Báo cáo thực tập tổng hợp
MỤC LỤC
Phần 1. Giới thiệu chung về doanh nghiệp
1.1. Sự hình thành và phát triển chung của doanh nghiệp
Công ty cổ phần xuất nhập khẩu máy và phụ tùng - tên giao dịch là
MACHINERY AND SPARE – PART IMPORT EPORT JOIN – STOCK COMPANY,
tên viết tắt là SPJ, là một công ty cổ phần có tư cách pháp nhân phù hợp với pháp luật
Việt Nam. Trụ sở chính của công ty đặt tại 558 Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên, Hà
Nội. SPJ là thành viên thuộc Bộ Thương Mại và đã có quá trình hoạt động trên 30
năm.
Tiền thân của công ty cổ phần xuất nhập khẩu máy và phụ tùng là công ty phụ
tùng I và công ty phụ tung II, thành lập năm 1965. Ngày 21/12/1974 Bộ Vật Tư đã ra
quyết định số 759/VT – TCCP sát nhập công ty phụ tùng I và công ty phụ tùng II
thành công ty phụ tùng trực thuộc Tổng Công Ty thiết bị phụ tùng.
Ngày 02/03/1992, Bộ Thương Mại đã ra quyết định số 163/TMDL – TCCP
thống nhất Tổng Công Ty xuất nhập khẩu máy và Tổng Công Ty thiết bị phụ tùng
thành Tổng Công Ty thiết bị máy và phụ tùng.
Ngày 25/05/1993, Bộ Thương Mại kí quyết định số 618/TM – TCCP thành lập
doanh nghiệp Nhà nước. Công ty trở thành đơn vị có chức năng hoạch toán kinh doanh
độc lập nhằm thực hiện một số mục tiêu kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước thể hiện
qua các nhiệm vụ kế hoạch hằng năm và trong dài hạn.
Ngày 10/01/2003, Bộ Thương Mại kí quyết định số 918/TM –TCCP xóa bỏ
Tổng công ty máy và phụ tùng, đổi tên thành Công ty phụ tùng trực thuộc Bộ Thương
Mại, nhằm cải tiến bộ máy vốn đã cồng kềnh, làm giảm thiểu thời gian cũng như chi
phí cho doanh nghiệp.
Ngày 22/12/2004, SPJ được thành lập theo Luật Doanh Nghiệp và theo quyết
định 1523/2004/QĐ – BTM của Bô Thương Mại về việc chuyển Công ty phụ tùng
thành Công ty cổ phần xuất nhập khẩu máy và phụ tùng.
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 1
Báo cáo thực tập tổng hợp
1.2. Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tô chức bộ máy của doanh nghiệp
Báo cáo thực tập tổng hợp
Phó Giám Đốc
Phó Giám Đốc phụ trách chi nhánh TPHCM
Phó Giám Đốc
Phòng kinh doanh XNK
Phòng tài chính kế toán
Phòng tổ chức hành chính
Phòng kế hoạch
Cửa hàng số 1
Chi nhánh Long Biên
Chi nhánh Đông Anh
Chi nhánh tại TP. Hồ Chí Minh
Tổng kho máy và phụ tùng
1.3. Lĩnh vực và đặc điểm hoạt động của doan nghiệp
Lĩnh vực hoạt đông
Kinh doanh xuất nhập khẩu các loại mặt hàng: vật tư, nguyên vật liệu
phục vụ sản xuất, ô tô, xe máy, máy, thiết bị, phụ tùng, phương tiện vận tải, đồ
điện,
Đại lý các mặt hàng: xăng dầu, vật liệu xây dựng
Kinh doanh nhà, dịch vụ cho thuê nhà, tài sản, tư vấn, dịch vụ bưu điện
Sản xuất và dạy nghề cơ khí, may
Đặc điểm hoạt động
Mặt hàng kinh doanh của công ty chủ yếu là các loại phụ tùng vật tư, vật liệu
xây dựng. Các loại hàng hóa này chưa được sản xuất trong nước, vì thế phần lớn hoạt
động của Công ty là nhập khẩu. Xuất khẩu chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.
1.4. Khái quát về các hoạt động kinh tế và nguồn lực của doanh nghiệp
Nguồn nhân lực:
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 3
Báo cáo thực tập tổng hợp
Nhân lực là yếu tố rất quan trọng, chính vì vậy Công ty đã chú trọng từ khâu
các năm tử 2010-2012 là do sự ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới nói chung và của
Việt Nam nói riêng đang trong thời kỳ khủng hoảng, đi xuống. Chính vì vây, công ty
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 4
Báo cáo thực tập tổng hợp
đang tiến hành thay đổi phương hướng chiến lược nhằm phù hợp với những biến động
kinh tế đang diễn ra, hạn chế rủi ro trong kinh doanh,…
Phần 2: Tình hình hoạt động quản trị nhân lực của Công ty
2.1. Tình hình nhân lực và chức năng, nhiệm vụ của phòng tổ chức hành chính – bộ
phận tổ chức quản trị nhân lực của Công ty
2.1.1. Tình hình nhân lực
Bảng 2: Tình hình lao động của Công ty 3 năm 2009-2011
Đơn vị tính: Người
Cơ cấu lao đông
Năm So sánh
2011/2010
So sánh
2012/2011
2010 2011 2012
Chênh
lệch
Tỉ lệ
(%)
Chênh
lệch
Tỉ lệ
(%)
Tổng lao động 105 110 102 5 4,8 -8 7,3
Trình
độ
Đại học,
chế độ nghỉ việc do suy giảm khả năng lao động, các chế độ chính sách khác có liên
quan đến quyền lợi, nghĩa vụ cho cán bộ, công nhân.
Nghiên cứu, đề xuất các phương án cải tiến tổ chức quản lý, sắp xếp cán bộ,
công nhân cho phù hợp với tình hình phát triển sản xuất-kinh doanh.
Xây dựng các định mức đơn giá về lao động. Lập và quản lý quỹ lương, các
quy chế phân phối tiền lương, tiền thưởng theo các quy định của Nhà nước và hiệu quả
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tổng hợp báo cáo quỹ lương doanh nghiệp.
Là thường trực Hội đồng thi đua, khen thưởng, Hội đồng kỷ luật của doanh
nghiệp, thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật. Là thường trực giúp việc Ban
chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ của doanh nghiệp.
Thực hiện tốt các chế độ, chính sách về lao động, tiền lương… theo quy định
của pháp luật, quy chế và Điều lệ doanh nghiệp.
Quản lý con dấu của doanh nghiệp theo quy định về quản lý và sử dụng con dấu
của Bộ Công an.
Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc của doanh nghiệp. Lập kế hoạch
mua sắm trang thiết bị trình giám đốc phê duyệt. Thực hiện công tác kiểm tra, kiểm kê
tài sản, các trang thiết bị làm việc của Văn phòng định kỳ hàng năm theo quy định.
Quản lý và điều phối xe ô tô phục vụ cán bộ doanh nghiệp đi công tác. Chuẩn
bị cơ sở vật chất và tổ chức khánh tiết các ngày lễ, đại hội, hội nghị, cuộc họp… Mua
sắm văn phòng phẩm phục vụ cho công tác sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Thường trực, bảo vệ cơ quan, cơ sở vật chất, bến bãi, văn phòng doanh nghiệp.
Phối hợp với chính quyền và công an địa phương trong công tác bảo vệ an ninh trật tự,
an toàn xã hội.
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 6
Báo cáo thực tập tổng hợp
Lưu trữ, bảo quản hồ sơ hình thành trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm
vụ của phòng. Quản lý hồ sơ cán bộ, công nhân đang công tác tại doanh nghiệp theo
quy định.
2.1.3. Tổ chức phòng tổ chức hành chính Công ty SPJ
Phòng tổ chức hành chính Công ty có vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp
đổi mới khiến các công việc mới được hình thành. Chính vì vây người lao động
cần phải được trang bị những kiến thức, kỹ năng mới. Thêm vào đó nghề cũ
mất đi phải có đào tạo lại, bồi dưỡng, nâng cao trình độ và giải quyết những
người dôi ra. Khoa học kỹ thuật hiện đại đã làm cho môi trường thông tin ngày
càng phát triển và thông tin trở thành một nguồn lực mang tính chất sống còn
đối với Công ty.
Môi trường chính trị, pháp luật: Sự ổn định của chính trị, sự minh bạch,
đồng bộ, nhất quán của hệ thống luật pháp ảnh hưởng mạnh mẽ đến các chính
sách, phương hướng, chiến lược của Công ty. Chính sách nguồn nhân lực cũng
sẽ bị ảnh hưởng từ những sự thay đổi đó.
Môi trường văn hóa – xã hội: Xã hội có nhiều nhóm người thuộc các
tầng lớp khác nhau về tư duy, lối sống, nhu cầu, cách nhìn nhận về giá trị con
người. Do đó ảnh hưởng đến tư duy và chính sách quản trị nhân lực trong
doanh nghiệp.
2.2.2. Môi trường bên trong
Bên cạnh các yếu tố bên ngoài, hoạt động quản trị nhân lực còn chịu ảnh hưởng
của các nhân tố như mục tiêu, nhiệm vụ, quy mô công ty, văn hóa của tổ chức, đồng
thời cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ từ chính người lao động trong Công ty.
Mục tiêu của công ty: trong suốt quá trình hình thành và phát triển, mục tiêu
của công ty chịu ảnh hưởng không nhỏ bởi sự biến động của nền kinh do đó
nhu cầu nhân lực, trình độ người lao động, các chính sách đãi ngộ cũng có
những chuyển biến theo trong từng thời kỳ.
Quy mô: không ngừng mở rộng quy mô với các của hàng tại Hà Nội và thành
phố Hồ Chí Minh cùng với các đại diện bán hàng ở các tỉnh thành khác công tác
tuyển dụng, hoạch định nhân lực được triển khai thường xuyên nhằm đảm bảo
mục tiêu mở rộng quy mô. Bên cạnh đó công tác bố trí sử dụng nhân lực cũng
được chú trọng để sử dụng đúng người cho đúng việc phát triển doanh số, quy
mô.
Người lao động: tâm lý, tình cảm, trình độ và kỹ năng của người lao động góp
phần lớn vào sự phát triển, sự thành công của các dự án, mục tiêu mà công ty
là việc giảm đoàn viên công đoàn và lao động. Cụ thể: năm 2011 số lao động là 110
người nhưng năm 2012 chỉ còn 102 người. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ công đoàn
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 9
Báo cáo thực tập tổng hợp
đều hoạt động kiêm nhiệm nên đã ảnh hưởng đến kết quả tổ chức hoạt động phong
trào của người lao động cũng như công tác công đoàn.
SPJ chưa từng xảy ra đình công, tranh chấp lao động chủ yếu là tranh chấp cá
nhân đơn lẻ và chưa có tranh chấp nào để lại hậu quả nặng nề. Đó là nhờ sự phát hiện,
giải quyết kịp thời, công tác hoà giải, xét xử minh bạch, công khai đúng pháp luật của
các bên liên quan. Nội dung thoả ước lao động tập thể tuân thủ quy định của nhà nước
về: việc làm, đảm bảo việc làm; thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ nghơi; tiền lương, phụ
cấp lương, tiền thưởng; an toàn lao động, vệ sinh lao động; bảo hiểm xã hội,…
Nhìn chung tại SPJ vấn đề quan hệ lao động được quan tâm, theo dõi sát sao và
đảm bảo thực hiện theo đúng pháp luật. Các bên liên quan là người sử dụng lao động
và người lao động có cái nhìn đúng đắn về vấn đề nhạy cảm này.
2.3.2. Thực trạng về tổ chức, định mức lao động của SPJ
SPJ là công ty kinh doanh, đồng thời hoạt động xuất nhập khẩu các loại vật tư,
máy móc, thiết bị, phụ tùng,…Do đó có nhiều dạng lao động phụ trách các mảng khác
nhau như: kinh doanh, dự trữ, sửa chữa, xuất nhập khẩu,… nên công tác định mức lao
động rất phức tạp và tốn nhiều chi phí. Vì vậy, công ty chưa có khả năng tiến hành
định mức một cách đầy đủ, cụ thể.
Tổ chức lao động của SPJ được tiến hành theo quy định của Nhà nước kết hợp
với những đặc thù riêng của doanh nghiệp
Về phân công lao động: SPJ phân công lao động theo mức độ phức tạp của
công việc do các hoạt động của công ty trải rộng trên nhiều mảng với những mô
tả công việc và yêu cầu công việc với mỗi vị trí là khác nhau.
Hợp tác lao động: với tình hình hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu máy
móc, thiết bị, phụ tùng, vật liệu,… do đó các công việc với đặc thù khác nhau
được hình thành như: bán hàng, nhân viên kho bãi, phụ trách quản lý, nhân viên
xuất nhập khẩu,…Vì vậy tại SPJ hợp tác lao động được kết hợp giữa 2 hình
nhiệm sử dụng, quản lý, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản được công ty giao; là đại
diện của Tổng Giám Đốc tại khu vực hoạt động; tổ chức hoạt động bán hàng tại khu
vực; quản lý toàn bộ lực lượng bán hàng tại cửa hàng; đánh giá kết quả làm việc của
nhân viên tại cửa hàng,…
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 11
Báo cáo thực tập tổng hợp
Xem xét, bổ sung sửa đổi mô tả, tiêu chuẩn công việc theo chu kỳ hàng năm
nhằm đảm bảo sự linh hoạt trong việc thực hiện các dự án, mục tiêu của công ty và sự
biến động của thị trường lao động.
2.3.5. Thực trạng về tuyển dụng nhân lực tại SPJ
Là công ty nhà nước nên sự biến động nhân lực khá ít, chủ yếu ở lực lượng bán
hàng, lao động thời vụ và các vị trí trống do thuyên chuyển nội bộ.
Với lực lượng bán hàng, quy trình tuyển dụng bao gồm các bước: thu nhận và
xử lí hồ sơ; sơ tuyển; phỏng vấn; quyết định tuyển dụng.
Với lao động thời vụ: việc tuyển chọn khá đơn giản chỉ xét hồ sơ, kiểm tra sức
khoẻ do công việc thời vụ chủ yếu là vận chuyển, bốc dỡ hàng,…
Với các vị trí trống do người đảm nhận thuyên chuyển thì nguồn tuyển dụng
chủ yếu là trong nội bộ công ty. Dựa trên mô tả và tiêu chuẩn công việc để tìm kiếm
người thay thế phù hợp.
Công tác tuyển dụng tại công ty bên cạnh những ưu điểm vẫn còn tồn tại những
quan niệm cần khắc phục như: với một số vị trí tuyển dụng công ty tiếp nhận hồ sơ của
con em những lao động đang làm việc tại công ty. Số ứng viên này cũng trải qua quá
trình tuyển chọn nhưng tỷ lệ được chọn thường cao, và với một số vị trí như bảo vệ,
công nhân, lễ tân,…thì quan niệm chọn con em lao động trong công ty dường như đã
trở thành “luật thành văn”.
2.3.6. Thực trạng về đào tạo và tuyển dụng nhân lực tại SPJ
Trong những năm qua, SPJ đã chú trọng tới việc đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực. Bố trí nhân lực chuyên trách về đào tạo, phát triển nhân lực, trích khoản
ngân sách khá lớn dành cho đào tạo. Tuy nhiên công ty vẫn chưa xây dựng được kế
hoạch phát triển nguồn nhân lực dài hạn, vì thế công tác đào tạo và phát triển không có
thực hiện công tác đánh giá.
Tuy vậy, đánh giá nhân lực tại SPJ vẫn là khâu hạn chế nhưng chậm được khắc
phục. Đánh giá nhân lực vẫn còn hình thức, chưa phản ánh đúng được thực chất người
lao động; chưa lấy hiệu quả công việc làm thước đo chủ yếu trong đánh giá nhân lực;
còn cảm tính, hình thức, xuê xoa, chiếu lệ; thiếu tính chiến đấu, thiếu tinh thần xây
dựng trong đánh giá. Việc đổi mới công tác đánh giá còn chậm, thiếu cơ chế, chính
sách cụ thể để thực sự phát huy sự công bằng trong công tác phát hiện và sử dụng
người tài; chậm đổi mới cơ chế, phương pháp và quy trình đánh giá, bổ nhiệm, miễn
nhiệm, từ chức đối với người lao động.
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 13
Báo cáo thực tập tổng hợp
2.3.8. Thực trạng về trả công lao động tại SPJ
Tiền lương
Công ty SPJ trả lương cho lao động biên chế, lao động kí hợp đồng dài hạn hay
ngắn hạn đều áp dụng cách trả lương giống nhau và tiền lương của họ được tính theo
một trong hai cách: trả lương theo sản phẩm trực tiếp và trả lương theo công việc. Tùy
theo vị trí công việc mà họ đảm nhận để áp dụng hình thức trả lương: nếu là lao động
trực tiếp bán hàng thì trả lương theo sản phẩm trực tiếp; nếu là lao động gián tiếp (lao
động làm việc tại văn phòng, quản lý) thì được tính lương theo chế độ,chức danh công
việc.
Đối với lao động thời vụ tiền công được tính theo giờ làm việc và tùy vào từng
thời điểm để thỏa thuận với người lao động về mức tiền công phải trả.
Đãi ngộ
Tất cả nhân viên chính thức của SPJ đều được hưởng các chế độ bảo hiểm xã
hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp phù hợp với Luật lao động Việt Nam.
Ngoài việc thực hiện chính sách phúc lợi của Nhà nước, vào những dịp lễ, Tết, 30/4-
01/5, 2/9…, cán bộ công nhân viên được xét mức trợ cấp nhằm động viên tinh thần
làm việc của họ. SPJ thưởng định kỳ theo quý cho cán bộ nhân viên dựa trên kết quả
đánh giá và lợi nhuận công ty thu được. Bên cạnh đó, SPJ cũng thường xuyên quan
tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao tổ chức các hội thao bóng đá,
(thậm chí phải bị giảm lương) thì việc được bổ sung kiến thức mới, trao dồi kỹ năng
cũng có thể xem như một khoản phúc lợi bù đắp. Công tác tuyển dụng còn nhiều quan
điểm cổ hủ, thiên vị nhưng dần được xóa bỏ bởi các chính sách tuyển dụng rõ rang,
công khai. Các hoạt động khác của quản trị nhân sự ngày càng được sửa đổi, bổ sung
đầy đủ, phù hợp và tích cực hơn.
Những vấn đề đặt ra đối với SPJ
Nền kinh tế của thế giới đang trong giai đoạn suy thoái, SPJ chịu tác động không
nhỏ từ biến động đó. Lợi nhuận thu được giảm, quỹ thưởng, trợ cấp bị cắt giảm.
Người lao động hoang mang trước gánh nặng lạm phát, bão giá trong khi đó thu
nhập không tăng.
Trình độ quản lý, tổ chức còn yếu. Kỹ năng, kiến thưc, tác phong làm việc của
người lao động còn chưa bắt kịp thời đại.
Trần Thị Mai Trang- K45U1- ĐHTM Page 15
Báo cáo thực tập tổng hợp
Ngoài ra còn các vấn đề đặt ra với SPJ như: còn tồn tại một vài quan điểm quản trị
lỗi thời, lạc hậu; hoạt động kinh doanh chưa phát huy được tối đa nguồn lực con
người, cơ sở vật chất và hàng hóa…
3.2 Phương hướng hoạt động của công ty SPJ
Phương hướng hoạt động kinh doanh
Tiến hành điều chỉnh kế hoạch, chiến lược hành động phù hợp với biến động
của nền kinh tế nhằm hạn chế rủi ro trong kinh doanh
Chú trọng phát triển kinh doanh các mặt hàng chủ lực như: phôi thép, lá thép,
vòng vi, đồng.
Tăng cường quản lý, giám sát theo dõi tình hình kinh doanh của các cửa hàng
trọng điểm tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Phương hướng hoạt động quản trị nhân lực
Xây dựng các quy định, quy chế rõ ràng, cụ thể về việc thực hiện các hoạt động
quản trị nhân lực như: tuyển dụng, đào tạo, trả công,…
Nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng cán bộ công nhân viên trong công ty nói
chung và bộ phận nhân sự nói riêng về chuyên môn, lĩnh vực do họ đảm nhận.