Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
MỤC LỤC
Trang
• Mục lục
1
• Tĩm tắt đề tài
2
• Giới thiệu
4
• Phương pháp
6
• Phân tích dữ liệu và kết quả
11
• Bàn luận
12
• Kết luận và khuyến nghị
14
• Tài liệu tham khảo
14
PHỤ LỤC
• Kế hoạch bài học
16
• Bài kiểm tra sau tác động – Lớp thực nghiệm
31
• Bài kiểm tra sau tác động – Lớp đối chứng
36
• Bảng điểm
41
• Minh họa cách dựng hình
43
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
hình sao cho gần giống mẫu, bố cục đẹp. Biết quan sát nhận xét, cảm nhận
vẻ đẹp của vật mẫu và ứng dụng trong bài thực hành của mình. Thực tế
học sinh dựng hình chưa tốt, vẽ hình còn méo mó, lệch lạc (hình chưa
chắc), các em chưa mạnh dạn trong việc phác hình sợ mình vẽ sai làm mất
đi sự linh hoạt của hình, làm cho bài vẽ có các nét cứng hoặc yếu ớt và gò
bó, chưa tạo những bài vẽ mang tính chất ấn tượng và đẹp.
Giải pháp của tôi là cho học sinh ứng dụng hình học cơ bản vào bài vẽ,
biết phân tích đơn giản những chi tiết không cần thiết của mẫu và quy về
các dạng hình cơ bản, để vẽ vào bài sao cho phù hợp với nội dung.
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm đối tượng, hai lớp 5 trường tiểu
học Cam Phúc Nam. Lớp 5/4 là lớp thực nghiệm, lớp 5/2 là lớp đối
chứng. Lớp thực nghiệm được thực hiện các giải pháp khi dạy các bài
trang trí (bài 4, 8, 12, 16) kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ
rệt đến kết quả học tập của học sinh. Lớp thực nghiệm đã đạt kết quả cao
hơn so với lớp đối chứng. Điểm kiểm tra bài sau tác động của lớp thực
nghiệm là : 8.38, điểm kiểm tra của lớp đối chứng là: 7.27. Kết quả kiểm
chứng t-test cho thấy p < 0,05 có nghĩa là đã có sự khác biệt lớn giữa
điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Điều đó chứng
minh rằng cho học sinh ứng dụng các hình cơ bản vào để dựng hình, bài
vẽ của các em đạt hiệu quả cao hơn.
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
3
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Giới thiệu
Chương trình vẽ theo mẫu lớp 5 có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục tính cẩn
thận, khéo léo trong công việc cũng như nhận thức về thẩm mỹ của học sinh.
Bởi vì bản thân vẽ theo mẫu hết sức khoa học, khoa học về sự sắp xếp của các
hình trong không gian ba chiều, khoa học về cách phân tích mẫu và quy về các
dạng hình học, đi từ cơ bản đến phức tạp. Vẽ theo mẫu bao giờ cũng bắt nguồn

- Bài sáng kiến kinh nghiệm: Phương pháp dạy học hiệu quả phân môn vẽ
theo mẫu ở tiểu học của thầy Nguyễn Văn Cường trường tiểu học Hoàng
Long – Vĩnh Phúc.
Các đề tài trên bàn về phương pháp và giải pháp dạy môn vẽ theo mẫu ở
trường tiểu học mà chưa có tài liệu, đề tài nào đi sâu vào cách ứng dụng các
hình cơ bản vào bài vẽ theo mẫu.
Tôi nghiên cứu đề tài này cụ thể hơn và đánh giá hiệu quả hơn của việc đổi
mới phương pháp dạy học thông qua việc sử dụng hình học cơ bản vào bài
vẽ theo mẫu làm cho học sinh vẽ vật mẫu tốt hơn, hình chắc hơn, tăng thêm
khả năng quan sát và phân tích mẫu trong các bài vẽ theo mẫu cũng như các
bài vẽ khác một cách khoa học và sáng tạo. Từ đó học sinh yêu thích môn
học và vận dụng vào cuộc sống.
Vấn đề nghiên cứu: Việc dạy cho học sinh cách ứng dụng các hình học cơ
bản vào bài vẽ theo mẫu, có nâng cao kết quả học tập môn vẽ theo mẫu cho
học sinh lớp 5 không?
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
5
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Giả thiết nghiên cứu: Dạy cho học sinh cách ứng dụng các hình học cơ bản
vào bài vẽ theo mẫu sẽ nâng cao kết quả học tập môn vẽ theo mẫu cho học
sinh lớp 5 trường tiểu học Cam Phúc Nam.
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
6
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Phương pháp
a/ Khách thể nghiên cứu
Tôi lựa chọn lớp 5 trường tiểu học Cam Phúc Nam vì trường này là nơi tôi
công tác và trực tiếp giảng dạy môn Mỹ thuật lớp 5, nên rất thuận lợi cho
việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.
- Học sinh :

Kiểm tra trước
tác động
Tác động
Kiểm tra sau
tác động
Thực nghiệm O1
Ứng dụng các hình học cơ
bản trong cách dựng hình
trong bài vẽ theo mẫu.
O3
Đối chứng O2
Không ứng dụng các hình
học cơ bản trong cách dựng
hình trong bài vẽ theo
mẫu.
O4
Ở thiết kế này tôi sử dụng phép kiểm chứng T – Test độc lập.
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
8
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
c/ Quy trình nghiên cứu
Chuẩn bị của giáo viên:
Lớp đối chứng: thiết kế kế hoạch bài học theo quy trình chuẩn bị bài như
bình thường.
Lớp thực nghiệm: thiết kế bài học có lồng ghép thêm cách vẽ có ứng dụng
các hình học cơ bản trong quá trình dựng hình.
Sau khi cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản trên lớp học, ở hai
bài đầu của chương trình vẽ theo mẫu lớp 5, đây là hai bài vẽ về khối hộp,
khối cầu, hình trụ, qua hai bài này tôi rèn cho học sinh cách phác hình và
vẽ hình cơ bản. Phần này tôi cho học sinh làm quen với các hình cơ bản

Tiến hành dạy thực nghiệm:
Thời gian thực hiện theo chương trình kế hoạch của nhà trường và theo
thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan.
Bảng 4. Thời gian thực nghiệm
Thứ ngày Môn/lớp
Tiết theo
PPCT
Tên bài dạy
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
10
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
20/9/2011 Mỹ thuật 4
Vẽ theo mẫu
Khối hộp và khối cầu
18/10/2011 Mỹ thuật 8
Vẽ theo mẫu
Vẽ mẫu có dạng hình trụ và hình cầu
15/11/2011 Mỹ thuật 12
Vẽ theo mẫu
Mẫu vẽ có hai vật mẫu
20/12/2011 Mỹ thuật 16
Vẽ theo mẫu
Vẽ mẫu có hai vật mẫu
d/ Đo lường
Bài kiểm tra trước tác động là bài vẽ theo mẫu – mẫu có dạng hình trụ và
hình cầu do tôi ra đề thi. (chương trình học lớp 4).
Bài kiểm tra sau tác động là bài 24 Vẽ theo mẫu – Mẫu vẽ có hai hoặc ba
vật mẫu (xem phần phụ lục).
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài
Sau khi dạy xong các bài học trên, tôi để học sinh thực hành thêm 1 bài vẽ

Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
0,89 cho thấy mức độ ảnh hưởng của đề tài đến kết quả học tập của nhóm
thực nghiệm là rất lớn.
Giả thiết của đề tài là tập cho học sinh cách ứng dụng hình học cơ bản vào
cách dựng hình trong bài vẽ theo mẫu. Nhờ vậy học sinh vẽ được hình
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
12
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
chắc hơn gần giống mẫu hơn, đẹp hơn, mang lại kết quả cao và đã được
kiểm chứng.
Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động của nhóm
thực nghiệm và nhóm đối chứng
Bàn luận
Kết quả của bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là điểm
trung bình = 8.38, kết quả bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng là
điểm trung bình = 7,27. Độ chênh lệch điểm giữa hai lớp là 1,11. Điều đó
cho thấy điểm trung bình của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đã có sự
khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn lớp đối
chứng. (So sánh về A+, A thì lớp thực nghiệm có kết quả rất tốt. Lớp thực
nghiệm A+ = 14/26, đạt tỉ lệ 54%; lớp đối chứng A+ = 6/26, đạt tỉ lệ
23%).
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
13
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai bài kiểm tra là SMD = 0,89.
Điều này có ý nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là rất lớn.
Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động của hai
lớp là p = 0,00084 < 0,001. Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm
trung bình của hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động,
nghiêng về nhóm thực nghiệm.

xuất bản Đồng Nai năm 1996 của Đỗ Duy Ngọc.
• Phương pháp giảng dạy mỹ thuật. Nhà xuất bản giáo dục của Nguyễn
Quốc Toản 1999
• Sách giáo khoa và sách giáo viên môn mỹ thuật 5. Bộ giáo dục và đào tạo.
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
15
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
• Mạng internet :
-
nhvatmau.php?
username=baigianghinhhoa&gb=0&id=3&file=tinhvatmau/tinhvatmau.ph
p&pass=
-
-
ao-tao-my.html
-
%C6%A1%20b%E1%BA%A3n.html
-
tng-a-di-a-chua-pht-tich-va-nhng-gi-thit.html
-
1.223641.html
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
16
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
PHỤ LỤC ĐỀ TÀI
KẾ HOẠCH BÀI HỌC
Ngày 20 tháng 9 năm 2011 BÀI 4 VẼ THEO MẪU
KHỐI HỘP VÀ KHỐI CẦU
I/ Mục tiêu :
• Biết cách vẽ và vẽ được khối hộp và khối cầu.

mẫu.
-Giống nhau.
Sáu mặt (HS Y-TB)
Giống như hình tròn (HS Y-
TB)
Khôùi cầu đậm hơn khối
hộp (HS K-G)
Khối cầu : quả bóng, quả
bưởi, quả cam
Hình hộp : hộp phấn, hộp
bánh, cái valy (hs Y-TB)
Khối cầu bằng khoảng ¼
khối hộp(HS K-G)
Bề mặt của hình cầu là hình
cong, bề mặt của hình hộp
là hình phẳng (HS K-G)
Hình hộp : khung hình
chung là hình chữ nhật
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
17
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
-Tìm độ đậm nhạt do ánh sáng tác
động.
Hình cầu: khung hình chung
là hình vuông.
Do tác động của ánh sáng
nên độ đậm nhạt của các vật
mẫu khác nhau: đậm, đậm
vừa, nhạt HS K-G
HĐ 2 :

B4: Vẽ đậm nhạt bằng ba độ
chính: Đậm, đậm vừa, nhạt.
HĐ 3 :
Thực hành
-HS thực hành làm bài.
-GV quan sát, hướng dẫn thêm
cho HS. (rèn HS cách phác hình
cơ bản)
-Động viên, khuyến khích những
HS vẽ đẹp.
-Vẽ mẫu khối hộp và khối
cầu.
HĐ 4 :
Nhận xét
GV cùng HS chọn một số bài
nhận xét và đánh giá bài làm của
các em:
- Gợi ý HS nhận xét cụ thể một số
bài đẹp, chưa đẹp và xếp loại.
- Nhắc lại kiến thức cơ bản về vẽ
mẫu.
GV khen những HS hoàn thành
bài tốt.
HS nhận xét bài vẽ của bạn.
Lắng nghe.
Dặn dò :- Em nào làm bài chưa xong về nhà hoàn thành bài tiếp. Tập vẽ phác
các hình cơ bản.
-Chuẩn bị: Chuẩn bị bài học sau Nặn con vật quen thuộc.

Rút kinh nghiệm :

hình gì ?
-Tên vật mẫu?
-Vật mẫu nào đậm?
-Vật nào nằm ở ngoài, vật nào
nằm bên trong?
-So sánh hai mẫu vật.
-Tìm độ đậm nhạt trên vật mẫu.
Mẫu có dạng hình trụ và
hình cầu (HS Y-TB)
-Cái hộp sữa và quả tennic
HS Y-TB
Quả tennic đậm, hộp sữa
nhạt hơn (HS Y-TB)
HS G-K Tuỳ từng góc nhìn
của các bạn ngồi trong lớp.
Tỉ lệ hai vật mẫu (HS K-G)
HS G-K (đậm, đậm vừa,
nhạt)
ụ HĐ 2 :
Cách vẽ
-GV giới thiệu hình minh họa
cách vẽ, cho HS trả lời theo từng
bước.
Quan sát và trả lời
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
20
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
+Bước 1:Vẽ hình chung và riêng
của từng vật mẫu.
+Bước 2: Tìm tỉ lệ bộ phận của

hình cơ bản để ứng dụng vào bài học sau.
-Chuẩn bị: Chuẩn bị bài học sau Giới thiệu tác phẩm: Giới thiệu sơ
lược về điêu khắc cổ Việt Nam.

Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
21
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Rút kinh nghiệm :
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
22
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
Ngày 15 tháng 11 năm 2011 BÀI 12 VẼ THEO MẪU
MẪU CÓ HAI VẬT MẪU.
I/ Mục tiêu :
• Vẽ được hình gần giống mẫu và lên được đậm nhạt bằng bút chì.
• HS biết so sánh tỉ lệ hình và độ đậm nhạt của vật mẫu.
• Quan tâm, yêu quý đồ vật.
II/ Chuẩn bị.
• Giáo viên :
- Mẫu vẽ. Một số chai, lọ, quả có hình dáng kích thước khác nhau.
- Một số bài mẫu vẽ có hai vật mẫu; một số bài vẽ của học sinh năm trước.
- Hình gợi ý cách vẽ.
- Đầu chiếu.
• Học sinh :
- Vở tập vẽ.
- Chì, tẩy.
III/ Hoạt động dạy :
1. Bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của HS. Chấm nhận xét bài cũ.
2. Giới thiệu bài : GTB và ghi đầu bài.
3. Các hoạt động chủ ỵếu.

HĐ 2 :
Cách vẽ
-Giới thiệu hình minh họa cách
vẽ.
HS quan sát
Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
23
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Mỹ thuật
-HS nêu.
-HS nhận xét.
- HS nhắc lại
-GV nhận xét.
B1: Phác khung hình chung phù
hợp với khổ giấy.
B2: Phác khung hình chung của
từng vật mẫu và tìm tỉ lệ của các
bộ phận.
B3: Vẽ nét chính và vẽ chi tiết.
B4: Hoàn chỉnh hình và vẽ đậm
nhạt.
-Chú ý lên đậm nhạt thể hiện 3 độ
chính cho HS xem một số bài vẽ.
Hướng dẫn cách ứng dụng các
hình cơ bản vào cách dựng hình.
- Ta vẫn dựng khung hình chung
và riêng như B1.
- Từ khung hình từng vật mẫu ta
ước lượng tỉ lệ của các bộ phận
của vật mẫu.
- Quy các bộ phận của vật mẫu

+ Đậm nhạt
GV khen những HS hoàn thành
bài tốt.
Giáo dục các em biết yêu quý sản
phẩm do con người làm ra.
HS nhận xét
Dặn dò :- Em nào làm bài chưa xong về nhà hoàn thành bài tiếp.
- Chuẩn bị: Chuẩn bị bài học sau Tập nặn tạo dáng: Nặn dáng người.

Người thực hiện : Tào Danh Nhân Trường TH Cam Phúc Nam
25