử dụng đất tại
thời điểm có quyết định thu hồi; trƣờng hợp bồi thƣờng bằng việc giao đất mới hoặc
bằng nhà, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó đƣợc thực hiện thanh
toán bằng tiền, với những điều kiện để đƣợc bồi thƣờng về đất.
phƣơng; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm lập và thực hiện các dự án tái
định cƣ để bảo đảm phục vụ tái định cƣ cho ngƣời bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ
ở. Với hình thức bố trí tái định cƣ nhƣ bồi thƣờng bằng nhà ở, bồi thƣờng bằng giao
đất ở mới, bồi thƣờng bằng tiền để tự lo chỗ ở mới. Nhà nƣớc ƣu tiên tái định cƣ tại
chỗ cho ngƣời bị thu hồi đất tại nơi có dự án tái định cƣ, ƣu tiên vị trí thuận lợi cho
các hộ sớm thực hiện giải phóng mặt bằng, hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, hộ gia
đình chính sách. Các biện pháp hỗ trợ sản xuất và đời sống tại khu tái định cƣ do Chủ
tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định các biện pháp và mức hỗ trợ cụ thể để ổn
định sản xuất và đời sống tại khu tái định cƣ căn cứ vào tình hình thực tế ở địa
phƣơng. Quy định quyền và nghĩa vụ của ngƣời bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở.
+ Quy định việc giao nhiệm vụ bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ, theo đó Uỷ ban
nhân dân cấp tỉnh giao việc thực hiện bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ cho Hội
đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ cấp quận, huyện và Tổ chức phát triển quỹ
đất. Tổ chức, cá nhân đƣợc Nhà nƣớc giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất
có trách nhiệm chi trả trƣớc tiền bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ và kinh phí tổ chức
thực hiện bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ theo quy định của Nghị định này và đƣợc
trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp; Chi phí bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ đƣợc xác định thành một mục riêng trong tổng vốn đầu tƣ của dự án.
+ Trƣờng hợp ngƣời đƣợc giao đất, đƣợc thuê đất hoặc tổ chức phát triển qũy đất
thoả thuận đƣợc với ngƣời bị thu hồi đất về mức bồi thƣờng, hỗ trợ theo quy định
tại Nghị định này thì thực hiện theo sự thoả thuận đó; Nhà nƣớc không tổ chức, thực
16
hiện bồi thƣờng, hỗ trợ.
+ Quy định rõ trách nhiệm của các sở, ban ngành, Uỷ ban nhân dân các cấp trong
phối hợp thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, trong giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ theo thẩm quyền đƣợc giao; ra
quyết định cƣỡng chế và tổ chức cƣỡng chế đối với các trƣờng hợp thuộc thẩm
quyền; phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện việc cƣỡng chế theo
quyết định của cơ quan có thẩm quyền [14].
+ Quy định trình tự, thủ tục thu hồi đất và thực hiện việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ để các ngành, các cấp thực hiện công tác GPMB đúng quy định, công khai
và dân chủ, đáp ứng lợi ích, góp phần ổn định đời sống của ngƣời bị thu hồi đất.
Quy định quyền lợi, nghĩa vụ của ngƣời bị thu hồi đất nhƣ quyền đƣợc khiếu nại,
nghĩa vụ phải chấp hành quyết định thu hồi đất và bàn giao mặt bằng [15].
- Thông tƣ số 06/2007/TT-BTNMT ngày 15 tháng 6 năm 2007 của Bộ Tài nguyên
và Môi trƣờng hƣớng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP
ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ [25].
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ Quy định
bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ, theo đó nội dung cơ bản đƣợc thể hiện nhƣ sau:
+ Quy định về giá đất: sát với giá chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất trên thị trƣờng
trong điều kiện bình thƣờng.
+ Sửa đổi, bổ sung chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ đất nông nghiệp (nâng mức hỗ trợ
đất nông nghiệp vƣờn ao, đất nông nghiệp trong đô thị, khu dân cƣ).
+ Đa dạng các hình thức hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm, đồng thời
quy định thẩm quyền của UBND cấp tỉnh trong việc quyết định hình thức hỗ trợ
(bằng tiền hoặc giao đất, căn hộ).
+ Bổ sung một số chính sách hỗ trợ khác (hỗ trợ tái định cƣ cho trƣờng hợp các hộ
đủ tiêu chuẩn đƣợc tái định cƣ mà tiền bồi thƣờng, hỗ trợ không đủ để mua nhà, đất
tái định cƣ; hỗ trợ kinh phí học nghề cho lao động trong độ tuổi lao động có nhu cầu
học nghề khi thu hồi đất nông nghiệp).