MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ RÈN KỸ NĂNG NÓI-VIẾT ĐẠT HIỆU QUẢ
TRONG PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN LỚP 2
A. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đổi mới chương trình giáo dục từ lớp 1 đến lớp 5 quả là vấn đề rất quan trọng vì các
kiến thức được tích hợp, tinh giản chú trọng nhiều đến khả năng giao tiếp của học sinh.
Chương trình Sách giáo khoa Tiếng Việt 2 gồm các bài học thuộc 6 phân môn: Tập đọc, Kể
chuyện, Chính tả, Luyện từ và câu, Tập viết, Tập làm văn. Trong các phân môn nói trên,
Tập làm văn là phân môn có nhiều đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học. Khi thực
hiện chương trình mới, tôi thấy tâm đắc nhất là phân môn "Tập làm văn" mà các giáo viên
đang trực tiếp giảng dạy. Vì phân môn Tập làm văn có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc
hoàn thiện và nâng cao các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt, đặc biệt là kỹ năng sản sinh văn
học (văn bản nói và văn bản viết) cho học sinh Tiểu học. Như vậy, nói rằng phân môn Tập
làm văn góp phần to lớn trong việc hiện đại hoá mục tiêu quan trọng bậc nhất của việc dạy
và học Tiếng Việt ở Tiểu học là hình thành, phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng
Tiếng Việt để học tập trong nhà trường và giao tiếp một cách đúng đắn, tự nhiên, tự tin
trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi.
Là một cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn nên tôi rất quan tâm đến việc giúp các em tự
tin học tốt phân môn Tập làm văn. Chính vì thế mà tôi chọn nghiên cứu và thực nghiệm đề
tài “Một số biện pháp để rèn kỹ năng nói- viết đạt hiệu quả trong phân môn tập làm văn
lớp 2”
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
1
Thông qua sáng kiến kinh nghiệm này, nhằm:
- Hình thành và phát triển cho học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt (như
nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa
tuổi.
- Trau dồi thái độ ứng xử có văn hóa, tinh thần trách nhiệm trong công việc,
bồi dưỡng tình cảm lành mạnh, tốt đẹp thông qua nội dung bài dạy.
- Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện các thao tác tư duy,
từ đó giúp học sinh chiếm lĩnh các kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết.

* Khó khăn:
- Học sinh trường Tiểu học Biển Bạch Tây – Thới Bình – Cà Mau thuộc vùng sâu,
vùng xa của huyện Thới Bình ít nhiều còn khó khăn về điều kiện học tập.
- Phụ huynh đa số là nông dân ít có điều kiện quan tâm đến việc học tập sinh hoạt
của con em.
- Môi trường sống ở vùng sâu, xa ít nhiều ảnh hưởng đến quá trình tiếp thu kiến thức
của trẻ .
- Là lớp đầu cấp (sau lớp 1) nên các em còn hạn chế khả năng giao tiếp, ngôn ngữ
còn hạn hẹp về vốn từ.
3
B. PHẦN THỨ HAI :GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý KHI DẠY PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN
1.Về phía học sinh :
* Học sinh thường lười đọc sách báo hoặc tìm tòi sưu tầm những tài liệu phục vụ cho
kiến thức có liên quan đến môn học dẫn đến nghèo vốn từ, nghèo vốn sống để có thể đưa
bài văn vào viết.
* Thiếu sự quan tâm, hỗ trợ động viên của phụ huynh.
* Học sinh chỉ quan tâm đến những sở thích không phục vụ cho môn học như: đọc
sách báo, truyện tranh nhảm nhí, chơi điện tử, xem phim ảnh không phù hợp với lứa tuổi
nên vốn văn học rất hạn chế.
2/ Về phía giáo viên:
• Giáo viên còn lúng túng khi vận dụng phương pháp dạy Tập Làm Văn: Lập dàn bài
rập khuôn dẫn đến bài làm của học sinh giống nhau về ý tưởng, nội dung.
• Chưa rèn cho học sinh có thói quen đọc các bài văn mẫu, văn hay từ đó rút ra ý hay,
tai hại thay một số giáo viên cho học sinh thuộc những bài văn mẫu điều đó đã làm mất đi
sự sáng tạo và óc tưởng tượng phong phú của học sinh.
• Giáo viên chưa linh động sáng tạo khi tổ chức các giờ dạy trên lớp, hình thức tổ
chức dạy học đơn điệu: giáo viên hỏi - học sinh trả lời, chỉ những em khá giỏi mới có thể
tham gia trả lời còn những học sinh trung bình hoặc yếu thì cảm thấy lo sợ nếu bị gọi đến
tên! Từ đó, học sinh cảm thấy nhàm chán, mất hứng thú học tập.

- Luôn học hỏi đồng nghiệp và tự học để nâng cao trình độ bản thân và nâng cao tay
nghề.
- Phải đầu tư thật kĩ bài dạy trước khi lên lớp.
- Phải hết sức nhạy bén và ứng xử kịp thời các tình huống phát sinh khi giảng dạy
bằng cách chú ý lắng nghe ý kiến của học sinh khi các em phát biểu để tìm ra ưu khuyết
điểm chính của các em, sau đó nhận xét sửa chữa, góp ý đánh giá.
- Giáo viên cũng cần rèn cho học sinh kĩ năng nhận xét bài của bạn để từ đó nhận
biết được những chỗ hay hoặc chưa hay trong làm bài của mình Điều này vừa động viên
được những em làm bài hay, vừa khơi dậy cho học sinh những ý tưởng, sáng tạo mới. Học
sinh cảm thấy có thêm nguồn động lực để thi đua học tập, để bài của mình được cô và các
bạn đọc trước lớp. Bên cạnh đó những hạn chế trong bài làm của học sinh, giáo viên cũng
cần tế nhị khi nhận xét. Tuyệt đối không dùng những câu đại loại: ý nghèo nàn quá, bài
chưa đủ ý, bài yếu hoặc em không có chuẩn bị bài sao Điều đó sẽ làm cho các em thiếu tự
tin khi phát biểu. Người giáo viên cần thận trọng, trước tiên cần tìm cho bằng được những
ưu điểm trong bài làm của học sinh dù chỉ nhỏ nhoi để tuyên dương trước lớp rồi từ từ cho
các em chỉnh sửa, bổ sung cho câu văn hay hơn, hoàn chỉnh hơn.
-Người giáo viên cần thay đổi nhiều hình thức học tập để tạo cơ hội cho nhiều học
sinh cùng được tham gia trình bày ý kiến của mình, như: Tổ chức học chung toàn lớp; Tổ
chức học theo nhóm (tổ chức lớp thành viên nhiều nhóm, các nhóm cùng đóng vai, trao đổi
bàn bạc để thực hiện nội dung bài học); Tổ chức để từng cá nhân làm việc độc lập nhằm thực
hiện nhiệm vụ học tập.
6
2. Đối với học sinh:
- Hết sức chú ý nghe giảng, có sự chuẩn bị bài trước khi đến lớp.
- Cụ thể hố những ý nghĩ chung của bạn thành ý riêng của mình bằng cách tự lập
một hệ thống dàn bài riêng của mình phù hợp với u cầu của chủ đề.
- Mạnh dạn, tự tin phát biểu ý kiến để các bạn xây dựng cho mình.
- Tập cho mình có thói quen đọc sách báo hàng ngày để cập nhật thơng tin bổ sung
cho bài làm của mình thêm sâu sắc hơn. Tuyệt đối tránh máy móc rập khn theo bài mẫu.
PHẦN THỨ BA : KẾT QUẢ VÀ VIỆC PHỔ BIẾN ỨNG DỤNG VÀO

của chương trình về nội dung đổi mới phương pháp, kiến thức, kỹ năng trong giảng dạy
phân môn Tập làm văn. Chính vì thế kết quả học tập của các em không ngừng đi lên.
Tôi hy vọng với một chút kinh nghiệm nhỏ bé này sẽ phần nào giúp cho đồng nghiệp
gỡ rối trong công tác giảng dạy của mình (nhất là với phân môn Tập làm văn).
2.Bài học kinh nghiệm:
Muốn đạt kết quả cao trong quá trình giảng dạy phân môn Tập làm văn lớp 2 nói
riêng và phân môn Tập làm văn các lớp khác nói chung không phải là khó song cũng
không đơn giản một chút nào. Trong quá trình đó, tôi đã rút ra được một vài kinh nghiệm
để dạy tốt phân môn Tập làm văn như sau:
- Giáo viên cần đặc biệt chú ý sử dụng phối hợp tốt phương pháp và hình thức tổ
chức dạy học phù hợp với trình độ học sinh, phù hợp với yêu cầu từng loại bài sao cho tiết
học được tổ chức thành chuỗi hoạt động sôi nổi, nhẹ nhàng, nhằm lôi cuốn học sinh tham
gia thực hành luyện tập các kỹ năng.
- Giáo viên luôn học hỏi các đồng chí đồng nghiệp, đọc thêm tài liệu để nâng cao
chất lượng dạy và học theo phương pháp đổi mới.
- Người giáo viên phải là người mẫu mực trong mọi giao tiếp, cử chỉ là tiếng nói
chuẩn mực để học sinh học tập.
- Thường xuyên trao đổi phụ huynh để thông báo và cùng bàn bạc khắc phục những
nhược điểm của học sinh.
8
- Tập trung đầu tư nghiên cứu soạn giảng các tiết dạy, áp dụng những sáng kiến kinh
ngiệm của đồng chí, đồng nghiệp vào bài dạy, sử dụng các tài liệu, đồ dùng dạy học phù
hợp, sinh động nhằm kích thích học sinh học tập.
- Tạo mối quan hệ giữa thầy và trò, quan tâm, yêu thương, gần gũi với các em, hiểu
biết về tâm sinh lý trẻ, tận tình giúp đỡ, hướng dẫn các em nhằm tạo động lực giúp các em
hoàn thành mục tiêu của bài học (nhất là học sinh yếu kém).
- Dạy học phân môn Tập làm văn nên lồng ghép, tích hợp với các môn học khác để
mở rộng thế giới kiến thức cho học sinh và vừa có tính ôn tập vừa cung cấp thêm cho các
em vốn kiến thức để hỗ trợ đắc lực cho phân môn Tập làm văn.
3. Hướng phổ biến áp dụng của đề tài: